{"id":20541,"date":"2011-02-04T10:48:44","date_gmt":"2011-02-04T09:48:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=20541"},"modified":"2021-11-12T00:18:30","modified_gmt":"2021-11-11T23:18:30","slug":"jak-utworzyla-sie-kolejka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2011\/02\/04\/jak-utworzyla-sie-kolejka\/","title":{"rendered":"Jak utworzy\u0142a si\u0119 Kolejka"},"content":{"rendered":"<p><em><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/01\/KOLEJKA3D.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-20299\" title=\"KOLEJKA3D\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/01\/KOLEJKA3D-200x146.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"146\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/01\/KOLEJKA3D-200x146.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/01\/KOLEJKA3D.jpg 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><\/em><\/p>\n<p><em>-Co tu daj\u0105?<br \/>\n-Nic nie daj\u0105! Na znajomego czekam.<br \/>\n-To ja te\u017c poczekam.<\/em><\/p>\n<p>Stanis\u0142aw Bareja, <em>Zmiennicy<\/em><\/p>\n<p>Nigdy bym nie przypuszcza\u0142, \u017ce gra planszowa Kolejka b\u0119dzie mia\u0142a swoje medialne pi\u0119\u0107 minut. Moja gra najbardziej znan\u0105 polsk\u0105 plansz\u00f3wk\u0105 na \u015bwiecie, o kt\u00f3rej napisa\u0142y media w ponad 140 krajach?! Nikt si\u0119 nie spodziewa\u0142, \u017ce w ci\u0105gu kilku dni informacje o Kolejce pojawi\u0105 si\u0119 na kilkudziesi\u0119ciu tysi\u0105cach witryn internetowych miedzy innymi: BBC, CNN, Der Spiegel, The Telegraph i Corriere della Serra. Z pewno\u015bci\u0105 mamy do czynienia z jakim\u015b dziwnym kolejkowym fenomenem, kt\u00f3ry czeka na swoje wyja\u015bnienie. Gracze mog\u0105 by\u0107 ciekawi jak powstawa\u0142a gra Kolejka i czego mo\u017cna si\u0119 po niej spodziewa\u0107. Czy ta \u201epa\u0144stwowa\u201d plansz\u00f3wka by\u0142a w og\u00f3le przetestowana? A mo\u017ce po prostu mamy tu do czynienia z gigantyczn\u0105 PR-ow\u0105 ba\u0144k\u0105 mydlan\u0105?<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p><strong>Pierwsze pomys\u0142y<\/strong><\/p>\n<p>Pomys\u0142 na gr\u0119 narodzi\u0142 si\u0119 w czerwcu 2009 roku. By\u0142o to w okolicach wydania <a href=\"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/2011\/01\/13\/awans-fajne-a-proste\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">recenzowanej ju\u017c na GamesFanatic<\/a> gry Awans. Przyszed\u0142 wtedy do mnie Rafa\u0142 P\u0119ka\u0142a (Sekcja Edukacji WEH) z propozycj\u0105 zrobienia gry o \u017cyciu codziennym w latach PRL. Co\u015b o rodzinie, kt\u00f3ra musi kupowa\u0107 niezb\u0119dne do \u017cycia towary i pod koniec gry zdoby\u0107 mieszkanie. Temat mi si\u0119 spodoba\u0142 i od razu przyszed\u0142 mi do g\u0142owy pomys\u0142 na mechanik\u0119. By\u0142em wtedy pod du\u017cym wp\u0142ywem Agricoli i pomy\u015bla\u0142em, \u017ce mechanika worker placement b\u0119dzie tu pasowa\u0107 idealnie. Nowo\u015b\u0107 mia\u0142a polega\u0107 na tym, \u017ce nie by\u0142o wiadomo, kiedy lokacje na planszy si\u0119 uruchomi\u0105.<\/p>\n<div id=\"attachment_20543\" style=\"width: 196px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/plansza-w-pierwszym-prototypie.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-20543\" class=\"size-medium wp-image-20543\" title=\"Kolejka - plansza w pierwszym prototypie\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/plansza-w-pierwszym-prototypie-186x200.jpg\" alt=\"\" width=\"186\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/plansza-w-pierwszym-prototypie-186x200.jpg 186w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/plansza-w-pierwszym-prototypie-952x1024.jpg 952w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/plansza-w-pierwszym-prototypie.jpg 1055w\" sizes=\"auto, (max-width: 186px) 100vw, 186px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-20543\" class=\"wp-caption-text\">Plansza w pierwszym prototypie<\/p><\/div>\n<p>Pierwsz\u0105 plansz\u0105 do gry by\u0142 rynek miasteczka, a gracze maj\u0105c do dyspozycji kilka pionk\u00f3w musieli ustawia\u0107 si\u0119 w kolejkach do pi\u0119ciu sklep\u00f3w, do kt\u00f3rych losowo przychodzi\u0142 towar. Na planszy by\u0142y te\u017c inne budynki pozwalaj\u0105ce na wykonanie akcji specjalnych. W pierwszym prototypie by\u0142o dziesi\u0119\u0107 lokacji. Opr\u00f3cz pi\u0119ciu sklep\u00f3w by\u0142y jeszcze: bazar, szpital, ko\u015bci\u00f3\u0142, dom partii i posterunek milicji. Dlaczego pi\u0119\u0107 sklep\u00f3w? To wynika\u0142o z kostki u\u017cytej w pierwszym prototypie. Na pi\u0119ciu \u015bciankach by\u0142y symbole sklep\u00f3w, do kt\u00f3rych mia\u0142a by\u0107 dostawa, a na jednej \u201eocet\u201d czyli brak dostawy. Druga kostka z warto\u015bciami 1, 2 i 3 okre\u015bla\u0142a, ile towar\u00f3w dostarczono do sklepu. Towary podstawowe kupowa\u0142o si\u0119 w sklepach, po czym wymienia\u0142o si\u0119 w proporcji 3:1 na towary wy\u017cszego rz\u0119du, a te z kolei, w tych samych proporcjach, na towary z najwy\u017cszej p\u00f3\u0142ki. Zdobycie trzech towar\u00f3w z najwy\u017cszej p\u00f3\u0142ki ko\u0144czy\u0142o gr\u0119. W dodatkowych lokacjach na planszy mo\u017cna by\u0142o otrzyma\u0107 karty daj\u0105ce bonusy w zdobywaniu towar\u00f3w (ko\u015bci\u00f3\u0142, dom partii) oraz nowych cz\u0142onk\u00f3w rodziny (szpital).<\/p>\n<p>Jak wida\u0107, pierwsza Kolejka by\u0142a gr\u0105 bardzo losow\u0105 i toporn\u0105. Kiedy zabra\u0142em gr\u0119 na wakacje, nikt nie chcia\u0142 w ni\u0105 gra\u0107. Rafa\u0142 mia\u0142 napisa\u0107 jakie\u015b fajne karty plebanii i domu partii, ale poch\u0142on\u0119\u0142a go praca nad innymi powa\u017cniejszymi projektami edukacyjnymi i gra trafi\u0142a do szuflady. Oko\u0142o stycznia 2010 roku wr\u00f3ci\u0142em do tematu, bo trzeba by\u0142o zrobi\u0107 jak\u0105\u015b gr\u0119 na czerwiec do zagrania z go\u015b\u0107mi Pikniku Naukowego Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik.<\/p>\n<div id=\"attachment_20545\" style=\"width: 210px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Pierwsza-Tabela-przeliczen2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-20545\" class=\"size-medium wp-image-20545\" title=\"Kolejka - Pierwsza Tabela przeliczen2\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Pierwsza-Tabela-przeliczen2-200x164.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"164\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Pierwsza-Tabela-przeliczen2-200x164.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Pierwsza-Tabela-przeliczen2-1024x844.jpg 1024w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Pierwsza-Tabela-przeliczen2.jpg 1327w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-20545\" class=\"wp-caption-text\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Pierwsza-tabela-przeliczen.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-20544\" title=\"Kolejka - pierwsza tabela przeliczen\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Pierwsza-tabela-przeliczen-200x148.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"148\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Pierwsza-tabela-przeliczen-200x148.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Pierwsza-tabela-przeliczen-1024x762.jpg 1024w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Pierwsza-tabela-przeliczen.jpg 1513w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><\/p><\/div>\n<p><strong>Zmasowany atak geek\u00f3w <\/strong><\/p>\n<p>Tymczasem o grach IPN napisa\u0142a lubelska Gazeta Wyborcza. W nawi\u0105zaniu do artyku\u0142u prasowego powsta\u0142 na forum gry-planszowe.pl w\u0105tek: <a href=\"http:\/\/www.gry-planszowe.pl\/forum\/viewtopic.php?f=1&amp;t=9796\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Gry planszowe z IPN<\/a>, a Pancho na GamesFanatic.pl opublikowa\u0142 ironiczny tekst <a href=\"http:\/\/news.gamesfanatic.pl\/2010\/01\/20\/tworzyc-gry-kazdy-moze-troche-lepiej-lub-troche-gorzej\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Tworzy\u0107 gry ka\u017cdy mo\u017ce, troch\u0119 lepiej, lub troch\u0119 gorzej<\/a>. Wydaje si\u0119, \u017ce to w\u0142a\u015bnie wtedy \u015bwiat graczy dowiedzia\u0142 si\u0119 o istnieniu gier planszowych IPN. Teksty rozpocz\u0119\u0142y ciekaw\u0105 dyskusj\u0119, w konsekwencji kt\u00f3rej jacy\u015b dziwni ludzie, podaj\u0105cy we wst\u0119pach list\u00f3w ilo\u015b\u0107 posiadanych przez siebie gier planszowych, zacz\u0119li atakowa\u0107 moj\u0105 s\u0142u\u017cbow\u0105 skrzynk\u0119 mailow\u0105 propozycjami wsp\u00f3\u0142pracy. Nie wiedzia\u0142em jeszcze wtedy o istnieniu GamesFanatic. Czasem co\u015b sprawdza\u0142em na BGG, ale fakt istnienia polskiego \u015brodowiska graczy by\u0142 mi nieznany. Nie przypuszcza\u0142em wi\u0119c, \u017ce pisz\u0105cy do mnie s\u0105 ze sob\u0105 powi\u0105zani. Odkry\u0142em to dopiero po pewnym czasie, gdy Draco zaprosi\u0142 mnie do Monsoona na spotkania tester\u00f3w i poda\u0142 odpowiednie linki na forum.<\/p>\n<p>Zaproszenie przyj\u0105\u0142em, cho\u0107 ba\u0142em si\u0119, \u017ce oto jacy\u015b \u201efanatycy\u201d b\u0119d\u0119 mnie przypieka\u0107 na wolnym ogniu. Odwa\u017cy\u0142em si\u0119 jednak i dok\u0142adnie rok temu, 2 lutego 2010, przekroczy\u0142em go\u015bcinne progi Monsoona. \u201eFanatycy\u201d okazali si\u0119 ca\u0142kiem sympatyczni i pomocni. Wprawdzie prototyp nie dzia\u0142a\u0142 i pad\u0142o wiele wniosk\u00f3w racjonalizatorskich, ale istota mechaniki si\u0119 obroni\u0142a. Mo\u017cna to by\u0142o wyczyta\u0107 w po\u015bcie Filipposa: <em>Kolejka ma du\u017cy potencja\u0142 moim zdaniem. Baaardzo spodoba\u0142 mi si\u0119 nietypowy worker placement idealnie oddaj\u0105cy temat. Du\u017co pracy jeszcze przy niej, ale mo\u017ce by\u0107 \u015bwietna<\/em>.<\/p>\n<p><strong>\u017bmudne testy<\/strong><\/p>\n<div id=\"attachment_20549\" style=\"width: 210px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/paraprzodkowie-kart-towarow.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-20549\" class=\"size-medium wp-image-20549\" title=\"Kolejka - paraprzodkowie kart towarow\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/paraprzodkowie-kart-towarow-200x64.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"64\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/paraprzodkowie-kart-towarow-200x64.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/paraprzodkowie-kart-towarow-1024x331.jpg 1024w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/paraprzodkowie-kart-towarow.jpg 1543w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-20549\" class=\"wp-caption-text\">Praprzodkowie kart towarow<\/p><\/div>\n<p>Pozytywnie zmotywowany zacz\u0105\u0142em poprawia\u0107 Kolejk\u0119. Zgodnie z sugesti\u0105 bodaj\u017ce Stalkera, kostk\u0119 zast\u0105pi\u0142em tali\u0105 kart dostawy. Dla u\u0142atwienia zamiast planszy wydrukowa\u0142em karty, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017cna by\u0142o na potrzeby test\u00f3w \u0142atwo zmienia\u0107 ilo\u015b\u0107 lokacji. Intensywnie testowa\u0142em gr\u0119 z kolegami i kole\u017cankami z pracy i innymi znajomymi. Konsultowa\u0142em si\u0119 mi\u0119dzy innymi z dr Andrzejem Zawistowskim (Naczelnik Wydzia\u0142u Edukacji Historycznej BEP) w kwestii reali\u00f3w historycznych. Doda\u0142em te\u017c troch\u0119 nowych lokacji, takich jak: zak\u0142ad pracy, Pewex, urz\u0105d gminy oraz pionki staczy kolejkowych do wynaj\u0119cia. Oblicza\u0142em te\u017c na nowo warto\u015bci i du\u017co kombinowa\u0142em. W\u0142a\u015bnie dlatego drugi prototyp Kolejki okaza\u0142 si\u0119\u2026 przekombinowany.<\/p>\n<div id=\"attachment_20550\" style=\"width: 210px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/archiwalna-lista-zakupow.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-20550\" class=\"size-medium wp-image-20550 \" title=\"Kolejka - archiwalna lista zakupow\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/archiwalna-lista-zakupow-200x126.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"126\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/archiwalna-lista-zakupow-200x126.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/archiwalna-lista-zakupow.jpg 963w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-20550\" class=\"wp-caption-text\">Archiwalna lista zakupow<\/p><\/div>\n<p>Po drugim te\u015bcie w Monsoonie zdecydowa\u0142em si\u0119 odrzuci\u0107 sporo element\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142y dodawa\u0107 klimatu, ale niepotrzebnie komplikowa\u0142y gr\u0119. Na tamtym etapie Kolejka zacz\u0119\u0142a niebezpiecznie zmierza\u0107 w kierunku przygod\u00f3wki. Samych kart \u201eprzepychanek kolejkowych\u201d, losowanych jeszcze wtedy ze wsp\u00f3lnej puli, by\u0142o oko\u0142o 70 z r\u00f3\u017cnymi opisami. Z b\u00f3lem serca odrzuci\u0142em 47 z kt\u00f3rych wiele by\u0142o autorstwa kole\u017canek z Sekcji Edukacyjnej (WEH). Zostawi\u0142em te\u017c tylko sze\u015b\u0107 lokacji na planszy i ca\u0142y czas pracowa\u0142em nad skalowaniem.<\/p>\n<p>Trzeci prototyp Kolejki by\u0142 du\u017co lepszy, ale ca\u0142y czas nie dzia\u0142a\u0142o par\u0119 mechanizm\u00f3w, w tym zagrywanie kart kolejkowych. Spo\u015br\u00f3d kilku pomys\u0142\u00f3w na naprawienie sytuacji najlepszym by\u0142 pomys\u0142 &#8211; zdaje si\u0119 oopsiak &#8211; na stworzenie prywatnych talii graczy. Opracowa\u0142em wi\u0119c zestawy z dziesi\u0119cioma kartami, zbalansowa\u0142em karty kolejkowe i wymy\u015bli\u0142em zasad\u0119 pasowania wycofuj\u0105cego gracza z fazy \u201eprzepychanek kolejkowych\u201d. Zn\u00f3w sporo testowa\u0142em gr\u0119 ze znajomymi. Trombka podsun\u0105\u0142 mi ide\u0119 promocji na bazarze i wymiany wybranego towaru w proporcjach jeden do jednego. Rozwin\u0105\u0142em ten mechanizm i nazwa\u0142em \u201eprzekupk\u0105\u201d. \u201ePrzekupka\u201d w po\u0142\u0105czeniu ze \u201espekulantami\u201d znacznie o\u017cywi\u0142a wymian\u0119 towar\u00f3w na czarnym rynku.<\/p>\n<div id=\"attachment_20551\" style=\"width: 152px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Trzeci-prototyp.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-20551\" class=\"size-medium wp-image-20551\" title=\"Kolejka - trzeci prototyp\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Trzeci-prototyp-142x200.jpg\" alt=\"\" width=\"142\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Trzeci-prototyp-142x200.jpg 142w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Trzeci-prototyp.jpg 570w\" sizes=\"auto, (max-width: 142px) 100vw, 142px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-20551\" class=\"wp-caption-text\">Trzeci prototyp<\/p><\/div>\n<p>Czwarty i ostatni prototyp Kolejki spe\u0142nia\u0142 oczekiwania, cho\u0107 nie by\u0142 jeszcze zbalansowany. Testerzy tak komentowali t\u0119 sytuacj\u0119: ja_n pisa\u0142: <em>Kolejka \u015bwietnie oddaje klimat i realia, jestem pod wra\u017ceniem. Gra\u0142o si\u0119 bardzo fajnie. To co mi si\u0119 mniej podoba\u0142o, to przewidywalno\u015b\u0107 ko\u0144c\u00f3wki gry, przez kilka kolejek blokowali\u015bmy Karola, kt\u00f3remu brakowa\u0142 tylko jeden ma\u0142y telewizor do wygranej, ale bez nadziei na zmian\u0119 wyniku, a jedynie na odwlekanie ko\u0144ca<\/em>. Poprawi\u0142em wi\u0119c wymian\u0119 na bazarze i niekt\u00f3re warto\u015bci, po czym przeszed\u0142em do testowania gry na nie-graczach.<\/p>\n<p>Wydrukowa\u0142em kilka egzemplarzy prototypu, po\u017cyczy\u0142em wszystkie komplety meepli od Carcassonne, jakie mieli moi znajomi i na kilka miesi\u0119cy znikn\u0105\u0142em z Monsoona. Intensywne testy Kolejki odbywa\u0142y si\u0119 przez dziesi\u0119\u0107 godzin na kilku stolikach w czasie Pikniku Naukowego Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik. Kolejne testy grupowe mia\u0142y miejsce podczas zjazdu edukator\u00f3w IPN z ca\u0142ej Polski. Kolejka by\u0142a te\u017c testowana przez grup\u0119 oko\u0142o 40 nauczycieli polonijnych w czasie IV Polonijnych Spotka\u0144 z Historia Najnowsz\u0105. Odzew tester\u00f3w by\u0142 bardzo pozytywny, a uwagi dotyczy\u0142y g\u0142\u00f3wnie klimatu i sposobu wyja\u015bniania regu\u0142.<\/p>\n<p>Ostatni test w Monsoonie w lipcu zesz\u0142ego roku wykaza\u0142 jeszcze kilka drobiazg\u00f3w do doszlifowania. Tym razem podczas urlopu nie mia\u0142em problemu ze znalezieniem tester\u00f3w. Po roku test\u00f3w, w kt\u00f3rych wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 ponad sto os\u00f3b, mo\u017cna by\u0142o uzna\u0107 gr\u0119 za gotow\u0105. W tym miejscu chcia\u0142bym serdecznie podzi\u0119kowa\u0107 wszystkim, kt\u00f3rzy pomogli mi w tworzeniu Kolejki, bo jak wida\u0107 gra jest projektem nieomal spo\u0142eczno\u015bciowym i bez rzeszy pomocnik\u00f3w by jej nie by\u0142o. Na koniec w Kolejk\u0119 zagra\u0142a dyrekcja Biura Edukacji Publicznej IPN i zapad\u0142a ostateczna decyzja o profesjonalnym wydaniu gry.<\/p>\n<p><strong>Wydawanie<\/strong><\/p>\n<p>Wydawanie gry te\u017c wi\u0105\u017ce si\u0119 z pewnymi uci\u0105\u017cliwo\u015bciami. W tym przypadku g\u0142\u00f3wnym problemem by\u0142o znalezienie zdj\u0119\u0107 60 r\u00f3\u017cnych przedmiot\u00f3w na karty towar\u00f3w. Razem Aleksandr\u0105 Sulej (Sekcja Edukacji WEH) rozpocz\u0119li\u015bmy szeroko zakrojone poszukiwania przedmiot\u00f3w z czas\u00f3w PRL. Ci\u0119\u017cko te\u017c by\u0142o wybra\u0107 grafik\u0119 spo\u015br\u00f3d wielu ciekawych propozycji. Wyb\u00f3r pad\u0142 na kola\u017cow\u0105 prac\u0119 Natalii Baranowskiej i Marty Malesi\u0144skiej z firmy \u201eManagang\u201d. Andrzej Zawistowski napisa\u0142 opracowanie historyczne, a Aleksandra Sulej odnalaz\u0142a wiele ciekawych towar\u00f3w u kolekcjoner\u00f3w prywatnych oraz zdj\u0119\u0107 archiwalnych w agencjach. Prace sz\u0142y tak szybko jak tylko pozwala\u0142y na to moje normalne obowi\u0105zki pracownika Sekcji Wystaw oraz r\u00f3wnoleg\u0142a praca nad wydaniem 303. (Gra 303, mimo \u017ce wymy\u015blona du\u017co p\u00f3\u017aniej, szybciej osi\u0105gn\u0119\u0142a dojrza\u0142o\u015b\u0107 testow\u0105 i pierwsza zosta\u0142a wydana). Wsp\u00f3\u0142praca z graficzkami, debiutuj\u0105cymi w bran\u017cy gier planszowych, uk\u0142ada\u0142a si\u0119 \u015bwietnie i szybko mieli\u015bmy projekt, kt\u00f3ry znakomicie oddawa\u0142 PRL-owski klimat. Po przetestowaniu instrukcji na kilku osobach, kt\u00f3re &#8211; nie maj\u0105c wcze\u015bniej do czynienia z Kolejk\u0105 &#8211; musia\u0142y j\u0105 same przygotowa\u0107 do gry i zagra\u0107, oraz po uwzgl\u0119dnieniu uwag od recenzentki naukowej dr Ma\u0142gorzaty Mazurek (autorka ksi\u0105\u017cki \u201eSpo\u0142ecze\u0144stwo kolejki. O do\u015bwiadczeniach niedoboru 1945-1989\u201d) Kolejka by\u0142a gotowa do wydania. Jeszcze tylko okre\u015blenie parametr\u00f3w technicznych, rozstrzygni\u0119cie przetargu i mo\u017cna by\u0142o drukowa\u0107.<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Kolega-w-KW.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-20552\" title=\"Kolejka - Wersja 3 Kolega w KW\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Kolega-w-KW-129x200.jpg\" alt=\"\" width=\"129\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Kolega-w-KW-129x200.jpg 129w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Kolega-w-KW.jpg 651w\" sizes=\"auto, (max-width: 129px) 100vw, 129px\" \/><\/a><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Krytyka.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-20553\" title=\"Wersja 3 Krytyka\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Krytyka-128x200.jpg\" alt=\"\" width=\"128\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Krytyka-128x200.jpg 128w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Krytyka.jpg 646w\" sizes=\"auto, (max-width: 128px) 100vw, 128px\" \/><\/a><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Lista-spoleczna.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-20554\" title=\"Kolejka - Wersja 3 Lista spoleczna\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Lista-spoleczna-128x200.jpg\" alt=\"\" width=\"128\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Lista-spoleczna-128x200.jpg 128w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Lista-spoleczna.jpg 648w\" sizes=\"auto, (max-width: 128px) 100vw, 128px\" \/><\/a><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Matka-z-dzieckiem.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-20555\" title=\"Kolejka - Wersja 3 Matka z dzieckiem\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Matka-z-dzieckiem-129x200.jpg\" alt=\"\" width=\"129\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Matka-z-dzieckiem-129x200.jpg 129w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Matka-z-dzieckiem.jpg 638w\" sizes=\"auto, (max-width: 129px) 100vw, 129px\" \/><\/a><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Niespodziewana-dostawa.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-20556\" title=\"Kolejka - Wersja 3 Niespodziewana dostawa\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Niespodziewana-dostawa-128x200.jpg\" alt=\"\" width=\"128\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Niespodziewana-dostawa-128x200.jpg 128w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Niespodziewana-dostawa.jpg 647w\" sizes=\"auto, (max-width: 128px) 100vw, 128px\" \/><\/a><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Pantuniestal.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-20557\" title=\"Wersja 3 Pantuniestal\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Pantuniestal-127x200.jpg\" alt=\"\" width=\"127\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Pantuniestal-127x200.jpg 127w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Pantuniestal.jpg 642w\" sizes=\"auto, (max-width: 127px) 100vw, 127px\" \/><\/a><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Pomylka.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-20558\" title=\"Wersja 3 Pomylka\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Pomylka-130x200.jpg\" alt=\"\" width=\"130\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Pomylka-130x200.jpg 130w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Pomylka.jpg 654w\" sizes=\"auto, (max-width: 130px) 100vw, 130px\" \/><\/a><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Remanent.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-20559\" title=\"Wersja 3 Remanent\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Remanent-130x200.jpg\" alt=\"\" width=\"130\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Remanent-130x200.jpg 130w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Remanent.jpg 658w\" sizes=\"auto, (max-width: 130px) 100vw, 130px\" \/><\/a><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Spod-lady.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-20560\" title=\"Kolejka - Wersja 3 Spod lady\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Spod-lady-128x200.jpg\" alt=\"\" width=\"128\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Spod-lady-128x200.jpg 128w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Spod-lady.jpg 648w\" sizes=\"auto, (max-width: 128px) 100vw, 128px\" \/><\/a><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Szczesliwy-traf.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-20561\" title=\"Wersja 3 Szczesliwy traf\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Szczesliwy-traf-127x200.jpg\" alt=\"\" width=\"127\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Szczesliwy-traf-127x200.jpg 127w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/Wersja-3-Szczesliwy-traf.jpg 640w\" sizes=\"auto, (max-width: 127px) 100vw, 127px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Rozg\u0142os<\/strong><\/p>\n<p>Pierwsze informacje o Kolejce zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 w mediach jeszcze przed Piknikiem Naukowym w czerwcu 2010. Kolejne na jesieni, przy okazji promocji gry 303 w Parlamencie Europejskim w Brukseli oraz w Muzeum Kinematografii \u0141odzi z zespo\u0142em Sabaton. W grudniu 2010 by\u0142o par\u0119 radiowych audycji i artyku\u0142\u00f3w, miedzy innymi w Newsweeku. Prawdziwa lawina ruszy\u0142a jednak w styczniu tego roku po prezentacji pude\u0142ka z gr\u0105 Kolejka w katowickim Pa\u0142acu M\u0142odzie\u017cy, gdzie odbywa\u0142 si\u0119 turniej Awansu i 303. Z pocz\u0105tku o grze donios\u0142y media lokalne, potem zainteresowa\u0142y si\u0119 og\u00f3lnokrajowe, a po publikacji w angielskim serwisie Polskiego Radia thenews.pl artyku\u0142u: Poland issues \u2018communist monopoly\u2019 board game temat podchwyci\u0142y media \u015bwiatowe, najpierw angielskojezyczne i wschodnioeuropejskie, a potem tak\u017ce inne media na ca\u0142ym \u015bwiecie. Nie spos\u00f3b ju\u017c dzi\u015b policzy\u0107 wszystkich publikacji na temat Kolejki. Kilkadziesi\u0105t najwa\u017cniejszych mo\u017cna znale\u017a\u0107 <a href=\"http:\/\/ipn.gov.pl\/pl\/quizy\/15233,dok.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">na stronie IPN<\/a>.<\/p>\n<p><strong>Co dalej?<\/strong><\/p>\n<p>Co dalej stanie si\u0119 z Kolejk\u0105, zale\u017cy teraz g\u0142\u00f3wnie od graczy. Dzi\u015b jeszcze nie wiadomo, czy gra si\u0119 przyjmie, zostanie wydana w wielu j\u0119zykach i, jak prorokuj\u0105 media na \u015bwiecie, zostanie hitem, czy mo\u017ce sko\u0144czy \u017cywot wy\u0142\u0105cznie jako egzotyczna ciekawostka z Polski. Ju\u017c w t\u0119 sobot\u0119 b\u0119dzie mo\u017cna zagra\u0107 w Kolejk\u0119 i samemu zaj\u0105\u0107 stanowisko w tej sprawie. Wszystkich zdecydowanych i niezdecydowanych zapraszam 5 lutego o 11.00 do Centrum Edukacyjnego IPN przy ul. Marsza\u0142kowskiej 21\/25 w Warszawie.<\/p>\n<p>Karol Madaj (Specjalista SW WEH BEP IPN K\u015aZpNP)<\/p>\n<p>Uwaga konkurs! Czytelnik, kt\u00f3ry jako pierwszy w komentarzu poprawnie wyja\u015bni powy\u017cszy skr\u00f3t, otrzyma podczas premiery darmowy egzemplarz gry Kolejka \ud83d\ude42<\/p>\n<p>P.S. W tym miejscu chcia\u0142em zaznaczy\u0107, \u017ce w IPN nie ma Sekcji Gier Planszowych. Wydawanie gier planszowych jest jedn\u0105 z wielu inicjatyw edukacyjnych BEP do przeprowadzania kt\u00f3rych jeste\u015bmy zobowi\u0105zani przez ustaw\u0119 o IPN. Zainteresowanych dzia\u0142aniami edukacyjnymi BEP zapraszam na stron\u0119: <a href=\"http:\/\/www.ipn.gov.pl\/pl\/batony\/4219,dok.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">www.ipn.gov.pl\/edukacja<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>-Co tu daj\u0105? -Nic nie daj\u0105! Na znajomego czekam. -To ja te\u017c poczekam. Stanis\u0142aw Bareja, Zmiennicy Nigdy bym nie przypuszcza\u0142, \u017ce gra planszowa Kolejka b\u0119dzie mia\u0142a swoje medialne pi\u0119\u0107 minut. Moja gra najbardziej znan\u0105 polsk\u0105 plansz\u00f3wk\u0105 na \u015bwiecie, o kt\u00f3rej napisa\u0142y media w ponad 140 krajach?! Nikt si\u0119 nie spodziewa\u0142, \u017ce w ci\u0105gu kilku dni &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":595,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-20541","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20541","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/595"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20541"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20541\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20541"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20541"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20541"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=20541"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}