{"id":14042,"date":"2010-01-10T20:20:33","date_gmt":"2010-01-10T19:20:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=14042"},"modified":"2014-10-23T20:58:49","modified_gmt":"2014-10-23T18:58:49","slug":"maria-wojna-o-sukcesje-austriacka-wedlug-richarda-sivela","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2010\/01\/10\/maria-wojna-o-sukcesje-austriacka-wedlug-richarda-sivela\/","title":{"rendered":"Maria – wojna o sukcesj\u0119 austriack\u0105 wed\u0142ug Richarda Sivela"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>“Maria”<\/strong> to druga gra Richarda Sivela, znanego ka\u017cdemu fanowi gier planszowych autora \u201eFriedricha\u201d<\/a>, kt\u00f3ry swojego czasu zrobi\u0142 (i robi nadal) furor\u0119 jako modelowy wr\u0119cz przedstawiciel tzw. gier – hybryd, czyli gier \u0142\u0105cz\u0105cych w sobie elementy eurogier oraz klasycznych gier wojennych.<\/p>\n

Nowy produkt Histogame kontynuuje chlubne tradycje swojego poprzednika, rzek\u0142bym nawet, \u017ce stanowi on wyra\u017any krok naprz\u00f3d i przy zachowaniu rdzenia mechaniki wprowadza on nowe, ciekawe elementy, dzi\u0119ki kt\u00f3rym \u201eMaria\u201d b\u0142yszczy, niczym diament w najg\u0142\u0119bszej czelu\u015bci kopalni w RPA.<\/p>\n

Maria i Friedrich<\/strong><\/p>\n

Przyznam si\u0119 szczerze, \u017ce podstawowy k\u0142opot z t\u0105 recenzj\u0105 wynika\u0142 z faktu, i\u017c chcia\u0142em unikn\u0105\u0107 nieuniknionego, czyli por\u00f3wna\u0144 z \u201eFriedrichem\u201d, a jednocze\u015bnie mia\u0142em \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce musz\u0119 o nich napisa\u0107, aby zar\u00f3wno gracze nie obeznani z poprzednikiem \u201eMarii\u201d, jak i ci, kt\u00f3rzy z \u201eFriedrichem\u201d mieli ju\u017c do czynienia, wiedzieli co kryje si\u0119 w pude\u0142ku z sympatycznie wygl\u0105daj\u0105c\u0105 cesarzow\u0105 Austrii spogl\u0105daj\u0105c\u0105 na nas z jego wierzchu.<\/p>\n

Od momentu kiedy o grze us\u0142ysza\u0142em, mia\u0142em z ni\u0105 problem. Sam ceni\u0142em sobie \u201eFryderyka\u201d za genialne wr\u0119cz rozwi\u0105zania zwi\u0105zane z jego mechanik\u0105 (karty taktyczne, pola oznaczone kolorami kart), z drugiej strony dra\u017cni\u0142a mnie losowo\u015b\u0107 zdarze\u0144 politycznych, kt\u00f3re sprowadza\u0142y graczy z roli mocarstw do roli drugorz\u0119dnej. Dodatkowo specyfika konfliktu powodowa\u0142a, \u017ce \u201eFryderyk\u201d by\u0142 rozgrywk\u0105 stricte militarn\u0105, kt\u00f3rej losy decydowa\u0142y si\u0119 na polach bitew i nie by\u0142o w nim miejsca na subtelne wbijanie no\u017ca w plecy, zwane potocznie dyplomacj\u0105. Studiuj\u0105c natomiast pilnie informacje o grze oraz zapoznaj\u0105c si\u0119 z histori\u0105 konfliktu nabra\u0142em wra\u017cenia, granicz\u0105cego wr\u0119cz z pewno\u015bci\u0105, i\u017c kaliber \u201eMarii\u201d b\u0119dzie zupe\u0142nie inny, tak jak inny by\u0142 kaliber konfliktu dziej\u0105cego si\u0119 w latach 1740-1748. Dlaczego tak s\u0105dzi\u0142em? Bo wojna o sukcesj\u0119 austriack\u0105 to, opr\u00f3cz szeroko zakrojonych dzia\u0142a\u0144 wojennych, bitew, manewr\u00f3w armii, r\u00f3wnie\u017c polityka \u2013 sojusze, niesolidni alianci oraz wydarzenia zewn\u0119trzne wp\u0142ywaj\u0105ce po\u015brednio lub bezpo\u015brednio na kszta\u0142t konfliktu.<\/p>\n

Zawarto\u015b\u0107 \u00a0i wygl\u0105d<\/strong><\/p>\n

Co wobec tego znajdziemy w pude\u0142ku wielko\u015bci tej samej, co pude\u0142ko od \u201eFriedricha\u201d (tym nie znaj\u0105cym gabaryt\u00f3w \u201eFriedricha\u201d spiesz\u0119 z pomoc\u0105 \u2013 wielko\u015b\u0107 pude\u0142ka taka sama jak w \u201eMemoir \u201844\u201d czy \u201eTicket to Ride\u201d)? Znajome drewniane walce, symbolizuj\u0105ce genera\u0142\u00f3w oraz huzar\u00f3w (\u201echudsze\u201d walce), kostki symbolizuj\u0105ce tabory, karty – taktyczne w czterech taliach (152 sztuki) i polityczne \u2013 25 sztuk oraz markery. O mapie nie zapominaj\u0105c. Ta, jak zwykle \u015blicznie wygl\u0105daj\u0105ca, na solidnym grubym kartonie, sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci \u2013 Flandrii oraz Czech. Specyfika konfliktu oraz zaanga\u017cowanych stron wymusi\u0142a pewne uproszczenia, gdy\u017c przej\u015bcie mi\u0119dzy mapami mo\u017cliwe jest jedynie w ich dolnej cz\u0119\u015bci i to jedynie przez wojska francuskie oraz austriackie. Pierwszy element, czyli wykonanie \u2013 solidny \u201eeuro\u201d standard \u2013 ciesz\u0105cy oko, solidny i praktyczny, zdecydowanie na plus. Idziemy dalej.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Maria<\/p><\/div>\n

Dramatis personae<\/strong><\/p>\n

W czasie rozgrywki w \u201eMari\u0119\u201d wcielamy si\u0119 we w\u0142adc\u00f3w pa\u0144stw aktywnie uczestnicz\u0105cych w rzeczonym konflikcie \u2013 Austria to 23-letnia w\u00f3wczas \u015bwie\u017co upieczona cesarzowa Maria Teresa broni\u0105ca swego pa\u0144stwa przed rozebraniem na czynniki pierwsze, Francja i Bawaria \u2013 Ludwik oznaczony numerem 15 oraz Karol VI Bawarski. Ten ostatni to g\u0142\u00f3wny kandydat do tronu Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego roszcz\u0105cy sobie jednocze\u015bnie pretensje do sporej cz\u0119\u015bci rdzennych teren\u00f3w Austrii, a ten pierwszy wyst\u0119puj\u0105cy w roli starszego (i silniejszego) brata, kt\u00f3ry ma wymusi\u0107 militarnie lub dyplomatycznie, ust\u0119pstwa Austrii na rzecz Bawarii. Na koniec Prusy, reprezentowane przez znanego wszystkim z pierwszej gry Sivela, Fryderyka \u2013 tutaj par\u0119 lat m\u0142odszego, r\u00f3wnie\u017c od niedawna sprawuj\u0105cego w\u0142adz\u0119 w swoim pa\u0144stwie, jednak z ogromnymi apetytami na smaczny austriacki tort. Na koniec Armia Pragmatyczna \u2013 specyficzny tw\u00f3r zwi\u0105zany nierozerwalnie z wojn\u0105 o sukcesj\u0119 austriack\u0105 \u2013 konglomerat wojsk angielskich, niderlandzkich, niemieckich oraz austriackich pod \u015bwiat\u0142ym (acz niekoniecznie o\u015bwieconym) przewodnictwem kr\u00f3la Anglii Jerzego numer 2.<\/p>\n

Ci, kt\u00f3rzy uwa\u017cnie liczyli pa\u0144stwa maj\u0105 racj\u0119 \u2013 mamy cztery g\u0142\u00f3wne stronnictwa, a \u201eMaria\u201d jest gr\u0105 dla maksymalnie trzech graczy. Co\u015b tu nie gra, czy autorowi recenzji co\u015b si\u0119 pomiesza\u0142o? Ju\u017c spiesz\u0119 z wyja\u015bnieniem – najwyra\u017aniej Richard Sivel zrobi\u0142 gruntown\u0105 lobotomi\u0119 kr\u00f3lowi pruskiemu i wyznaczy\u0142 mu schizofreniczn\u0105 rol\u0119 kierowania Prusami (wrogiem Austrii) oraz Armi\u0105 Pragmatyczn\u0105 (najsolidniejszym sojusznikiem Austrii). Poniewa\u017c jest to aspekt budz\u0105cy kontrowersje i obawy o og\u00f3lny balans rozgrywki, pozwol\u0119 sobie wspomnie\u0107 go na koniec niniejszej recenzji.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Maria<\/p><\/div>\n

Stare patenty<\/strong><\/p>\n

Co poza tym? Stary, dobry \u201eFriedrich\u201d \u2013 genera\u0142owie poruszaj\u0105cy si\u0119 po mapie z naniesion\u0105 siatk\u0105 po\u0142\u0105cze\u0144 mi\u0119dzy miastami, karty taktyczne symuluj\u0105ce nasze zasoby (abstrakcyjnie ujmowane \u2013 twardog\u0142owi wargamerzy ca\u0142y czas pomstuj\u0105 na to rozwi\u0105zanie, a ja szeroko si\u0119 u\u015bmiecham \u2013 nie ka\u017cdy jest w stanie zrozumie\u0107 geniusza) i mo\u017cliwo\u015b\u0107 ich u\u017cycia uzale\u017cniona od regionu oznaczonego danym \u201etriumfem\u201d. Wa\u017cne by pami\u0119ta\u0107, \u017ce karty taktyczne s\u0105 w przedziale od 2 do 10 (plus karty rezerwy o warto\u015bci dowolnej od 1 do 8, po dwie na tali\u0119), a nie jak we \u201eFryderyku\u201d od 2 do 13. Dzi\u0119ki temu bitwy s\u0105 mniej krwawe i bardziej wyr\u00f3wnane, co r\u00f3wnie\u017c balansuje rozgrywk\u0119. Mamy znane ju\u017c z \u201eFryderyka\u201d problemy z taborami, mamy przejmowanie i ochron\u0119 twierdz, szeroko zakrojone manewry armii w poszukiwaniu odpowiedniego miejsca do wydania przeciwnikowi bitwy. Cud, mi\u00f3d i orzeszki.<\/p>\n

Nowe rozwi\u0105zania<\/strong><\/p>\n

Do pe\u0142ni szcz\u0119\u015bcia autor gry doda\u0142 nam smakowit\u0105 tabliczk\u0119 czekolady (czy innego wymarzonego przez innych smako\u0142yku), a mianowicie polityk\u0119. Polityk\u0119 z prawdziwego zdarzenia, na kt\u00f3r\u0105 mamy wyra\u017any wp\u0142yw, przez kt\u00f3r\u0105 klniemy i rozpaczamy, a wi\u0119c z krwi i ko\u015bci dyplomatyczny menuet w pe\u0142nej krasie. Nagle okazuje si\u0119 bowiem, \u017ce w grze uczestnicz\u0105 po\u015brednio (mniej lub bardziej) tak\u017ce inne pa\u0144stwa europejskie \u2013 W\u0142ochy, Rosja oraz Saksonia. Ich nastawienie do naszych poczyna\u0144 symuluje tor polityczny, a zmian\u0119 markera na tym\u017ce torze rozstrzyga si\u0119 w drodze licytacji kart politycznych. Te ostatnie stanowi\u0105 zbi\u00f3r wydarze\u0144 historycznych, kt\u00f3re wp\u0142ywa\u0142y (lub mog\u0142y wp\u0142ywa\u0107) na bezpo\u015brednio zaanga\u017cowane mocarstwa. Licytujemy, a jak\u017ce, za pomoc\u0105 naszych zasob\u00f3w (kart taktycznych). Co mo\u017cemy osi\u0105gn\u0105\u0107? Mo\u017cemy wys\u0142a\u0107 genera\u0142a naszego rywala na wakacje poza map\u0119, mo\u017cemy pozbawi\u0107 przeciwnika karty taktycznej, skaptowa\u0107 \u201ewiernego\u201d sojusznika \u2013 Saksoni\u0119 do wyst\u0105pienia po naszej stronie, rekrutowa\u0107 wojska, zdobywa\u0107 punkty zwyci\u0119stwa. Wszystko to powoduje, \u017ce mamy do czynienia z gr\u0105 w grze (bardzo to lubi\u0119) oraz zapewnione rozkosze \u0142amania g\u0142owy do ko\u0144ca rozgrywki. Dzi\u0119ki temu \u201eMaria\u201d zyskuje dodatkowy wymiar, s\u0142abo uwzgl\u0119dniony we \u201eFryderyku\u201d, co w moich oczach deklasuje go ca\u0142kowicie w stosunku do nowej gry Siegela.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Maria<\/p><\/div>\n

Warunki zwyci\u0119stwa<\/strong><\/p>\n

Automatyczne zwyci\u0119stwo osi\u0105gamy poprzez pozbycie si\u0119 wszystkich marker\u00f3w zwyci\u0119stwa z naszej puli. Opr\u00f3cz zajmowania kluczowych twierdz, markery k\u0142adziemy na polach wygranych bitew (maksymalnie dwie sztuki), wygranych wybor\u00f3w na Cesarza Rzymskiego Narodu Niemieckiego (Francja lub Austria), wygrania \u201esprawy\u201d w\u0142oskiej (r\u00f3wnie\u017c Francja lub Austria), aneksji \u015al\u0105ska (tylko Prusy) oraz zaj\u0119cia 3 z 4 tzw. miast elektorskich (Armia Pragmatyczna lub Francja). W przypadku braku zwyci\u0119stwa automatycznego na koniec rozgrywki podliczane s\u0105 punkty za tzw. zimow\u0105 punktacj\u0119 (ang. Winter Scoring), maj\u0105c\u0105 miejsce po ka\u017cdym roku wojny, \u0142\u0105cznie cztery razy. Zliczane s\u0105 wtedy markery znajduj\u0105ce si\u0119 aktualnie w puli. Wygrywa ten z graczy, kt\u00f3ry zgromadzi\u0142 najmniejsz\u0105 liczb\u0119 punkt\u00f3w. Proste? Jak drut kolczasty w kieszeni. Zapewniam jednak, \u017ce przejrzysto\u015b\u0107 mechaniki, brak w\u0105tpliwo\u015bci interpretacyjnych w regu\u0142ach, frajda z grania oraz niepowtarzalno\u015b\u0107 rozgrywek powoduj\u0105, \u017ce \u201eMaria\u201d jest gr\u0105 wybitn\u0105.<\/p>\n

Skalowalno\u015b\u0107 i czas rozgrywki<\/strong><\/p>\n

Gra zawiera wersj\u0119 dla pocz\u0105tkuj\u0105cych (bez polityki i rozgrywan\u0105 tylko na mapie Czech), ale nie ma sensu si\u0119 w ni\u0105 zag\u0142\u0119bia\u0107 \u2013 kto lubi liza\u0107 cukierki przez szybk\u0119, prosz\u0119 bardzo. Wersja dla dw\u00f3ch os\u00f3b \u2013 wbrew pozorom bardzo ciekawa, oparta o naturalne sojusze (Armia Pragmatyczna\/Austria oraz Prusy\/ Francja i Bawaria), jest r\u00f3wnie emocjonuj\u0105ca jak wersja trzyosobowa. Czas rozgrywki? Maksymalnie cztery godziny (trzy godziny dla graczy maj\u0105cych jedn\u0105 rozgrywk\u0119 za sob\u0105 \u2013 mechanika jest naprawd\u0119 prosta i przyst\u0119pnie \u201epodana\u201d), jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 rozgrywek z moim udzia\u0142em ko\u0144czy\u0142a si\u0119 po g\u00f3ra dw\u00f3ch godzinach zwyci\u0119stwem automatycznym jednej ze stron \u2013 ot, taka jest ludzka natura tego konfliktu.<\/p>\n

Balans gry<\/strong><\/p>\n

Na koniec \u2013 gwo\u017ad\u017a w beczce smakowitej rozgrywki. Zagadnienie dotyczy balansu gry \u2013 pocz\u0105tkowo mia\u0142em powa\u017cne obawy o zr\u00f3wnowa\u017cenie rozgrywki wynikaj\u0105ce z roli gracza pruskiego \u2013 jednocze\u015bnie wroga i sojusznika Austrii oraz priorytet\u00f3w Francji. Po rozegraniu gry we wszelkich mo\u017cliwych kombinacjach stwierdzam jednak, \u017ce obawy s\u0105 bezpodstawne \u2013 \u201eMaria\u201d jest jedn\u0105 z lepiej zbalansowanych gier wieloosobowych o tak zr\u00f3\u017cnicowanych stronach konfliktu. Wsp\u00f3lna egzystencja adwersarzy to jedyna w swoim rodzaju wypadkowa zbie\u017cnych interes\u00f3w oraz nieustannego ich konfliktu.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Maria<\/p><\/div>\n

Podsumowanie<\/strong><\/p>\n

Kto nie wierzy, tego zapraszam serdecznie do rozgrywki w \u201eMari\u0119\u201d \u2013 niech przem\u00f3wi\u0105 dzia\u0142a i z\u0142ote j\u0119zyki dyplomat\u00f3w. A gr\u0119 polecam ka\u017cdemu \u2013 od w\u0105satego weterana gier wojennych do zagorza\u0142ego wielbiciela euro (nie myli\u0107 z walut\u0105, niekoniecznie po korzystnym kursie). Bo tej polecanki nie opieram na czczych przechwa\u0142kach (lub jak to ostatnio modne w \u015bwiecie gier planszowych \u2013 po jednej lub dw\u00f3ch rozgrywkach), ale po sprawdzeniu gry w przer\u00f3\u017cnych konfiguracjach graczy preferuj\u0105cych r\u00f3\u017cnego rodzaju gry planszowe. Oczywi\u015bcie prosz\u0119 pami\u0119ta\u0107, \u017ce po odej\u015bciu od planszy reklamacji nie uwzgl\u0119dnia si\u0119, cho\u0107 jestem przekonany, \u017ce w przypadku \u201eMarii\u201d reklamacja nie b\u0119dzie konieczna. Najwy\u017cej potrzebna b\u0119dzie szybka decyzja o zakupie gry do w\u0142asnej kolekcji. Z \u017cyczeniami Szcz\u0119\u015bliwego Nowego Roku \u2013 tysi\u0105c siedemset czterdziestego pierwszego oczywi\u015bcie :).<\/p>\n

Literatura \u2013 dwie \u015bwietnie napisane biografie z r\u00f3wnie \u015bwietnym uj\u0119ciem strony dyplomatycznej konfliktu z dw\u00f3ch punkt\u00f3w widzenia \u2013 pruskiego i austriackiego:<\/em><\/p>\n

<\/em><\/p>\n

Stanis\u0142aw Salmonowicz \u201eFryderyk Wielki\u201d \u2013 wyd. Ossolineum<\/em><\/p>\n

<\/em><\/p>\n

Zbigniew G\u00f3ralski \u201eMaria Teresa\u201d \u2013 wyd. Ossolineum<\/em><\/p>\n

P\u0119drakowe Votum Separatum w sprawie nieletniej \u201eMarii\u201d Sivela<\/h1>\n

\"\"<\/a>Planszowe dzieci Richarda Sivela \u2013 starszy Frycek i m\u0142odsza Marysia \u2013 stanowi\u0105 podobne, a jednak tak r\u00f3\u017cne rodze\u0144stwo. Fryderyk – przystojny (znakomita szata graficzna gry oraz dopracowane elementy), z dobrymi manierami (prosta, intuicyjna mechanika), wzgl\u0119dnie zr\u00f3wnowa\u017cony (do\u015b\u0107 dobry balans gry) oraz m\u0105dry (r\u00f3\u017cne strategie gry, widoczne szczeg\u00f3lnie mocno w roli Prus) – pieczo\u0142owicie przez 12 lat wychowywany przez swojego ojca, okaza\u0142 si\u0119 dobrze zapowiadaj\u0105cym si\u0119 planszowym kawalerem. Maria \u2013 panna \u0142adna (nie ust\u0119puje graficznie \u201eFryderykowi\u201d) , r\u00f3wnie dystyngowana (identyczna mechanika plus kilka udanych innowacji), ale i niestety humorzasta (trzech graczy z czego prawie zawsze jeden eliminowany jest z wy\u015bcigu o laury zwyci\u0119stwa), a momentami nawet oci\u0119\u017ca\u0142a umys\u0142owo (jedna lub dwie optymalne strategie gry, nie daj\u0105ce tylu mo\u017cliwo\u015b\u0107 co we \u201eFryderyku\u201d) \u2013 niestety wida\u0107 zbyt ma\u0142o ojcowskiej r\u0119ki w jej procesie wychowania. To przykre, ale dziewczynka z brzydkiej kaczuszki nigdy nie stanie si\u0119 pi\u0119knym \u0142ab\u0119dziem i nie poleci, bowiem zbyt dumna jest aby zha\u0144bi\u0107 si\u0119 lataniem.<\/p>\n

W mojej ocenie gra nie wprost zak\u0142ada u\u0142omny scenariusz m\u00f3wi\u0105cy, \u017ce gdzie dw\u00f3ch po\u015brednio wsp\u00f3\u0142pracuje to trzeci przegrywa. Po cz\u0119\u015bci nie mo\u017cna temu odm\u00f3wi\u0107 logiki, jednak z punktu widzenia gry planszowej wydaje si\u0119 to mocno karko\u0142omne.\u00a0 \u017beby zilustrowa\u0107 powy\u017csze odwo\u0142am si\u0119 do opinii klubowego kolegi Raubrittera:<\/p>\n

<\/em><\/p>\n

\u201e … Moim zdaniem, wr\u0119cz przeciwnie – komfortowo gra si\u0119 Prusami, ca\u0142kiem sympatycznie Francj\u0105, ale ju\u017c gra Austri\u0105 z jej iluzorycznymi szansami na zwyci\u0119stwo, to propozycja tylko dla samob\u00f3jc\u00f3w. Tak naprawd\u0119 Austri\u0119 bije dw\u00f3ch pozosta\u0142ych i to jest przewaga, kt\u00f3rej nijak nie da si\u0119 zniwelowa\u0107. Teoretycznie, uwag\u0119 Francuz\u00f3w powinna cz\u0119\u015bciowo odci\u0105ga\u0107 Armia Pragmatyczna operuj\u0105ca z Niderland\u00f3w i okolic, ale dowodzi ni\u0105 gracz pruski, w kt\u00f3rego interesie jest tak gra\u0107 t\u0105 armi\u0105, \u017ceby Francuz\u00f3w tylko troch\u0119 os\u0142abi\u0107, ale nie na tyle, \u017ceby przestali atakowa\u0107 z Bawarii na Austri\u0119 w\u0142a\u015bciw\u0105. Zapewne gdyby gracze grali tak, \u017ce na mapie “czeskiej” mamy g\u0142\u00f3wnie wojn\u0105 Austrii z Prusami, a Francuzi szukaj\u0105 zwyci\u0119stwa przede wszystkim na mapie “niderlandzkiej”, to jako\u015b ten balans funkcjonuje. Ale tylko w takiej sytuacji – je\u017celi gracze maj\u0105 inn\u0105 koncepcj\u0119, to ten system si\u0119 wali, gracz austriacki musi walczy\u0107 na dw\u00f3ch frontach z gwarancj\u0105 przegranej. Jedyne, co mu pozostaje, to zdecydowa\u0107, kt\u00f3ry z pozosta\u0142ych graczy wygra i skoncentrowa\u0107 si\u0142y przeciwko drugiemu. Je\u017celi gra jest zbalansowana pod warunkiem przyj\u0119cia przez graczy okre\u015blonej strategii, to nie mo\u017cna tego nazwa\u0107 udan\u0105 gr\u0105. S\u0142owem, lipa, nie polecam.\u201d.<\/em><\/p>\n

Moje odczucia s\u0105 identyczne i podzielam w pe\u0142ni powy\u017cej zacytowany pogl\u0105d.<\/p>\n

Obie gry (Fryderyk i Maria) maj\u0105 do\u015b\u0107 du\u017cy \u0142adunek emocjonalny i potencja\u0142, jednak z uwagi na kontrowersyjne zestawianie r\u00f3l oraz pozycji wyj\u015bciowych graczy w Marii, gra ta dyskwalifikowana jest przeze mnie na wst\u0119pie. Po prostu nie powinno by\u0107 tak, \u017ceby ju\u017c w \u015brodku biegn\u0105cych etap\u00f3w gry jeden z rozgrywaj\u0105cych\u00a0 sprowadzony by\u0142 do roli statysty, dawcy czy te\u017c inaczej wyznaczaj\u0105cego zwyci\u0119zc\u0119. St\u0105d te\u017c dla mnie tym razem Sivel nie popisa\u0142 si\u0119 c\u00f3rk\u0105 Marysi\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“Maria” to druga gra Richarda Sivela, znanego ka\u017cdemu fanowi gier planszowych autora \u201eFriedricha\u201d, kt\u00f3ry swojego czasu zrobi\u0142 (i robi nadal) furor\u0119 jako modelowy wr\u0119cz przedstawiciel tzw. gier – hybryd, czyli gier \u0142\u0105cz\u0105cych w sobie elementy eurogier oraz klasycznych gier wojennych. Nowy produkt Histogame kontynuuje chlubne tradycje swojego poprzednika, rzek\u0142bym nawet, \u017ce stanowi on wyra\u017any krok …<\/p>\n","protected":false},"author":374,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-14042","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14042","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/374"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14042"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14042\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14042"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14042"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14042"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=14042"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}