{"id":10221,"date":"2009-09-24T20:56:59","date_gmt":"2009-09-24T18:56:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=10221"},"modified":"2009-09-24T21:02:17","modified_gmt":"2009-09-24T19:02:17","slug":"losowosc-3-mity-1-miara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2009\/09\/24\/losowosc-3-mity-1-miara\/","title":{"rendered":"Losowo\u015b\u0107: 3 Mity + 1 Miara"},"content":{"rendered":"

\"kapustka1\"<\/a><\/p>\n

Jeszcze tylko schodki, 2 7 kluczyk 8 0 8 2, znowu-schodki, skrzynka na listy, winda i jestem u siebie. Czekam na wind\u0119. Patrz\u0119 na fascynuj\u0105ce \u015bwiat\u0142o przycisku do sprowadzania windy, \u015bwiat\u0142o mojej kanapy, \u015bwiat\u0142o ksi\u0105\u017cek i przyjemnej muzyki, kt\u00f3r\u0105 zaczynam nuci\u0107 i ta\u0144czy\u0107. Kto\u015b wchodzi. Spogl\u0105dam jak idzie po znowu-schodkach. To m\u00f3j znajomy z pracy !<\/p>\n

– O rany, co ty tu robisz ? … bo ja tu mieszkam<\/em> \u2013 zaczynam.
\n– Ja tu r\u00f3wnie\u017c mieszkam.<\/em>
\n– Do-sko-na-le, musimy to wi\u0119c<\/em> – m\u0119\u017cczyzna odwraca si\u0119 do mnie bokiem i spogl\u0105da na klatk\u0119 schodow\u0105, wygl\u0105da na to, \u017ce nie b\u0119dzie korzysta\u0142 z windy, troch\u0119 ura\u017cony m\u00f3wi\u0119 dalej do jego prawego ramienia – musimy to wi\u0119c jako\u015b uczci\u0107, w tym bloku mieszka te\u017c <\/em>\u2013 zaczyna wchodzi\u0107 po schodach ! robi kilka krok\u00f3w i chowa si\u0119 za naro\u017cnikiem, na chwil\u0119 milkn\u0119 – <kr\u00f3tka cisza><\/em> – Stoj\u0119 obok prawie obcego m\u0119\u017cczyzny, kt\u00f3ry ukry\u0142 si\u0119 za naro\u017cnikiem ! To jaki\u015b \u015bwir ? Dlaczego si\u0119 zatrzyma\u0142 ? A mo\u017ce to jaka\u015b gra ? Obydwoje jeste\u015bmy nieruchomi i cisi. Jak skrzynki na listy \u2013 w tym bloku mieszka te\u017c bardzo fajny kole\u015b z kt\u00f3rym cz\u0119sto gramy w plansz\u00f3wki, mo\u017ce kiedy\u015b do\u0142\u0105czysz ?<\/em><\/p>\n

M\u0119\u017cczyzna kilka razy zaczyna odpowied\u017a ale przerywa j\u0105 w po\u0142owie wybrzmiewania pierwszej zg\u0142oski. Ja, skrzynka na listy, winda, znowu-schodki rozp\u0142ywamy si\u0119 w dziwnych p\u00f3\u0142-zg\u0142oskach. W ko\u0144cu sk\u0142ada wypowied\u017a \u2013 Ale ja nie znam si\u0119 na grach planszowych<\/em> \u2013 i ucieka ! Przez chwil\u0119 stoj\u0119 dalej. Jest mi dobrze. Nie musz\u0119 ju\u017c nigdzie i\u015b\u0107. Kto\u015b z wy\u017cszych pi\u0119ter zabiera mi wind\u0119. Boj\u0119 si\u0119 sprawdza\u0107 kto to zrobi\u0142.<\/em><\/p>\n

Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej, na imprezie integracyjnej, odwa\u017cy\u0142em si\u0119 do niego podej\u015b\u0107. M\u0119\u017cczyzna wyja\u015bni\u0142 \u201eBo jak ty wtedy powiedzia\u0142e\u015b o grach planszowych, to ja pomy\u015bla\u0142em, \u017ce jeste\u015b \u015bwirem, przestraszy\u0142em si\u0119 i pobieg\u0142em do mieszkania<\/em>\u201d.<\/p>\n

Spotka\u0142em wcze\u015bniej opinie, \u017ce nasze hobby jest dziecinne. My\u015bl\u0119, \u017ce m\u0119\u017cczyzna te\u017c to mia\u0142 na my\u015bli, gdy m\u00f3wi\u0142 o \u015bwirze, o zdziecinnia\u0142ym \u015bwirze, kt\u00f3ry wraca z pracy w banku, siada na dywanie i rozsypuje drewniane klocki z kt\u00f3rych buduje zamek i cmentarz. Potem zaprasza kumpla-\u015bwira, wyjmuj\u0105 gumowe kukie\u0142ki Batmana i Jokera i histerycznie si\u0119 \u015bmiej\u0105, gdy Batman umiera. Na koniec \u015bwir i kumpel-\u015bwir, wyra\u017anie ucieszeni, robi\u0105 pogrzeb Batmana na cmentarzu obok zamku i wracaj\u0105 do odrabiania lekcji.<\/p>\n

G\u0142\u00f3wnym powodem takiego wizerunku gier planoszowych jest ich osadzenie fabularne, cz\u0119sto infantylne jak w grzybobraniu lub bajkowe jak w Battlelore. Znacznie dojrzalej jest gra\u0107 w gry abstrakcyjne. A najbardziej dojrzale jest walczy\u0107. Mo\u017ce dlatego niedojrza\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 powodem do rado\u015bci, gdy oznacza \u201ejeste\u015b niedojrza\u0142y do prowadzenia wojny\u201d. Na szczycie dojrza\u0142o\u015bci s\u0105 szachy, gra jednocze\u015bnie wojenna i abstrakcyjna.<\/p>\n

Ale to nie tylko osadzenie fabularne decyduje o presti\u017cu szach\u00f3w. Ta gra funkcjonuje w kulturze jako ostateczny pojedynek inteligencji, spos\u00f3b na por\u00f3wnanie, kt\u00f3ry z przeciwnik\u00f3w jest bardziej bystry. A jest to mo\u017cliwe poniewa\u017c w tym pojedynku nie ma przypadku (mit nr 3). Losowy znaczy niepowa\u017cny. To w gruncie rzeczy o popraw\u0119 wizerunku walcz\u0105 osoby, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105: gra nie jest losowa, bo zamiast ko\u015bci s\u0105 karty (mit nr 1) lub gra jest ma\u0142o losowa, bo jest ma\u0142o rzut\u00f3w ko\u015b\u0107mi (mit nr 2).<\/p>\n

Podejrzewam, \u017ce to zwi\u0105zek z dziecinno\u015bci\u0105 powoduje, \u017ce losowo\u015b\u0107 w grach planszowych jest tematem cz\u0119sto powracaj\u0105cym i wa\u017cnym. Co szczeg\u00f3lnie ciekawe, wok\u00f3\u0142 tego zagadnienia powsta\u0142o kilka utartych a b\u0142\u0119dnych opinii, z kt\u00f3rymi spr\u00f3buj\u0119 zawalczy\u0107:<\/p>\n

Mit 1. Gra nie jest losowa, bo zamiast ko\u015bci s\u0105 karty.<\/strong><\/p>\n

Tak naprawd\u0119 nie ma regu\u0142y. Ciekawym przyk\u0142adem jest talia kart zast\u0119puj\u0105ca ko\u015bci w Osadnikach z Catanu. Ma ona (pomin\u0119 kart\u0119 tasowania) 36 kart z numerami 1-12, na kt\u00f3rych oddany jest rozk\u0142ad rzutu 2k6 a wi\u0119c jest jedna karta 2, dwie karty 3 …\u00a0 Zamiast rzutu ko\u015b\u0107mi dobieramy kart\u0119 i odk\u0142adamy. Ca\u0142o\u015b\u0107 jest przetasowana dopiero po wyczerpaniu.<\/p>\n

Doci\u0105gni\u0119cie jednej karty jest r\u00f3wnowa\u017cne z rzutem ale ju\u017c przy drugiej wida\u0107 r\u00f3\u017cnic\u0119. Je\u015bli w pierwsza karta by\u0142a o warto\u015bci 2, to mamy gwarancj\u0119, \u017ce ta warto\u015b\u0107 nie pojawi si\u0119 przez najbli\u017csze 35 kolejek. A og\u00f3lnie, mamy gwarancj\u0119, \u017ce w 36 kolejkach warto\u015bci pojawi\u0105 si\u0119 zgodnie ze statystyk\u0105. Faktycznie, ogranicza to losowo\u015b\u0107 i wprowadza ciekawy element przy podejmowaniu decyzji – mo\u017cemy si\u0119 zdecydowa\u0107 na zabudow\u0119 wok\u00f3\u0142 pola 4, bo wiemy, \u017ce w pozosta\u0142ych do wyczerpania talii 10 kartach s\u0105 a\u017c 3 takie karty.<\/p>\n

Najcz\u0119\u015bciej jednak karty wprowadzaj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 losowo\u015b\u0107, szczeg\u00f3lnie gdy s\u0105 \u017ale zr\u00f3wnowa\u017cone \u00a0i jedna karta jest szczeg\u00f3lnie mocna (zamiast tre\u015bci tej karty mog\u0142by by\u0107 wr\u0119cz napis\u00a0 \u201ewygra\u0142e\u015b\u201d).\u00a0 Problemy te\u017c s\u0105 nawet ze zr\u00f3wnowa\u017con\u0105 tali\u0105, gdy\u017c najcz\u0119\u015bciej ze wszystkich mo\u017cliwych kart nam szczeg\u00f3lnie odpowiada jedna, dwie, mo\u017ce kilka. Tak jest z kartami dzie\u0142 w Ksi\u0105\u017c\u0119tach Florencji lub misjami we Wsi\u0105\u015b\u0107 do Poci\u0105gu.<\/p>\n

Mit 2. Gra jest ma\u0142o losowa, bo jest ma\u0142o rzut\u00f3w ko\u015b\u0107mi.<\/strong><\/p>\n

Jest na odwr\u00f3t, im wi\u0119cej rzut\u00f3w ko\u015b\u0107mi, tym trudniej o du\u017ce odej\u015bcie od statystycznie sprawiedliwego rozk\u0142adu. Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie dobrze w grze Axis and Allies (wydanie \u015bwiatowe), grze strategicznej typu produkuj i walcz, kt\u00f3ra odtwarza II Wojn\u0119 \u015awiatow\u0105 (do\u015b\u0107 wysoki presti\u017c ze wzgl\u0119du na t\u0142o fabularne). Starcia s\u0105 rozstrzygane rzutami, gdzie ka\u017cdej jednostce przypada jedna ko\u015b\u0107.<\/p>\n

Szczeg\u00f3lnie zapami\u0119ta\u0142em dwa, cz\u0119sto powracaj\u0105ce w tej grze starcia \u2013 ma\u0142y atak w pierwszej rundzie jednego samolotu na jeden niszczyciel oraz bitw\u0119 o Moskw\u0119 na oko\u0142o 120 jednostek. W tym pierwszym do\u015b\u0107 \u0142atwo jest o pora\u017ck\u0119, bo wystarczy \u017ale rzuci\u0107 jedn\u0105 kostk\u0105. Taki atak jest nieprzewidywalny. Bitwa o Moskw\u0119 jednak wychodzi blisko statystycznie oczekiwanych wynik\u00f3w, odchy\u0142y to mo\u017ce 5 trafie\u0144 za du\u017co lub za ma\u0142o ale przy tej skali to nie ma znaczenia.<\/p>\n

Troch\u0119 innym przyk\u0142adem jest p\u00f3\u0142roczna liga Monopoly, organizowana przez stowarzyszenie Mariasz, w kt\u00f3rej bra\u0142em udzia\u0142 dwa lata temu. Wynik jednej partii Monopoly jest do\u015b\u0107 losowy – aby przegra\u0107 wystarczy mie\u0107 pecha przy kupowaniu ulic. Je\u015bli jednak partii b\u0119dzie czterdzie\u015bci, to nie mo\u017cna mie\u0107 takiego pecha ca\u0142y czas. Co wi\u0119cej, przy tylu partiach losowo\u015b\u0107 si\u0119 jakby u\u015brednia, w efekcie ka\u017cdy uczestnik mia\u0142 por\u00f3wnywaln\u0105 sytuacj\u0119.<\/p>\n

Mit 3. Gra nie jest losowa.<\/strong><\/p>\n

Pami\u0119tam, \u017ce na spotkania gry Cashflow (by\u0142em na dw\u00f3ch z ciekawo\u015bci) przychodzi\u0142o wiele os\u00f3b, kt\u00f3re wierzy\u0142y, \u017ce wszystko zale\u017cy od Ciebie, \u017ce musisz wzi\u0105\u015b\u0107 los w swoje r\u0119ce i zacz\u0105\u0107 dzia\u0142a\u0107.<\/p>\n

We\u017a swoje marzenia we w\u0142asne r\u0119ce. Niech nie b\u0119d\u0105 tylko wytworem Twojego umys\u0142u i wynikiem Twoich pragnie\u0144. Biegnij do nich i we\u017a je!!! R\u00f3b to co robisz jak najlepiej potrafisz. Zr\u00f3b to do ko\u0144ca. Pe\u0142en pasji, wytrwa\u0142o\u015bci. Dasz rad\u0119!! Wierze w Ciebie i Twoje mo\u017cliwo\u015bci.
\n<\/em>[fragment listu jednej z os\u00f3b]\n

Teraz ! Dzia\u0142aj teraz i zmieniaj swoje \u017cycie ! Wspaniale si\u0119 bawi\u0142em (mog\u0119 to por\u00f3wna\u0107 tylko do pogrzebu Batmana) gdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce te osoby nie uznaj\u0105 istnienia przypadku i obwiniaj\u0105 siebie za z\u0142e rzuty kostk\u0105. Pechowe rzuty wr\u0119cz komentowali s\u0142owami \u201echyba za ma\u0142o mi zale\u017cy na wygranej\u201d ! Gra z nimi to prawdziwa przyjemno\u015b\u0107.<\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c du\u017cym zaskoczeniem by\u0142 dla mnie przebieg przypadkowej rozmowy (a mo\u017ce bardzo jej chcia\u0142em ?) z Piotrem Mickiewiczem, szachowym trenerem kadry narodowej junior\u00f3w, w kt\u00f3rej zada\u0142em troch\u0119 niewygodne pytanie:<\/p>\n

– Czy nie przeszkadza ci, \u017ce partia szach\u00f3w jest rozgrywana tak strasznie powa\u017cnie ? Troch\u0119 nie\u017cyczliwie. \u017be jest takim niezno\u015bnym sprawdzianem inteligencji ?
\n– Tak naprawd\u0119 to nie jest sprawdzianem inteligencji. W turniejach szachowych trzeba mie\u0107 sporo szcz\u0119\u015bcia aby unika\u0107 pojedynk\u00f3w ze szczeg\u00f3lnie niewygodnymi dla ciebie przeciwnikami. Oni cz\u0119sto nie maj\u0105 szans w ca\u0142ym turnieju ale ich styl gry jest akurat dla ciebie bardzo niebezpieczny. Praktycznie ka\u017cdy zawodnik ma takiego swojego antyzawodnika, idealn\u0105 odpowied\u017a. <\/em><\/p>\n

Miara losowo\u015bci<\/strong><\/p>\n

Na koniec chc\u0119 zaproponowa\u0107 pewien spos\u00f3b mierzenia na ile gra jest losowa. Polega on na tym, \u017ce jeden z graczy robi podczas partii przypadkowe ruchy (za wyj\u0105tkiem sytuacji gdzie wyb\u00f3r jest zupe\u0142nie oczywisty). Na koniec gry stosunek jego wyniku do \u015bredniego wyniku pozosta\u0142ych os\u00f3b jest miar\u0105 losowo\u015bci gry.<\/p>\n

Sprawdzi\u0142em w ten spos\u00f3b For Sale oraz Hoity Toity \u2013 w obydwu przypadkowa gra sko\u0144czy\u0142a si\u0119 zwyci\u0119stwem ! (a wi\u0119c 100% losowo\u015bci). W ten spos\u00f3b zmierzy\u0142em te\u017c losowo\u015b\u0107 El Grande (w licytacji kolejno\u015bci zagrywa\u0142em przypadkow\u0105 kart\u0119, po czym losowa\u0142em akcj\u0119 z trzech, kt\u00f3re mia\u0142y jaki\u015b sens a nast\u0119pnie rozk\u0142ada\u0142em pionki w spos\u00f3b losowy korzystaj\u0105c z kartek do losowania miejca pocz\u0105tkowego). W przypadku El Grande by\u0142em ostatni a wynik by\u0142 oko\u0142o 25% \u015bredniego wyniki pozosta\u0142ych graczy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jeszcze tylko schodki, 2 7 kluczyk 8 0 8 2, znowu-schodki, skrzynka na listy, winda i jestem u siebie. Czekam na wind\u0119. Patrz\u0119 na fascynuj\u0105ce \u015bwiat\u0142o przycisku do sprowadzania windy, \u015bwiat\u0142o mojej kanapy, \u015bwiat\u0142o ksi\u0105\u017cek i przyjemnej muzyki, kt\u00f3r\u0105 zaczynam nuci\u0107 i ta\u0144czy\u0107. Kto\u015b wchodzi. Spogl\u0105dam jak idzie po znowu-schodkach. To m\u00f3j znajomy z pracy !<\/p>\n","protected":false},"author":215,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-10221","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10221","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/215"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10221"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10221\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10221"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10221"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10221"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=10221"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}