{"id":24963,"date":"2011-08-09T11:02:26","date_gmt":"2011-08-09T09:02:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=24963"},"modified":"2018-12-30T20:09:52","modified_gmt":"2018-12-30T19:09:52","slug":"proch-i-stal-grac-czy-uczyc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2011\/08\/09\/proch-i-stal-grac-czy-uczyc\/","title":{"rendered":"Proch i stal \u2013 gra\u0107 czy uczy\u0107?"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Mam tr\u00f3jk\u0119 Skarb\u00f3w, takich dziwnych, \u017ce lubi\u0105 si\u0119 uczy\u0107 \ud83d\ude42 St\u0105d gry, kt\u00f3re maj\u0105 walory edukacyjne s\u0105 zawsze dla mnie dodatkowo interesuj\u0105ce. Fauna<\/strong>, 303<\/strong>, Kolejka<\/strong>, Awans<\/strong>, Ch\u0142opska Szko\u0142a Biznesu<\/strong>, Mali Powsta\u0144cy<\/strong>, Dixit<\/strong> to przyk\u0142ady gier, kt\u00f3re po weryfikacji trafi\u0142y do naszej ludoteki i przy graniu jeszcze ucz\u0105!<\/p>\n

Proch i stal<\/strong> to gra osadzona w realiach obrony klasztoru tynieckiego w czasach Konfederacji Barskiej.<\/p>\n

Czy w tej grze t\u0142o historyczne to tylko pretekst? Czy wymogi realizacji zlecenia na gr\u0119 tematyczn\u0105 nie zabi\u0142y grywalno\u015bci? Czego mo\u017cna si\u0119 nauczy\u0107? Czy rozgrywka daje satysfakcj\u0119?<\/p>\n

Zaciekawiony zabra\u0142em si\u0119 do rozstrzygania powy\u017cszych pyta\u0144.<\/p>\n

<\/p>\n

Proch i stal<\/strong> to gra kooperacyjna, czyli gracze razem wygrywaj\u0105, b\u0105d\u017a przegrywaj\u0105. Inne tego typu tytu\u0142y to Pandemic<\/strong> czy Ghost stories<\/strong>. Gra jest dzie\u0142em dw\u00f3ch Wojtk\u00f3w (a trzeci recenzuje \ud83d\ude09 ) czyli Wojciecha W\u00f3jcika i Wojciecha Krupnika. Pierwszy z nich jest tak\u017ce autorem gier Ora et Labora<\/strong> oraz Gra Rycerska: Bitwa pod Grunwaldem<\/strong>. Zatem Proch i stal<\/strong> to jedna z pierwszych ich publikacji. Polskie Gry Planszowe<\/strong> wyda\u0142y ten tytu\u0142, a to od razu skojarzy\u0142o mi si\u0119 z inn\u0105 gr\u0105 Wroniec<\/strong>. Dla tych, kt\u00f3rzy czytali co nieco o Wro\u0144cu b\u0119dzie jasne, \u017ce na wst\u0119pie moje obawy by\u0142y spore\u2026<\/p>\n

Co w \u015brodku?<\/h1>\n
\"\"<\/a>

Obszerne pude\u0142ko \u0142atwo mie\u015bci wszystkie komponenty<\/p><\/div>\n

Ale z traumatycznymi prze\u017cyciami trzeba si\u0119 w ko\u0144cu zmierzy\u0107, dlatego \u015bmia\u0142o otwar\u0142em pude\u0142ko. Jak to w przypadku PGP przyj\u0119te (bo i Wroniec mia\u0142 inne), pude\u0142ko jest nietypowe, bo ma form\u0119 walizki. Wewn\u0105trz do\u015b\u0107 oryginalny misz-masz.<\/p>\n

Du\u017ca plansza z solidnej lakierowanej tektury.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Du\u017ca, czytelna plansza<\/p><\/div>\n

D\u0142ugo pos\u0142u\u017cy. Ale logo PGP, mimo i\u017c zgrabnie wkomponowane, jednak tr\u0105ci anachronizmem. Do tego deska! A nie\u2026 to plansza Wawelu.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Instrukcja, figurki i plansza Wawelu<\/p><\/div>\n

Niemniej jednak do\u015b\u0107 zaskakuj\u0105ce dla mnie wykonanie planszy z drewna prasowanego. O! tego z pewno\u015bci\u0105 byle czym si\u0119 nie zniszczy.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Mn\u00f3stwo solidnych \u017ceton\u00f3w<\/p><\/div>\n

Ponadto \u017cetony, r\u00f3wnie\u017c na prasowanym drewnie. Jednostronne, niestety po rewersach nieodr\u00f3\u017cnialne, ale r\u00f3wnie solidne i trwa\u0142e jak plansza Wawelu.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Trzy rodzaje kart<\/p><\/div>\n

Jeszcze karty z nieco mniej solidnego papieru, niestety z ostrymi naro\u017cnikami.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Figurki postaci<\/p><\/div>\n

I wisienka na torcie \u2013 figurki konfederat\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c z prasowanego drewna. Instrukcja na papierze kredowym oraz Karta pomocy na solidnej, lakierowanej tekturze dope\u0142niaj\u0105 obrazu.<\/p>\n

Elementy s\u0105 bardzo wytrzyma\u0142e. Karty nieco s\u0142absze, szkoda \u017ce niezaokr\u0105glone.<\/p>\n

Ale ca\u0142o\u015b\u0107 prezentuje si\u0119 dobrze.<\/p>\n

Styl grafik jest swoisty. Jednym ta komiksowa kreska przypadnie do gustu, innym mo\u017ce i nie. Wa\u017cne jest to, \u017ce ca\u0142o\u015b\u0107 jest czytelna i przejrzysta, a zastosowane rozwi\u0105zania u\u0142atwiaj\u0105 prowadzenie gry.<\/p>\n

Jak zacz\u0105\u0107?<\/h1>\n

Aby rozpocz\u0105\u0107 rozgrywk\u0119 mo\u017cna poczyta\u0107 sekcj\u0119 Przygotowania do gry<\/em>. Jednak ja namawiam aby rozpocz\u0105\u0107 przygod\u0119 z Prochem i stal\u0105<\/strong> od przeczytania Notki historycznej<\/em>. Dzi\u0119ki niej ta ma\u0142o znana karta z naszej historii nabiera sensu i od\u017cywa. A przede wszystkim sensu nabieraj\u0105 dzia\u0142ania podejmowane przez nas w czasie rozgrywki.<\/p>\n

Dla mnie by\u0142o to bardzo buduj\u0105ce potwierdzenie, \u017ce realia historyczne nie s\u0105 li tylko pretekstem, ale sta\u0142y si\u0119 osnow\u0105 wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rej gr\u0119 tworzono.<\/p>\n

Tyniec broni\u0142 si\u0119 dzielnie, nie zosta\u0142 zdobyty przez atakuj\u0105cych j\u0105 Rosjan \u2013 z tego powodu mamy na planszy g\u0142\u00f3wnej schemat twierdzy i przedpola, na kt\u00f3rym toczy\u0142y si\u0119 walki. Na planszy twierdzy umieszczamy odpowiednie \u017cetony. Odzia\u0142y rosyjskie w obozie Moskali oraz odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 \u017ceton\u00f3w Moskali na torach Ataku Rosjan. Obrazuje to sytuacj\u0119 historyczn\u0105 \u2013 Moskale wielokrotnie szturmowali Tyniec (st\u0105d te tory ataku, wci\u0105\u017c z nowymi oddzia\u0142ami), a do tego mieli wielk\u0105 przewag\u0119 liczebn\u0105, dlatego w obozie Rosjan nigdy nie brakuje nowych jednostek.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Na prawej flance (zielonej) zagro\u017cenie wdarciem si\u0119 Rosjan na przedpole<\/p><\/div>\n

\u017betony konfederat\u00f3w umieszczamy w Obozie, a w Spichlerzu \u017cywno\u015b\u0107. To z kolei pokazuje szczup\u0142o\u015b\u0107 si\u0142 konfederackich oraz sta\u0142e problemy aprowizacyjne. Napi\u0119cie zwi\u0105zane z walk\u0105 oddaje wska\u017anik morale. W wyniku wydarze\u0144 w u\u017cyciu b\u0119d\u0105 jeszcze \u017cetony blokady \u2013 obro\u0144cy b\u0119d\u0105 si\u0119 zmaga\u0107 z dodatkowymi przeciwno\u015bciami.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Typowa sytuacja w twierdzy - \u017cywno\u015b\u0107 si\u0119 ko\u0144czy, wojska ma\u0142o, morale podupada, a do tego zablokowana stajnia<\/p><\/div>\n

Konfederaci zdo\u0142ali opanowa\u0107 Wawel i to przyczyna dla kt\u00f3rej mamy osobn\u0105 plansz\u0119 Wawelu, a na niej jeden oddzia\u0142 \u2013 ten kt\u00f3ry Wawel zdoby\u0142.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Wawel w trudnej sytuacji<\/p><\/div>\n

Bez wprowadzenia historycznego ca\u0142e przygotowanie jest jakim\u015b chi\u0144skim rebusem. Maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107 o czym gra opowiada, ka\u017cda z czynno\u015bci pocz\u0105tkowych jest pretekstem do refleksji, a w przypadku zastosowa\u0144 stricte edukacyjnych do ma\u0142ej gaw\u0119dy.<\/p>\n

By\u0142bym zapomnia\u0142. Pionki postaci! W moim przypadku nigdy z nich nie korzystali\u015bmy. Ale pono\u0107 dla wielu graczy czynno\u015b\u0107 przestawiania swojego piona, zwi\u0105zana z wykonywaniem swojej akcji jest na tyle wa\u017cna, \u017ce s\u0105 one w u\u017cyciu.<\/p>\n

Jak gra\u0107?<\/h1>\n

Do wyboru mamy wariant \u0142atwy, zapoznaj\u0105cy z gr\u0105 oraz warianty podstawowy i trudny. Zdecydowanie warto skorzysta\u0107 z sugestii Autor\u00f3w i gr\u0119 pozna\u0107 w \u0142atwym wariancie. Wraz z nabywanym do\u015bwiadczeniem kolejne poziomy oraz dodatkowe regu\u0142y dodaj\u0105 smaku i zwi\u0119kszaj\u0105 emocje wyd\u0142u\u017caj\u0105c \u017cywotno\u015b\u0107 gry.<\/p>\n

W wariancie \u0142atwym przed graczami (albo graczem, bo mo\u017cliwa i bardzo smakowita jest rozgrywka solowa) stoi zadanie utrzymania twierdzy przez 7 rund. Gracze dostaj\u0105 na r\u0119k\u0119 odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 kart akcji i mo\u017cna zaczyna\u0107. Ka\u017cda runda sk\u0142ada si\u0119 Obrony twierdzy<\/em> (rozgrywanej czterokrotnie \u2013 niezale\u017cnie od ilo\u015bci graczy) oraz Meldunku<\/em>. Przy mniejszej ni\u017c pe\u0142na czteroosobowa obsada rozgrywka kt\u00f3ry\u015b z graczy po raz kolejny zagrywa Obron\u0119 twierdzy<\/em>.<\/p>\n

Obrona twierdzy zwi\u0105zana jest z zagraniem karty wydarze\u0144, wprowadzeniem jej dzia\u0142ania w \u017cycie, a nast\u0119pnie wykonaniem akcji przez aktywnego gracza. Jak to w grach kooperacyjnych bywa gracze nie mog\u0105 pokazywa\u0107 sobie kart, ale powinni planowa\u0107 wsp\u00f3lne dzia\u0142ania.<\/p>\n

Wydarzenia<\/h1>\n
\"\"<\/a>

Ikony na dole kart pokazuj\u0105 miejsca ataku Rosjan. Jeden z tor\u00f3w ataku, Wawel, a czasem kumulacja! - oba tory i na dodatek Wawel...<\/p><\/div>\n

Karty wydarze\u0144 zawieraj\u0105 dwa elementy istotne dla rozgrywki. Tekst wydarzenia, kt\u00f3ry jest opisem tego co si\u0119 w grze sta\u0142o. Mo\u017ce to by\u0107 spadek morale, zmiana ilo\u015bci \u017cywno\u015bci, zmiana ilo\u015bci wojsk konfederackich. Trafiaj\u0105 si\u0119 karty w efekcie kt\u00f3rych straty ponosz\u0105 Rosjanie (ale w\u0142a\u015bnie\u2026 trafiaj\u0105 si\u0119). Niekt\u00f3re karty powoduj\u0105 blokad\u0119 wa\u017cnych dla obro\u0144c\u00f3w p\u00f3l. A do tego s\u0105 karty, kt\u00f3re wymagaj\u0105 ryzykowanych decyzji: do twierdzy przyb\u0119d\u0105 posi\u0142ki (+1 wojska), je\u015bli po\u015bwi\u0119cisz zapasy ze spichrza (-1 \u017cywno\u015b\u0107). Cz\u0119\u015b\u0107 kart daje r\u00f3wnie\u017c wyb\u00f3r \u2013 zamiast skutk\u00f3w wydarzenia gracze musz\u0105 odrzuci\u0107 odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 swoich kart.<\/p>\n

Te rozwi\u0105zania powoduj\u0105, \u017ce rozgrywki nie s\u0105 monotonnym mieleniem talii wydarze\u0144, w kt\u00f3rej zmienia si\u0119 tylko kolejno\u015b\u0107. Zale\u017cnie od decyzji obro\u0144c\u00f3w wydarzenia zmieniaj\u0105 ich sytuacj\u0119 albo zachowane zostaje pewne status quo.<\/p>\n

Drugim elementem \u2013 ju\u017c nieodwo\u0142alnym \u2013 jest akcja wojsk rosyjskich. Mog\u0105 zaatakowa\u0107 na lewej flance albo prawej, na obydwu! a nawet na Wawelu.<\/p>\n

Rosjanie stopniowo zajmuj\u0105 pola na torach ataku (pozornie niczym to nie grozi), ale gdy zajm\u0105 wszystkie wdzieraj\u0105 si\u0119 na przedpole. A tam stanowi\u0105 \u015bmiertelne zagro\u017cenie dla konfederat\u00f3w.<\/p>\n

Podobnie na planszy Wawelu. Wypieraj\u0105c obro\u0144c\u00f3w mog\u0105 zwyci\u0119\u017cy\u0107 (w wariantach podstawowym i trudnym) albo dramatycznie zaostrzy\u0107 sytuacj\u0119 w Ty\u0144cu przerzucaj\u0105c do obl\u0119\u017cenia a\u017c pi\u0119\u0107 jednostek (mo\u017ce nawet na przedpola)!<\/p>\n

Presja ro\u015bnie!<\/p>\n

Ponadto karty wydarze\u0144 maj\u0105 jeszcze tytu\u0142 zwi\u0105zany z notk\u0105 historyczn\u0105 oraz stosown\u0105 ilustracj\u0119. Oczywi\u015bcie w czasie rozgrywki nie zwraca si\u0119 na to uwagi. Jednak warto w wolnej chwili poczyta\u0107 te zebrane ciekawostki z naszej historii. Co warte podkre\u015blenia ka\u017cda karta ma w\u0142asn\u0105 ilustracj\u0119 i odpowiedni\u0105 notk\u0119! Mamy zatem \u2013 pr\u00f3cz tekst\u00f3w zawartych na ko\u0144cu instrukcji \u2013 40 notek opisuj\u0105cych historyczne wydarzenia. Godne pochwa\u0142y, bo w innych grach bywa, \u017ce preferowana jest metoda magicznego zakl\u0119cia ctrlcctrlv.<\/p>\n

Akcje<\/h1>\n
\"\"<\/a>

Karty akcji, wydarze\u0144 oraz dwie karty postaci<\/p><\/div>\n

Teraz gracz aktywny mo\u017ce podj\u0105\u0107 jedn\u0105 akcj\u0119. Wachlarz dzia\u0142a\u0144 jest do\u015b\u0107 szeroki \u2013 zn\u00f3w listek do wie\u0144ca chwa\u0142y Autor\u00f3w \u2013 dzi\u0119ki czemu nie ma banalnych decyzji i automatycznego zagrywania kart. Co nie zmienia faktu, \u017ce czasem sytuacja zmusza do konkretnej akcji.<\/p>\n

Mo\u017cna pos\u0142a\u0107 posi\u0142ki na Wawel<\/em> \u2013 to wa\u017cna akcja, bo odsuwa od nas zagro\u017cenie kl\u0119sk\u0105 (tak\u017ce w wariancie \u0142atwym, bo te pi\u0119\u0107 oddzia\u0142\u00f3w bardzo cz\u0119sto przewa\u017ca szal\u0119 naszej przegranej\u2026).<\/p>\n

Mo\u017cna zadba\u0107 o podniesienie morale<\/em>. Dzi\u0119ki temu unikamy dezercji i defetyzmu (najni\u017cszy poziom morale, to strata oddzia\u0142u!). Z drugiej strony najwy\u017csze morale skutkuje zwi\u0119kszonym poparciem konfederackiej sprawy \u2013 twierdza zostaje wzmocniona kolejnym oddzia\u0142em.<\/p>\n

Sta\u0142e zagro\u017cenie stanowi brak \u017cywno\u015bci. Akcja wypad po \u017cywno\u015b\u0107<\/em> nape\u0142nia nasz spichlerz.<\/p>\n

Jednak by te akcje wykona\u0107 konieczne s\u0105 dwa warunki. Musimy mie\u0107 tak\u0105 kart\u0119 na r\u0119ce a odpowiednie pole twierdzy nie mo\u017ce by\u0107 zablokowane. A im d\u0142u\u017cej toczy si\u0119 gra, tym wi\u0119cej blokad (bo mog\u0105 si\u0119 kumulowa\u0107!).<\/p>\n

Zatem walka<\/em>! Ta karta ma wiele zastosowa\u0144, a jednym z nich jest zdejmowanie blokad.<\/p>\n

Drugi rodzaj walki<\/em> to zwalczanie oddzia\u0142\u00f3w rosyjskich na przedpolu oraz torach ataku. Jeden z oddzia\u0142\u00f3w Moskali musi si\u0119 wycofa\u0107 do obozu.<\/p>\n

Wreszcie salwa z dzia\u0142<\/em>! Kosztem zagrania dw\u00f3ch kart typu walka<\/em> oraz odrzucenia (przez graj\u0105cych \u0142\u0105cznie) odpowiedniej ilo\u015bci kart mo\u017cna wyczy\u015bci\u0107 z Moskali ca\u0142y jeden tor ataku! Wspania\u0142e! O ile dzia\u0142a nie s\u0105 zablokowane\u2026<\/p>\n

Oczywi\u015bcie zagrywaj\u0105c karty wreszcie si\u0119 ich pozb\u0119dziemy. Akcja odpoczynek<\/em> pozwala dobra\u0107 na r\u0119k\u0119 kolejne karty.<\/p>\n

W jednej rundzie czterokro\u0107 odbywa si\u0119 rozpatrywanie wydarzenia i wykonanie odpowiedniej akcji ze strony graczy.<\/p>\n

Meldunek<\/h1>\n

Wreszcie pora z\u0142o\u017cy\u0107 meldunek<\/em> o stanie twierdzy. Najpierw wy\u017cywienie. Je\u015bli co\u015b mamy w spichlerzu, to dobrze \u2013 jeden \u017ceton ubywa. Je\u015bli w spichrzu pustki, to jeden oddzia\u0142 ginie. Zale\u017cnie od stanu morale mo\u017ce obro\u0144c\u00f3w uby\u0107 albo przyby\u0107. I wreszcie krwawe odparcie szturmuj\u0105cych Rosjan. Za ka\u017cdy \u017ceton Rosjan na przedpolu ginie jeden z naszych oddzia\u0142\u00f3w. Niestety Moskali od tego nie ubywa \u2013 inaczej ni\u017c przy zagraniu karty walka<\/em>.<\/p>\n

Je\u015bli w konfederackim obozie pusto \u2013 obro\u0144c\u00f3w brak \u2013 to po nas, pora\u017cka! Je\u015bli jednak kto\u015b si\u0119 osta\u0142, a za nami si\u00f3dma runda (lub dalsza w pe\u0142niejszych wariantach) to wygrali\u015bmy!<\/p>\n

Rozgrywka<\/h1>\n

W wariancie \u0142atwym, \u0107wiczebnym, gramy 7 tur. Czyli rozgrywamy 28 z 40 kart wydarze\u0144. Wydaje si\u0119 to ma\u0142o, ale gra jest bardzo dobrze dopracowana i pierwsze moje podej\u015bcie zako\u0144czy\u0142o si\u0119 szybk\u0105 pora\u017ck\u0105. Oczywi\u015bcie to efekt nieznajomo\u015bci mechaniki nowej gry. Kolejne partie w tym wariancie mia\u0142y ju\u017c to co mie\u0107 powinny gry kooperacyjne \u2013 sta\u0142e balansowanie na kraw\u0119dzi pora\u017cki. Z ka\u017cd\u0105 kolejn\u0105 rozgrywk\u0105, dzi\u0119ki znajomo\u015bci wydarze\u0144, rozumieniu wagi poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w gry oraz zwyk\u0142ej zawzi\u0119to\u015bci, by gra nas nie ogrywa\u0142a ;), coraz cz\u0119\u015bciej zwyci\u0119stwo by\u0142o po konfederackiej stronie.<\/p>\n

Ale wcale nie jest tak, \u017ce po ilu\u015b rozgrywkach wygrywa si\u0119 automatycznie. Wydarzenia s\u0105 na tyle uci\u0105\u017cliwe, \u017ce stale istnieje zagro\u017cenie i to nie jedno! A to oznacza ci\u0105g\u0142e gaszenie po\u017caru<\/em>, to tu, to tam!<\/p>\n

Wariant podstawowy wprowadza kilka zmian w zasadach. Przede wszystkim gramy d\u0142u\u017cej. Pe\u0142ne dziesi\u0119\u0107 rund, czyli wszystkie karty wydarze\u0144 zostan\u0105 zagrane. To naprawd\u0119 spore wyzwanie! Do tego mamy mniej \u017cywno\u015bci. Jednak w zamian ka\u017cdy z graczy dostaje jedn\u0105 kart\u0119 postaci. S\u0105 one r\u00f3wnie klimatycznie zilustrowane, a ich dzia\u0142anie to jedna dodatkowa akcja w czasie ca\u0142ej gry. I tak na przyk\u0142ad Kanonier pozwala na oddanie salwy z dzia\u0142, a Dow\u00f3dca umo\u017cliwia zignorowanie niekorzystnego wydarzenia. Ka\u017cda posta\u0107 to bardzo pomocna deska, cz\u0119sto ostatniego, ratunku! \u017beby by\u0142o jeszcze trudniej, Wawel nie mo\u017ce upa\u015b\u0107. Zaj\u0119cie go przez Moskali oznacza pora\u017ck\u0119 graczy.<\/p>\n

Bardzo przydatna jest regu\u0142a zdwojonego wysi\u0142ku<\/em>. Dzi\u0119ki temu, w krytycznej sytuacji mo\u017cna zamiast potrzebnej karty (kt\u00f3rej akurat nie mamy na r\u0119ce) odrzuci\u0107 dwie dowolne karty. Oczywi\u015bcie nic za darmo, bo oznacza to \u017ce szybciej musimy skorzysta\u0107 z odpoczynku<\/em>. A to mo\u017ce wypa\u015b\u0107 w\u0142a\u015bnie w czasie nowego kryzysu!<\/p>\n

Gra w tym wariancie, to sam mi\u00f3d. Wiedz\u0105c, \u017ce wszystkie wydarzenia wejd\u0105 do gry musimy je wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 w planowaniu. Posta\u0107, kt\u00f3ra nam przypad\u0142a dysponuje tylko jedn\u0105, jedyn\u0105 akcj\u0105 i trzeba j\u0105 bardo roztropnie wykorzysta\u0107. Mniej \u017cywno\u015bci zmusza nas od razu do pilnego szukania zaopatrzenia, p\u00f3ki jeszcze Rosjan nie ma na torach walki, a stajnia<\/em> nie jest zablokowana. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 kart to wydarzenia negatywne. Ka\u017cda karta z nieco mniej przykrymi wie\u015bciami to zwykle entuzjastyczny wybuch rado\u015bci albo g\u0142\u0119bokie westchnienie ulgi\u2026 jeszcze nie zgin\u0119\u0142a<\/em>! nadzieja na zwyci\u0119stwo.<\/p>\n

Nale\u017cy dobrze przemy\u015ble\u0107 swoje akcje. W moich rozgrywkach zwykle ta ostatnia, dziesi\u0105ta runda decydowa\u0142a o zwyci\u0119stwie.<\/p>\n

Ot, cho\u0107by taka partia, gdy pustki w spichrzu grozi\u0142y pora\u017ck\u0105 (bo w fazie meldunku musieliby\u015bmy odda\u0107 jeden oddzia\u0142 wi\u0119cej, a w obozie ju\u017c zosta\u0142 ostatni!). Dramatyczne konsultacje, decyzja \u2013 wypad po \u017cywno\u015b\u0107. I w tym momencie wychodzi karta z wydarzeniem +2 \u017cywno\u015b\u0107, a w kolejnym wydarzeniu na przedpole wdzieraj\u0105 si\u0119 z obu stron Moskale. I c\u00f3\u017c, \u017cywno\u015b\u0107 nie by\u0142a przyczyn\u0105 pora\u017cki, ale oddzia\u0142y na przedpolu poch\u0142on\u0119\u0142y resztki obro\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

Ogromnie podoba mi si\u0119 to wywa\u017cenie gry. Nie ma wra\u017cenia bezsilno\u015bci, gdy pocz\u0105tkuj\u0105cy gracz dostaje \u0142upnia raz za razem. Nie ma te\u017c znu\u017cenia u gracza zaznajomionego z gr\u0105, bo presja jest sta\u0142a i bardzo du\u017ca. O pora\u017ck\u0119 \u0142atwo, a zwyci\u0119stwo wymaga sta\u0142ego nat\u0119\u017cenia uwagi i dobrej wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy graczami.<\/p>\n

Razem czy osobno?<\/h1>\n

Oczywi\u015bcie ka\u017cda gra kooperacyjna mo\u017ce mie\u0107 problem dominuj\u0105cego lidera. Ale omijaj\u0105c ten nieusuwalny problem warto odpowiedzie\u0107 na pytanie czym si\u0119 r\u00f3\u017cni gra w pe\u0142nym sk\u0142adzie od partii dwuosobowej, czy wr\u0119cz sol\u00f3wki. Wi\u0119ksza ilo\u015b\u0107 graczy to mniej kart na r\u0119ce u pojedynczego gracza, ale oczywi\u015bcie wi\u0119cej w dyspozycji ca\u0142ej dru\u017cyny (od 12 w wariancie dwuosobowym do 20 w czteroosobowym). Z drugiej strony, dobra wsp\u00f3\u0142praca wymaga zaplanowania odpoczynk\u00f3w<\/em>. Fatalnie zapowiada si\u0119 sytuacja, gdy dw\u00f3ch albo wi\u0119cej graczy musi w tej samej rundzie zrezygnowa\u0107 z aktywno\u015bci, by dobra\u0107 karty. W praktyce oznacza to przecie\u017c, \u017ce na te cztery zdarzenia odpowiemy tylko trzema, a nawet zaledwie dwoma akcjami. A to bywa prze\u0142omowym momentem rozgrywki.<\/p>\n

Bardzo chytrze Autorzy poradzili sobie z oddawaniem salwy z dzia\u0142. To mocna akcja graczy (czy\u015bci ca\u0142y tor z Rosjan \u2013 daje oddech na jakie\u015b trzy, cztery wydarzenia). Jednak razem z dwiema kartami walki<\/em> musimy odrzuci\u0107 \u2013 jako dru\u017cyna \u2013 dodatkowe \u00a0karty, jedn\u0105 mniej ni\u017c ilo\u015b\u0107 graczy. Zatem im wi\u0119cej os\u00f3b gra, tym wi\u0119cej kart nale\u017cy odrzuci\u0107! To znakomicie ogranicza szafowanie armatnimi salwami. Po prostu ubywa kart! Je\u015bli przypomnie\u0107, \u017ce czasem musimy odrzuca\u0107 karty, by zapobiec negatywnym wydarzeniom, to oka\u017ce si\u0119, \u017ce wcale nie mamy ich tak wiele do dyspozycji. W efekcie gra si\u0119 r\u00f3wnie dobrze w dw\u00f3jk\u0119, jak i wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 os\u00f3b. Chocia\u017c, oczywi\u015bcie, \u0142atwiej si\u0119 dogada\u0107 w mniejszym gronie.<\/p>\n

Oddzielne regu\u0142y rz\u0105dz\u0105 gr\u0105 solow\u0105. Tu od razu podkre\u015blam, \u017ce to jeszcze jeden listek do wie\u0144ca chwa\u0142y! Wariant ten dzia\u0142a bardzo dobrze i emocje odczuwamy przez ca\u0142y czas zmaga\u0144 z gr\u0105. Gracz ma na r\u0119ce 11 kart, a pozosta\u0142e regu\u0142y s\u0105 takie jak dla dw\u00f3ch graczy. Aby doda\u0107 smaku, Autorzy zaproponowali, by pierwsze trzy wydarzenia danej rundy by\u0142y jawne \u2013 mo\u017cemy si\u0119 do tej tr\u00f3jki kompleksowo przygotowa\u0107 \u2013 a ostatnie ma by\u0107 niespodziank\u0105. Zw\u0142aszcza w grze solowej daje to znakomity efekt, bo stwarza, cz\u0119sto z\u0142udne, wra\u017cenie \u017ce poradzimy sobie ze znanymi zagro\u017ceniami minimalizuj\u0105c ryzyko. Jednak wci\u0105\u017c jest to nieliche wyzwanie!<\/p>\n

Gra\u0107 czy uczy\u0107?<\/h1>\n

Tytu\u0142owe pytanie doczeka\u0142o si\u0119 odpowiedzi. Gra\u0107, bo gra bardzo zacna. Uczy\u0107, bo zawiera w sobie sporo wiedzy o historii Ty\u0144ca i Konfederacji Barskiej. Ja o tym wszystkim co jest osi\u0105 gry dowiedzia\u0142em si\u0119 w\u0142a\u015bnie z niej. Autorom nale\u017c\u0105 si\u0119 gratulacje, bo gra tworzona na zam\u00f3wienie naprawd\u0119 si\u0119 im uda\u0142a i broni si\u0119 sama. Nie musimy podbija\u0107 oceny z powod\u00f3w pozamerytorycznych. Po prostu warto zagra\u0107.<\/p>\n

Typ gry \u2013 kooperacyjna \u2013 oraz specyficzna kreska mog\u0105 u niekt\u00f3rych os\u00f3b obni\u017ca\u0107 ochot\u0119 do pierwszej rozgrywki. Jednak pokonanie tych uprzedze\u0144 (a ja mia\u0142em ich wi\u0119cej jeszcze\u2026) zostaje wynagrodzone emocjami rozgrywki oraz mi\u0142\u0105 satysfakcj\u0105, gdy Tyniec si\u0119 utrzyma, tak jak to w historii mia\u0142o miejsce.<\/p>\n

Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce Autorzy nie zapomnieli o grze po jej wydaniu. Pr\u00f3cz zawartej w instrukcji rozgrywki kampanijnej publikuj\u0105 kolejne propozycje wariant\u00f3w gry \u2013 dla tych, kt\u00f3rzy szukaj\u0105 kolejnych wyzwa\u0144.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mam tr\u00f3jk\u0119 Skarb\u00f3w, takich dziwnych, \u017ce lubi\u0105 si\u0119 uczy\u0107 \ud83d\ude42 St\u0105d gry, kt\u00f3re maj\u0105 walory edukacyjne s\u0105 zawsze dla mnie dodatkowo interesuj\u0105ce. Fauna, 303, Kolejka, Awans, Ch\u0142opska Szko\u0142a Biznesu, Mali Powsta\u0144cy, Dixit to przyk\u0142ady gier, kt\u00f3re po weryfikacji trafi\u0142y do naszej ludoteki i przy graniu jeszcze ucz\u0105! Proch i stal to gra osadzona w realiach …<\/p>\n","protected":false},"author":257,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-24963","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24963","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/257"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24963"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24963\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24963"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24963"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24963"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=24963"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}