{"id":17015,"date":"2010-07-18T16:06:00","date_gmt":"2010-07-18T14:06:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=17015"},"modified":"2018-03-16T18:06:18","modified_gmt":"2018-03-16T17:06:18","slug":"orzel-i-gwiazda-czyli-szable-do-boju-lance-w-dlon-eurogracza-gon-gon-gon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2010\/07\/18\/orzel-i-gwiazda-czyli-szable-do-boju-lance-w-dlon-eurogracza-gon-gon-gon\/","title":{"rendered":"Orze\u0142 i Gwiazda, czyli ‘Szable do boju, lance w d\u0142o\u0144! Eurogracza go\u0144, go\u0144 go\u0144!’"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

W kwietniu br. gra Roberta \u017baka, pt \u2018Orze\u0142 i Gwiazda\u2019<\/strong> zosta\u0142a wybrana Planszow\u0105 Gr\u0105 Wojenn\u0105 Roku 2009<\/a>. Podejrzewam, \u017ce patriotyczne argumenty, ch\u0119\u0107 wspierania rodzimych wydawc\u00f3w i projektant\u00f3w gier, nie mia\u0142y tu wiele do rzeczy \u2013 \u2018Orze\u0142 i Gwiazda\u2019 jest obiektywnie bardzo dobr\u0105 gr\u0105 wojenn\u0105. \u015awiadczy o tym cho\u0107by fakt, \u017ce uznane za granic\u0105 wydawnictwo Academy Games (m.in. seria taktycznych gier Conflict of Heroes) przygotowuje angloj\u0119zyczne wydanie \u2018Or\u0142a i Gwiazdy\u2019, pod zmienionym tytu\u0142em: \u2018Strike of The Eagle\u2019. Czy jednak gra Roberta \u017baka ma szanse spodoba\u0107 si\u0119 eurograczom?<\/p>\n

<\/p>\n

Do wypowiedzenia si\u0119 w niniejszej recenzji zaprosi\u0142em Tomka ‘Arteusza’ Samka, mi\u0142o\u015bnika gier wojennych. Mam nadziej\u0119, \u017ce po\u0142\u0105czenie w jednym tek\u015bcie dw\u00f3ch punkt\u00f3w widzenia – eurogracza z zaci\u0119ciem historycznym (to ja:)) i do\u015bwiadczonego wargamera (Tomek) – pozwoli Wam uzyska\u0107 pe\u0142niejszy obraz ‘Or\u0142a i Gwiazdy’<\/p>\n

Pokr\u00f3tce prezentuj\u0105c zasady: \u2018Orze\u0142 i Gwiazda\u2019 jest wydan\u0105 w polskiej wersji j\u0119zykowej, bloczkow\u0105 gr\u0105 wojenn\u0105 opisuj\u0105c\u0105 konflikt polsko-sowiecki z 1920 roku. Jednostki na planszy s\u0105 przedstawione nie w formie tradycyjnych \u017ceton\u00f3w, ale zakrytych dla przeciwnika drewnianych bloczk\u00f3w, dzi\u0119ki czemu zachowana zostaje zasada \u2018mg\u0142y wojny\u2019. \u2018OiG\u2019 jest gr\u0105 typu card driven<\/em>, a wi\u0119c \u2013 t\u0142umacz\u0105c dos\u0142ownie \u2013 \u2018sterowan\u0105 kartami\u2019. Nasze mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142ania (poruszania oddzia\u0142\u00f3w, toczenia bitew) wynikaj\u0105 z posiadanych i zagrywanych w odpowiednich momentach kart operacyjnych, pochodz\u0105cych z talii osobnych dla strony sowieckiej i polskiej. Karty mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c wykorzysta\u0107 na wprowadzenie w \u017cycie opisanych na nich historycznych wydarze\u0144, dotycz\u0105cych polityki mi\u0119dzynarodowej i wewn\u0119trznej, wp\u0142ywaj\u0105cych d\u0142ugofalowo na losy wojny.<\/p>\n

Opr\u00f3cz kart, niezwykle istotne s\u0105 rozkazy. Zakryte \u017cetony rozkaz\u00f3w gracze uk\u0142adaj\u0105 na planszy, niejako programuj\u0105c ruch swoich jednostek w danym etapie, podobnie jak w \u2018Grze o Tron\u2019. Po ich ujawnieniu, jednostki wykonuj\u0105 zaplanowane dzia\u0142ania (np. marsze forsowne, marsze zwyk\u0142e, rozkazy odwrotu czy obrony) praktycznie ju\u017c bez mo\u017cliwo\u015bci ingerencji graczy.<\/p>\n

Wygrywa ten z graczy, kt\u00f3ry uzyska najwi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 punkt\u00f3w zwyci\u0119stwa, przyznawanych za zniszczenie jednostek przeciwnika i kontrol\u0119 nad strategicznymi miastami, lub ewentualnie zdob\u0119dzie Warszaw\u0119 (gracz sowiecki)<\/p>\n

Dok\u0142adniejszy opis mechaniki znajdziecie w pierwszej cz\u0119\u015bci\u00a0 rzutu okiem<\/a>, kt\u00f3ry opublikowa\u0142em na GamesFanatic.pl w grudniu 2009 roku. Zach\u0119cam te\u017c do przejrzenia instrukcji. Same zasady s\u0105 nadspodziewanie proste, cho\u0107 gr\u0119 zaliczy\u0142bym jednak do tytu\u0142\u00f3w z\u0142o\u017conych. Owa z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 OiG polega przede wszystkim na konieczno\u015bci rozpoznania interakcji pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi rozkazami i osi\u0105gni\u0119ciu dobrej znajomo\u015bci talii obu stron.<\/p>\n

Wykonanie<\/strong><\/p>\n

Po kilku rozgrywkach, kt\u00f3re mam na swoim koncie, podwy\u017cszam ocen\u0119 wykonania gry na \u2018\u015bredni\u0105\u2019. Eurogracze, przyzwyczajeni do jako\u015bci gier\u00a0 takich wydawnictw jak Asmodee, Fantasy Flight Games czy Days of Wonder, b\u0119d\u0105 kr\u0119ci\u0107 nosem na kartonow\u0105 plansz\u0119,\u00a0 \u015bredniej jako\u015bci \u017cetony i nie do ko\u0144ca przemy\u015blan\u0105 kolorystyk\u0119 element\u00f3w gry. Wargamerzy uznaj\u0105, \u017ce OiG posiada jako\u015b\u0107 wykonania standardow\u0105 dla gier wojennych, i nie ma si\u0119 co tutaj nad gr\u0105 pastwi\u0107. Aczkolwiek i oni przyznaj\u0105, \u017ce wykonanie mog\u0142o by\u0107 lepsze.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Fot. Arteusz (BGG)<\/p><\/div>\n

Z ulg\u0105 rozwiewam obawy, o kt\u00f3rych pisa\u0142em w grudniowym rzucie okiem:\u00a0 zar\u00f3wno \u017cetony rozkaz\u00f3w, jak i bloczki jednostek, nie daj\u0105 si\u0119 rozpozna\u0107 przez naszego wsp\u00f3\u0142gracza, a tym samym nic nie zagra\u017ca mgle wojny i mechanice opartej na blefie. Wydawnictwo, na ile si\u0119 orientuj\u0119 \u2013 rozwi\u0105za\u0142o tak\u017ce problem z \u017cetonami nie daj\u0105cymi si\u0119 wypchn\u0105\u0107 z wyprasek. Teraz ju\u017c w pude\u0142kach znajdziecie poprawione wypraski, kt\u00f3rych jako\u015b\u0107 \u2013 cho\u0107 te\u017c nie rewelacyjn\u0105 \u2013 mo\u017cna ju\u017c uzna\u0107 za ‘akceptowaln\u0105’. Kartonowa, dwucz\u0119\u015bciowa mapa jest du\u017ca – owszem. Pomimo to nie mieli\u015bmy wi\u0119kszego problemu, \u017ceby znale\u017a\u0107 st\u00f3\u0142 odpowiedni do rozgrywki. A jej rozmiar ma t\u0119 zalet\u0119, \u017ce pozwala swobodnie operowa\u0107 bloczkami – nie ma mowy o ciasnocie, tak denerwuj\u0105cej w niekt\u00f3rych grach bloczkowych.<\/p>\n

Denerwuje za to co innego – miasta strategiczne oznaczone s\u0105 liczb\u0105 w okr\u0119gu pola, na kt\u00f3rym w trakcie gry stoj\u0105 bloczki. Zmusza to do ci\u0105g\u0142ego podnoszenia grupy bloczk\u00f3w, aby upewni\u0107 si\u0119 z jakim miastem mamy do czynienia. W\u0142a\u015bciwszym rozwi\u0105zaniem by\u0142oby tutaj jakie\u015b inne zaznaczenie warto\u015bci punktowej miasta, widoczne na pierwszy rzut oka (np ‘obok’ pola, a nie ‘w nim’).<\/p>\n

\"\"<\/a>

Fot. Carlos Ferreira (BGG)<\/p><\/div>\n

Gra ma jeszcze inn\u0105, drobn\u0105 wad\u0119: ot\u00f3\u017c naklejki na bloczkach s\u0105 ma\u0142o czytelne. Umieszczono na nich znaki przynale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej, co z pewno\u015bci\u0105 wp\u0142ywa na klimat rozgrywki, ale do\u015b\u0107 mocno zaburza przejrzysto\u015b\u0107 najwa\u017cniejszych informacji: rodzaju, si\u0142y i numeracji oddzia\u0142u. Nie m\u00f3wi\u0105c o tym, \u017ce numery zapisane czcionk\u0105 u\u017cyt\u0105 dla bloczk\u00f3w sowieckich s\u0105 troch\u0119 za bardzo udziwnione (notorycznie myli\u0142a si\u0119 nam \u20182\u2019 z \u20187\u2019)<\/p>\n

Same karty, cho\u0107 niez\u0142ej jako\u015bci, trudno na pierwszy rzut oka przyporz\u0105dkowa\u0107 do talii sowieckiej lub polskiej. R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 one bowiem tylko jednym detalem na ich awersie.<\/p>\n

Wojna<\/strong><\/p>\n

Oczywi\u015bcie sol\u0105 gier wojennych jest planowanie wielkich operacji, \u015bmia\u0142e manewry i za\u017carte bitwy\u2026 Nie inaczej jest w Orle i Gwie\u017adzie. Wojna roku 1920 by\u0142a bez w\u0105tpienia konfliktem znacznie bardziej manewrowym, ni\u017c starcia na froncie zachodnim I wojny \u015bwiatowej. Sprzyja\u0142y temu rozleg\u0142e przestrzenie i do\u015b\u0107 agresywne, zaczepne doktryny wojenne stosowane przez obie strony. W grze mocno odczujemy, \u017ce droga mi\u0119dzy Kijowem a Warszaw\u0105 jest d\u0142uga, wyboista, i sprawia wiele trudno\u015bci w zakresie uzyskania odpowiedniego zaopatrzenia naszych oddzia\u0142\u00f3w. W wymiarze strategicznym przejmujemy dowodzenie w momencie, w kt\u00f3rym polska ofensywa wiosenna powoli wytraca sw\u00f3j impet, a Sowieci podci\u0105gaj\u0105 rezerwy i szykuj\u0105 si\u0119 do kontruderzenia. Strona polska zamiast wi\u0119c my\u015ble\u0107 o dalszym marszu na wsch\u00f3d, powinna umiej\u0119tnie op\u00f3\u017ania\u0107 sowieck\u0105 kontrofensyw\u0119, nie daj\u0105c rozbi\u0107 swoich g\u0142\u00f3wnych si\u0142. Sowieci s\u0105 gorsi w bezpo\u015brednich starciach, ale nieco przewa\u017caj\u0105 liczebnie, no i maj\u0105 silne jednostki kawaleryjskie, znakomite w manewrach oskrzydlaj\u0105cych. Wraz ze zbli\u017caniem si\u0119 do Warszawy sytuacja zacznie si\u0119 zmienia\u0107. Sowieci rozci\u0105gn\u0105 swoje si\u0142y, natomiast Polacy, dzi\u0119ki silnym wydarzeniom, s\u0105 w stanie zmobilizowa\u0107 dodatkowe oddzia\u0142y i wyda\u0107 decyduj\u0105c\u0105 bitw\u0119 ju\u017c na terenach rdzennie polskich.<\/p>\n

Rozleg\u0142a mapa, opracowana w systemie \u2018point-to-point\u2019, bardzo interesuj\u0105co wp\u0142ywa na strategiczne plany stron. Uk\u0142ad p\u00f3l i po\u0142\u0105cze\u0144 mi\u0119dzy nimi zapewnia nam wiele ciekawych dylemat\u00f3w odno\u015bnie kierunk\u00f3w prowadzenia ofensyw i ustawiania rubie\u017cy obronnych. Najwa\u017cniejsze s\u0105 strategiczne komunikacyjne punkty w\u0119z\u0142owe i zaopatrzeniowe, kt\u00f3rych opanowanie b\u0119dzie konieczne do dalszego prowadzenia operacji (jednostki piechoty i kawalerii s\u0105 zaopatrzone w odleg\u0142o\u015bci odpowiednio \u2013 3 i 5 p\u00f3l od miast-baz).<\/p>\n

\"\"<\/a>

Fot. Arteusz (BGG)<\/p><\/div>\n

Mechanika gry zdecydowanie wymusza prowadzenie operacji oskrzydlaj\u0105cych. Brak zaopatrzenia w jednostkach bardzo szybko mo\u017ce doprowadzi\u0107 nawet silne oddzia\u0142y na kraw\u0119d\u017a dezintegracji, a jednocze\u015bnie nawet trzykrotnie s\u0142absze jednostki, przy dobrze dobranym rozkazie i w umocnionym punkcie, s\u0105 w stanie obroni\u0107 si\u0119 przed frontalnym natarciem przeciwnika. Lepiej zatem przerwa\u0107 front w jakim\u015b s\u0142abiej obsadzonym miejscu i wyj\u015b\u0107 na ty\u0142y przeciwnika silnymi oddzia\u0142ami kawalerii odcinaj\u0105c go od baz, ni\u017c mozolnie przebija\u0107 si\u0119 ‘na urrraaa’.<\/p>\n

Powiem szczerze, \u017ce mechanik\u0119 prowadzenia wojny w ‘Orle i Gwie\u017adzie’ uwa\u017cam za pasjonuj\u0105c\u0105. Zapewnia ona graczowi ca\u0142y \u0142a\u0144cuch decyzji do \tpodj\u0119cia – decyzji faktycznie istotnych i wp\u0142ywaj\u0105cych na sytuacje \tna froncie. W OiG trzeba najpierw \tzdecydowa\u0107 o sposobie u\u017cycia kart (rozkazy? wydarzenia? wsparcie bitewne?), potem okre\u015bli\u0107\u00a0 liczb\u0119 potrzebnych nam rozkaz\u00f3w, koncepcj\u0119 ich roz\u0142o\u017cenia na planszy, wreszcie na ko\u0144cu interweniowa\u0107 w kluczowych naszym zdaniem bitwach, za pomoc\u0105 posiadanych kart. Liczba kart jest zbyt ma\u0142a, aby komfortowo prowadzi\u0107 wojn\u0119. Trzeba wi\u0119c nieustannie planowa\u0107 spos\u00f3b ich wykorzystania, m\u0105drze zarz\u0105dza\u0107 pauzy operacyjne, w kt\u00f3rych nasze jednostki nie poruszaj\u0105 si\u0119, a z pozosta\u0142ej na r\u0119ce garstki jeszcze wykroi\u0107 co\u015b ‘na czarn\u0105 godzin\u0119’. Niekiedy mo\u017ce to doprowadzi\u0107 do pewnego parali\u017cu decyzyjnego w fazie planowania przebiegu akcji. M\u00f3zg naprawd\u0119 paruje, staraj\u0105c si\u0119 ogarn\u0105\u0107 wszystkie mo\u017cliwo\u015bci rozwoju sytuacji i wybra\u0107 te najbardziej obiecuj\u0105ce.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W odr\u00f3\u017cnieniu od opisywanej na \u0142amach GamesFanatic.pl Washington\u2019s War<\/a>, gdzie wydarzenia ograniczaj\u0105 si\u0119 do przesuwania znacznik\u00f3w na mapie i s\u0105 wyj\u0105tkowo jednorodne, w grze Roberta \u017baka karty operacyjne zawieraj\u0105 w sobie mn\u00f3stwo klimatu i r\u00f3\u017cnorodnych smaczk\u00f3w. Efekt taki zosta\u0142 uzyskany nie tylko poprzez okraszenie ka\u017cdej karty kr\u00f3tkim historycznym komentarzem. \u2018Klimat\u2019 tworzy przede wszystkim konstrukcja samych wydarze\u0144. Liczne s\u0105 r\u00f3\u017cnego rodzaju karty sytuacyjne z wydarzeniami mo\u017cliwymi do zagrania tylko w przypadku zaistnienia na froncie konkretnej sytuacji. Przyk\u0142adowo, dzi\u0119ki jednej z kart radziecki III Korpus Konny mo\u017ce bez walki przej\u015b\u0107 przez pole bronione polskimi jednostkami, lokuj\u0105c si\u0119 na ich ty\u0142ach. U\u017cycie tej karty mo\u017ce pozwoli\u0107 nam zniszczy\u0107 silniejsze jednostki polskie odcinaj\u0105c je od zaopatrzenia, ale te\u017c trzeba najpierw doprowadzi\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej \u00f3w III KK b\u0119dzie akurat na froncie, a samo u\u017cycie karty \u2013 maksymalnie op\u0142acalne.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Talia skonstruowana w ten spos\u00f3b powoduje, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 wydarze\u0144 mo\u017ce by\u0107 podczas danej rozgrywki albo trudna do u\u017cycia, albo zupe\u0142nie nieprzydatna. Dla niekt\u00f3rych mo\u017ce by\u0107 to wada gry. Z drugiej strony, mo\u017cliwe jest dzi\u0119ki temu zaskakiwanie przeciwnika zab\u00f3jczymi, oryginalnymi \u2018kombosami\u2019 z\u0142o\u017conymi z kart wydarze\u0144, reakcji i odpowiednio wydanych rozkaz\u00f3w. Wierzcie mi \u2013 przeprowadzenie takiego kombosa daje ogromn\u0105 satysfakcj\u0119, a ponadto tworzy bardzo przyjemn\u0105, historyczn\u0105 narracyjno\u015b\u0107 rozgrywki.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Niebieska liczba w lewym g\u00f3rnym rogu, to liczba dodatkowych rozkaz\u00f3w. Czerwona - warto\u015b\u0107 modyfikatora bitewnego. Poni\u017cej tekst 'wydarzenia'. W ramce na dole - warto\u015b\u0107 punkt\u00f3w uzupe\u0142nie\u0144 (3 pkty piechoty w tym przypadku)<\/p><\/div>\n

Oczywi\u015bcie, jak w ka\u017cdej grze CDG wyst\u0119puje w ‘Orle i Gwie\u017adzie’ pewna losowo\u015b\u0107 w zakresie dochodzenia na r\u0119k\u0119 odpowiednich\/nieodpowiednich kart – mowa tu przede wszystkim o niekt\u00f3rych pot\u0119\u017cnych wydarzeniach politycznych. Bywa to widoczne zw\u0142aszcza w scenariuszach, kt\u00f3re z racji czasu trwania (2 etapy), pozwol\u0105 zwykle wykorzysta\u0107 tylko 24 z 55-kartowej talii ka\u017cdego pa\u0144stwa (przed ka\u017cdym etapem gracze dobieraj\u0105 na r\u0119k\u0119 po 12 kart w grze dwuosobowej). Zagranie mocnego wydarzenia potrafi w pewien spos\u00f3b ustawi\u0107 gr\u0119 w scenariuszu. Nie jest to natomiast problem w\u00a0 kampanii, gdzie talia zostaje kilka razy przetasowana, a strategia u\u017cywania kart jest nieco inna (czasem lepiej szybko zagra\u0107 jakie\u015b pot\u0119\u017cne wydarzenie np ‘na rozkazy’ , \u017ceby mog\u0142o ono wr\u00f3ci\u0107 do nas w kolejnych przetasowaniach).<\/p>\n

Minimalna i zupe\u0142nie akceptowalna losowo\u015b\u0107 wyst\u0119puje natomiast w trakcie rozstrzygania star\u0107. Ich wynik jest bowiem ka\u017cdorazowo modyfikowany o warto\u015b\u0107 ‘modyfikatora bitewnego’ z karty poci\u0105gni\u0119tej przez ka\u017cdego gracza z talii. Tym niemniej istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 zagrania takiej karty z r\u0119ki (zamiast odkrywania jej z talii), co ma t\u0119 zalet\u0119, \u017ce mamy pewno\u015b\u0107 co do warto\u015bci modyfikatora walki w jakiej\u015b kluczowej dla nas bitwie (dodatkowo, karta z r\u0119ki ma bonus +1).\u00a0 Dopiero po ewentualnym zagraniu kart wydarze\u0144 bitewnych i odkryciu\/zagraniu wspomnianych modyfikator\u00f3w, ods\u0142aniane s\u0105 rozkazy (obrona lub odwr\u00f3t)\u00a0 i si\u0142a oddzia\u0142\u00f3w bior\u0105cych w starciu.\u00a0 Mamy tu blef i mg\u0142\u0119 wojny w najlepszym wydaniu!.\u00a0 Kto zada\u0142 wi\u0119cej strat przeciwnikowi, wygrywa starcie i – w zale\u017cno\u015bci od pe\u0142nienia roli atakuj\u0105cego\/obro\u0144cy – przep\u0119dza przeciwnika z atakowanego pola\/utrzymuje je w swoim posiadaniu. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce za pomoc\u0105 wspomnianych modyfikator\u00f3w bitewnych oddano gorsze wyszkolenie sowieckich oddzia\u0142\u00f3w – po\u0142ow\u0119 ich talii stanowi\u0105 karty o warto\u015bci 0 i 1, podczas gdy talia polska oparta jest raczej na 2 i 3. Dlatego gracz sowiecki powinien cz\u0119\u015bciej wspiera\u0107 bitwy kartami zagrywanymi ‘z r\u0119ki’.<\/p>\n

Bardzo przyjemnie gra si\u0119 w OiG w sk\u0142adzie 3,4-osobowym. Ka\u017cdy z graczy dowodzi jednym frontem danej strony (po\u0142udniowym lub p\u00f3\u0142nocnym) i otrzymuje wtedy nie po 12 kart na etap, lecz po 7. Tury przebiegaj\u0105 znacznie sprawniej i szybciej z tego wzgl\u0119du, \u017ce nad tymi samymi czynno\u015bciami, kt\u00f3re przeprowadza jedna osoba w rozgrywce dwuosobowej (najpierw programuj\u0105c front p\u00f3\u0142nocny a potem po\u0142udniowy),\u00a0 teraz pracuje r\u00f3wnolegle dw\u00f3ch graczy. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce dow\u00f3dcy sowieccy rywalizuj\u0105 ze sob\u0105 o chwa\u0142\u0119 zwyci\u0119zcy, co potencjalnie doprowadzi\u0107 mo\u017ce do konflikt\u00f3w, zgodnych zreszt\u0105 z histori\u0105.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Pewnego dopracowania wymagaj\u0105 jednak warunki zwyci\u0119stwa stron w kampanii. Zw\u0142aszcza w przypadku Sowiet\u00f3w mo\u017cliwa jest taka sytuacja, kiedy nie maj\u0105 oni bod\u017aca (wyra\u017conego w mo\u017cliwo\u015bci zdobycia punkt\u00f3w zwyci\u0119stwa) a\u017ceby maszerowa\u0107 dalej na zach\u00f3d, na Warszaw\u0119. Wystarczaj\u0105c\u0105 szans\u0119 na zwyci\u0119stwo daje im wygranie kilku du\u017cych bitew na Kresach i zdobycie miast-baz. Wspomniane wcze\u015bniej pot\u0119\u017cne wydarzenia z talii polskiej, kt\u00f3re aktywowane s\u0105 po przekroczeniu przez Sowiet\u00f3w linii Curzona lub zbli\u017ceniu si\u0119 do Warszawy (daj\u0105 Polakom nowe oddzia\u0142y, dodaj\u0105 rozkazy), trac\u0105 w\u00f3wczas nieco racj\u0119 bytu. Niekt\u00f3rzy mog\u0105 tak\u017ce uzna\u0107 scenariusze w OiG za nie do ko\u0144ca zbalansowane, ale z pewno\u015bci\u0105 nie trac\u0105 one nic z grywalno\u015bci. Wszystkim polecam rozegranie\u00a0 scenariusza trzeciego, opisuj\u0105cego Bitw\u0119 Warszawsk\u0105 – teraz naprawd\u0119 mo\u017cecie doceni\u0107 kunszt Pi\u0142sudskiego i pozosta\u0142ych polskich dow\u00f3dc\u00f3w. Wra\u017cenia z gry Polakami s\u0105 … mocne. Liczebna przewaga jednostek sowieckich, szczup\u0142e si\u0142y polskie podzielone na te strzeg\u0105ce stolicy i te, wyznaczone do kontrataku i… znaczna przewaga Polak\u00f3w w kartach! Prawdziwym wyzwaniem dla dow\u00f3dcy polskiego jest m\u0105dre wykorzystanie tej przewagi.<\/p>\n

Podsumowanie eurogracza
\n<\/strong><\/p>\n

Robert \u017bak stworzy\u0142 w ‘Orle i Gwie\u017adzie’ znakomity, przejrzysty, \u015bwietnie dzia\u0142aj\u0105cy system, kt\u00f3ry sta\u0107 si\u0119 mo\u017ce podstaw\u0105 dla kolejnych gier wojennych osadzonych w r\u00f3\u017cnych epokach. Dlatego \u017cal mi bardzo, \u017ce ‘OiG’ nie zosta\u0142 lepiej dopasowany dla potrzeb eurograczy.<\/p>\n

Abstrahuj\u0105c od wykonania gry, nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107 brak ‘pomocy gracza’, ze spisanymi na jednej karcie najwa\u017cniejszymi zasadami, modyfikatorami, skr\u00f3towym opisem rozkaz\u00f3w itp. M\u0119cz\u0105ce jest ju\u017c samo rozstawienie, gdy na rozleg\u0142ej mapie Kres\u00f3w Wschodnich, kolejne dywizje umieszczamy w takich anonimowych ‘aglomeracjach’ jak Ihume\u0144, Druja czy inne Kalenkowicze…\u00a0 Szukamy, denerwujemy si\u0119 – a czas p\u0142ynie. Zdecydowanie zabrak\u0142o tutaj jakiej\u015b graficznej pomocy, u\u0142atwiaj\u0105cej znalezienie poszczeg\u00f3lnych kresowych przysi\u00f3\u0142k\u00f3w na mapie. Ze wzgl\u0119du na rozmiar mapy sytuacja strategiczna – pomimo ci\u0105g\u0142ych lokalnych ofensyw i kontrofensyw – wydaje si\u0119 do\u015b\u0107 ma\u0142o dynamiczna. Wydaje si\u0119 czasem, \u017ce obie strony utkn\u0119\u0142y w bezkresie i t\u0142uk\u0105 si\u0119 pomi\u0119dzy Rzeczyc\u0105 a Winnic\u0105. Zmniejszenie mapy, ilo\u015bci oddzia\u0142\u00f3w (przede wszystkim rezygnacja z ich numeracji), mo\u017ce te\u017c pewna standaryzacja wydarze\u0144, bardzo korzystnie wp\u0142yn\u0119\u0142yby na skr\u00f3cenie czasu i zwi\u0119kszenie dynamiki gry, oczywi\u015bcie z punktu widzenia eurogracza. Dla wargamera dzieje si\u0119 na planszy wystarczaj\u0105co wiele.<\/p>\n

Rozgrywanie jednego etapu zajmowa\u0142o nam zawsze od 1,5 do 2,5 godziny, co w przypadku scenariuszy dwuetapowych, razem z rozstawieniem, daje orientacyjny czas rozgrywki od 3,5 (rzadko) do 5,5 (cz\u0119\u015bciej). Du\u017co. A co tu m\u00f3wi\u0107 o sze\u015bcioetapowej kampanii, kt\u00f3rej czas trwania mo\u017ce wynie\u015b\u0107 ok 12 godzin…? I cho\u0107 gra jest emocjonuj\u0105ca, nie ma irytuj\u0105cych przestoj\u00f3w i up\u0142ywu czasu paradoksalnie nie czu\u0107, to jednak nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce znalezienie ‘wolnej chwili’ (?) na rozgrywk\u0119 jest problemem (mi\u0119dzy innymi st\u0105d 6-miesi\u0119czne op\u00f3\u017anienie w publikacji recenzji…).<\/p>\n

Owszem, taka odchudzona znacznie gra by\u0142aby mo\u017ce abstrakcyjna i mniej dok\u0142adna historycznie,\u00a0 ale z pewno\u015bci\u0105 uwypukli\u0142aby najbardziej\u00a0 emocjonuj\u0105ce elementy mechaniki, przy jednoczesnym zachowaniu og\u00f3lnych dylemat\u00f3w dow\u00f3dc\u00f3w stron (podobnie jak gra Wallace’a Bo\u017ce Igrzysko<\/a>, doskonale oddaje natur\u0119 szlacheckiej Rzeczypospolitej, bez nadmiernej szczeg\u00f3\u0142owo\u015bci). Dobrym przyk\u0142adem jest te\u017c tutaj Espana’1936<\/a> – w ci\u0105gu dw\u00f3ch godzin pozwala ona rozegra\u0107 ca\u0142\u0105 (!) wojn\u0119 domow\u0105 w Hiszpanii, nie odrzucaj\u0105c eurogracza nadmiern\u0105 komplikacj\u0105 zasad. My\u015bl\u0119, \u017ce wydawnictwo Gry Leonardo powinno naprawd\u0119 pomy\u015ble\u0107 nad wydaniem takiej odchudzonej, uproszczonej wersji Or\u0142a i Gwiazdy – takiej, kt\u00f3ra b\u0119dzie mog\u0142a spokojnie trafi\u0107 ‘pod strzechy’, popularyzuj\u0105c ten pi\u0119kny fragment Historii Polski.<\/p>\n

Eurograczu – je\u015bli szukasz gry z lekkim wojennym smaczkiem, w kt\u00f3r\u0105 b\u0119dziesz m\u00f3g\u0142 sobie ‘pykn\u0105\u0107’ z rodzink\u0105 maksymalnie w 2-2,5 godzinki, ‘Orze\u0142 i Gwiazda’ nie jest dobrym wyborem. Je\u015bli natomiast chcesz poczu\u0107 prawdziwe emocje i sprawdzi\u0107 si\u0119 jako dow\u00f3dca wojskowy w pe\u0142nokrwistej grze wojennej, z pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 tego, i\u017c potrzeba na to wi\u0119cej czasu i miejsca ni\u017c na rozstrzygni\u0119cie partyjki Carcassonne, ‘Orze\u0142 i Gwiazda’ jest tym, czego szukasz. Emocjonuj\u0105ca mechanika, przejrzyste zasady, wreszcie blisko\u015b\u0107 sercu opisywanych wydarze\u0144, zrekompensuj\u0105 Ci nie najlepsze wykonanie i konieczno\u015b\u0107 wygospodarowania du\u017cej ilo\u015bci czasu. ‘Orze\u0142 i Gwiazda’ to mo\u017ce by\u0107 pierwszy, satysfakcjonuj\u0105cy krok na Twojej drodze ku innym grom wojennym.<\/p>\n

Okiem wargamera<\/em>, czyli co s\u0105dzi o grze Tomek ‘Arteusz’ Samek
\n<\/strong><\/p>\n

Osobi\u015bcie mia\u0142em okazj\u0119 zagra\u0107 w OiG kilkakrotnie w r\u00f3\u017cnych konfiguracjach. Gra mo\u017ce si\u0119 podoba\u0107. Porusza ciekawy temat, przedstawiony w bardzo efektownej i efektywnej formie. Po\u0142\u0105czenie bloczk\u00f3w z mechanik\u0105 CDG i map\u0105 w systemie point-to-point nie do\u015b\u0107, \u017ce bardzo urozmaica gr\u0119, to dodatkowo wszystkie te elementy zosta\u0142y bardzo dobrze ze sob\u0105 zgrane. Je\u017celi do\u0142o\u017cymy do tego wyeliminowanie kostki z mechaniki (odpada nam narzekanie na z\u0142e rzuty, a z drugiej strony mechanika pozostawia jednak element losowy tak nieod\u0142\u0105czny dzia\u0142aniom wojennym) to otrzymujemy gr\u0119, kt\u00f3ra pod wzgl\u0119dem rozwi\u0105za\u0144 wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 nie tylko na polskim podw\u00f3rku, ale i na zachodzie. Co ciekawe ca\u0142o\u015b\u0107 jest do\u015b\u0107 \u0142atwa w nauce, w czym pomaga dobrze napisana instrukcja. Mo\u017ce w kilku miejscach przyda\u0142yby si\u0119 ma\u0142e wyja\u015bnienia, ale t\u0119 kwesti\u0119 za\u0142atwia ju\u017c sam autor, kt\u00f3ry ch\u0119tnie pojawia si\u0119 na r\u00f3\u017cnych forach i t\u0142umaczy na bie\u017c\u0105co pytania graczy.<\/em> <\/em><\/p>\n

Sama rozgrywka jest bardzo emocjonuj\u0105ca i pozostawia graczowi du\u017co decyzji do podj\u0119cia co bardzo ceni\u0119 w grach wojennych. Ju\u017c sam spos\u00f3b zagrania kart daje kilka mo\u017cliwo\u015bci i wymusza dobre planowanie, a pozostaj\u0105 jeszcze ruchy wojska, bitwy, kwestie zaopatrzenia itd. Malutkim minusem s\u0105 powtarzalne pocz\u0105tkowe ruchy w kampanii i scenariuszach (po prostu s\u0105 one najbardziej optymalne w pierwszych akcjach pocz\u0105tkowego etapu) , ale w miar\u0119 post\u0119p\u00f3w na torze etap\u00f3w gra staje si\u0119 bardzo zr\u00f3\u017cnicowana w zale\u017cno\u015bci od przyj\u0119tej strategii. Niekt\u00f3rzy narzekaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c na ma\u0142\u0105 ilo\u015b\u0107 rozkaz\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna wyda\u0107 gdy nie zagra si\u0119 karty dla samych rozkaz\u00f3w. Pod wzgl\u0119dem oddania reali\u00f3w historycznych r\u00f3wnie\u017c jest dobrze. Rajdy kawalerii, posiadanie inicjatywy, kwestia zaopatrzenia, dzia\u0142ania propagandowe, prze\u0142amania linii frontu, pr\u00f3by okr\u0105\u017cenia, wp\u0142yw dowodzenia na dzia\u0142ania wojenne, rywalizacj\u0119 w obozie czerwonych \u2013 d\u0142ugo mo\u017cna by wymienia\u0107 co gra oferuje i nie ma chyba jaki\u015b wa\u017cniejszych kwestii, kt\u00f3re by nie uwzgl\u0119dnia\u0142a.<\/em> Orze\u0142 i Gwiazda\u201d dobrze si\u0119 skaluje na 2 i 4 osoby. Troch\u0119 inaczej przebiega rozgrywka i planowanie w takich konfiguracjach, ale daje r\u00f3wne szanse ka\u017cdej ze stron. Rozgrywka na 3 osoby obarczona jest lekk\u0105 przewag\u0105 na korzy\u015b\u0107 osoby graj\u0105cej samotnie dan\u0105 stron\u0105 (g\u0142\u00f3wnie chodzi o brak podzia\u0142u kart na dwie r\u0119ce i dwa fronty przy takim podziale u przeciwnik\u00f3w). Osoba ta ma z czego wybiera\u0107 i wa\u017cniejsze, \u017ce mo\u017ce decydowa\u0107 gdzie co chce zagra\u0107. Du\u017c\u0105 zalet\u0105 \u201eOr\u0142a i Gwiazdy\u201d w ka\u017cdej konfiguracji jest interakcja pomi\u0119dzy graczami. Strony pr\u00f3buj\u0105 blefowa\u0107, planowa\u0107 strategie d\u0142ugofalowe, jak i dzia\u0142a\u0144 ad hoc. Pomi\u0119dzy graczami du\u017co si\u0119 dzieje.
\nGra posiada trzy scenariusze cz\u0105stkowe i jeden scenariusz kampanii. Scenariusze cz\u0105stkowe przedstawiaj\u0105 kluczowe momenty wojny polsko-bolszewickiej i s\u0105 do rozegrania w jeden wiecz\u00f3r, ale z rozgrywek wynika \u017ce s\u0105 lekko niezbalansowane w zale\u017cno\u015bci jaki scenariusz rozgrywamy. I tak dla przyk\u0142adu w scenariuszu \u201eWyprawa kijowska\u201d p\u00f3\u017ane pojawienie si\u0119 1 Armii Konnej powoduje, \u017ce stronie bolszewickiej bardzo trudno odzyska\u0107 utracone tereny, bo po prostu (przy 10 akcjach w tym scenariuszu, a Armia Konna mo\u017ce wej\u015b\u0107 nawet dopiero w 8 akcji) brakuje czasu. Przy scenariuszu \u201eOfensywa Tuchaczewskiego\u201d sam autor daje do zrozumienia, \u017ce gra Polakami jest bardzo trudna. Zupe\u0142nie inaczej jest gdy rozgrywamy kampani\u0119. Dopiero wtedy gra rozwija skrzyd\u0142a i pokazuje swoje mo\u017cliwo\u015bci. Wtedy licz\u0105 si\u0119 d\u0142ugofalowe strategie i umiej\u0119tno\u015bci graczy. Ale niestety na rozegranie ca\u0142ej kampanii trzeba po\u015bwi\u0119ci\u0107 du\u017co wi\u0119cej czasu (minimum 8 godz. na wszystkie etapy, a i tak mo\u017ce to by\u0107 za ma\u0142o).<\/em><\/p>\n


\n“Orze\u0142 i Gwiazda\u201d to gra raczej tylko dla wargamer\u00f3w. Eurogracze mog\u0105 poczu\u0107 si\u0119 zagubieni ilo\u015bci\u0105 decyzji i \u015bci\u015ble wojenn\u0105 tematyk\u0105, a wykonanie daleko odbiega od norm eurogier. Mo\u017ce za spraw\u0105 zachodniego wydawcy przynajmniej ten aspekt ulegnie zmianie. Tym bardziej nie jest to gra dla pocz\u0105tkuj\u0105cych graczy.
\nPodsumowuj\u0105c \u201eOrze\u0142 i Gwiazda\u201d to bardzo udana gra pod wzgl\u0119dem mechaniki i samej rozgrywki. Pozwala na odtworzenie wojny polsko-bolszewickiej w bardzo wielu jej aspektach. Jednak nie jest to pozycja dla ka\u017cdego i to nie tylko ze wzgl\u0119du na poziom komplikacji i ilo\u015bci decyzji do podj\u0119cia, ale tak\u017ce samego wykonania. Mimo wszystko warto rozegra\u0107 cho\u0107by jedn\u0105 parti\u0119 w \u201eOr\u0142a i Gwiazd\u0119\u201d, aby samemu si\u0119 przekona\u0107 czy ta gra jest dla mnie. Na pewno jest to krok w dobrym kierunku je\u017celi chodzi o wydawnictwo \u201eGry Leonardo\u201d i stanowi zdecydowany post\u0119p w stosunku do \u201eHannibala Barkasa\u201d. <\/em><\/p>\n


\n<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W kwietniu br. gra Roberta \u017baka, pt \u2018Orze\u0142 i Gwiazda\u2019 zosta\u0142a wybrana Planszow\u0105 Gr\u0105 Wojenn\u0105 Roku 2009. Podejrzewam, \u017ce patriotyczne argumenty, ch\u0119\u0107 wspierania rodzimych wydawc\u00f3w i projektant\u00f3w gier, nie mia\u0142y tu wiele do rzeczy \u2013 \u2018Orze\u0142 i Gwiazda\u2019 jest obiektywnie bardzo dobr\u0105 gr\u0105 wojenn\u0105. \u015awiadczy o tym cho\u0107by fakt, \u017ce uznane za granic\u0105 wydawnictwo Academy …<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-17015","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17015","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17015"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17015\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17015"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17015"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17015"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=17015"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}