{"id":23117,"date":"2011-06-09T16:18:15","date_gmt":"2011-06-09T14:18:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=23117"},"modified":"2011-06-09T16:18:15","modified_gmt":"2011-06-09T14:18:15","slug":"z-pamietnika-testera-proch-i-stal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2011\/06\/09\/z-pamietnika-testera-proch-i-stal\/","title":{"rendered":"Z pami\u0119tnika testera – Proch i Stal"},"content":{"rendered":"

\"\"Mia\u0142em przyjemno\u015b\u0107 pomagania w testowaniu nowej gry \u201eProch i Stal\u201d wydawnictwa Polskie Gry Planszowe. Tak, to nie pomy\u0142ka, mia\u0142em przyjemno\u015b\u0107 testowania, cho\u0107 wielu osobom od razu testowanie kojarzy si\u0119 z m\u0119cz\u0105c\u0105 i nu\u017c\u0105c\u0105 prac\u0105. Czy m\u00f3g\u0142 to by\u0107 efekt samej gry, \u017ce jej testowanie sta\u0142o si\u0119 ciekawym prze\u017cyciem? Pos\u0142uchajcie zatem, na kilka dni przed premier\u0105, co to za gra.<\/p>\n

Powinienem zacz\u0105\u0107 od opisu tematyki gry, ale ja zwr\u00f3c\u0119 bardziej uwag\u0119 na mechanik\u0119 gry i na to, jak w trakcie test\u00f3w ulega\u0142a modyfikacjom. Pierwsze wra\u017cenia testera z gry maj\u0105 cz\u0119sto niewiele wsp\u00f3lnego z ko\u0144cowym efektem, jaki zostaje osi\u0105gni\u0119ty po wielu wprowadzanych poprawkach. Gra \u201eProch i Stal\u201d jednak od razu nasuwa\u0142a mi skojarzenia z innymi grami kooperacyjnymi. Oczywi\u015bcie Wojtek, tw\u00f3rca gry, potwierdzi\u0142, \u017ce \u015bwiadomie wykorzysta\u0142 kilka wypr\u00f3bowanych, dobrych mechanizm\u00f3w. W grze \u201eProch i Stal\u201d jednym z zada\u0144 graczy jest niedopuszczenie do zdobycie przez Moskali Wawelu i w tym zadaniu idealnie sprawdza si\u0119 jedna z mechanik \u201equest-\u00f3w\u201d, czyli \u201eprzeci\u0105gania liny\u201d znane z \u201eShadows over Camelot\u201d. Kiedy siedli\u015bmy nad plansz\u0105 po raz pierwszy pr\u00f3buj\u0105c zatrzyma\u0107 atak Moskali na g\u0142\u00f3wn\u0105 twierdz\u0119, czyli na Tyniec, w pewnej chwili z przera\u017ceniem stwierdzili\u015bmy, \u017ce ju\u017c za p\u00f3\u017cno, aby uratowa\u0107 Wawel. Pami\u0119tacie, jak trudno jest zdoby\u0107 Graala, albo Excalibur? W\u0142asnie tak samo wdzieraj\u0105 si\u0119 Moskale do Wawelu. Powiedzia\u0142bym, \u017ce a\u017c s\u0142ycha\u0107 z planszy \u015bwist szabel i wida\u0107 garstk\u0119 rozpaczliwie broni\u0105cych si\u0119 Konfederat\u00f3w.<\/p>\n

A co dzieje si\u0119 w g\u0142\u00f3wnej twierdzy Ty\u0144ca? Tutaj podstawowa mechanika to wyci\u0105ganie kart wydarze\u0144. Co pierwsze przychodzi do g\u0142owy testerowi, to stwierdzenie, \u017ce te wydarzenia s\u0105 losowe. Nie obejdzie si\u0119 bez odpowiedniego zbalansowania ca\u0142ej gry. Na szcz\u0119\u015bcie w moim przypadku, ten etap projektowania gry by\u0142 ju\u017c praktycznie na uko\u0144czeniu. Autorzy zrobili dobr\u0105 robot\u0119 i zbalansowali zestaw wydarze\u0144. By\u0142em niemal zaskoczony, jak \u0142atwo bronili\u015bmy Ty\u0144ca w pocz\u0105tkowej fazie gry, beztrosko wykonuj\u0105c nasze akcje i jak nagle w ostatnich rundach okaza\u0142o si\u0119, \u017ce musimy z wielk\u0105 uwag\u0105 reagowa\u0107 na zdarzenia. Czy to by\u0142 przypadek? Zaraz zasiedli\u015bmy do drugiej, potem do trzeciej i kolejnych gier. Za ka\u017cdym razem ostatnie rundy by\u0142y emocjonuj\u0105ce. Oczywi\u015bcie nabierali\u015bmy do\u015bwiadczenia wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c ze sob\u0105 przy obronie, ale napi\u0119cie w ko\u0144cowej fazie nigdy nas nie opuszcza\u0142o. Wspaniale ko\u0144czy si\u0119 zwyci\u0119sk\u0105 gr\u0119, kiedy w Ty\u0144cu zostaje jeden i tylko jeden ostatni Konfederat, bez zapas\u00f3w \u017cywno\u015bci i z tak niskim morale, \u017ce kolejna runda nie by\u0142aby ju\u017c do obronienia. Losowo\u015b\u0107 wydarze\u0144 okaza\u0142a si\u0119 wi\u0119c odpowiednia i dobrze zbalansowana. Ale tester, czyli ja, mia\u0142 jednak zastrze\u017cenia. Wszystkie wydarzenia pojawi\u0105 si\u0119 w trakcie gry, bo kart jest dok\u0142adnie tyle, ile rund do rozegrania. Co sprytniejsi gracze mogliby wiedzie\u0107, czego spodziewa\u0107 si\u0119 w ko\u0144c\u00f3wce. Na szcz\u0119\u015bcie po to w\u0142a\u015bnie s\u0105 testy, by na to zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, wi\u0119c po wsp\u00f3lnej dyskusji z autorami doszli\u015bmy do wniosku, \u017ceby wprowadzi\u0107 do gry wariant zaawansowany, w kt\u00f3rym do ko\u0144ca nie wiadomo, co si\u0119 mo\u017ce wydarzy\u0107. Oczywi\u015bcie ten wariant te\u017c nale\u017ca\u0142o przetestowa\u0107, wi\u0119c czeka\u0142a nas kolejna seria gier. Sprawdza\u0142 si\u0119 bardzo dobrze, bo nasze do\u015bwiadczenie ros\u0142o z gry na gr\u0119 i oczekiwali\u015bmy wci\u0105\u017c wi\u0119cej wyzwa\u0144. Ale nie wspomnia\u0142em, \u017ce gra ma tak\u017ce wariant uproszczony, a to z kolei uk\u0142on specjalnie w stron\u0119 graczy pocz\u0105tkuj\u0105cych, aby poziom trudno\u015bci gry nie przekracza\u0142 od razu ich mo\u017cliwo\u015bci. Kolejne testy pozwala\u0142y stwierdzi\u0107, \u017ce odpowiednie warianty b\u0119d\u0105 w\u0142a\u015bciwie dopasowane do zaawansowania graczy.<\/p>\n

Zawsze trudnym elementem w grach kooperacyjnych jest wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie graczy i mo\u017cliwo\u015b\u0107 zdominowania gry przez jedn\u0105 z os\u00f3b. W grze \u201eProch i Stal\u201d wielokrotnie pojawia si\u0119 konieczno\u015b\u0107 podejmowania wsp\u00f3lnych decyzji. Gracze np. mog\u0105 wsp\u00f3lnie broni\u0107 si\u0119 przed dzia\u0142aniem pewnych wydarze\u0144, odrzucaj\u0105c karty z r\u0119ki. Ka\u017cda osoba mo\u017ce odrzuci\u0107 tyle kart, ile uwa\u017ca za stosowne, ale liczy si\u0119 ich \u0142\u0105czna liczba. Trzeba wi\u0119c umie\u0107 zrozumie\u0107 si\u0119 w grupie, a w grupie tester\u00f3w szczeg\u00f3lnie, gdy na bie\u017c\u0105co komentuje si\u0119 s\u0142abe strony gry. W innym miejscu mechaniki jeden z graczy mo\u017ce odda\u0107 salw\u0119 z dzia\u0142, ale potrzebna mu jest do tego pomoc innych, kt\u00f3rzy musz\u0105 wsp\u00f3lnie doda\u0107 karty z r\u0119ki. Tym razem opr\u00f3cz wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania nie mo\u017cna pozwoli\u0107 na wywieranie nacisku na innych. Oczywi\u015bcie nieustannie istnieje te\u017c konieczno\u015b\u0107 wykonywania indywidualnych akcji i tu pojawia si\u0119 potrzeba w\u0142asnej inicjatywy. Gracz cz\u0119sto staje przed dylematem, np. czy walczy\u0107 z Moskalami, czy zapewni\u0107 twierdzy \u017cywno\u015b\u0107, czy podnie\u015b\u0107 morale obro\u0144c\u00f3w, czy mo\u017ce wys\u0142a\u0107 posi\u0142ki dla Wawelu? To ju\u017c nie jest czysta mechanika gry, to bardziej umiej\u0119tno\u015b\u0107 kooperacji. Jak testowa\u0107, czy sprawdzi si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 dyskutowania graczy w stylu: \u201e.. ja mog\u0119 wysiec tych Moskali, ale czy kto\u015b zapewni nam \u017cywno\u015b\u0107.\u201d?<\/p>\n

A co zrobi\u0107, je\u015bli jeden z graczy chcia\u0142by koniecznie wszystkim i wszystkimi kierowa\u0107? Jest i na to rada. Je\u015bli jest takim indywidualist\u0105, niech zagra sam. Aby jednak gra jednoosobowa nie sta\u0142a si\u0119 zwyk\u0142ym pasjansem i wyk\u0142adaniem kart, w czasie test\u00f3w pr\u00f3bowali\u015bmy r\u00f3\u017cnych wariant\u00f3w. Przede wszystkim trzeba by\u0142o utrudnia\u0107 gr\u0119. Samotna gra przy planszy nie tylko wygl\u0105da niecodziennie, ale ju\u017c na wst\u0119pie mo\u017ce zniech\u0119ca\u0107. Jednak, je\u015bli wzbogaci\u0107 j\u0105 o element optymalizacji staje si\u0119 ciekawa. Dlatego np. za cen\u0119 losowo\u015bci wydarze\u0144, przetestowali\u015bmy wersj\u0119 z jawnymi zdarzeniami (mo\u017cna widzie\u0107 wydarzenia, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0105 w trzech kolejnych turach). Za cen\u0119 sta\u0142ego poziomu trudno\u015bci, przetestowali\u015bmy mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozpoczynania gry z r\u00f3\u017cnym ustawieniem pocz\u0105tkowym (bronimy twierdzy z mniejsz\u0105 liczb\u0105 Konfederat\u00f3w w Ty\u0144cu). W ten spos\u00f3b dzi\u0119ki testom wariant samotnej gry zosta\u0142 wzbogacony o mo\u017cliwo\u015b\u0107 modyfikowania i dopasowywania gry do swoich umiej\u0119tno\u015bci.<\/p>\n

Tester mo\u017ce mie\u0107 ogromny wp\u0142yw na ko\u0144cowy kszta\u0142t gry, bo przecie\u017c wszystkie jego opinie, wra\u017cenia, wnioski i pomys\u0142y trafiaj\u0105 w ko\u0144cu do autor\u00f3w. I tutaj pojawia si\u0119 czasem sprzeczno\u015b\u0107 interes\u00f3w. Ja, jako tester chcia\u0142bym np. mie\u0107 w grze \u201eProch i Stal\u201d inne rozwi\u0105zanie mechaniczne dla wspomnianego ju\u017c oddawania salwy z dzia\u0142 tynieckich. Ale autorzy, chocia\u017c potwierdzaj\u0105 jako\u015b\u0107 pomys\u0142u, pozostaj\u0105 przy swoim rozwi\u0105zaniu. Wspaniale, przecie\u017c to oni decyduj\u0105 o kszta\u0142cie gry. Ja, w trakcie test\u00f3w pomy\u015bla\u0142em o innych kartach bohater\u00f3w, wyst\u0119puj\u0105cych w grze. Autorzy mo\u017ce wykorzystaj\u0105 te moje pomys\u0142y w przysz\u0142o\u015bci \u2013 mo\u017ce dzi\u0119ki pracy testera b\u0119dzie mo\u017cliwe stworzenie dodatku do gry.<\/p>\n

Po wielu testowych rozgrywkach wiem, \u017ce \u201eProch i Stal\u201d to b\u0119dzie bardzo dobra gra dla graczy mniej do\u015bwiadczonych, bo taki by\u0142 cel jej stworzenia. Gra ma te\u017c sw\u00f3j aspekt edukacyjny. Na ka\u017cdej karcie wydarzenia znajduje si\u0119 kr\u00f3tki tekst odnosz\u0105cy si\u0119 do prawdziwych, historycznych wydarze\u0144. W zasadzie testowanie gry powinno si\u0119 skupia\u0107 na sprawdzaniu mechaniki, ale nie mog\u0142em si\u0119 powstrzyma\u0107 przed przeczytaniem na spokojnie wszystkich kart. Z tych wszystkich kr\u00f3tkich notek na kartach mo\u017cna sobie u\u0142o\u017cy\u0107 ca\u0142\u0105 histori\u0119 zmaga\u0144 w obronie Ty\u0144ca.<\/p>\n

A jakie by\u0142o najciekawsze do\u015bwiadczenie z test\u00f3w? Po rozegraniu kilkudziesi\u0119ciu partii, gdzie du\u017ca cze\u015b\u0107 z nich by\u0142a gr\u0105 jednoosobow\u0105, stwierdzi\u0142em, \u017ce jestem ju\u017c tak dobry, \u017ce zawsze wygrywam, i \u017ce do testowania ju\u017c nic nie pozosta\u0142o. Po kilkunastu dniach przerwy zagra\u0142em znowu i przegra\u0142em. I znowu mia\u0142em ochot\u0119 gra\u0107. A podobno testowanie mo\u017ce obrzydzi\u0107 gr\u0119 ju\u017c do ko\u0144ca. W tym przypadku nie by\u0142a to prawda.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mia\u0142em przyjemno\u015b\u0107 pomagania w testowaniu nowej gry \u201eProch i Stal\u201d wydawnictwa Polskie Gry Planszowe. Tak, to nie pomy\u0142ka, mia\u0142em przyjemno\u015b\u0107 testowania, cho\u0107 wielu osobom od razu testowanie kojarzy si\u0119 z m\u0119cz\u0105c\u0105 i nu\u017c\u0105c\u0105 prac\u0105. Czy m\u00f3g\u0142 to by\u0107 efekt samej gry, \u017ce jej testowanie sta\u0142o si\u0119 ciekawym prze\u017cyciem? Pos\u0142uchajcie zatem, na kilka dni przed premier\u0105, …<\/p>\n","protected":false},"author":69,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-23117","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23117","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/69"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23117"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23117\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23117"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23117"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23117"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=23117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}