{"id":32669,"date":"2012-05-24T20:53:43","date_gmt":"2012-05-24T18:53:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=32669"},"modified":"2012-05-24T20:55:55","modified_gmt":"2012-05-24T18:55:55","slug":"co-o-graniu-mowia-naukowcy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2012\/05\/24\/co-o-graniu-mowia-naukowcy\/","title":{"rendered":"Co o graniu m\u00f3wi\u0105 naukowcy"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Renesans plansz\u00f3wek w Polsce ma ciekawe skutki. Jednym z nich jest podejmowanie przez m\u0142odych naukowc\u00f3w r\u00f3\u017cnych zagadnie\u0144 zwi\u0105zanych z grami. Niedawno mia\u0142em okazje pozna\u0107 jednego z nich i nam\u00f3wi\u0142em na rozmow\u0119. Zapraszam do wywiadu z Maciejem S\u0142omczy\u0144skim<\/strong>, kt\u00f3ry jest pracownikiem Katedry Dydaktyki Wydzia\u0142u Pedagogicznego, gdzie prowadzi m.in. zaj\u0119cia \u201eRozw\u00f3j osobisty przez zabaw\u0119\u201d na Uniwersytecie Otwartym UW oraz \u201eGry warte \u015bwieczki\u201d na Uniwersytecie Dzieci. Jest tak\u017ce opiekunem naukowym mi\u0119dzywydzia\u0142owego Ko\u0142a Naukowego Ludus UW, kt\u00f3re zajmuje si\u0119 edukacyjnym wykorzystaniem potencja\u0142u gier i zabaw.<\/p>\n

<\/p>\n

Na pocz\u0105tek prosi\u0142bym Ci\u0119 o podanie\u00a0 5 Twoich ulubionych gier planszowych i kiedy ostatnio gra\u0142e\u015b ;-)?<\/strong><\/p>\n

Kiedy ostatnio gra\u0142em prywatnie, czy kiedy w og\u00f3le gra\u0142em? Dla przyjemno\u015bci zazwyczaj gram raz w tygodniu, natomiast ostatnio gra\u0142em z powod\u00f3w “zawodowych”. G\u0142\u00f3wna r\u00f3\u017cnica polega na tym, czy mam w tym jaki\u015b konkretny cel (np. edukacyjny) czy po prostu gra jest celem samym w sobie (tzw. autoteliczno\u015b\u0107).
\nJe\u015bli chodzi o moje preferencje to s\u0105 dwie nadrz\u0119dne: gry kooperacyjne i te, kt\u00f3re opracowa\u0142 Vlaada Chv\u00e1til. Darz\u0119 te\u017c szczeg\u00f3ln\u0105 sympati\u0105 gry, kt\u00f3rych zasady trzeba przypomina\u0107 sobie przed ka\u017cd\u0105 rozgrywk\u0105 np. Odkrywcy Nowych \u015awiat\u00f3w\u2026<\/p>\n

No dobra tylko sprawdza\u0142em na ile jeste\u015b teoretykiem a na ile praktykiem. W takim razie prosz\u0119 powiedz jak zacz\u0119\u0142a si\u0119 Twoja historia z grami od strony naukowej? Ile to ju\u017c lat, czy wi\u0105\u017cesz z tym swoj\u0105 karier\u0119 naukow\u0105 czy te\u017c jest to jedno z kilku p\u00f3l naukowych, kt\u00f3rymi si\u0119 interesujesz? Czy mo\u017ce co\u015b ju\u017c publikowa\u0142e\u015b w tym zakresie?<\/strong><\/p>\n

Zacznijmy od tego, \u017ce w\u0142a\u015bciwie nie ma badaczy, kt\u00f3rzy interesowaliby si\u0119 po prostu grami \u2013 ten temat zawsze rozpatrywany jest z jakie\u015b konkretnej perspektywy naukowej np. psychologicznej, socjologicznej, pedagogicznej, ekonomicznej, matematycznej, antropologicznej czy nawet archeologicznej. Ka\u017cdy z tych punkt\u00f3w widzenia jest odmienny i co innego jest przedmiotem bada\u0144 w danym przypadku. Doskonale to by\u0142o wida\u0107 podczas obrad og\u00f3lno\u015bwiatowej konferencji Board Game Studies dwa lata temu w Pary\u017cu \u2013 teoretycznie wszyscy uczestnicy badali gry planszowe i byli ludologami, ale w praktyce ka\u017cdy bada\u0142 co\u015b zupe\u0142nie innego i by\u0142 ekspertem w innej dziedzinie nauki. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce zar\u00f3wno w moim dorobku naukowym, jak i innych badaczy zajmuj\u0105cych si\u0119 t\u0105 tematyk\u0105, trudno znale\u017a\u0107 artyku\u0142y zatytu\u0142owane \u201eWsp\u00f3\u0142czesne gry planszowe \u2013 kompendium wiedzy\u201d. Zwykle tematy publikacji zawieraj\u0105 terminy stanowi\u0105ce istot\u0119 danego zagadnienia np. \u201eKszta\u0142towanie kompetencji spo\u0142ecznych za po\u015brednictwem niekt\u00f3rych form aktywno\u015bci ludycznej\u201d\u2026<\/p>\n

Od kilku lat interesuje mnie znaczenie i przemiany zabawy w kulturze oraz wykorzystanie gier w kszta\u0142ceniu os\u00f3b doros\u0142ych \u2013 aktualnie m.in. pomagam przy projekcie unijnym, kt\u00f3ry ma na celu stworzy\u0107 narz\u0119dzie w formie gry planszowej wdra\u017caj\u0105ce bezrobotnych i niepe\u0142nosprawnych w realia rynku pracy. Poza tym specjalizuj\u0119 si\u0119 w zakresie zastosowania nowych technologii w edukacji. W tym obszarze r\u00f3wnie\u017c wykorzystuj\u0119 gry \u2013 ostatnimi czasy zainicjowa\u0142em i koordynuj\u0119 mi\u0119dzyuczelniany projekt dotycz\u0105cy systemu edukacyjnych gier miejskich wykorzystuj\u0105cych urz\u0105dzenia mobilne.<\/p>\n

Na jakim etapie jest projekt unijny dotycz\u0105cy bezrobotnych? Czy ju\u017c mo\u017cesz co\u015b o nim wi\u0119cej napisa\u0107?<\/strong><\/p>\n

Gra dla bezrobotnych i niepe\u0142nosprawnych \u2013 w tej chwili zako\u0144czony zosta\u0142 etap bada\u0144 wst\u0119pnych i trwaj\u0105 prace nad sam\u0105 gr\u0105, kt\u00f3ra b\u0119dzie narz\u0119dziem pomocniczym dla trenera prowadz\u0105cego szkolenia z zakresu zasad funkcjonowania rynku pracy dla bezrobotnych i niepe\u0142nosprawnych oraz umiej\u0119tno\u015bci pisania cv oraz list\u00f3w motywacyjnych czy umiej\u0119tno\u015bci rozmowy bezpo\u015bredniej i za po\u015brednictwem telefonu z potencjalnym pracodawc\u0105.<\/p>\n

Czy literatura naukowa nad\u0105\u017ca za tym co dzieje si\u0119 w grach planszowych? S\u0105 jakie\u015b analizy renesansu gier planszowych czy te\u017c powstaj\u0105 nowe teorie, koncepcje, podzia\u0142y gier?<\/strong><\/p>\n

Trudno odpowiedzie\u0107 na to pytanie, bowiem typowego gracza interesuj\u0105 inne rzeczy ni\u017c typowego badacza zajmuj\u0105cego si\u0119 grami. Dla gracza istotne jest czy dana gra mo\u017ce sprawi\u0107 mu rado\u015b\u0107, dostarczy\u0107 niecodziennej rozrywki, zaskoczy\u0107 czym\u015b nowym natomiast dla badacza wa\u017cne jest wyja\u015bnienie jakiego\u015b zjawiska czy rozwi\u0105zanie okre\u015blonego problemu. Przyk\u0142adowo – renesans gier planszowych w przypadku aktualnej skali zjawiska nie jest zaskakuj\u0105cy czy zagadkowy, je\u015bli rozumiemy istot\u0119 przemian cywilizacyjno-spo\u0142ecznych ostatnich lat. Aktywno\u015b\u0107 ludyczna w postaci gier zawieraj\u0105cych jak\u0105\u015b form\u0119 planszy towarzyszy\u0142a cz\u0142owiekowi od tysi\u0105cleci a to, \u017ce gry tego typu zaczynaj\u0105 powoli przejmowa\u0107 rynek gier komputerowych mo\u017cna m.in. t\u0142umaczy\u0107 potrzeb\u0105 powrotu cz\u0142owieka do kontaktu bezpo\u015bredniego i swoistym nasyceniem rozrywk\u0105 tego drugiego typu. W naszym kraju dok\u0142ada si\u0119 jeszcze kwestia dost\u0119pno\u015bci rynku i \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej.<\/p>\n

Teorie, koncepcje, klasyfikacje oczywi\u015bcie powstaj\u0105, ale ta wiedza zwykle do niczego nie jest potrzebna graczowi, np. jedna z najbardziej cenionych w\u015br\u00f3d ludolog\u00f3w klasyfikacji gier i zabaw Rogera Caillois jest zupe\u0142nie niepraktyczna z punktu widzenia wsp\u00f3\u0142czesnego rynku gier. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce \u015bwiat nauki zajmuj\u0105cy si\u0119 grami i wsp\u00f3\u0142czesny rynek gier to dwa odr\u0119bne byty, kt\u00f3re co prawda gdzie\u015b si\u0119 przenikaj\u0105, ale kieruj\u0105 si\u0119 zupe\u0142nie innymi celami.<\/p>\n

To w takim razie od strony naukowej dlaczego warto gra\u0107? Jak to jest uzasadniane w literaturze?<\/strong><\/p>\n

Gry s\u0105 pewnego rodzaju narz\u0119dziem i nie ma jednoznaczniej odpowiedzi odno\u015bnie tego czy warto w nie gra\u0107. To tak samo jakby pyta\u0107 czy warto u\u017cywa\u0107 m\u0142otka? Czasem warto a czasem nie warto, to zale\u017cy od tego kto go u\u017cywa, w jaki spos\u00f3b, a przede wszystkim w jakim celu. W pewnych sytuacjach gry przyczyniaj\u0105 si\u0119 do rozwoju osobistego, w innych mog\u0105 wr\u0119cz wzmacnia\u0107 zachowania postrzegane spo\u0142ecznie jako nieodpowiednie (np. egocentryzm). Jedna zaleta gier jest niepodwa\u017calna – aktywno\u015b\u0107 tego rodzaju jest zwi\u0105zana z podj\u0119ciem wysi\u0142ku, kt\u00f3ry chcemy podj\u0105\u0107 z w\u0142asnej woli. Mo\u017cemy zatem to wykorzysta\u0107 do nie\u015bwiadomego rozwoju okre\u015blonych kompetencji. Zwykle jednak gramy w gry, kt\u00f3re niczego szczeg\u00f3lnego w nas nie rozwijaj\u0105, a unikamy tych, kt\u00f3re by\u0142yby dla nas warto\u015bciowe. Przyk\u0142adowo \u2013 kto\u015b kto ma problem z przyj\u0119ciem wsp\u00f3lnego stanowiska w grupie, podj\u0119ciem roli lidera czy podporz\u0105dkowaniem si\u0119 decyzji zespo\u0142u zwykle unika gier kooperacyjnych jak ognia. Oczywi\u015bcie wszystkie gry w jakim\u015b stopniu \u0107wicz\u0105 podstawowe aspekty poznawcze (np. koncentracja), afektywne (np. panowanie nad emocjami) i metapoznawcze (np. planowanie), ale jest to bardziej trening ni\u017c nabywanie okre\u015blonych kompetencji.<\/p>\n

Wspominasz, \u017ce gry przyczyniaj\u0105c si\u0119 do rozwoju okre\u015blonych kompetencji. Jakie s\u0105 najcz\u0119\u015bciej wymieniane?\u00a0<\/strong><\/p>\n

Praktycznie ka\u017cde kompetencje mo\u017cna kszta\u0142towa\u0107 przy pomocy gier o ile zgadzamy, co do definicji tego s\u0142owa. Je\u015bli gr\u0119 rozumiemy jako pewnego rodzaju aktywno\u015b\u0107 ludyczn\u0105, kt\u00f3rej przebieg jest uwarunkowany przez okre\u015blone zasady pozwalaj\u0105ce odwzorowa\u0107 jaki\u015b fragment rzeczywisto\u015bci to, w wymiarze zastosowa\u0144 edukacyjnych, jeste\u015bmy ograniczeni jedynie w\u0142asn\u0105 kreatywno\u015bci\u0105. Z drugiej strony nie chodzi o to, aby na si\u0142\u0119 udowodni\u0107, \u017ce grami mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 wszystko. Mo\u017cemy wkr\u0119ci\u0107 \u015brubk\u0119 no\u017cem, ale du\u017co \u0142atwiej jest \u015brubokr\u0119tem. Moim zdaniem gry najlepiej nadaj\u0105 si\u0119 do rozwijania kompetencji spo\u0142ecznych, w szczeg\u00f3lno\u015bci je\u015bli my\u015blimy o wsp\u00f3\u0142czesnym rynku gier planszowych. Ka\u017cdy kto u\u015bwiadomi sobie, jak wa\u017cne s\u0105 dzisiaj te kompetencje, a jednocze\u015bnie w jak ma\u0142ym stopniu s\u0105 rozwijane w plac\u00f3wkach o\u015bwiatowych, z pewno\u015bci\u0105 doceni warto\u015b\u0107 edukacyjn\u0105 tego typu gier.<\/p>\n

Ciekawi mnie jak wygl\u0105daj\u0105 zaj\u0119cia, kt\u00f3re prowadzisz, ile w nich jest teorii a ile wsp\u00f3lnego grania?<\/strong><\/p>\n

Rozumiem, \u017ce chodzi o zaj\u0119cia na Uniwersytecie Otwartym? G\u0142\u00f3wnym celem kursu jest zapoznanie s\u0142uchaczy z zabawami oraz grami, kt\u00f3re mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do ich rozwoju osobistego w sferze intelektualnej, emocjonalnej oraz spo\u0142ecznej, wi\u0119c si\u0142\u0105 rzeczy jest du\u017co wsp\u00f3lnego grania. Trudno jest jednak osi\u0105gn\u0105\u0107 ten cel kiedy uczestnicy definiuj\u0105 zabaw\u0119, jako \u201eco\u015b, co prowadzi do przyjemno\u015bci\u201d, a rynek wsp\u00f3\u0142czesnych gier uto\u017csamiaj\u0105 z Monopoly, chi\u0144czykiem czy szachami, dlatego przed ka\u017cdym blokiem zaj\u0119\u0107 prowadz\u0119, co najmniej godzinny wyk\u0142ad. Niekt\u00f3re prelekcje odnosz\u0105 si\u0119 ciekawostek z obszaru psychologii (gry mi\u0119dzyludzkie), antropologii (koncepcja Homo Ludens), historii (historyczne gry planszowe) czy pedagogiki (gry w s\u0142u\u017cbie dydaktyki).<\/p>\n

W co gracie na zaj\u0119ciach?<\/strong><\/p>\n

To zale\u017cy od celu konkretnych zaj\u0119\u0107. Kiedy uczestnicy maja si\u0119 wzajemnie pozna\u0107 wykorzystuj\u0119 “gry imprezowe”, gdy maj\u0105 rozwija\u0107 kompetencje spo\u0142eczne proponuj\u0119 gry negocjacyjne, ekonomiczne, kooperacyjne itd. Nie chc\u0119 wymienia\u0107 konkretnych tytu\u0142\u00f3w, ale staram si\u0119 wykorzystywa\u0107 r\u00f3\u017cne mechaniki wsp\u00f3\u0142czesnych gier adekwatnie do aktualnych potrzeb.<\/p>\n

Zaj\u0119cia trwaj\u0105 ju\u017c kilka semestr\u00f3w, czyli domy\u015blam si\u0119, \u017ce s\u0105 popularne.\u00a0 Trafiaj\u0105 Ci si\u0119 zapaleni plansz\u00f3wkowicze, czy raczej dla wi\u0119kszo\u015bci uczestnik\u00f3w to jest co\u015b nowego? Kt\u00f3re gry ciesz\u0105 si\u0119 najwi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105?<\/strong><\/p>\n

Coraz cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 sie osoby znaj\u0105ce kilka wsp\u00f3\u0142czesnych tytu\u0142\u00f3w, cho\u0107 do niedawna byli to g\u0142\u00f3wnie laicy w tym temacie. W\u015br\u00f3d tych drugich prawie wszystkie gry ciesz\u0105 sie popularno\u015bci\u0105, o ile tylko trafi\u0105 w gust danej osoby. Mo\u017cna to por\u00f3wna\u0107 z wej\u015bciem do hipermarketu cz\u0142owieka dotychczas \u017cyj\u0105cego w realiach komunistycznych \u2013 ogrom mo\u017cliwo\u015bci zaskakuje, ekscytuje i przera\u017ca zarazem, ale wszystkiego ma si\u0119 ochot\u0119 spr\u00f3bowa\u0107\u2026<\/p>\n

Prowadzisz te\u017c zaj\u0119cia dla dzieci? Ciekawi mnie jak reaguj\u0105 dzieciaki jak i rodzice po tych zaj\u0119ciach?<\/strong><\/p>\n

Tak, \u201eGry warte \u015bwieczki\u201d na Uniwersytecie Dzieci. Dla dzieci zabawa jest czym\u015b ca\u0142kowicie naturalnym, w\u015br\u00f3d gier czuja sie jak ryby w wodzie i nie trzeba ich przekonywa\u0107, \u017ce w ten spos\u00f3b mog\u0105 si\u0119 czego\u015b nauczy\u0107. Rzadko mam kontakt z ich rodzicami dlatego trudno mi odpowiedzie\u0107 na drugie pytanie.<\/p>\n

Je\u015bli kto\u015b chcia\u0142by poczyta\u0107 co\u015b wi\u0119cej w tym zakresie, to jakie ksi\u0105\u017cki, autor\u00f3w m\u00f3g\u0142by\u015b poleci\u0107?<\/strong><\/p>\n

To wszystko zale\u017cy od tego, z kt\u00f3rej strony chcemy \u00f3w temat ugry\u017a\u0107 – je\u015bli interesuje nas dlaczego ludzie graj\u0105 i jakie to ma znacznie dla kultury, to na pewno trzeba pozna\u0107 koncepcj\u0119 Homo ludens (\u201eZabawa jako \u017ar\u00f3d\u0142o kultury\u201d – Johan Huizinga) czy przeczyta\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eGry i ludzie\u201d Rogera Caillois. Z kolei je\u015bli kogo\u015b ciekawi, w jakie gry planszowe grano kiedy\u015b to polecam popularnonaukow\u0105 lektur\u0119 – \u201eGry \u015awiata wed\u0142ug Lecha i Wojciecha Pijanowskich\u201d. Je\u015bli z kolei interesuj\u0105 nas gry mi\u0119dzyludzkie to warto zajrze\u0107 do pozycji “W co graj\u0105 ludzie” Erica Berne. Jeszcze innych mo\u017ce zainteresowa\u0107 szukanie optymalnych zachowa\u0144 w przypadku konfliktu interes\u00f3w \u2013 czyli tzw. teoria gier (np. \u201eStrategia \u2013 wprowadzenie do teorii gier\u201d – Joel Watson).<\/p>\n

Temat jest naprawd\u0119 wieloaspektowy, ale na szcz\u0119\u015bcie nie trzeba tego wszystkiego wiedzie\u0107, aby gra\u0107 w plansz\u00f3wki\u2026<\/p>\n

Dzi\u0119kuje uprzejmie za wywiad i \u017cycz\u0119 sukces\u00f3w naukowych w tej dziedzinie.
\n<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Renesans plansz\u00f3wek w Polsce ma ciekawe skutki. Jednym z nich jest podejmowanie przez m\u0142odych naukowc\u00f3w r\u00f3\u017cnych zagadnie\u0144 zwi\u0105zanych z grami. Niedawno mia\u0142em okazje pozna\u0107 jednego z nich i nam\u00f3wi\u0142em na rozmow\u0119. Zapraszam do wywiadu z Maciejem S\u0142omczy\u0144skim, kt\u00f3ry jest pracownikiem Katedry Dydaktyki Wydzia\u0142u Pedagogicznego, gdzie prowadzi m.in. zaj\u0119cia \u201eRozw\u00f3j osobisty przez zabaw\u0119\u201d na Uniwersytecie Otwartym …<\/p>\n","protected":false},"author":549,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-32669","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32669","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/549"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32669"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32669\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32669"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32669"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32669"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=32669"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}