{"id":22829,"date":"2011-06-03T08:04:24","date_gmt":"2011-06-03T06:04:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=22829"},"modified":"2011-05-30T13:05:09","modified_gmt":"2011-05-30T11:05:09","slug":"archiwum-sgp-reiner-knizia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2011\/06\/03\/archiwum-sgp-reiner-knizia\/","title":{"rendered":"Archiwum \u015aGP – Reiner Knizia"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Jak mo\u017ce najstarsi (sta\u017cem) nasi czytelnicy pami\u0119taj\u0105, kiedy\u015b dawno temu, wsp\u00f3lnymi si\u0142ami redakcji GamesFanatic rozpocz\u0119li\u015bmy redagowanie magazynu \u015awiat Gier Planszowych. Po wielu spektakularnych wpadkach i kilku drobnych sukcesach drogi \u015aGP i GF si\u0119 rozesz\u0142y i dzisiaj ju\u017c nie \u0142\u0105czy nas nic poza lu\u017an\u0105, okazjonaln\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0105. Jako \u017ce archiwalne numery magazynu s\u0105 dzisiaj trudne do zdobycia, tamte czasy wci\u0105\u017c wspominamy z pewn\u0105 nostalgi\u0105 i my\u015blimy, \u017ce pope\u0142nili\u015bmy w\u00f3wczas kilka artyku\u0142\u00f3w wartych przeczytania, postanowili\u015bmy przypomnie\u0107 te – naszym zdaniem – najciekawsze na \u0142amach GF. Zaczynamy od tekstu numeru z samych pocz\u0105tk\u00f3w – dzisiaj artyku\u0142 u \u017cyciu i tw\u00f3rczo\u015bci Reinera Knizii. We\u017acie prosz\u0119 pod uwag\u0119, \u017ce pierwszy numer \u015aGP ukaza\u0142 si\u0119 w roku 2007, w zwi\u0105zku z tym wiele opinii i stwierdze\u0144 z artyku\u0142u dzi\u015b jest ju\u017c nieaktualnych. Jednak zdecydowali\u015bmy si\u0119 publikowa\u0107 artyku\u0142y w oryginalnej postaci, ograniczaj\u0105c si\u0119 najwy\u017cej do drobnych zmian redaktorskich.<\/p>\n

Reiner Knizia<\/strong><\/p>\n

Wyobra\u017acie sobie tak\u0105 sytuacj\u0119: widzicie w r\u0119kach znajomego now\u0105 gr\u0119 planszow\u0105. Nigdy w ni\u0105 nie grali\u015bcie, ale nazwa obi\u0142a wam si\u0119 o uszy. Kolega j\u0105 zachwala i namawia na partyjk\u0119. Oczywi\u015bcie ch\u0119tnie siadacie do gry, bo niby czemu nie? Jednak zanim poznacie zasady, zanim obejrzycie plansz\u0119, karty, pionki, pomoce graczy – sprawdzicie prawdopodobnie jeden drobiazg. Rzucicie okiem na nazwisko autora. Zazwyczaj jest to nieznany wam wcze\u015bniej projektant, na rynku pojawia si\u0119 bardzo wielu nowych autor\u00f3w z ciekawymi pomys\u0142ami. Jednak cz\u0119sto zdarza si\u0119 te\u017c, \u017ce nazwisko tw\u00f3rcy gry m\u00f3wi wam ca\u0142kiem sporo. Przynajmniej w moim przypadku niekiedy zniech\u0119ci mnie lekko do grania. B\u0119d\u0119 wiedzia\u0142, \u017ce gra by\u0107 mo\u017ce jest dobra, albo nawet bardzo dobra, jednak ja raczej kiepsko b\u0119d\u0119 si\u0119 przy niej bawi\u0142. Niekiedy natomiast nazwisko autora b\u0119dzie dla mnie du\u017c\u0105 rekomendacj\u0105, nieomal wystarczaj\u0105c\u0105 by gr\u0119 zdoby\u0107 – nawet bez pr\u00f3bnej partyjki. Je\u015bli obok dobrego nazwiska b\u0119dzie te\u017c dobra cena, najprawdopodobniej skusz\u0119 si\u0119 na zakup.<\/p>\n

Jednym z najwy\u017cej cenionych przeze mnie projektant\u00f3w gier planszowych jest niew\u0105tpliwie dr Reiner Knizia (wym. Rajner Knicja). Nie jestem w tej opinii odosobniony, nazwisko tego autora jest wymieniane jednym tchem wsz\u0119dzie tam, gdzie dyskutuje si\u0119 o najlepszych autorach gier planszowych. Jest tw\u00f3rc\u0105 wielu z najwy\u017cej ocenianych gier planszowych na \u015bwiecie. Chocia\u017c jego gra nigdy nie zdoby\u0142a presti\u017cowej nagrody Spiel des Jahres przyznawanej przez niemieckie media bran\u017cowe, ja osobi\u015bcie uwa\u017cam, \u017ce jego projekty niemal nigdy nie schodz\u0105 poni\u017cej pewnego poziomu. I to pomimo tego, \u017ce Reiner Knizia publikuje chyba najwi\u0119cej gier spo\u015br\u00f3d wszystkich autor\u00f3w. Cz\u0142owiek ten jest niew\u0105tpliwie fenomenem i dlatego spr\u00f3bujmy przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej, w jaki spos\u00f3b osi\u0105gn\u0105\u0142 swoj\u0105 obecn\u0105 pozycj\u0119.<\/p>\n

Korzenie<\/strong><\/p>\n

Reiner Knizia urodzi\u0142 si\u0119 w 1957 roku i ju\u017c w wieku 6 lat projektowa\u0142 swoje pierwsze gry. Jak dzi\u015b twierdzi, mia\u0142 po temu dwa powody – zbyt ma\u0142e kieszonkowe i tylko jeden sklep z tego typu rozrywk\u0105 w miasteczku. Tematy gier, kt\u00f3re mo\u017cna by\u0142o tam znale\u017a\u0107 nie zawsze interesowa\u0142y ma\u0142ego Reinera, st\u0105d zabra\u0142 si\u0119 za wymy\u015blanie w\u0142asnych projekt\u00f3w. Od tego w\u0142a\u015bnie wieku granie i projektowanie gier towarzyszy\u0142o mu przez ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n

Ju\u017c od czas\u00f3w szkolnych interesowa\u0142y go nauki \u015bcis\u0142e, ale r\u00f3wnie\u017c j\u0119zyki obce, muzyka, sztuka. Zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce nie mo\u017ce mie\u0107 wszystkiego, wi\u0119c zdecydowa\u0142 si\u0119 na studia naukowe. Pocz\u0105tkowo my\u015bla\u0142 o fizyce lub biochemii. Dopiero na uniwersytecie zrozumia\u0142, \u017ce te nauki opieraj\u0105 si\u0119 w znacznym stopniu na zgadywaniu, eksperymencie, w\u0105t\u0142ych za\u0142o\u017ceniach. Reinier Knizia wola\u0142 natomiast twardo sta\u0107 na ziemi i w\u0142a\u015bnie to pchn\u0119\u0142o go do matematyki. Interesowa\u0142 si\u0119 te\u017c ekonomi\u0105 i w naturalny spos\u00f3b skierowa\u0142 si\u0119 w stron\u0119 zastosowa\u0144 matematyki w biznesie.<\/p>\n

Praca<\/strong><\/p>\n

Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w nie wyobra\u017ca\u0142 sobie innego \u017cycia ni\u017c pozostanie na uniwersytecie. Nie traktowa\u0142 tego zreszt\u0105 jak pracy, nigdy nie rozumia\u0142 ludzi, dla kt\u00f3rych zarabianie jest przykrym obowi\u0105zkiem. Dla niego by\u0142a to pasja i tylko to chcia\u0142 robi\u0107. Zajmuj\u0105c si\u0119 zastosowaniami matematyki w ekonomii, pozna\u0142 wielu wp\u0142ywowych niemieckich biznesmen\u00f3w. Ludzie ci w ko\u0144cu przekonali go, by rozpocz\u0105\u0142 swoje drugie \u017cycie – pozna\u0142 \u015bwiat biznesu. Reiner Knizia rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w du\u017cym banku. U progu kariery bankowej pozwolono mu pracowa\u0107 w r\u00f3\u017cnych departamentach, na r\u00f3\u017cnych stanowiskach, tak by m\u00f3g\u0142 \u015bwiadomie wybra\u0107 swoje miejsce w tej organizacji. Zdecydowa\u0142 si\u0119 na s\u0142u\u017cby informatyczne i bardzo szybko zacz\u0105\u0142 prowadzi\u0107 du\u017ce projekty. Najwi\u0119kszy z nich zatrudnia\u0142 w tym okresie ponad 2000 ludzi.<\/p>\n

Po kilku latach tej fascynuj\u0105cej pracy, Reiner Knizia zda\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce prawdziwy sukces w biznesie mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 jedynie b\u0119d\u0105c w jego g\u0142\u00f3wnym nurcie. Kariera w dziale informatycznym wi\u0105\u017ce si\u0119 z wielk\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105, ekscytuj\u0105cymi wyzwaniami, jednak dla banku jest si\u0119 zawsze kim\u015b z zewn\u0105trz, kim\u015b egzotycznym, kim\u015b kto tak naprawd\u0119 firmy nie rozumie. Zdecydowa\u0142 si\u0119 wi\u0119c zmieni\u0107 swoje podej\u015bcie i zaj\u0105\u0107 si\u0119 bankowo\u015bci\u0105 zamiast informatyk\u0105. Najpierw pracowa\u0142 w dziale planowania strategicznego i tu r\u00f3wnie\u017c odni\u00f3s\u0142 sukces. Jego plany przeprofilowania banku zosta\u0142y wprowadzone w \u017cycie i zako\u0144czy\u0142y si\u0119 rozwojem i umocnieniem pozycji firmy. Jako sprawdzony i zaufany pracownik zosta\u0142 wys\u0142any do Londynu, aby rozpocz\u0105\u0107 zarz\u0105dzanie brytyjsk\u0105 fili\u0105. Pomimo pocz\u0105tkowych trudno\u015bci zwi\u0105zanych z za\u0142amaniem si\u0119 brytyjskiego rynku nieruchomo\u015bci, uda\u0142o mu si\u0119 rozwin\u0105\u0107 ten oddzia\u0142 i czterokrotnie zwi\u0119kszy\u0107 liczb\u0119 pracownik\u00f3w w ci\u0105gu kilku lat. W\u00f3wczas nadszed\u0142 rok 1997 i czas na trzecie \u017cycie Reinera Knizii.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/strong><\/p>\n

Gry<\/strong><\/p>\n

Projektowanie gier zajmowa\u0142o go na powa\u017cnie jeszcze w okresie informatycznym w banku. Wcze\u015bniej projektowa\u0142 i gra\u0142 w gry planszowe dla rozrywki, bez ambicji publikowania swoich pomys\u0142\u00f3w. Jednak pracuj\u0105c w banku oko\u0142o roku 1990 uzna\u0142, \u017ce \u015bwietnie by by\u0142o zobaczy\u0107 kt\u00f3r\u0105\u015b z tych gier na p\u00f3\u0142ce w sklepie. Chocia\u017c wysy\u0142a\u0142 swoje projekty do wydawnictw jeszcze w czasach uniwersyteckich, jednak dzi\u015b uwa\u017ca, \u017ce by\u0142y to ca\u0142kiem naiwne pr\u00f3by. Od tego czasu nauczy\u0142 si\u0119, jak nale\u017cy nawi\u0105zywa\u0107 kontakt z wydawcami, jak opracowywa\u0107 i prezentowa\u0107 gry, wreszcie jak przygotowywa\u0107 samych wydawc\u00f3w. Najbardziej znan\u0105 gr\u0105 opublikowan\u0105 w tym wczesnym okresie jest Modern Art, wydana przez Hans im Gl\u00fcck w 1992 roku.<\/p>\n

Si\u0119gaj\u0105c wstecz, Reiner Knizia nie potrafi dzi\u015b zrozumie\u0107 jakim cudem dawa\u0142 rad\u0119 robi\u0107 to wszystko: zarz\u0105dza\u0107 projektami w banku, potem kierowa\u0107 du\u017cym oddzia\u0142em banku i jeszcze projektowa\u0107 gry planszowe. Jego dzie\u0144 pracy mo\u017ce wydawa\u0107 nam si\u0119 koszmarem, jednak dla tego cz\u0142owieka by\u0142 spe\u0142nieniem wszystkich pragnie\u0144 i ambicji. R\u00f3wnie\u017c dziedzin\u0105, w kt\u00f3rej lokowa\u0142 ca\u0142\u0105 swoj\u0105 pasj\u0119. Jak sam twierdzi, jest rannym ptaszkiem i wstaj\u0105c rano jest \u015bwie\u017cy, rze\u015bki i najbardziej kreatywny. Tak wi\u0119c pobudk\u0119 urz\u0105dza\u0142 sobie o… 4.00 nad ranem. Dzi\u0119ki temu mia\u0142 kilka spokojnych godzin, kt\u00f3re m\u00f3g\u0142 po\u015bwi\u0119ci\u0107 na projektowanie gier. P\u00f3\u017aniej rozpoczyna\u0142 sw\u00f3j pasjonuj\u0105cy i pe\u0142en wyzwa\u0144 dzie\u0144 w banku po to, by wieczorem spotyka\u0107 si\u0119 ze znajomymi i testowa\u0107 swoje pomys\u0142y. W weekendy stara\u0142 si\u0119 nie pracowa\u0107 zbyt du\u017co dla banku, wi\u0119c m\u00f3g\u0142 wi\u0119cej czasu po\u015bwi\u0119ci\u0107 na projekty i testy.<\/p>\n

Oko\u0142o roku 1997, maj\u0105c na koncie ponad 80 publikacji i wyrobion\u0105 mark\u0119, Reiner Knizia podj\u0105\u0142 d\u0142ugo rozwa\u017can\u0105 decyzj\u0119. Praca na dwa etaty powodowa\u0142a, \u017ce w \u017cadnej z tych dziedzin nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 w pe\u0142ni po\u015bwi\u0119ci\u0107. A nic poni\u017cej pe\u0142nego zaanga\u017cowania go nie interesowa\u0142o. Zdecydowa\u0142 si\u0119 wybra\u0107 projektowanie gier planszowych. Dzi\u0119ki wyrobionej pozycji na rynku i oszcz\u0119dno\u015bciom m\u00f3g\u0142 sobie na to pozwoli\u0107 bez wielkiego ryzyka, zreszt\u0105 sam uwa\u017ca, \u017ce pieni\u0105dze nie s\u0105 w \u017cyciu tak wa\u017cne jak wszyscy my\u015bl\u0105. Dzi\u0119ki tej decyzji “Dobry Doktor” (jak bywa nazywany w \u015brodowisku graczy) jest w stanie publikowa\u0107 oko\u0142o 50 tytu\u0142\u00f3w rocznie (wliczaj\u0105c w to reedycje i t\u0142umaczenia gier), w tym oko\u0142o 20 ca\u0142kiem nowych projekt\u00f3w. Dzi\u015b liczba jego opublikowanych tytu\u0142\u00f3w przekracza 300. Spodziewaliby\u015bcie si\u0119, \u017ce po tej zmianie jego \u017cycie sta\u0142o si\u0119 mniej stresuj\u0105ce i zapracowane? Nic z tych rzeczy. Jest dzisiaj r\u00f3wnie zaj\u0119ty jak w czasach bankowych, jednak wci\u0105\u017c uwa\u017ca, \u017ce w\u0142a\u015bciwie ani przez chwil\u0119 w swoim \u017cyciu nie pracowa\u0142. Zawsze robi\u0142 dok\u0142adnie to, co chcia\u0142 robi\u0107, a ludzie i tak chcieli mu za to p\u0142aci\u0107.<\/p>\n

Pasja<\/strong><\/p>\n

Cho\u0107 dzi\u015b Reiner Knizia zajmuje si\u0119 ju\u017c tylko projektowaniem gier planszowych, jego dzie\u0144 jest r\u00f3wnie napi\u0119ty jak w czasach kiedy pracowa\u0142 na dwa etaty. Wstaje r\u00f3wnie wcze\u015bnie, o 4.00 rano rozpoczyna prac\u0119 nad grami. Przegl\u0105da wyniki test\u00f3w, wprowadza zmiany, projektuje. Nie odbiera \u017cadnych telefon\u00f3w, nie czyta maili. Sercem jego domu w Londynie jest du\u017cy pok\u00f3j projektowy na parterze – tam odbywa si\u0119 ca\u0142a praca koncepcyjna i administracyjna. Tam w\u0142a\u015bnie jest 30 szuflad przeznaczonych na bie\u017c\u0105ce projekty. Na pi\u0119trze domu znajduje si\u0119 pok\u00f3j z elementami gotowymi do wykorzystania w prototypach. Znale\u017a\u0107 tam mo\u017cna tysi\u0105ce figurek czarownik\u00f3w, wied\u017am, zwierz\u0105t, drewniane pionki i kostki w najr\u00f3\u017cniejszych kszta\u0142tach i kolorach, wszystko co kiedykolwiek wpad\u0142o mu w oczy podczas licznych podr\u00f3\u017cy i co uzna\u0142 za by\u0107 mo\u017ce kiedy\u015b przydatne przy tworzeniu prototypu. R\u00f3wnie\u017c na pi\u0119trze jest biblioteka wydanych gier oraz co wa\u017cniejsze, biblioteka ksi\u0105\u017cek (g\u0142\u00f3wnie historycznych) przydatnych jako \u017ar\u00f3d\u0142o wiedzy o wydarzeniach i czasach, w kt\u00f3rych umieszcza swoje gry. Cz\u0119sto s\u0105 to ksi\u0105\u017cki dla dzieci, poniewa\u017c one w\u0142a\u015bnie podaj\u0105 wiedz\u0119 na poziomie szczeg\u00f3\u0142owo\u015bci odpowiednim dla gier planszowych. Jest tam te\u017c “pok\u00f3j cmentarny”, w kt\u00f3rym l\u0105duj\u0105 nieudane projekty.<\/p>\n

Gdy Reiner Knizia zm\u0119czy si\u0119 procesem projektowania i potrzebuje przerwy, zajmuje si\u0119 pracami administracyjnymi, kontaktami z wydawcami, czytaniem poczty elektronicznej itp. Po po\u0142udniu spotyka si\u0119 ze swoimi testerami. Ma kilka grup tester\u00f3w w Londynie, codziennie spotyka si\u0119 z kt\u00f3r\u0105\u015b z nich. Ka\u017cda grupa ma sw\u00f3j dy\u017cur mniej wi\u0119cej raz na tydzie\u0144, w sumie jest to oko\u0142o 20 os\u00f3b stale go wspomagaj\u0105cych. Opr\u00f3cz tego grywa tak\u017ce z graczami okazjonalnymi, jednak tu rodzi si\u0119 pewien problem. Gracze okazjonalni po kontakcie z jego grami wci\u0105gaj\u0105 si\u0119 w to hobby i przestaj\u0105 by\u0107 grup\u0105 docelow\u0105 jego gier – trzeba szuka\u0107 nowych graczy okazjonalnych. Raz w tygodniu Reiner Knizia odwiedza zaprzyja\u017anione przedszkole, gdzie testuje gry przeznaczone dla dzieci.<\/p>\n

Jak sam m\u00f3wi, wi\u0119kszo\u015b\u0107 jego pomys\u0142\u00f3w umiera w ci\u0105gu godziny. Je\u017celi jaki\u015b pomys\u0142 prze\u017cyje pierwsze kilka godzin, zazwyczaj powstaje z niego gra. Nieudanych gier, nad kt\u00f3rymi sp\u0119dzi\u0142 wiele godzin, jest stosunkowo niewiele. Na szcz\u0119\u015bcie ma wi\u0119cej pomys\u0142\u00f3w ni\u017c jest w stanie przemy\u015ble\u0107, wi\u0119c ostra selekcja nie stanowi tu problemu. S\u0105 jednak nieudane projekty, do kt\u00f3rych wraca mniej wi\u0119cej raz do roku, tylko po to, by znowu si\u0119 przekona\u0107, \u017ce nie potrafi ich dopracowa\u0107. Gdy wi\u0119c po raz kolejny wyci\u0105ga na st\u00f3\u0142 swoj\u0105 gr\u0119 o \u015blubie, jego testerzy g\u0142o\u015bno protestuj\u0105. Nie potrafi jednak zapomnie\u0107 o tym projekcie, ta gra ma fascynuj\u0105c\u0105 mechanik\u0119, kt\u00f3rej nie daje si\u0119 jednak zmusi\u0107 do dzia\u0142ania.<\/p>\n

Styl<\/strong><\/p>\n

Reiner Knizia wypracowa\u0142 w\u0142asny, niepowtarzalny styl projektowanych gier. W wielu jego produkcjach czu\u0107 r\u0119k\u0119 mistrza. Trudno okre\u015bli\u0107, co to dok\u0142adnie jest, ale niew\u0105tpliwie wiele jego gier jest do siebie w jaki\u015b spos\u00f3b podobnych (cho\u0107 maj\u0105 kompletnie inn\u0105 mechanik\u0119 i temat). Wiele os\u00f3b nie przepada za tym stylem, twierdz\u0105c \u017ce gry Reinera Knizii charakteryzuje wysoka abstrakcyjno\u015b\u0107 i oderwanie od tematu. Sam autor ma ca\u0142kiem przeciwne zdanie. Uwa\u017ca mianowicie, \u017ce jego gry s\u0105 bardzo tematyczne i jako przyk\u0142ad podaje Eufrat i Tygrys – gr\u0119, kt\u00f3ra cz\u0119sto jest koronnym argumentem jego krytyk\u00f3w.<\/p>\n

Eufrat i Tygrys powsta\u0142 w czasach, gdy Reiner Knizia pracowa\u0142 w banku. Jest to (r\u00f3wnie\u017c w opinii autora) jedna z najbardziej skomplikowanych jego gier. Punktem wyj\u015bcia dla tego projektu by\u0142a tematyka. Autor chcia\u0142 cofn\u0105\u0107 si\u0119 do \u017ar\u00f3de\u0142 naszej cywilizacji, zaprojektowa\u0107 gr\u0119, kt\u00f3ra pozwoli ogl\u0105da\u0107 rozwijaj\u0105ce si\u0119 i upadaj\u0105ce kr\u00f3lestwa, ich \u0142\u0105czenie i rozpad, tak pokojowy, jak i w wyniku walk. Chcia\u0142 widzie\u0107, w jaki spos\u00f3b kr\u00f3lestwa s\u0105 kierowane przez przyw\u00f3dc\u00f3w. W tej grze szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni religia – to by\u0142a w\u00f3wczas podstawa w\u0142adzy. Aby odnie\u015b\u0107 sukces w tej grze, trzeba rozwin\u0105\u0107 i rozbudowa\u0107 r\u00f3\u017cne aspekty cywilizacji, trzeba to zrobi\u0107 w zr\u00f3wnowa\u017cony spos\u00f3b. Eufrat i Tygrys dzi\u0119ki temu stanowi bardzo dobry model rzeczywistego \u017cycia w tamtych czasach.<\/p>\n

Wed\u0142ug autora, nie nale\u017cy myli\u0107 abstrakcyjno\u015bci ze zwi\u0119z\u0142o\u015bci\u0105 zasad. Je\u015bli zasady gry zawieraj\u0105 wiele wyj\u0105tk\u00f3w i szczeg\u00f3\u0142owych przepis\u00f3w odzwierciedlaj\u0105cych r\u00f3\u017cne detale jej \u015bwiata, taka gra jest cz\u0119sto uwa\u017cana za dobrze oddaj\u0105c\u0105 temat. Gry Reinera Knizii s\u0105 zawsze opisane tak zwi\u0119\u017ale, jak tylko si\u0119 da, aby u\u0142atwia\u0107 graczom ich poznanie. R\u00f3\u017cne elementy gry s\u0105 (o ile to mo\u017cliwe) dopasowane do tego samego schematu, aby \u0142atwiej by\u0142o nauczy\u0107 si\u0119 gra\u0107. Dlatego w\u0142a\u015bnie w zasadach Eufratu i Tygrysu nie ma osobnego opisu jak dzia\u0142a handel, jak dzia\u0142a religia, a jak rolnictwo. Wszystkie te dziedziny \u017cycia s\u0105 zamodelowane przez wsp\u00f3lny, sp\u00f3jny mechanizm. G\u0142\u0119bia gry jest zapewniana nie przez wielo\u015b\u0107 zasad, a przez wielo\u015b\u0107 mo\u017cliwo\u015bci jakie staj\u0105 przed graczami. Jak twierdzi Knizia, s\u0105 na \u015bwiecie dwa rodzaje ludzi – jedni ludzie tworz\u0105 nadmiarowo\u015b\u0107 (pisarze, gaw\u0119dziarze), podczas gdy inni redukuj\u0105 nadmiarowo\u015b\u0107 (matematycy, naukowcy). On nale\u017cy do tych drugich i to w\u0142a\u015bnie wida\u0107 w jego projektach.<\/p>\n

Wiele gier Reinera Knizii powstaje w wyniku inspiracji tematem, do kt\u00f3rego jest dopasowywana mechanika. Jednak nie jest to regu\u0142\u0105 – b\u0119d\u0105c zawodowym projektantem gier, nie mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 na luksus narzucenia sobie sta\u0142ej procedury. Projektowanie gier towarzyskich to raczej sztuka ni\u017c nauka. Je\u017celi artysta narzuci sobie sta\u0142\u0105, sztywn\u0105 procedur\u0119 tworzenia, jego dzie\u0142a oka\u017c\u0105 si\u0119 podobne do siebie. Reiner Knizia d\u0105\u017cy do tego, aby ka\u017cda jego nowa gra by\u0142a projektowana poczynaj\u0105c od innego punktu wyj\u015bcia.<\/p>\n

Dobry Doktor praktycznie nie gra w inne gry. Zna (og\u00f3lnie) mechanik\u0119 wielu gier innych autor\u00f3w, poniewa\u017c ludzie na konwentach i targach mu je prezentuj\u0105. Nie gra jednak w nie i nie uwa\u017ca tego za przeszkod\u0119. Co wi\u0119cej nie gra r\u00f3wnie\u017c w swoje w\u0142asne gry po ich wydaniu. Nie ma na to czasu i zawsze najbardziej fascynuj\u0105 go projekty, kt\u00f3re s\u0105 w trakcie pracy. Uwa\u017ca, \u017ce ludzki umys\u0142 jest tak zbudowany, \u017ce gdy zna spos\u00f3b rozwi\u0105zania jakiego\u015b problemu, nie potrafi znale\u017a\u0107 innej, innowacyjnej metody jego pokonania. Dlatego nieznajomo\u015b\u0107 cudzych mechanik pomaga mu w unikaniu kopiowania rozwi\u0105za\u0144. Je\u015bli przypadkiem u\u017cyje zbyt wielu element\u00f3w zapo\u017cyczonych z innych gier, jego testerzy z pewno\u015bci\u0105 mu to u\u015bwiadomi\u0105.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/strong><\/p>\n

Sukces<\/strong><\/p>\n

Najwi\u0119kszym sukcesem komercyjnym Reinera Knizii jest jak dot\u0105d gra W\u0142adca Pier\u015bcieni. Praca nad t\u0105 gr\u0105 rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 bardzo wcze\u015bnie, d\u0142ugo przed nakr\u0119ceniem s\u0142ynnego filmu na motywach arcydzie\u0142a Tolkiena. Wydawca zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do autora z ofert\u0105 zdobycia licencji na gr\u0119 o tym tytule i wsp\u00f3lnie postanowili zrealizowa\u0107 ten projekt. Dzi\u0119ki temu, \u017ce premiera gry odby\u0142a si\u0119 przed premier\u0105 filmu, nie by\u0142o konieczno\u015bci p\u0142acenia s\u0142onych tantiem producentowi filmu – bo gra by\u0142a na motywach ksi\u0105\u017cki a nie przeboju \u015bwiatowego kina. Natomiast promocja gry odbywa\u0142a si\u0119 w okresie powszechnej ekscytacji monumentaln\u0105 produkcj\u0105 filmow\u0105 i oczywi\u015bcie na tym korzysta\u0142a. W\u0142adca Pier\u015bcieni zosta\u0142 przet\u0142umaczony na 17 j\u0119zyk\u00f3w i sprzedany w liczbie ponad 1.000.000 egzemplarzy.<\/p>\n

Graj\u0105c we W\u0142adc\u0119 Pier\u015bcieni gracze musz\u0105 wcieli\u0107 si\u0119 w postacie z tej historii. Szybko okazuje si\u0119, \u017ce wszyscy jeste\u015bmy hobbitami, Dru\u017cyn\u0105 Pier\u015bcienia. B\u0119d\u0105c Pippinem nie mog\u0119 przecie\u017c naskoczy\u0107 na plecy Froda i wyrwa\u0107 mu pier\u015bcienia – musz\u0119 z nim wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107. St\u0105d w naturalny spos\u00f3b narodzi\u0142 si\u0119 pomys\u0142 gry kooperacyjnej. Gracze ju\u017c po jednej, dw\u00f3ch rundach orientuj\u0105 si\u0119, \u017ce gra ta chce im wyrz\u0105dzi\u0107 krzywd\u0119 i je\u015bli naprawd\u0119 nie b\u0119d\u0105 wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0107, to nigdzie nie dojd\u0105. Dla \u00f3wczesnego rynku gier planszowych by\u0142o to nowe odkrycie, rewolucja.<\/p>\n

Knizia sp\u0119dzi\u0142 wiele godzin nad ksi\u0105\u017ck\u0105 Tolkiena, strona po stronie wyci\u0105gaj\u0105c z niej konteksty, wydarzenia, postacie. Segreguj\u0105c je i analizuj\u0105c, decydowa\u0142 co b\u0119dzie cz\u0119\u015bci\u0105 gry, a co nie. Jednak – mimo \u017ce wydawca stanowczo odradzi\u0142 mu przyznawanie si\u0119 do tego – nigdy nie przeczyta\u0142 ksi\u0105\u017cki od pocz\u0105tku do ko\u0144ca.<\/p>\n

Reiner Knizia uwa\u017ca, \u017ce proces projektowania gier planszowych nie daje si\u0119 uj\u0105\u0107 w zestaw niezawodnych rad dla projektant\u00f3w, poniewa\u017c ka\u017cdy z nich powinien sam odkry\u0107 sw\u00f3j styl i swoj\u0105 metod\u0119. M\u00f3wi nawet, \u017ce najlepsz\u0105 rad\u0105 jak\u0105 mo\u017ce udzieli\u0107 projektantom gier jest “Nie s\u0142uchajcie moich rad”. Mimo to opublikowa\u0142 w ksi\u0105\u017cce Rules of Play – Game Design Fundamentals obszerny artyku\u0142 na temat procesu projektowania W\u0142adcy Pier\u015bcieni. Mo\u017cna tam znale\u017a\u0107 wiele cennych wskaz\u00f3wek na temat zastosowanej przez niego metody.<\/p>\n

Kr\u00f3tko po premierze gry, kiedy autor razem z wydawc\u0105 \u015bwi\u0119towa\u0142 sprzedanie 100.000 egzemplarza, pojawi\u0142 si\u0119 temat dla dalszych prac. Podj\u0119to decyzj\u0119, \u017ce nale\u017cy opracowa\u0107 dodatki do tak \u015bwietnie sprzedaj\u0105cej si\u0119 produkcji. Reiner Knizia, razem ze swoim zespo\u0142em tester\u00f3w i projektant\u00f3w, opracowa\u0142 wi\u0119c trzy pomys\u0142y na dodatek. Po analizie, postanowili razem z wydawc\u0105 zrealizowa\u0107 dwa z tych pomys\u0142\u00f3w, a trzeci schowa\u0107 do szuflady. Tak w\u0142a\u015bnie powsta\u0142y Friends&Foes i Sauron. Friends&Foes zawiera dwa nowe scenariusze (zreszt\u0105 zaprojektowane ju\u017c w czasie prac nad podstawow\u0105 wersj\u0105 gry), ale to nie w nich le\u017cy si\u0142a tego dodatku. Wprowadza on mianowicie do gry nowy wymiar, now\u0105 p\u0142aszczyzn\u0119 na kt\u00f3rej gracze musz\u0105 walczy\u0107 – karty wrog\u00f3w. Dodatek Sauron umo\u017cliwia natomiast granie w 6 os\u00f3b, gdy\u017c jeden z graczy mo\u017ce w\u0142ada\u0107 si\u0142ami mroku i \u015bwiadomie stara\u0107 si\u0119 pokona\u0107 dru\u017cyn\u0119. Jeszcze do niedawna Reiner Knizia by\u0142 przeciwny wydaniu trzeciego dodatku, uwa\u017ca\u0142, \u017ce lepiej zako\u0144czy\u0107 seri\u0119 W\u0142adca Pier\u015bcieni gdy odnosi ona najwi\u0119ksze sukcesy. M\u00f3wi\u0142: “Trzeci dodatek? Jest tu, w mojej szufladzie i nigdy go stamt\u0105d nie wyjm\u0119”. Dzi\u015b wiemy ju\u017c, \u017ce dodatek Battlefieds zosta\u0142 wydany i fani W\u0142adcy Pier\u015bcieni mog\u0105 si\u0119 nim cieszy\u0107.<\/p>\n

Cz\u0142owiek<\/strong><\/p>\n

To wszystko, co napisa\u0142em powy\u017cej buduje obraz cz\u0142owieka bezgranicznie op\u0119tanego swoj\u0105 prac\u0105. Cz\u0142owieka niemal na skraju ob\u0142\u0119du, nie maj\u0105cego zupe\u0142nie czasu dla siebie. Czy rzeczywi\u015bcie taki w\u0142a\u015bnie jest Reiner Knizia? C\u00f3\u017c, trudno to stwierdzi\u0107. S\u0142uchaj\u0105c jego wypowiedzi trzeba zauwa\u017cy\u0107, \u017ce jest to cz\u0142owiek bardzo otwarty, skromny, cho\u0107 pewny siebie, ale tak\u017ce zrelaksowany, obdarzony sporym poczuciem humoru. Postaram si\u0119 przytoczy\u0107 kilka dowod\u00f3w na t\u0119 tez\u0119.<\/p>\n

Gdy s\u0142ucha\u0142em d\u0142ugiego, ponad dwugodzinnego wywiadu z Knizi\u0105 przeprowadzonego przez serwis BoardGameGeek (ten wywiad by\u0142 zreszt\u0105 podstaw\u0105 niniejszego opracowania), w pewnym momencie Reiner Knizia poprosi\u0142 o kr\u00f3tk\u0105, minutow\u0105 przerw\u0119. Gdy wr\u00f3ci\u0142 do telefonu po tej przerwie, powiedzia\u0142 do dziennikarzy: “B\u0119dziecie musieli to i tak wyci\u0105\u0107, bo inaczej kto\u015b mo\u017ce doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce jednak jestem cz\u0142owiekiem”. Gdy po dw\u00f3ch godzinach tego samego wywiadu pad\u0142o pytanie, czy rozm\u00f3wca ma jeszcze czas, czy raczej nale\u017cy ju\u017c ko\u0144czy\u0107, Knizia odpar\u0142: “No c\u00f3\u017c, mamy ju\u017c dwie godziny wywiadu za sob\u0105, my\u015bl\u0119 \u017ce mo\u017cemy ko\u0144czy\u0107. W ko\u0144cu nikt przy zdrowych zmys\u0142ach nie b\u0119dzie s\u0142ucha\u0142 dwugodzinnego nagrania, zw\u0142aszcza gdy ja w nim wyst\u0119puj\u0119, b\u0119dziecie musieli zrobi\u0107 z tego jaki\u015b 5-10 minutowy skr\u00f3t”.<\/p>\n

Gdy ten sam serwis BoardGameGeek zorganizowa\u0142 na konwencie KublaCon w San Francisco spotkanie z Reinerem Knizi\u0105, Guido Teuberem (synem Klausa Teubera, autora Osadnik\u00f3w z Catanu) i publiczno\u015bci\u0105, napotkano powa\u017cne problemy techniczne. Rozpocz\u0119cie spotkania si\u0119 przeci\u0105ga\u0142o, gwiazdy czeka\u0142y cierpliwie. Gdy uruchomiono wreszcie apartur\u0119 nagrywaj\u0105c\u0105 i nag\u0142o\u015bnienie, Reiner Knizia znienacka wyrwa\u0142 mikrofon prowadz\u0105cym i przeprowadzi\u0142 brawurowy i niezwykle zabawny wywiad z nimi, zaczynaj\u0105c od pytania “Derk, jakie to uczucie organizowa\u0107 te wszystkie prezentacje bez \u017cadnego przygotowania?”.<\/p>\n

Kolejnym przyk\u0142adem poczucia humoru Reinera Knizii jest pewien detal z jego znanej i cenionej gry, Traumfabrik. W tej grze gracze wcielaj\u0105 si\u0119 w producent\u00f3w filmowych, kt\u00f3rzy do posiadanych przez siebie scenariuszy anga\u017cuj\u0105 s\u0142ynnych re\u017cyser\u00f3w, aktor\u00f3w i ekipy filmowe z Hollywood. Zaanga\u017cowani arty\u015bci, w zale\u017cno\u015bci od swojej klasy przynosz\u0105 filmowi wi\u0119cej lub mniej punkt\u00f3w. Jest jednak jeden aktor, zwany w instrukcji “czarn\u0105 gwiazd\u0105”, kt\u00f3ry przynosi filmowi punkt ujemny, obni\u017ca warto\u015b\u0107 filmu. Jakie\u017c by\u0142o moje zaskoczenie gdy ten aktor pojawi\u0142 si\u0119 w grze. Przyzwyczajony do nazwisk takich jak Clark Gable, Orson Welles, Humphrey Bogart czy Alfred Hitchcock by\u0142em ciekaw jak te\u017c nazywa si\u0119 ta czarna gwiazda. A nazywa si\u0119 ona… Reiner Knizia.<\/p>\n

Reiner Knizia to z pewno\u015bci\u0105 cz\u0142owiek ca\u0142kowicie zaabsorbowany swoj\u0105 prac\u0105. Prac\u0105, kt\u00f3ra jednocze\u015bnie jest jego pasj\u0105. Kocha wszystkie swoje gry, stanowczo wzbrania si\u0119 przed wyborem ulubionej. M\u00f3wi, \u017ce to tak, jakby mia\u0142 wybra\u0107 ulubione dziecko. Na pytanie, dlaczego zrezygnowa\u0142 ze wszystkich innych zaj\u0119\u0107 i a\u017c tak po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 grom, odpowiada:<\/p>\n

“Inni maj\u0105 dzieci, rodziny, je\u017cd\u017c\u0105 na wakacje i maj\u0105 25 r\u00f3\u017cnych hobby na boku. Moje \u017cycie jest \u015bci\u015ble podporz\u0105dkowane grom. Dla mnie to jest w\u0142a\u015bnie to, co naprawd\u0119 lubi\u0119 robi\u0107 i nie rozumiem, dlaczego nie mia\u0142bym tego robi\u0107 z ca\u0142\u0105 intensywno\u015bci\u0105 na jak\u0105 mnie sta\u0107.”<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jak mo\u017ce najstarsi (sta\u017cem) nasi czytelnicy pami\u0119taj\u0105, kiedy\u015b dawno temu, wsp\u00f3lnymi si\u0142ami redakcji GamesFanatic rozpocz\u0119li\u015bmy redagowanie magazynu \u015awiat Gier Planszowych. Po wielu spektakularnych wpadkach i kilku drobnych sukcesach drogi \u015aGP i GF si\u0119 rozesz\u0142y i dzisiaj ju\u017c nie \u0142\u0105czy nas nic poza lu\u017an\u0105, okazjonaln\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0105. Jako \u017ce archiwalne numery magazynu s\u0105 dzisiaj trudne do zdobycia, …<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-22829","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22829","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22829"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22829\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22829"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22829"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22829"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=22829"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}