{"id":30200,"date":"2012-01-24T06:45:31","date_gmt":"2012-01-24T05:45:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=30200"},"modified":"2014-01-06T09:30:48","modified_gmt":"2014-01-06T08:30:48","slug":"ora-et-labora-zywic-czy-nie-zywic-oto-jest-rosenberg","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2012\/01\/24\/ora-et-labora-zywic-czy-nie-zywic-oto-jest-rosenberg\/","title":{"rendered":"Ora et Labora – \u017cywi\u0107 czy nie \u017cywi\u0107? Oto jest… Rosenberg"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Je\u015b\u0107 trzeba. T\u0105 zasad\u0105 kieruje si\u0119 Uwe Rosenberg tworz\u0105c sw\u0105 wybitn\u0105 trylogi\u0119 \u017cywieniow\u0105. Oto 2007 rok zostaje naznaczony Agricol\u0105, kt\u00f3ra okupuje pierwsze miejsce na li\u015bcie przeboj\u00f3w BGG i staje si\u0119 kamieniem w\u0119gielnym rodzinnych gier spod znaku worker placement,<\/em> a zarazem znakiem rozpoznawczym autora. 2008 rok wita Le Havre, ascetycznie prezentuj\u0105c\u0105 si\u0119 portow\u0105 walk\u0119 o ka\u017cdy k\u0119s, w mniemaniu wielu najlepsz\u0105 z ca\u0142ej serii. Rok p\u00f3\u017aniej, w 2009, nominalnie pierwsza i najskromniejsza cz\u0119\u015b\u0107 ujrza\u0142a \u015bwiat\u0142o dzienne pod egzotycznym tytu\u0142em At the Gates of Loyang. I wreszcie mamy nowonarodzone dziecko dwojga genialnych rodzic\u00f3w (matki Agricoli i ojca Le Havre; pewnie poznali si\u0119 na wymianie studenckiej). Na salony, a w zasadzie do kuchni, wkroczy\u0142a \u00a0bowiem w ubieg\u0142ym roku czwarta ods\u0142ona trylogii.<\/p>\n

(Tak wiem, teraz to ju\u017c tetralogia \ud83d\ude09<\/p>\n

O grze napisano ju\u017c sporo i wielu z Was ju\u017c w ni\u0105 gra\u0142o. Ja tak\u017ce, zanim zasiad\u0142am do pierwszej rozgrywki przesi\u0105k\u0142am komentarzami, opisami i plejad\u0105 ocen wszelakich. Jako absolutna mi\u0142o\u015bniczka Le Havre i niewiasta lubuj\u0105ca si\u0119 w prowadzeniu XVII-wiecznego gospodarstwa napali\u0142am si\u0119 na Or\u0119, m\u00f3wi\u0105c kolokwialnie, jak szczerbaty na suchary. Z jednej strony by\u0142am przekonana, \u017ce tak rozbudowana propozycja, bazuj\u0105ca na jednej z moich ulubionych gier nie mo\u017ce mnie zawie\u015b\u0107. Z drugiej, troch\u0119 si\u0119 obawia\u0142am, \u017ce b\u0119dzie zbyt lekka, zbyt konformistyczna, \u017ce Uwe uleg\u0142 namowom, aby kolejna gra by\u0142a bardziej przyjazna, bardziej player-friendly. Chodzi oczywi\u015bcie o kwesti\u0119 nieszcz\u0119snego wy\u017cywienia.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Portret rodzinny<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Zanim jednak b\u0119d\u0119 si\u0119 swoim zwyczajem rozwodzi\u0107 nad r\u00f3\u017cnymi bardziej lub mniej potrzebnymi aspektami gry, pokr\u00f3tce przedstawi\u0119 jej zasady.<\/p>\n

M\u00f3dl si\u0119\u2026 ale przede wszystkim pracuj<\/strong><\/p>\n

Tym razem autor pozwoli\u0142 Ci, szanowny graczu, wcieli\u0107 si\u0119 w rol\u0119 opata kieruj\u0105cego klasztorem w \u015bredniowiecznej Francji b\u0105d\u017a Irlandii. Gra oferuje dwa tryby rozgrywki, r\u00f3\u017cni\u0105ce si\u0119 nie tylko geograficznie, ale i odrobin\u0119 gospodarczo. Podczas gdy we Francji najcenniejszym dobrem konsumenckim b\u0119dzie wino, o tyle w Irlandii jest to whiskey. Warianty r\u00f3\u017cni\u0105 wi\u0119c surowce i budynki, ale w nie tak wielkim stopniu jak mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107. Tu od razu zaznacz\u0119, i\u017c na razie bawi\u0142am si\u0119 w klasztor jedynie na po\u0142udniu Europy chc\u0105c dok\u0142adniej pozna\u0107 ci\u0105gi produkcyjne, strategie i regrywalno\u015b\u0107. Irlandi\u0119 zostawiam sobie na p\u00f3\u017aniej, ostatecznie na wyspie wielu naszych rodak\u00f3w ju\u017c siedzi i mnie tam do kompletu na razie nie trzeba \ud83d\ude09<\/p>\n

Rozpoczynasz rozgrywk\u0119, drogi graczu, z jedn\u0105 plansz\u0105, trzema usadowionymi na niej budynkami i le\u015bnymi chaszczami oraz torfowiskami. Do dyspozycji masz te\u017c trzech mnich\u00f3w (to oni pracuj\u0105, reszta najwidoczniej si\u0119 modli), z kt\u00f3rych jeden to przeor i ma nieco wi\u0119ksze kompetencje i brzuch. Zale\u017cnie od liczby graczy masz te\u017c na pocz\u0105tku – lub nie masz – jakie\u015b surowce. Pod r\u0119k\u0105 trzymasz te\u017c karty osad, kt\u00f3re w stosownych momentach b\u0119dziesz m\u00f3g\u0142 wprowadzi\u0107 do gry. Teraz na stole rozk\u0142adamy budynki pocz\u0105tkowe, przydzielamy znacznik pierwszego gracza, machniom ko\u0142em produkcji i mo\u017cemy zaczyna\u0107 pierwsz\u0105 rund\u0119.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Tak wygl\u0105da Wasze opactwo w toku rozgrywki. Je\u015bli my\u015blicie, \u017ce to dosy\u0107 rozbudowana plansza to si\u0119 mylicie...<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Chwila zadumki przy kole produkcji. <\/strong><\/p>\n

Ko\u0142o produkcji to patent pozwalaj\u0105cy pomin\u0105\u0107 to, co zar\u00f3wno w Agricoli jak i Le Havre by\u0142o dosy\u0107 m\u0119cz\u0105ce, tzn. dok\u0142adanie co tur\u0119 surowc\u00f3w. Rosenberg tym razem po\u017cyczy\u0142 \u2013 jak\u017ce mi\u0142o kojarz\u0105cy si\u0119 \u2013 \u201ekierat\u201d i zaprz\u0105g\u0142 go do ko\u0142a, na kt\u00f3rym le\u017c\u0105 znaczniki surowc\u00f3w podstawowych w ilo\u015bciach wskazanych przez podzia\u0142k\u0119. Za ka\u017cdym razem, gdy gracz wyprodukuje jakie\u015b surowiec pobiera z zasob\u00f3w tyle jego \u017ceton\u00f3w, ile wskazuje kierat, a nast\u0119pnie zeruje jego ilo\u015b\u0107 poprzez prze\u0142o\u017cenie znacznika na pole o aktualnej warto\u015bci \u201e0\u201d. Mechanizm ten prowadzi do otwartej walki o surowce i mo\u017cna rzec, \u017ce jest osi\u0105 ca\u0142ego klasztornego przedsi\u0119wzi\u0119cia.<\/p>\n

Obroty ko\u0142a odmierzaj\u0105 kolejne rundy, a Ty starasz si\u0119 w tym czasie jak najwi\u0119cej wypracowa\u0107 i wymodli\u0107. W swoim ruchu mo\u017cesz, drogi opacie, wys\u0142a\u0107 jednego ze swoich pos\u0142usznych mnich\u00f3w do swojego niezaj\u0119tego budynku. A je\u015bli bardziej n\u0119ci Ci\u0119 budynek w klasztorze innego opata to za drobn\u0105 op\u0142at\u0105 po\u015ble on jednego ze swoich wsp\u00f3\u0142braci i zaoferuje Ci swoje us\u0142ugi. Na pewno Ci nie odm\u00f3wi. Mo\u017cesz te\u017c nakaza\u0107 co bardziej krzepkim, i ju\u017c tylko swoim braciszkom, wyci\u0119cie lasu lub wykopanie torfu (zdj\u0119cie karty z planszy, pobranie w\/w zasobu i zwolnienie pola pod budow\u0119) lub postawi\u0107 nowy budynek, z tych dost\u0119pnych na \u015brodku sto\u0142u, oddaj\u0105c co na nim wskazane. Je\u015bli w tym momencie Tw\u00f3j przeor wygrzewa si\u0119 na s\u0142oneczku to mo\u017cesz go pogoni\u0107 do nowowybudowanego przybytku, aby od razu z niego skorzysta\u0142. Dla dobra ca\u0142ego zgromadzenia, rzecz jasna.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Ko\u0142o produkcji to serce gry. Niesie ze sob\u0105 wiele informacji podanych w niezwykle przyst\u0119pny spos\u00f3b (w przeciwie\u0144stwie do instrukcji). Pomara\u0144czowy kwadrat to joker zast\u0119puj\u0105cy dowolny surowiec.<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Tak wygl\u0105da przygotowane ko\u0142o do rozgrywki dwuosobowej. Kolejne stosy budynk\u00f3w wejd\u0105 do gry w okre\u015blonych rundach po\u0142\u0105czonych z fazami osad.<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Klasztor si\u0119 rozrasta na chwa\u0142\u0119 Bo\u017c\u0105, ale dobrze by by\u0142o, aby i gawied\u017a to doceni\u0142a. Tak wi\u0119c, co pewien czas regularno\u015b\u0107 rund zostanie przerwana tzw. faz\u0105 osad, w czasie to kt\u00f3rej b\u0119dziesz chcia\u0142 ufundowa\u0107 okolicznym mieszka\u0144com przyzwoite domostwa, aby na koniec gry przynie\u015bli Ci \u2013 pardon, klasztorowi \u2013 wi\u0119cej splendoru. Na tak\u0105 osad\u0119 trzeba niestety po\u015bwi\u0119ci\u0107 i jedzenia i opa\u0142u, ale dobre jej umiejscowienie mo\u017ce naprawd\u0119 si\u0119 op\u0142aci\u0107. Tylko nie stawiaj jej w s\u0105siedztwie budynk\u00f3w, z kt\u00f3rych ha\u0142as lub zapachy b\u0119d\u0105 twoim owieczkom niemi\u0142e, bo wtedy zamiast dodatnimi, obdaruj\u0105 Ci\u0119 na koniec gry punktami ujemnymi.<\/p>\n

Po okre\u015blonej liczbie rund (lub, w przypadku rozgrywki 2-osobowej, w momencie wybudowaniu n-tego budynku) gra dobiega ko\u0144ca i podliczasz warto\u015b\u0107 wszystkich budynk\u00f3w, cennych d\u00f3br (\u017ceton\u00f3w) oraz osad (karty punktuj\u0105ce dodatkowo siebie i swoich czterech s\u0105siad\u00f3w). Dodawania przy tym jest sporo, wyniki oscyluj\u0105 wok\u00f3\u0142 200, a w partii solo mi\u0119dzy 400-500. Najwi\u0119kszy wysi\u0142ek umys\u0142owy czeka Was wi\u0119c, opaci, na ko\u0144cu \ud83d\ude09<\/p>\n

Pierwsze wra\u017cenia i ich korekta<\/strong><\/p>\n

Ora et Labora to tytu\u0142, z kt\u00f3rym zapoznajemy si\u0119 sukcesywnie, a nie na hura. Wszystkie gry z tali\u0105 zindywidualizowanych kart trzeba oswoi\u0107, a przede wszystkim lubi\u0107. Kto\u015b, kto nie ma cierpliwo\u015bci po dw\u00f3ch, trzech rozgrywkach, w czasie kt\u00f3rych b\u0142\u0105dzi jak dziecko we mgle skapituluje i do gry ju\u017c nie zasi\u0105dzie. Je\u015bli jednak cierpliwo\u015b\u0107 widnieje na naszej li\u015bcie cech to gra odp\u0142aci si\u0119 po wielokro\u0107. Pierwsza rozgrywka to syndrom \u201ewiem, \u017ce nic nie wiem\u201d. Niby dzia\u0142anie budynk\u00f3w jest klarownie odzwierciedlone w ikonografii, jednak\u017ce podj\u0119cie jakiej\u015b sensownej decyzji wymaga nie lada wysi\u0142ku. Nie znamy ci\u0105g\u00f3w produkcyjnych, nie wiemy, jak poszczeg\u00f3lne karty wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aj\u0105 z innymi. Oczywi\u015bcie, mo\u017cna si\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107 i przed gr\u0105 przeczyta\u0107 stosown\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 instrukcji, kt\u00f3ra o tym traktuje, ale kto to robi? \ud83d\ude09 Dla wielu samotna eksploracja jest zabaw\u0105 sam\u0105 w sobie. Powiem szczerze, \u017ce pierwsze rozgrywki zaniepokoi\u0142y mnie mnogo\u015bci\u0105 budynk\u00f3w punktuj\u0105cych. W jednym majstrujemy sobie ornamenty, w innym kupujemy ksi\u0119gi, w jeszcze innym od tak dostaniemy cenne wino. Mrowienie mi\u0119dzy \u0142opatkami oznacza\u0142o, \u017ce co\u015b za prosto to wszystko przychodzi, za \u0142atwo gromadzi si\u0119 dobra, za szybko buduje silniczek.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Czerwony to (opr\u00f3cz cegie\u0142) kolor ko\u015bcielnych d\u00f3br punktuj\u0105cych. Mo\u017cemy je zdobywa\u0107 na r\u00f3\u017cne sposoby. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich znajduje si\u0119 w ostatniej grupie (D).<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Na szcz\u0119\u015bcie kolejne rozgrywki rozwia\u0142y te w\u0105tpliwo\u015bci. Owszem, w wielu budynkach mo\u017cemy zapewni\u0107 sobie punkty, ale na tle wyniku ca\u0142o\u015bciowego s\u0105 one jedyne kropelk\u0105 w morzu. I przede wszystkim, cz\u0119sto ma\u0142o punktuj\u0105ce dobra nie dotrwaj\u0105 do ko\u0144ca gry tylko zostan\u0105 wymienione na co\u015b bardziej, w toku naszej strategii, potrzebnego. Wspomniane przez ze mnie ju\u017c dwukrotnie \u201eci\u0105gi produkcyjne\u201d zosta\u0142y \u015bwietnie zaplanowane, wida\u0107, \u017ce wielokrotnie przetestowane i dopieszczone, \u017caden budynek nie jest zawieszony w pr\u00f3\u017cni i zawsze istnieje kontekst sytuacyjny, kiedy mo\u017ce si\u0119 on przyda\u0107. Chodzenie na skr\u00f3ty, czyli bezpo\u015brednie si\u0119ganie po sk\u0105pe surowce na kartach budynk\u00f3w ostatecznie jest du\u017co mniej wydajne od stworzenia sobie maszynki produkuj\u0105cej warto\u015bciowy dla nas rodzaj towaru. Ale oczywi\u015bcie, w pewnych okoliczno\u015bciach, i skr\u00f3ty okazuj\u0105 si\u0119 zbawienne. Innymi s\u0142owy, wszystko w tej grze jest po co\u015b. Tylko od nas zale\u017cy jak\u0105 drog\u0119 obierzemy i z czego b\u0119dziemy korzysta\u0107 w wi\u0119kszym, a z czego w mniejszym, stopniu.<\/p>\n

\"\"<\/a>

\u017b\u00f3\u0142te karty to budynki klasztorne. Na planszy musz\u0105 ze sob\u0105 s\u0105siadowa\u0107. Seledynowe t\u0142o pozwala k\u0142a\u015b\u0107 karty na trzech typach terenu. Inne kolory oznaczaj\u0105 wi\u0119ksze ograniczenia.<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a>

Karty osad sumuj\u0105 czerwone punkty swoje i czterech s\u0105siad\u00f3w, co wskazuj\u0105 strza\u0142ki.<\/p><\/div>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Jaka podobna do tatusia!<\/strong><\/p>\n

Stwierdzenie, \u017ce Ora et Labora jest rozwini\u0119ciem Le Havre jest poniek\u0105d s\u0142uszne. Z Agricol\u0105 \u0142\u0105czy j\u0105 jedynie posiadanie planszy, kt\u00f3r\u0105 musimy karczowa\u0107 i okopywa\u0107 z torfu. Z portowym hitem Ora dzieli natomiast karciane budynki uk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 w ci\u0105gi produkcyjne (wiem, czwarta wzmianka o nich), wysy\u0142anie do nich mnich\u00f3w – pracownik\u00f3w (kiedy oni si\u0119 modl\u0105?), p\u0142acenie za korzystanie z cudzych budynk\u00f3w, operowanie pieni\u0119dzmi i dwustronne \u017cetony d\u00f3br (jako\u015b\u0107 podstawowa i przetworzona). Podobie\u0144stwo zosta\u0142o poszerzone g\u0142\u00f3wnie o element planowania zabudowy plansz. Rozpoczynamy z jedn\u0105, ale w trakcie gry nieodzowne staje si\u0119 dokupywanie r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w teren\u00f3w. Ten przestrzenny sk\u0142adnik mechaniki dodaje smaczku i ka\u017ce my\u015ble\u0107, nie tylko nad tym \u201eco\u201d, ale tak\u017ce \u201egdzie\u201d wybudowa\u0107. Bo, aby budowa\u0107 wi\u0119cej, trzeba mie\u0107 miejsce i to o konkretnym typie terenu, a to kosztuje. Pieni\u0105dze maj\u0105 w tej grze szerokie zastosowanie. Z obu rodzic\u00f3w Oreczka zapo\u017cyczy\u0142a natomiast bezpardonow\u0105 walk\u0119 o surowce. Co prawda, w rozgrywce na dwie osoby panuje w tym wzgl\u0119dzie pewna swoboda i amatorom \u201ekr\u00f3tkich ko\u0142derek\u201d, takim jak ja, ta konfiguracja w\u0142a\u015bnie dlatego ma\u0142o przypad\u0142a do gustu, ale 3 \u2013 4 graczy musi ju\u017c troszk\u0119 si\u0119 nam\u0119czy\u0107 i sprytem wykaza\u0107, aby uzbiera\u0107, co trzeba.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a>

Obie strony \u015blicznych \u017ceton\u00f3w<\/p><\/div>\n

To jak to jest z tym wy\u017cywieniem?<\/strong><\/p>\n

By\u0107 mo\u017ce ju\u017c w poprzednim akapicie spodziewali\u015bcie si\u0119 wzmianki, \u017ce Or\u0119 od poprzednik\u00f3w r\u00f3\u017cni tak\u017ce kwestia wy\u017cywienia, kt\u00f3ra dawa\u0142a mocno popali\u0107 zar\u00f3wno w Agricoli jak i w Le Havre. Tak, Rosenberg poszed\u0142 na pewne ust\u0119pstwo, ale na szcz\u0119\u015bcie nie zrezygnowa\u0142 z tego elementu ca\u0142kowicie. Poprzednio gracze grali nie tylko przeciwko sobie, ale tak\u017ce przeciwko grze, kt\u00f3ra zar\u00f3wno w jednym jak i drugim protopla\u015bcie kaza\u0142a im w pierwszej kolejno\u015bci si\u0119 wy\u017cywi\u0107. Ma to jaki\u015b sens, przecie\u017c \u017cyciem rz\u0105dzi piramida Maslowa i najpierw troszczymy si\u0119 m.in. o pe\u0142en \u017co\u0142\u0105dek, a dopiero w drugiej kolejno\u015bci o zyski z interes\u00f3w. I mnie takie podej\u015bcie jak najbardziej pasowa\u0142o. Ale wiele te\u017c by\u0142o g\u0142os\u00f3w krytycznych, ostatecznie gra nie musi odzwierciedla\u0107 \u017cycia a\u017c tak skrupulatnie. Gracze chcieli martwi\u0107 si\u0119 w\u0142a\u015bnie o zyski a nie o to, czy maj\u0105 co do gara w\u0142o\u017cy\u0107.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Je\u015bli my\u015bleli\u015bcie, \u017ce uwolnili\u015bcie si\u0119 od garnuszk\u00f3w to te\u017c si\u0119 mylicie...<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Ora zaserwowa\u0142a nam kompromis. Gra w \u017caden spos\u00f3b wy\u017cywiania si\u0119 nie domaga, ale domaga si\u0119 go dobry wynik. Budowa osad jest w\u0142a\u015bnie zakamuflowan\u0105 wersj\u0105 spornego mechanizmu, gdy\u017c wymaga \u201egarnuszk\u00f3w\u201d i \u201ep\u0142omyczk\u00f3w\u201d. Je\u015bli osady sobie odpu\u015bcimy to r\u00f3wnie dobrze mo\u017cemy odej\u015b\u0107 od sto\u0142u, bo rozgrywki nie wygramy. W grze zosta\u0142a bowiem zaplanowana r\u00f3wnowaga pomi\u0119dzy trzema \u017ar\u00f3d\u0142ami punkt\u00f3w i zaniedbanie jakiejkolwiek z nich eliminuje nas z walki o zwyci\u0119stwo. No, chyba, \u017ce gramy z innymi maj\u0105cymi na sumieniu grzech zaniechania.<\/p>\n

Tryb solo<\/strong><\/p>\n

Na szcz\u0119\u015bcie gra sama weryfikuje nasze podej\u015bcie oferuj\u0105c bardzo wdzi\u0119czny tryb solo. To w\u0142a\u015bnie pu\u0142ap 500 punkt\u00f3w, jaki nale\u017cy samemu ugra\u0107, obna\u017cy luki w naszym sposobie my\u015blenia i ewentualnej niech\u0119ci do \u017cywienia mieszka\u0144c\u00f3w osad. A w tryb solo naprawd\u0119 warto zagra\u0107. Osobi\u015bcie pa\u0142am niech\u0119ci\u0105 do uproszcze\u0144 stosowanych w takich wariantach i dotychczas jedyn\u0105 gr\u0105, gdzie tryb solo mnie wci\u0105gn\u0105\u0142 by\u0142 51. Stan (no, Kamie\u0144 Gromu te\u017c nie by\u0142 z\u0142y). W innych tytu\u0142ach sol\u00f3wka odbija\u0142a si\u0119 bardzo szkodliwie na interakcji, kt\u00f3re dodatkowe zasady nie by\u0142y w stanie zrekompensowa\u0107. Na przyk\u0142ad, kompletnie nie widz\u0119 sensu grania samej w Agricol\u0119. W Ora et Labora genialnemu pojedynkowi gracz versus gra sprzyja to, czego tw\u00f3rcy zazwyczaj unikaj\u0105 \u2013 ZEROWA losowo\u015b\u0107.<\/p>\n

Okr\u0105g\u0142e zero losowo\u015bci<\/strong><\/p>\n

Musia\u0142abym si\u0119 g\u0142\u0119boko zastanowi\u0107, czy znam inn\u0105 gr\u0119 pozbawion\u0105 elementu losowego. Ca\u0142kowicie, do cna, bez cienia wyj\u0105tku. Mo\u017cna si\u0119 co prawda obawia\u0107 o regrywalno\u015b\u0107 \u2013 wiele tytu\u0142\u00f3w odwo\u0142uje si\u0119 do skromnej losowo\u015bci z tego wzgl\u0119du chocia\u017cby w fazie przygotowania – ale profity wydaj\u0105 si\u0119 jednak przewy\u017csza\u0107 ewentualne negatywne konsekwencje. Ot\u00f3\u017c lubiane i powszechne rozmy\u015blania porozgrywkowe pt. \u201eco zrobi\u0142em \u017ale i co mog\u0119 poprawi\u0107\u201d nie rozbij\u0105 si\u0119 o \u017caden nieprzewidywalny element. Jedyny niewiadomy aspekt to zagrania innych graczy. Je\u015bli gramy w sta\u0142ym gronie, rozgrywki staj\u0105 si\u0119 modelowym wr\u0119cz przyk\u0142adem pojedynku strateg\u00f3w z idealnie wyr\u00f3wnanymi szansami. W przypadku pora\u017cki nie ma na co zwali\u0107, w przypadku zwyci\u0119stwa nikt nam nie zarzuci, \u017ce co\u015b nam akurat \u201epodesz\u0142o\u201d. Bo tego czego\u015b po prostu nie ma.<\/p>\n

Z tego te\u017c wzgl\u0119du tak atrakcyjny jest tryb solo. Mo\u017cemy do b\u00f3lu dopracowywa\u0107 silniczek i \u015brubowa\u0107 wynik. Szuka\u0107 alternatyw i eksperymentowa\u0107. Bo wszystko zale\u017cy tylko i wy\u0142\u0105cznie od nas. A jak ju\u017c go wy\u015brubujemy do granic mo\u017cliwo\u015bci, to odwracamy karty i zaczynamy budowa\u0107 klasztor od nowa w innym zak\u0105tku Europy.<\/p>\n

Poczt\u00f3wki znad Loary \/ Shannon<\/strong><\/p>\n

Co do wykonania pisano ju\u017c elaboraty. Pozw\u00f3lcie, \u017ce i ja si\u0119 ustosunkuj\u0119. W pude\u0142ku bez wypraski znajdziemy ton\u0119 kolorowych solidnych \u017ceton\u00f3w d\u00f3br (tylko kamie\u0144 jaki\u015b taki z innej bajki), gar\u015b\u0107 \u0142adnych drewnianych znacznik\u00f3w, dwa solidne ko\u0142a produkcji, kt\u00f3rych rozmontowanie w przypadku zmiany liczby graczy lub wariantu d\u0142ugo\u015bci wymaga ostrych paznokci; wiele cienkich kart, dwie gar\u015bcie cienkich plansz, ca\u0142kiem dobr\u0105 jako\u015bciow\u0105 instrukcj\u0119 z osobnym i przydatnym indeksem budynk\u00f3w i najcie\u0144sz\u0105 ever<\/em> pomoc\u0105 gracza. No i jest jeszcze notesik, jak w Agricoli.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a>

R\u00f3\u017cne rodzaje terenu. Rozplanowanie zabudowy to zabawa sama w sobie i klucz do sukcesu.<\/p><\/div>\n

Powiem tak, na pewno by\u0142oby pi\u0119kniej gdyby budynki nie by\u0142y kartami tylko \u017cetonami. Ale gra wa\u017cy\u0142aby wtedy i kosztowa\u0142a niewsp\u00f3\u0142miernie wi\u0119cej. A \u017ale nie jest. Kart nie tasujemy, tylko grzecznie wyk\u0142adamy na st\u00f3\u0142, a potem na plansze. Te natomiast maj\u0105 ma\u0142\u0105 tendencj\u0119 do wyginania si\u0119 i je\u015bli chcemy wszystko na raz przesun\u0105\u0107 to zachodz\u0105 na siebie, ale to te\u017c ujdzie je\u015bli manewrowa\u0107 nimi m\u0105drze. A \u017ce format poczt\u00f3wkowy niespecjalnie si\u0119 prezentuje to inna sprawa. Pomoc gracza mo\u017cna zalaminowa\u0107, ale osobi\u015bcie w og\u00f3le z niej nie korzystam, bo dostaj\u0119 oczopl\u0105su. Notesik te\u017c jest okey. To, nad czym ja dla odmiany bolej\u0119 to zlewaj\u0105ce si\u0119 z t\u0142em karty osad i s\u0142abo rozr\u00f3\u017cnialne budynki klasztorne. Co szkodzi\u0142o osady zdecydowanie wyr\u00f3\u017cni\u0107 innym kolorem, a klasztor zamiast na \u017c\u00f3\u0142to pokolorowa\u0107 np. na ciemny pomara\u0144cz, je\u015bli ju\u017c obraca\u0107 si\u0119 w\u015br\u00f3d ciep\u0142ych barw? Jeden rzut oka na st\u00f3\u0142 i wiem, co gdzie mam. A tak, szczeg\u00f3lnie wieczorow\u0105 por\u0105, owszem mam, ale k\u0142opot.<\/p>\n

Stare dobre podsumowanie<\/strong><\/p>\n

Je\u015bli chodzi o zasady Ora plasuje si\u0119, wed\u0142ug mnie, za Agricol\u0105 i Le Havre. Regu\u0142y s\u0105 bowiem proste, cho\u0107 instrukcja mo\u017ce zabi\u0107 niez\u0142ego \u0107wieka, gdy\u017c aby zagra\u0107 w okre\u015blon\u0105 liczb\u0119 graczy wybieraj\u0105c dodatkowo wariant kr\u00f3tki lub d\u0142ugi, musimy przebrn\u0105\u0107 przez inne konfiguracje i warianty, gdy\u017c ka\u017cdy opisany dalej odwo\u0142uje si\u0119 do poprzednich i to w jak najbardziej zawi\u0142y spos\u00f3b. Powoduje to na dzie\u0144 dobry niez\u0142y chaos i b\u00f3l g\u0142owy, gdy staramy si\u0119 to rozgry\u017a\u0107, a wsp\u00f3\u0142gracz po drugiej stronie sto\u0142u nijak nie pomaga niecierpliwie b\u0119bni\u0105c palcami. Mo\u017ce lepiej by\u0142o napisa\u0107 mimo wszystko kilka osobnych instrukcji, a r\u00f3\u017cni\u0105ce si\u0119 regu\u0142y oznaczy\u0107 innym kolorem? Nie wiem.<\/p>\n

Jak ju\u017c jednak odnajdziemy si\u0119 w labiryncie odniesie\u0144 to uznamy, \u017ce sama mechanika jest prosta jak budowa siekierki, kt\u00f3r\u0105 nasz mnich \u015bcina drzewka wok\u00f3\u0142 obej\u015bcia. Wprawy i determinacji wymaga jednak, jak wspomina\u0142am wcze\u015bniej, zapoznanie si\u0119 z mo\u017cliwo\u015bciami. I pod tym wzgl\u0119dem jest to gra trudniejsza na pewno do Agricoli, gdzie nasze cele s\u0105 do\u015b\u0107 jasno wyznaczone. Pro\u015bciej bywa natomiast w stosunku do Le Havre, gdy\u017c silniczki silniczkami, ale mamy jednak wi\u0119kszy luz z nieszcz\u0119snym wy\u017cywieniem i co wra\u017cliwszym nie grozi narastaj\u0105ca frustracja, \u017ce gra gra przeciwko nim. W Orze gram tylko przeciwko innym (i przeciwko sobie, je\u015bli idzie o tryb solo).<\/p>\n

\"\"<\/a>

Na stoliku do kawy raczej nie zagracie...<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Jako osoba uwielbiaj\u0105ca spa\u0107 albo ze stopami na wierzchu, albo z odkrytym dekoltem \ud83d\ude09 nadal obstaj\u0119 przy ocenie, \u017ce Le Havre, jako bardziej wymagaj\u0105ca, jest dla mnie lepsz\u0105 gr\u0105, ale nie zmienia to faktu, \u017ce Rosenberg poszed\u0142 w dobr\u0105 stron\u0119 chc\u0105c swoje \u015bwietne mechanizmy wyzwoli\u0107 z ok\u00f3w przymusu i dzi\u0119ki temu umo\u017cliwi\u0107 cudown\u0105 zabaw\u0119 w gospodarcze silniczki wi\u0119kszej rzeszy graczy.<\/p>\n

PLUSY:<\/strong><\/p>\n

– mimo powt\u00f3rki z rozrywki odczuwamy wi\u0119cej rozrywki ni\u017c powt\u00f3rki<\/p>\n

– doskonale wywa\u017cone i przenikaj\u0105ce si\u0119 \u015bcie\u017cki punktowe<\/p>\n

– zero losowo\u015bci, walczymy tylko z przeciwnikami<\/p>\n

drobne MINUSY:<\/strong><\/p>\n

– instrukcj\u0119 na pewno mo\u017cna by\u0142o rozplanowa\u0107 lepiej i czytelniej<\/p>\n

– wykonanie kojarzy si\u0119 z kartonem poczt\u00f3wkowym, a kolorystyka kart nieco utrudnia orientacj\u0119<\/p>\n

– niepotrzebne warianty kr\u00f3tkie, zag\u0119szczaj\u0105 instrukcj\u0119, a czas rozgrywki skracaj\u0105 w zasadzie tylko teoretycznie ograbiaj\u0105c j\u0105 z wielu smaczk\u00f3w<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Ora et Labora<\/em><\/p>\n

autor: Uwe Rosenberg<\/em><\/p>\n

rok: 2011\u00a0<\/em><\/p>\n

wydawca polskiej edycji: Lacerta<\/em><\/p>\n

liczba graczy: 1 – 4<\/em><\/p>\n

czas gry: \u00a01h \u00a0– 3h<\/em><\/p>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 ja_n (5\/5)<\/strong> – Ta gra musia\u0142a zmierzy\u0107 si\u0119 z wielkimi oczekiwaniami. Ja, pomny g\u0142os\u00f3w rozczarowania i lament\u00f3w nad At the Gates of Loyang i Merkatorem, studzi\u0142em swoj\u0105 ekscytacj\u0119 i podszed\u0142em do gry nie nastawiaj\u0105c si\u0119 na obcowanie z absolutem. I maj\u0105c takie nastawienie bardzo Ora et Labora doceniam. Por\u00f3wnuj\u0105c z Le Havre wi\u0119cej emocji i wra\u017ce\u0144 znajduj\u0119 w tym ostatnim, ale Ora et Labora ma niew\u0105tpliwie r\u00f3wnie\u017c sporo atut\u00f3w. Budynki s\u0105 bardziej zr\u00f3wnowa\u017cone, nie ma w\u015br\u00f3d nich nieprzydatnych, stres towarzysz\u0105cy rozgrywce jest wyra\u017anie mniejszy, gra jest te\u017c bardziej klimatyczna. Podoba mi si\u0119, zreszt\u0105 podobnie jak poprzednie hity Uwe Rosenberga, z kt\u00f3rych najni\u017cej ceni\u0119… Agricol\u0119.<\/p>\n

yosz (5\/5) – <\/strong>Kolejny hit od Uwe, chocia\u017c na pewno nie jest pozbawiony pewnych wad. W grze nie ma chyba miejsca na skrajne strategie bo trzeba dba\u0107 zar\u00f3wno o punkty za budynki, za osady jak i za dobra. To te ostatnie najcz\u0119\u015bciej przechylaj\u0105 szal\u0119 zwyci\u0119stwa, gdy wszyscy gracze reprezentuj\u0105 podobny poziom, co powoduje, \u017ce nie mo\u017cemy po prostu bezmy\u015blnie budowa\u0107 najdro\u017cszych budynk\u00f3w. OeL poza tym jest pe\u0142ne sprytnych mechanizm\u00f3w, od ko\u0142a produkcji, przez wykorzystanie przeora, po wykupywanie kontrakt\u00f3w u graczy. Gra jest troch\u0119 kr\u00f3tsza od Le Havre, jest mniej “stresogenna” i dzi\u0119ki temu zepchn\u0119\u0142a w moim rankingu LH. Polecam<\/p>\n

\/p<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Je\u015b\u0107 trzeba. T\u0105 zasad\u0105 kieruje si\u0119 Uwe Rosenberg tworz\u0105c sw\u0105 wybitn\u0105 trylogi\u0119 \u017cywieniow\u0105. Oto 2007 rok zostaje naznaczony Agricol\u0105, kt\u00f3ra okupuje pierwsze miejsce na li\u015bcie przeboj\u00f3w BGG i staje si\u0119 kamieniem w\u0119gielnym rodzinnych gier spod znaku worker placement, a zarazem znakiem rozpoznawczym autora. 2008 rok wita Le Havre, ascetycznie prezentuj\u0105c\u0105 si\u0119 portow\u0105 walk\u0119 o ka\u017cdy …<\/p>\n","protected":false},"author":149,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-30200","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30200","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/149"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30200"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30200\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30200"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30200"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30200"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=30200"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}