{"id":12506,"date":"2009-11-23T09:02:14","date_gmt":"2009-11-23T08:02:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=12506"},"modified":"2017-12-22T23:39:44","modified_gmt":"2017-12-22T22:39:44","slug":"stronghold-duel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2009\/11\/23\/stronghold-duel\/","title":{"rendered":"Stronghold: Duel"},"content":{"rendered":"

\"stronghold_gf_button\"Skrzypn\u0119\u0142y schody, trzasn\u0119\u0142y drzwi. Porucznik Vesna Sabarth\u00e9s strzeli\u0142a obcasami w kr\u00f3tkim kordyjskim salucie. De Streymour nie\u015bpiesznie usiad\u0142 za sto\u0142em, obrzuci\u0142 j\u0105 ci\u0119\u017ckim spojrzeniem i szurn\u0105\u0142 po blacie grub\u0105, zalakowan\u0105 kopert\u0119 z rozkazem.
\n– Najdalej za tydzie\u0144 Valdorczycy przekrocz\u0105 Grzmi\u0105c\u0105 Rzek\u0119. Na pierwszy ogie\u0144 wezm\u0105 ma\u0142\u0105 twierdz\u0119 Vigrad. I Vigrad padnie. To bezdyskusyjne. Nie mamy si\u0142 ani \u015brodk\u00f3w, by go utrzyma\u0107. Ale wiele zale\u017cy od tego, jak d\u0142ugo zdo\u0142a przetrwa\u0107. Nie b\u0119d\u0119 si\u0119 rozwodzi\u0142. Chcemy, \u017ceby obj\u0119\u0142a pani komendantur\u0119 w Vigradzie. Mo\u017ce pani odm\u00f3wi\u0107. To niebezpieczne zadanie. Jest prawie pewne, \u017ce wszystkich was tam wyr\u017cn\u0105.
\nOczy Vesny b\u0142ysn\u0119\u0142y zadziornie, usta drgn\u0119\u0142y w kr\u00f3tkim, cynicznym grymasie.
\n– Ilu ludzi dostan\u0119?
\n– 16 \u017co\u0142nierzy i 17 strzelc\u00f3w.
\nZn\u00f3w skrzywi\u0142a usta. Po czym zrobi\u0142a krok w kierunku sto\u0142u i wyci\u0105gn\u0119\u0142a r\u0119k\u0119 po kopert\u0119 z rozkazem. De Streymour powoli pokiwa\u0142 g\u0142ow\u0105.
\n– Zginiecie tam wszyscy \u2013 mrukn\u0105\u0142. \u2013 Ale historia o was nie zapomni.<\/em><\/p>\n

<\/p>\n

<\/em>
\n <\/em><\/p>\n

Dorwali\u015bmy w ko\u0144cu Stronghold<\/strong>. Przez ostatnie dwa tygodnie zagrali\u015bmy z Li\u0105 ponad dziesi\u0119\u0107 partii, wszystkie w uk\u0142adzie jeden na jeden. W sam raz na co\u015b, co mo\u017cecie nazwa\u0107 recenzj\u0105, rzutem okiem lub wra\u017ceniami z rozgrywki, wedle woli. Nie b\u0119d\u0119 opisywa\u0142 detali mechaniki gry, o Strongholdzie napisano ju\u017c tyle<\/a>, \u017ce nie warto si\u0119 powtarza\u0107. Zasady s\u0105 r\u00f3wnie\u017c dost\u0119pne, znajdziecie je tutaj. Ten artyku\u0142 b\u0119dzie wi\u0119c po prostu zbiorem moich osobistych opinii. Zdj\u0119cia i fragmenty fabularne s\u0105 autorstwa Lii<\/a>.<\/p>\n

<\/em>
\n <\/em><\/p>\n

*
\n– Burdel \u2013 warkn\u0119\u0142a Vesna. \u2013 Tak mo\u017cna to okre\u015bli\u0107. Jeden wielki burdel! Oni chc\u0105 si\u0119 tu broni\u0107, czy kury pa\u015b\u0107?
\nSievert nie odezwa\u0142 si\u0119. Zna\u0142 Vesn\u0119 d\u0142ugo, nauczy\u0142 si\u0119 cierpliwie znosi\u0107 jej wybuchy. Dziewczyna z w\u015bciek\u0142o\u015bci\u0105 cisn\u0119\u0142a pordzewia\u0142\u0105 pik\u0119 na stert\u0119 \u017celastwa, pi\u0119trz\u0105c\u0105 si\u0119 w starej zbrojowni. Sievert poczeka\u0142 a\u017c ucichnie huk.
\n– Zwiad wr\u00f3ci\u0142.
\nVesna odwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 gwa\u0142townie.
\n– Dopiero teraz m\u00f3wisz?
\nTwarz ragada\u0144skiego oficera nie zmieni\u0142a wyrazu.
\n– Dwa tysi\u0105ce \u2013 powiedzia\u0142 spokojnie. \u2013 Dojd\u0105 nas za dwa dni.
\n– Kto dowodzi?
\n– Wiesz kto.
\nVesna zakl\u0119\u0142a. W\u0142a\u015bciwie spodziewa\u0142a si\u0119 czego\u015b takiego. Cimric. Mieli sporo rachunk\u00f3w do wyr\u00f3wnania. Od czasu obl\u0119\u017cenia Velert, gdzie zgin\u0105\u0142 ksi\u0105dz Ramirez\u2026 i jeszcze spod Sinistry. Zw\u0142aszcza spod Sinistry. Nagle poczu\u0142a jakby to wszystko ju\u017c kiedy\u015b si\u0119 odby\u0142o. Jakby fina\u0142 historii by\u0142 ju\u017c dawno ustalony. Rol\u0119 mo\u017cna by\u0142o odegra\u0107 lepiej lub gorzej, ale koniec, nieub\u0142agany i nieunikniony, mo\u017ce by\u0107 tylko jeden.
\n– Zago\u0144 ludzi do roboty \u2013 rzuci\u0142a. \u2013 Drewno, zapasy, posterunki. I niech kto\u015b tu wreszcie, do cholery, posprz\u0105ta.<\/em><\/p>\n

<\/em>
\n <\/em><\/p>\n

Jako\u015b\u0107 wydania<\/strong><\/p>\n

Pierwsze wra\u017cenia s\u0105 \u015bwietne \u2013 pi\u0119kny, klimatyczny rysunek na pude\u0142ku. Gdy otwieramy gr\u0119, plansza r\u00f3wnie\u017c wypada znakomicie. Sam narzeka\u0142em jeszcze przed premier\u0105 na zbyt kolorowe grafiki, niemniej odszczekuj\u0119 to wszystko publicznie. Je\u017celi tylko zgodzimy si\u0119, \u017ce Stronghold nie ma wiele wsp\u00f3lnego z realiami gry fabularnej Monastyr (a takie by\u0142y\u00a0 przedpremierowe zapowiedzi), b\u0119dziemy zachwyceni czytelno\u015bci\u0105 planszy, pi\u0119knie narysowanymi detalami i zgrabnym rozplanowaniem wszystkich element\u00f3w. Rysownik zachowa\u0142 umiar, grafika nie jest cukierkowa, ale nie straszy te\u017c szarymi, ponurymi barwami. Gratulacje!<\/p>\n

Niestety, reszta element\u00f3w nie wypada ju\u017c tak dobrze. Kolorystyka \u017ceton\u00f3w jest zupe\u0142nie niedopasowana do planszy \u2013 tak jakby pochodzi\u0142y z innej gry. Drewniane elementy mur\u00f3w wygl\u0105daj\u0105 tak jak surowce naje\u017ad\u017acy, cho\u0107 chyba powinny mie\u0107 kszta\u0142t taki jak mury kamienne. Klepsydry… s\u0105 identycznie z kot\u0142ami, r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 jedynie kolorem. A przecie\u017c a\u017c si\u0119 prosi nada\u0107 im bardziej oryginalny kszta\u0142t. Grafika na \u017cetonach os\u0142on kojarzy si\u0119 ze s\u0142omian\u0105 wycieraczk\u0105…<\/p>\n

Sporo problem\u00f3w jest r\u00f3wnie\u017c z instrukcj\u0105. Powszechne narzekania na jako\u015b\u0107 t\u0142umaczenia (angielski i niemiecki) na szcz\u0119\u015bcie nas nie dotycz\u0105. Niemniej, trudno zrozumie\u0107, dlaczego Portal, wydawca gry, zdecydowa\u0142 si\u0119 umie\u015bci\u0107 trzy wersje j\u0119zykowe instrukcji w jednej broszurze?<\/p>\n

<\/em><\/p>\n

\"Niech<\/a>

Niech kto\u015b tu wreszcie, do cholery, posprz\u0105ta...<\/p><\/div>\n

<\/em><\/p>\n

Kupuj\u0105c gr\u0119, liczcie si\u0119 te\u017c, \u017ce sp\u0119dzicie troch\u0119 czasu na sieci, szukaj\u0105c odpowiedzi na liczne niejasno\u015bci dotycz\u0105ce zasad. Instrukcja zosta\u0142a napisana przez ludzi \u015bwietnie znaj\u0105cych regu\u0142y i wiele rzeczy pozosta\u0142o niedopowiedzianych lub nawet opisanych w spos\u00f3b sprzeczny. Dopracowaniu tych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w zaszkodzi\u0142 najprawdopodobniej syndrom Essen \u2013 presja zd\u0105\u017cenia z gr\u0105 na niemieckie targi Spiel’09. Na pocieszenie warto doda\u0107, \u017ce podobne k\u0142opoty ma i Martin Wallace z instrukcj\u0105 do swojego God’s Playground, jak i Fantasy Flight Games wydaj\u0105c kolejne wersje FAQ do Chaos in the Old World. Dla tych, co widzieli ju\u017c angielski FAQ do Strongholda, tu<\/a> jest \u015bwietny przyk\u0142ad jak powinien wygl\u0105da\u0107 oficjalny FAQ.<\/p>\n

<\/em><\/p>\n

\"Gobli\u0144ski<\/a>

Gobli\u0144ski ostrza\u0142 zza s\u0142omianej wycieraczki<\/p><\/div>\n

<\/em><\/p>\n

*
\nNie zmru\u017cyli tej nocy oka. Wok\u00f3\u0142 twierdzy p\u0142on\u0119\u0142y setki ognisk. Z las\u00f3w ni\u00f3s\u0142 si\u0119 g\u0142uchy, niepokoj\u0105cy \u0142omot b\u0119bn\u00f3w. Vesna s\u0142ysza\u0142a go nawet w swojej kwaterze \u2013 niski d\u017awi\u0119k, na granicy s\u0142yszalno\u015bci, wsp\u00f3\u0142graj\u0105cy z przyspieszonym biciem serca\u2026 Nie mog\u0142a spa\u0107. Przy \u015bwiecy \u015bl\u0119cza\u0142a nad planami twierdzy, zastanawiaj\u0105c si\u0119 jak roz\u0142o\u017cy\u0107 si\u0142y. Wiedzia\u0142a, \u017ce Cimric mo\u017ce uderzy\u0107 w ka\u017cdej chwili. Wszyscy wiedzieli. B\u0119bny dudni\u0142y.<\/em><\/p>\n

\u015awita\u0142o ju\u017c, kiedy wysz\u0142a na mury. \u017bo\u0142nierze grzali si\u0119 przy wartowniczych ogniskach, ogie\u0144 p\u0142on\u0105\u0142 te\u017c pod kot\u0142ami, w kt\u00f3rych nieustannie bulgota\u0142 olej. Ch\u0142odny wiatr otrze\u017awi\u0142 Vesn\u0119, wygna\u0142 z\u0142e my\u015bli z g\u0142owy. Wspi\u0119\u0142a si\u0119 na blanki i spojrza\u0142a na mg\u0142\u0119 zasnuwaj\u0105c\u0105 valdorski ob\u00f3z. Chod\u017a, Cimric, u\u015bmiechn\u0119\u0142a si\u0119 cierpko. Chod\u017a wreszcie. Jestem gotowa.<\/em><\/p>\n

Jeden z \u017co\u0142nierzy, chudzielec w zbyt du\u017cym mundurze, spojrza\u0142 na ni\u0105 pytaj\u0105co. Vesna przeci\u0105gn\u0119\u0142a si\u0119 a\u017c chrupn\u0119\u0142y ko\u015bci, odetchn\u0119\u0142a i za\u015bmia\u0142a si\u0119 nieprzyjemnie.<\/em><\/p>\n

– Czujesz to? To wrz\u0105cy olej, synu. Nic na \u015bwiecie tak nie pachnie. Uwielbiam zapach wrz\u0105cego oleju o poranku\u2026<\/em><\/p>\n

<\/em>
\n <\/em><\/p>\n

Klimat gry<\/strong><\/p>\n

Klimat w grach planszowych jest rzecz\u0105 wzgl\u0119dn\u0105, niemniej moim zdaniem Stronghold wypada pod tym wzgl\u0119dem znakomicie. Mechanika zosta\u0142a \u015bwietnie zintegrowana z tematem rozgrywki. Obro\u0144ca ca\u0142y czas czuje, jak ma\u0142o ma czasu. Czy zd\u0105\u017cy zbudowa\u0107 dzia\u0142o? Wytrenowa\u0107 jeszcze jednego \u017co\u0142nierza? Wszystkiego ci\u0105gle brak, nie ma chwili na oddech, a napastnicy ju\u017c wspinaj\u0105 si\u0119 po murach. Super!<\/p>\n

Z kolei naje\u017ad\u017aca na pocz\u0105tku pozornie mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 na komfort. Akcji ma tyle, ile chce, nowe jednostki co tur\u0119 nap\u0142ywaj\u0105 do obozu… Jednak szybko ten luksus okazuje si\u0119 z\u0142udny. D\u0142ugie i \u015blamazarne obl\u0119\u017cenie oznacza utrat\u0119 s\u0142awy b\u0142yskotliwego dow\u00f3dcy polowego (punkt\u00f3w chwa\u0142y), a wi\u0119c naciera\u0107 trzeba szybko! Tylko jak to zrealizowa\u0107? Uderzy\u0107 bez przygotowania czy ryzykowa\u0107 zbyt d\u0142ugie natarcie?<\/p>\n

Sceptycy spytaj\u0105: gdzie klimat w grze pe\u0142nej malutkich drewnianych kostek? Owszem, nie ma co ukrywa\u0107, Stronghold to euro-gra z mas\u0105 kosteczek i brzydkich \u017ceton\u00f3w. Na szcz\u0119\u015bcie, podczas rozgrywki zupe\u0142nie o tym nie pami\u0119tamy. Pi\u0119\u0107 czerwonych kostek na murach to mordercze natarcie trolli. Stos kart na planszy oznacza katapult\u0119 lub \u015bmierciono\u015bn\u0105 balist\u0119, a narysowane prost\u0105 kresk\u0105 symbole na \u017cetonach \u2013 wredne szama\u0144skie rytua\u0142y. Stronghold to nie \u017caden cube-pusher, jak s\u0142usznie pisa\u0142 Knidyjczyk, czu\u0107 powiew \u015bwie\u017co\u015bci, jak pisa\u0142 Klema, a razem z tym powiewem dobiega nas ryk atakuj\u0105cej hordy i huk mur\u00f3w, kruszonych ostrza\u0142em z katapult.<\/p>\n

Trzeba napisa\u0107 jeszcze jedno: emocje towarzysz\u0105ce rozgrywce w Stronghold bardzo zmieniaj\u0105 si\u0119 w kolejnych turach gry. Pocz\u0105tek jest spokojny \u2013 naje\u017ad\u017aca rozkr\u0119ca si\u0119, wykonuj\u0105c pierwsze kroki zgodnie z zaplanowan\u0105 strategi\u0105. Obro\u0144ca reaguje na jego poczynania, przygotowuj\u0105c si\u0119 na atak. Przychodzi pierwsze wczesne natarcie. Rzadko si\u0119 zdarza zdoby\u0107 twierdz\u0119 ju\u017c na tym etapie, czasem dochodzi zaledwie do kilku potyczek, ale czasem obro\u0144ca zmuszony jest ju\u017c do sporego wysi\u0142ku. Wreszcie, punkt kulminacyjny \u2013 wielki szturm, mniej wi\u0119cej w 6-7 turze. Szturm, kt\u00f3ry powinien prze\u0142ama\u0107 szyki obronne. To teraz obro\u0144ca czuje najwi\u0119ksz\u0105 presj\u0119, w\u0142a\u015bnie w tym momencie widzi swoich \u017co\u0142nierzy w najwi\u0119kszych opa\u0142ach. Je\u017celi przetrwa tur\u0119 si\u00f3dm\u0105, role si\u0119 odwr\u00f3c\u0105. Obro\u0144ca ju\u017c w\u0142a\u015bciwie zrobi\u0142 co do niego nale\u017ca\u0142o, od tej chwili presja ci\u0105\u017cy na naje\u017ad\u017acy. Teraz napastnicy musz\u0105 efektownie zmia\u017cd\u017cy\u0107 nielicznych \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy zostali jeszcze na murach, najlepiej dodatkowo wykonuj\u0105c czyny chwalebne. Szanse wygrania gry przez naje\u017ad\u017ac\u0119 malej\u0105 bardzo szybko i wielu sytuacjach nale\u017cy po prostu podda\u0107 natarcie.<\/p>\n

To odwr\u00f3cenie presji, mniej wi\u0119cej po si\u00f3dmej turze, jest skutkiem wprowadzenia do gry punkt\u00f3w zwyci\u0119stwa, kt\u00f3rych na pocz\u0105tku rozgrywki wi\u0119cej ma naje\u017ad\u017aca, ale po ka\u017cdej turze, przekazuje jeden obro\u0144cy. Autor gry uciek\u0142 od prostego rozstrzygni\u0119cia rozgrywki \u2013 zdobyli twierdz\u0119 czy nie zdobyli? \u2013 i wprowadzi\u0142 mechanizm dosy\u0107 oryginalny, maj\u0105cy tutaj zar\u00f3wno wady jak i zalety.<\/p>\n

Z jednej strony taki pomys\u0142 bardzo wzbogaca rozgrywk\u0119, daj\u0105c wi\u0119cej opcji zar\u00f3wno naje\u017ad\u017acy jak i obro\u0144cy. Napadzior mo\u017ce wedrze\u0107 si\u0119 ciut p\u00f3\u017aniej, ale po drodze popisa\u0107 si\u0119 premiowanymi akcjami, np. okaza\u0142ym atakiem trolli lub dwukrotnym zburzeniem mur\u00f3w. Obro\u0144ca mo\u017ce odda\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 posiadanych punkt\u00f3w, dostaj\u0105c za to dodatkowe mo\u017cliwo\u015bci obronne \u2013 cenny czas lub \u017co\u0142nierzy. Gra zdecydowanie zyskuje pewn\u0105 strategiczn\u0105 g\u0142\u0119bi\u0119, dochodz\u0105 kolejne decyzje do podj\u0119cia. Fabularnie jest to zgrabnie wyt\u0142umaczone obecno\u015bci\u0105 niezale\u017cnych medi\u00f3w, tfu, kronikarzy, obserwuj\u0105cych obl\u0119\u017cenie. Wygra ten, kto przejdzie do legendy. Grupka niez\u0142omnych \u017co\u0142nierzy niewzruszenie odpieraj\u0105cych natarcia? A mo\u017ce szwadron trolli, kt\u00f3re w blasku po\u017caru roznios\u0105 w drzazgi bram\u0119 twierdzy? Bohaterstwo nielicznych czy \u017celazna pot\u0119ga, mia\u017cd\u017c\u0105ca wszelki op\u00f3r? Spryt obro\u0144cy czy geniusz naje\u017ad\u017acy?<\/p>\n

\"To<\/a>

To wrz\u0105cy olej, synu. Nic na \u015bwiecie tak nie pachnie...<\/p><\/div>\n

Z drugiej strony, przez wprowadzenie owej specyficznej punktacji, Stronghold traci troch\u0119 na klimacie rozgrywki. Wydaje si\u0119, \u017ce w grze stylizowanej na epick\u0105 batali\u0119, warunki zwyci\u0119stwa powinny by\u0107 zdefiniowane prosto. Wdarli si\u0119? No to napadzior wygra\u0142, bez dw\u00f3ch zda\u0144. Bo jak inaczej? Uda\u0142o mi si\u0119, zdoby\u0142em twierdz\u0119 i przegra\u0142em na punkty?<\/p>\n

Wiele emocji (o czym mn\u00f3stwo os\u00f3b ju\u017c pisa\u0142o) budzi r\u00f3wnie\u017c fakt, \u017ce podczas rozgrywki mo\u017cliwa jest sytuacja, gdy obro\u0144ca podda jedn\u0105 sekcj\u0119 mur\u00f3w, wpu\u015bci napastnika do twierdzy i… wygra \u2013 unikaj\u0105c mia\u017cd\u017c\u0105cego ataku rund\u0119 p\u00f3\u017aniej. Sam wygra\u0142em raz w ten spos\u00f3b: Lia broni\u0142a si\u0119 zaciekle, nie zwracaj\u0105c uwagi na to, \u017ce mog\u0142a ju\u017c wygra\u0107 wpuszczaj\u0105c mnie do zamku. W nast\u0119pnej turze uda\u0142o mi si\u0119 wykona\u0107 zaleg\u0142y chwalebny czyn, wedrze\u0107 na dw\u00f3ch odcinkach mur\u00f3w i zgodnie z zasadami zdoby\u0142em wi\u0119cej punkt\u00f3w. No, ale c\u00f3\u017c to za zwyci\u0119stwo…<\/p>\n

Nale\u017cy t\u0119 s\u0142abo\u015b\u0107 Strongholda mie\u0107 na uwadze. Czasem, paradoksalnie naje\u017ad\u017acy nie op\u0142aca si\u0119 atakowa\u0107 i trzeba o tym pami\u0119ta\u0107. A w wielu sytuacjach, ju\u017c w p\u00f3\u017aniejszych turach gry, naje\u017ad\u017aca powinien po prostu podda\u0107 rozgrywk\u0119 \u2013 tak w\u0142a\u015bnie b\u0119dzie ko\u0144czy\u0107 si\u0119 wiele partii wygranych przez obro\u0144c\u0119. W kronikach zostanie odnotowane: “Zamiast odg\u0142os\u00f3w walk, pod murami twierdzy s\u0142ycha\u0107 by\u0142o g\u0142\u00f3wnie szyderczy \u015bmiech obro\u0144c\u00f3w, rozbawionych niezdarno\u015bci\u0105 napastnik\u00f3w”.<\/p>\n

<\/em>
\n <\/em><\/p>\n

*
\nPot\u0119\u017cny wybuch wstrz\u0105sn\u0105\u0142 twierdz\u0105, szyby w oknach j\u0119kn\u0119\u0142y, z szaf posypa\u0142y si\u0119 mapy i stare papiery meldunk\u00f3w. Vesna zakl\u0119\u0142a i przytrzyma\u0142a na blacie sto\u0142u chwiej\u0105c\u0105 si\u0119 niebezpiecznie butelk\u0119. Wino blad\u0105 czerwieni\u0105 chlapn\u0119\u0142o na mapy. Do pokoju wpad\u0142 zdyszany m\u0142ody \u017co\u0142nierz i prawie potkn\u0105\u0142 si\u0119 na progu.
\n– Wolniej \u2013 warkn\u0119\u0142a. \u2013 Z\u0119by wybijesz. Nie b\u00f3j, bez nas nie zaczn\u0105.
\n– Id\u0105 na sze\u015b\u0107 odcink\u00f3w, pani porucznik! Stara baszta otoczona, na barbakan wal\u0105 gobliny, a tam, gdzie rozwali\u0142o mury a\u017c si\u0119 kot\u0142uje! Aha, i pan Sievert prosi o posi\u0142ki po zachodniej stronie.
\n– \u017bartowni\u015b \u2013 Vesna zgrzytn\u0119\u0142a z\u0119bami, strzepn\u0119\u0142a krwiste krople z kartki papieru i jeszcze raz przyjrza\u0142a si\u0119 planom. Matko, gdyby mieli wi\u0119cej czasu… Ale nie mieli. Nawet nie tyle, by si\u0119 przegrupowa\u0107, \u017ceby przesun\u0105\u0107 oddzia\u0142y tam, gdzie szed\u0142 najwi\u0119kszy impet ataku. \u2013 Go\u0144 do szpitala, ch\u0142opcze, wszyscy, kt\u00f3rzy trzymaj\u0105 si\u0119 na nogach maj\u0105 si\u0119 stawi\u0107 przy baszcie i tam, gdzie jest wy\u0142om. Za\u0142oga barbakanu niech wreszcie zrobi u\u017cytek z tych cholernych dr\u0105g\u00f3w, powinni je ju\u017c dosta\u0107. A panu Sievertowi powiedz, \u017ce musi poradzi\u0107 sobie, z tym, co ma, cho\u0107by tam mia\u0142 nie zosta\u0107 kamie\u0144 na kamieniu. Wi\u0119cej nie dostanie.
\nM\u0142odzik poblad\u0142 nieco i utkwi\u0142 w niej puste spojrzenie.
\n– To m\u00f3j odcinek, pani porucznik \u2013 j\u0119kn\u0105\u0142. \u2013 Trzech nas zosta\u0142o…
\nVesna zmarszczy\u0142a brwi i przez chwil\u0119 patrzy\u0142a na \u017co\u0142nierza.
\n– Przykro mi, ch\u0142opcze. Musicie wytrzyma\u0107.<\/em><\/p>\n

<\/em>
\n <\/em><\/p>\n

O mechanice s\u0142\u00f3w kilka<\/strong><\/p>\n

Mechanika Strongholda zosta\u0142a ju\u017c dosy\u0107 dok\u0142adnie opisana przez samego autora, tutaj na tym forum. Ja dodam tylko kilka moich w\u0142asnych wra\u017ce\u0144.<\/p>\n

Podczas naszych rozgrywek, najcz\u0119\u015bciej bywa\u0142em napadziorem, a Lia broni\u0142a twierdzy, cho\u0107 grali\u015bmy r\u00f3wnie\u017c odwrotnie. Wcielanie si\u0119 w te role, to dwie zupe\u0142nie r\u00f3\u017cne sprawy. Gra naje\u017ad\u017ac\u0105 jest bardziej strategiczna: og\u00f3lny zarys pierwszych tur gry mo\u017cemy sobie z g\u00f3ry zaplanowa\u0107 i konsekwentnie realizowa\u0107 nasze plany. Je\u017celi um\u00f3wimy si\u0119 wcze\u015bniej z jakimi akcjami (rodzaje machin, szkole\u0144, rytua\u0142\u00f3w) ma gra\u0107 napastnik, mo\u017cemy usi\u0105\u015b\u0107 rano przy kawie i na serwetce zaplanowa\u0107 pocz\u0105tek natarcia w rozgrywce, kt\u00f3re rozegramy wieczorem. Z kolei gra obro\u0144c\u0105 to wyzwanie taktyczne. Poniek\u0105d ta\u0144czymy tak, jak nam zagra przeciwnik \u2013 to naje\u017ad\u017aca decyduje ile dostaniemy klepsydr (punkt\u00f3w akcji). Z drugiej jednak strony, obro\u0144ca musi nie tylko sprytnie reagowa\u0107 na ruchy naje\u017ad\u017acy, ale te\u017c przewidywa\u0107 ich dalsze konsekwencje. Jedna i druga rola przynosi mas\u0119 satysfakcji, ale zupe\u0142nie innego rodzaju.<\/p>\n

Mimo mocnej warstwy klimatycznej, Stronghold to w gruncie rzeczy m\u00f3zgo\u017cerna euro-gra. O wygranej cz\u0119sto b\u0119d\u0105 zdecydowa\u0107 detale, kt\u00f3re trzeba wcze\u015bniej przeliczy\u0107, skalkulowa\u0107. Granie na \u017cywio\u0142 raczej nam zwyci\u0119stwa nie przyniesie. Zn\u00f3w, bardziej dotyczy to naje\u017ad\u017acy. Czy dobrze zaplanowali\u015bmy roz\u0142o\u017cenie jednostek na przedmurzach? Ilo\u015b\u0107 potrzebnego surowca? Policzyli\u015bmy akcje potrzebne obro\u0144cy do odparcia naszego ataku? Obro\u0144ca b\u0119dzie rozwi\u0105zywa\u0142 inne problemy \u2013\u00a0 jak optymalnie wykorzysta\u0107 nieliczne klepsydry, kt\u00f3re przekaza\u0142 nam naje\u017ad\u017aca. Czy pozwoli\u0107 sobie na inwestycj\u0119 d\u0142ugoterminow\u0105, tak\u0105 jak dzia\u0142o, czy mo\u017ce stara\u0107 si\u0119 os\u0142abia\u0107 najbli\u017csze nadci\u0105gaj\u0105ce natarcia, stawiaj\u0105c pu\u0142apki, kot\u0142y lub usuwaj\u0105c wrogie jednostki snajperem.<\/p>\n

W grze mamy do czynienia z elementem losowym, ale jest to losowo\u015b\u0107 w dobrym tego s\u0142owa znaczeniu i na dodatek \u0142adnie skomponowana z tematem gry. Naje\u017ad\u017aca co rund\u0119 dostaje okre\u015blon\u0105 z g\u00f3ry liczb\u0119 jednostek, ale nie wie, ile w\u015br\u00f3d nich b\u0119dzie trolli, ork\u00f3w i goblin\u00f3w. Podczas ostrza\u0142u, machiny obl\u0119\u017cnicze mog\u0105 chybi\u0107 (cho\u0107 w kolejnych turach wstrzeliwuj\u0105 si\u0119, s\u0105 coraz celniejsze) i nie wyrz\u0105dzi\u0107 przeciwnikowi \u017cadnych strat. Wszystko to mo\u017ce czasem popsu\u0107 plany, ale przede wszystkim jest niez\u0142ym urozmaiceniem rozgrywki.<\/p>\n

\"Atak<\/a>

Atak trolli przy \u015bwietle ksi\u0119\u017cyca. - Trzech nas zosta\u0142o, pani porucznik.<\/p><\/div>\n

*
\n– Ile czasu? \u2013 przerwa\u0142a mu, nie maj\u0105c ochoty s\u0142ucha\u0107 jak zamierza dosta\u0107 si\u0119 do tej przekl\u0119tej wie\u017cy obl\u0119\u017cniczej, kt\u00f3rej obsada masakrowa\u0142a obro\u0144c\u00f3w barbakanu. Zwiadowca zawaha\u0142 si\u0119.
\n– Je\u015bli uda mi si\u0119 podej\u015b\u0107 niepostrze\u017cenie\u2026
\n– Ile czasu?! \u2013 warkn\u0119\u0142a.
\n– Trzy godziny. Pani porucznik.
\nVesna zako\u0142ysa\u0142a si\u0119 na krze\u015ble, z westchnieniem irytacji spojrza\u0142a za okno. W oficerskiej kwaterze siedzia\u0142o pi\u0119\u0107 os\u00f3b, ale s\u0142ycha\u0107 by\u0142o tylko odleg\u0142y pog\u0142os valdorskich b\u0119bn\u00f3w.
\n– Wywie\u015bcie bia\u0142\u0105 flag\u0119 \u2013 mrukn\u0119\u0142a wreszcie.
\n– Pani porucznik\u2026?! \u2013 \u0142ysy podoficer, kt\u00f3ry dot\u0105d siedzia\u0142 spokojnie przy stole, teraz zerwa\u0142 si\u0119 na r\u00f3wne nogi. \u2013 Pani porucznik nie chce chyba\u2026
\n– Cisza! Kto tu dowodzi, do jasnej cholery?! Powiedzia\u0142am, \u017ce macie wywiesi\u0107 bia\u0142\u0105 flag\u0119. Zanim Cimric ustali warunki i wy\u015ble pod mury pos\u0142\u00f3w min\u0105 ze dwie godziny. Damy im troch\u0119 poczeka\u0107. B\u0119dziecie mieli do\u015b\u0107 czasu, \u017ceby dosta\u0107 si\u0119 do wie\u017cy i zrobi\u0107 tam rze\u017a. Potem\u2026 je\u015bli dacie rad\u0119\u2026 mo\u017cecie zastrzeli\u0107 pos\u0142\u00f3w.
\n– Pani porucznik\u2026 – podoficer otworzy\u0142 usta, ale g\u0142os uwi\u0105z\u0142 mu w gardle. Vesna z rozdra\u017cnieniem trzasn\u0119\u0142a kubkiem w st\u00f3\u0142.
\n– Powiedzia\u0142am cisza! Macie swoje trzy godziny. A teraz spada\u0107 do obowi\u0105zk\u00f3w.<\/em><\/p>\n

<\/em>
\n <\/em><\/p>\n

Down-time, balance, replayability<\/strong>
\nGdy Lia jest obro\u0144c\u0105, ostatnie tury gra z du\u017c\u0105 kartk\u0105. Zaznacza odcinki mur\u00f3w, na kt\u00f3rych nacieram i przy ka\u017cdym notuje si\u0142\u0119 napastnik\u00f3w i obro\u0144c\u00f3w. Nast\u0119pnie planuje: tutaj musz\u0119 by\u0107 mocniejsza o 3 punkty, to mo\u017ce do\u0142o\u017c\u0119 \u017co\u0142nierza, no i oficer da mi dodatkowy punkt. Tutaj kocio\u0142ek, chyba \u017ce snajper zdejmie tego trolla, cho\u0107 jest to kosztowne, bo w ko\u015bciele siedzi sabota\u017cysta…
\nPotrafi to troch\u0119 potrwa\u0107. Je\u017celi nacieram na 6-7 odcinkach i wyda\u0142em w\u0142a\u015bnie 9 klepsydr, to mog\u0119 i\u015b\u0107 wyrzuci\u0107 \u015bmieci, albo wzi\u0105\u0107 si\u0119 za mycie naczy\u0144 po obiedzie. Zreszt\u0105, podobnie jest ze mn\u0105: zaraz na pocz\u0105tku tury albo tu\u017c przed wymarszami, potrafi\u0119 zawiesi\u0107 si\u0119 na dobr\u0105 chwil\u0119 planuj\u0105c, my\u015bl\u0105c, licz\u0105c i sprawdzaj\u0105c warianty. Stronghold ma to do siebie, \u017ce w pewnych momentach gry dostajemy du\u017c\u0105 porcj\u0119 danych do przetworzenia i po prostu nie da si\u0119 tego zagra\u0107 szybko.<\/p>\n

Czy gra jest zbalansowana? Trudno mi co\u015b powiedzie\u0107 po zaledwie dziesi\u0119ciu partiach, zreszt\u0105 wszystkich rozegranych dwuosobowo. Na pewno, je\u017celi kto\u015b ten brak balansu dostrze\u017ce, bardzo \u0142atwo b\u0119dzie dokona\u0107 korekty np. daj\u0105c po prostu naje\u017ad\u017acy punkt mniej lub wi\u0119cej na pocz\u0105tek.<\/p>\n

Czy gra szybko si\u0119 znudzi? Osoby lubi\u0105ce opisany klimat, Stronghold z pewno\u015bci\u0105 wci\u0105gnie na kilka pierwszych rozgrywek. Zw\u0142aszcza, gdy gramy napadziorem, jeszcze d\u0142ugo po rozgrywce my\u015blimy \u2013 czy da\u0142o si\u0119 to zrobi\u0107 lepiej? I chcemy zagra\u0107 jeszcze raz. Jednak po wi\u0119kszej liczbie rozgrywek, dostrzegamy schematy. Rozgrywka mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 troch\u0119 monotonna, szczeg\u00f3lnie dla obro\u0144cy. Losowe karty, z kt\u00f3rymi zaczyna naje\u017ad\u017aca, wprowadzaj\u0105 pewn\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, ale niestety cz\u0119\u015b\u0107 akcji (np. dyskutowany ju\u017c przez wielu taran) okazuje si\u0119 ma\u0142o przydatna. Co wi\u0119cej, ta r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 zn\u00f3w dotyczy g\u0142\u00f3wnie naje\u017ad\u017acy. Obro\u0144ca zawsze dysponuje tymi samymi \u015brodkami. Cho\u0107 inaczej b\u0119dzie musia\u0142 si\u0119 broni\u0107 przed wie\u017cami obl\u0119\u017cniczymi, a inaczej przed goblinami oddaj\u0105cymi salwy z przedmurzy, to powtarzalno\u015b\u0107 pewnych dzia\u0142a\u0144 mo\u017ce by\u0107 nu\u017c\u0105ca. Polecam dozowa\u0107 sobie Stronghold, nie gra\u0107 zbyt cz\u0119sto, przeplata\u0107 z innymi plansz\u00f3wkami.<\/p>\n

<\/em><\/p>\n

\"Vesna<\/a>

Vesna i Sievert. Kr\u00f3tka narada.<\/p><\/div>\n

<\/em><\/p>\n

*
\nHukn\u0119\u0142y dzia\u0142a i na Vigrad posypa\u0142 si\u0119 grad strza\u0142. Sievert zakl\u0105\u0142, otar\u0142 z czo\u0142a pot i sadz\u0119. Po\u017car, kt\u00f3ry wybuch\u0142 w barakach, rozprzestrzenia\u0142 si\u0119, nie mia\u0142 go kto gasi\u0107 i piekielne gor\u0105co dociera\u0142o ju\u017c a\u017c tutaj, nad bram\u0119. Z przeciwleg\u0142ego odcinka mur\u00f3w dobiega\u0142y go przekle\u0144stwa, kt\u00f3rymi Vesna ozdabia\u0142a komendy, ale nawet nie mia\u0142 czasu tam zerkn\u0105\u0107. Na nic nie mia\u0142 czasu. Na dole taran g\u0142ucho \u0142omota\u0142 w bram\u0119.
\nKr\u00f3tkim, ma\u0142o finezyjnym ci\u0119ciem rozp\u0142ata\u0142 gard\u0142o zeskakuj\u0105cego z drabiny napastnika. \u017bo\u0142nierze te\u017c zwijali si\u0119 jak w ukropie, ale Sievert nie wierzy\u0142 ju\u017c, \u017ce zdo\u0142aj\u0105 dotrwa\u0107 do rana. Niemo\u017cliwe. Nie przetrzymaj\u0105 tego szturmu.
\nDoskoczy\u0142 do kolejnego Valdorczyka, chlasn\u0105\u0142 go ostrzem po oczach, wrzeszcz\u0105cego zepchn\u0105\u0142 w d\u00f3\u0142, ku stercz\u0105cym z fosy ostrym palom. Zdyszany opar\u0142 si\u0119 na moment o ch\u0142odny kamie\u0144 baszty. \u2013 Niech to si\u0119 wreszcie sko\u0144czy \u2013 pomy\u015bla\u0142. \u2013 Niech to si\u0119 sko\u0144czy\u2026
\nBrama p\u0119k\u0142a na p\u00f3\u0142 z przera\u017aliwym trzaskiem.<\/em><\/p>\n

<\/em>
\n <\/em><\/p>\n

Podsumowanie<\/strong>
\nStronghold to jeden z najciekawszych tytu\u0142\u00f3w, kt\u00f3re pojawi\u0142y si\u0119 w tym roku. Co wi\u0119cej, uda\u0142o si\u0119 tutaj po\u0142\u0105czy\u0107 m\u00f3zgo\u017cerno\u015b\u0107 rozgrywki i bardzo udanym klimatem, co w \u015bwiecie plansz\u00f3wkowym nie zdarza si\u0119 cz\u0119sto. Mechanika jest \u015bwietnie zintegrowana z tematyk\u0105, a rozgrywka kipi emocjami, jest pe\u0142na napi\u0119cia i bardzo konfrontacyjna. Jednocze\u015bnie, zwolennicy powa\u017cnego g\u0142\u00f3wkowania dostaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c co\u015b dla siebie, zar\u00f3wno stratedzy (rola naje\u017ad\u017acy) jak i taktycy (obro\u0144ca). Stronghold grany raz po raz mo\u017ce si\u0119 troch\u0119 przeje\u015b\u0107, ale dawkowany z umiarem b\u0119dzie dostarcza\u0142 mas\u0119 satysfakcji.<\/p>\n

Przestrzegam jednak wszystkich optymist\u00f3w: Stronghold z pewno\u015bci\u0105 nie spodoba si\u0119 ka\u017cdemu. Konfliktowo\u015b\u0107 rozgrywki i jej d\u0142ugo\u015b\u0107 (oko\u0142o 2 godzin ju\u017c przy dw\u00f3ch graczach), z dodatkowym ryzykiem wyst\u0105pienia sporych przestoj\u00f3w w grze, odrzuc\u0105 du\u017c\u0105 liczb\u0119 potencjalnych zainteresowanych. R\u00f3wnie\u017c problemy z niejednoznacznymi zasadami, kt\u00f3rych niestety jest sporo, mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 uczucie zam\u0119tu i zniech\u0119ci\u0107 wiele os\u00f3b. Gra na pewno zas\u0142uguje na lepsz\u0105 instrukcj\u0119 i miejmy nadziej\u0119, \u017ce wydawca gry szybko ten problem rozwi\u0105\u017ce. Gdybym mia\u0142 podsumowa\u0107 moje wra\u017cenia jedn\u0105 not\u0105, Stronghold dosta\u0142by ode mnie 8 w 10-punktowej skali.<\/p>\n

<\/em>
\n <\/em><\/p>\n

*
\nCimric czeka\u0142.
\nNad zniszczonymi murami Vigradu snu\u0142y si\u0119 dymy dogasaj\u0105cych po\u017car\u00f3w. Valdorski dow\u00f3dca nie czu\u0142 jednak triumfu. Nie wszystko posz\u0142o tak, jak chcia\u0142. Osiem dni\u2026 obl\u0119\u017cenie trwa\u0142o zdecydowanie za d\u0142ugo.
\nKiedy wojska wreszcie wdar\u0142y si\u0119 do twierdzy, Cimric odni\u00f3s\u0142 nieodparte wra\u017cenie, \u017ce to wszystko ju\u017c si\u0119 kiedy\u015b odby\u0142o. Jakby fina\u0142 tej historii by\u0142 ju\u017c dawno ustalony. Jakby t\u0119 rol\u0119 mo\u017cna by\u0142o odegra\u0107 lepiej lub gorzej, ale koniec, nieub\u0142agany i nieunikniony, m\u00f3g\u0142 by\u0107 tylko jeden.
\nW wej\u015bciu do namiotu zamajaczy\u0142a ros\u0142a posta\u0107. Oficer wypr\u0119\u017cy\u0142 si\u0119 na baczno\u015b\u0107.
\n– Przeszukali\u015bmy zgliszcza \u2013 zameldowa\u0142. \u2013 Nie odnale\u017ali\u015bmy tych cia\u0142. Mog\u0142y sp\u0142on\u0105\u0107 lub zosta\u0107 pogrzebane pod gruzami.
\nCimric gestem przerwa\u0142 raport, bez s\u0142owa odprawi\u0142 m\u0119\u017cczyzn\u0119. Wi\u0119c rachunki wci\u0105\u017c pozosta\u0142y nie wyr\u00f3wnane\u2026
\nS\u0142o\u0144ce tego dnia znowu wschodzi\u0142o na czerwono.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Skrzypn\u0119\u0142y schody, trzasn\u0119\u0142y drzwi. Porucznik Vesna Sabarth\u00e9s strzeli\u0142a obcasami w kr\u00f3tkim kordyjskim salucie. De Streymour nie\u015bpiesznie usiad\u0142 za sto\u0142em, obrzuci\u0142 j\u0105 ci\u0119\u017ckim spojrzeniem i szurn\u0105\u0142 po blacie grub\u0105, zalakowan\u0105 kopert\u0119 z rozkazem. – Najdalej za tydzie\u0144 Valdorczycy przekrocz\u0105 Grzmi\u0105c\u0105 Rzek\u0119. Na pierwszy ogie\u0144 wezm\u0105 ma\u0142\u0105 twierdz\u0119 Vigrad. I Vigrad padnie. To bezdyskusyjne. Nie mamy si\u0142 …<\/p>\n","protected":false},"author":282,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-12506","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12506","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/282"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12506"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12506\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12506"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12506"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12506"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=12506"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}