{"id":33850,"date":"2012-08-20T21:48:05","date_gmt":"2012-08-20T19:48:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=33850"},"modified":"2018-03-16T12:30:43","modified_gmt":"2018-03-16T11:30:43","slug":"w-zakladzie-lubelski-lipiec-80","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2012\/08\/20\/w-zakladzie-lubelski-lipiec-80\/","title":{"rendered":"W Zak\u0142adzie. Lubelski Lipiec &#8217;80"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/pudelko.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/pudelko-200x125.png\" alt=\"\" title=\"Pude\u0142ko\" width=\"200\" height=\"125\" class=\"alignleft size-medium wp-image-33859\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/pudelko-200x125.png 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/pudelko.png 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><strong>Dzie\u0144 dobry, cze\u015b\u0107 i czo\u0142em! Pytacie, sk\u0105d si\u0119 wzi\u0105\u0142em?<\/strong><\/p>\n<p>Do napisania niniejszej recenzji przygotowywa\u0142em si\u0119 w do\u015b\u0107 specyficznych i nader adekwatnych okoliczno\u015bciach. Niemal wszystkie partie testowe rozegrane by\u0142y nie do\u015b\u0107, \u017ce w Lublinie, to jeszcze w\u0142a\u015bnie w lipcu. Wprawdzie dopiero trzydzie\u015bci dwa lata po wydarzeniach, kt\u00f3rymi inspirowana jest gra, ale liczy si\u0119 przecie\u017c symbolika.<\/p>\n<p>Tu powinna prawdopodobnie pojawi\u0107 si\u0119 obszerna historyczna wstawka, wyja\u015bniaj\u0105ca, co takiego ciekawego zdarzy\u0142o si\u0119 owego roku w moim mie\u015bcie. Jednak wyszed\u0142em z za\u0142o\u017cenia, \u017ce tekst pisa\u0142 b\u0119d\u0119 z punktu widzenia \u201eod gracza dla gracza\u201d, a nie jako krzewiciel wiedzy o latach minionych. Raz, \u017ce do krzewienia owej wiedzy posiadam zdecydowanie niewystarczaj\u0105ce kompetencje, dwa, \u017ce sam nie tego bym od recenzji w serwisie Games Fanatic oczekiwa\u0142. Trzy, \u017ce zainteresowani znajd\u0105 takowe wstawki historyczne w instrukcji do gry, i to firmowane nazwiskami z poprzedzaj\u0105cymi je tytu\u0142ami naukowymi. Ogranicz\u0119 si\u0119 zatem do jednozdaniowego wprowadzenia: w lipcu roku 1980 w wielu zak\u0142adach w Lublinie i na Lubelszczy\u017anie wybuch\u0142y protesty i strajki, poprzedzaj\u0105ce te bardziej znane wszystkim zrywy sierpniowe. Mi\u0119dzy innymi strajkowa\u0142a Fabryka Samochod\u00f3w Ci\u0119\u017carowych (FSC), o kt\u00f3rej w\u0142a\u015bnie traktuje \u201eW Zak\u0142adzie\u201d.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Moje postanowienie pisania recenzji \u201edla graczy\u201d wynika r\u00f3wnie\u017c i z tego, \u017ce mam \u015bwiadomo\u015b\u0107 podejrzliwego podej\u015bcia cz\u0119\u015bci zainteresowanych do produkcji, kt\u00f3re za swoj\u0105 misj\u0119 przyjmuj\u0105 nie tylko dostarczenie rozrywki u\u017cytkownikom, ale te\u017c poszerzanie ich wiedzy, w szczeg\u00f3lno\u015bci historycznej. Sztandarowym przyk\u0142adem by\u0142y tu w\u0105tpliwo\u015bci co do gier Instytutu Pami\u0119ci Narodowej \u2013 sugestie, \u017ce wszelkie elementy edukacyjne pojawiaj\u0105 si\u0119 kosztem jako\u015bci samej gry, a tw\u00f3rcy zbytnio si\u0119 na nich koncentruj\u0105, po macoszemu traktuj\u0105c to, co ka\u017cdemu graczowi najbardziej le\u017cy na sercu, czyli mechanik\u0119. Tak jak IPN stopniowo przekonuje do siebie fan\u00f3w gier, udowadniaj\u0105c, \u017ce powy\u017csze obawy nie musz\u0105 wcale by\u0107 s\u0142uszne, tak i \u201eLubelski Lipiec\u201d nie jest bynajmniej podr\u0119cznikiem historii z dorobion\u0105 do niego mechanik\u0105.<\/p>\n<div id=\"attachment_33854\" style=\"width: 210px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/board.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-33854\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/board-200x150.jpg\" alt=\"\" title=\"Plansza\" width=\"200\" height=\"150\" class=\"size-medium wp-image-33854\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/board-200x150.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/board.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-33854\" class=\"wp-caption-text\">Plansza<\/p><\/div>\n<p>Zawdzi\u0119czamy to autorom (to bardzo odkrywcze stwierdzenie) i niedawno za\u0142o\u017conemu przez nich wydawnictwu Fabryka Gier Historycznych. Wprawdzie nietrudno doszuka\u0107 si\u0119 informacji (cho\u0107by czytaj\u0105c zamieszczony wcze\u015bniej na tym portalu <a href=\"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/2012\/06\/15\/o-zakladzie-i-fabryce\/\" title=\"wywiad\">wywiad<\/a>), \u017ce tw\u00f3rcy s\u0105 doktorantami w Zak\u0142adzie Metodologii Historii Uniwersytetu Marii Curie-Sk\u0142odowskiej, ale zanim owymi doktorantami zostali \u2013 byli graczami, kt\u00f3rzy z niejednej planszy meeple jedli. Jak zatem uda\u0142o si\u0119 po\u0142\u0105czy\u0107 do\u015bwiadczenie z wykszta\u0142ceniem i co z tej mieszanki wynik\u0142o \u2013 spr\u00f3buj\u0119 przeanalizowa\u0107 w dalszej cz\u0119\u015bci recenzji.<\/p>\n<p>Dla formalno\u015bci i uczciwo\u015bci musz\u0119 jeszcze doda\u0107, \u017ce lipcowe rozgrywki w \u201eLipiec\u201d nie by\u0142y moim pierwszym kontaktem z gr\u0105. Mia\u0142em z ni\u0105 do czynienia wcze\u015bniej, na etapie prototypu i w miar\u0119 zaawansowanych test\u00f3w. Je\u017celi kto\u015b uwa\u017ca, \u017ce fakt ten m\u00f3g\u0142 wp\u0142yn\u0105\u0107 na moj\u0105 ostateczn\u0105 opini\u0119 o grze \u2013 pewnie po cz\u0119\u015bci przynajmniej ma racj\u0119 i powinien bra\u0107 to pod uwag\u0119 czytaj\u0105c dalszy ci\u0105g recenzji.<\/p>\n<p><strong>No, ko\u0144cz W\u0142adziu i robimy&#8230; <\/strong><\/p>\n<p>Ze zdefiniowaniem w kilku s\u0142owach, z jakim typem gry mamy do czynienia, b\u0119d\u0119 mia\u0142 pewien problem, bo nie jest tu tak \u0142atwo o znalezienie w\u0142a\u015bciwej szufladki. Teoretycznie mamy worker placement, ale bez blokowania p\u00f3l innym graczom. Teoretycznie mamy rozgrywk\u0119 asymetryczn\u0105, ale dost\u0119pne akcje s\u0105 (niemal) doskonale symetryczne. Mamy nawet specyficzn\u0105 mechanik\u0119 \u201ezdrajcy\u201d, ale w \u017cadnym wypadku nie jest to gra kooperacyjna. Nim jednak zg\u0142\u0119bimy tajniki dalszej klasyfikacji, zerknijmy na materialn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u201eLipca\u201d. Gra wydana jest raczej ma\u0142o wystawnie, by\u0107 mo\u017ce osi\u0105gaj\u0105c tym samym pewn\u0105 sp\u00f3jno\u015b\u0107 z tematyk\u0105 i czasami, o kt\u00f3rych traktuje. Pude\u0142ko od razu zwraca uwag\u0119 planszomaniaka wa\u017cn\u0105 cech\u0105 \u2013 jest mniej wi\u0119cej o po\u0142ow\u0119 ni\u017csze, ni\u017c Standardowe Pud\u0142o Na Gr\u0119, dzi\u0119ki czemu pi\u0119knie wpasowuje si\u0119 w niewielkie luki na p\u00f3\u0142kach, jakie pozostawi\u0142y inne, mniej ekonomiczne tytu\u0142y. Zdobi\u0105ca je grafika jest nieco komiksowa, chocia\u017c mo\u017ce lepiej powiedzie\u0107: dobranockowa, bo bajki z mojego dzieci\u0144stwa by\u0142y moim pierwszym skojarzeniem.<\/p>\n<div id=\"attachment_33855\" style=\"width: 210px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/box.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-33855\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/box-200x150.jpg\" alt=\"\" title=\"Pude\u0142ko\" width=\"200\" height=\"150\" class=\"size-medium wp-image-33855\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/box-200x150.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/box.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-33855\" class=\"wp-caption-text\">Pude\u0142ko<\/p><\/div>\n<p>W \u015brodku znajdujemy niezbyt du\u017c\u0105, trzymaj\u0105c\u0105 si\u0119 stonowanej kolorystyki ca\u0142o\u015bci plansz\u0119. Niemal setka kart prezentuje si\u0119 bardzo korzystnie: dobra jako\u015b\u0107 materia\u0142u, ciekawe tytu\u0142y i celne, a cz\u0119sto bardzo zabawne cytaty i klimatyczne komentarze. Szczeg\u00f3lnie spodoba\u0142y mi si\u0119 rewersy kart r\u00f3l, na wz\u00f3r ok\u0142adek dawnych, \u201eksi\u0105\u017ceczkowych\u201d dowod\u00f3w osobistych. Z kolei je\u015bli do czego\u015b m\u00f3g\u0142bym mie\u0107 uwagi techniczne, to b\u0119d\u0105 to \u017cetony: wygl\u0105daj\u0105 troch\u0119 surowo, symbole na nich niekoniecznie na pierwszy rzut oka kojarz\u0105 si\u0119 z cechami, kt\u00f3re reprezentuj\u0105 (a cechy te na kartach podane s\u0105 s\u0142ownie, wi\u0119c \u0142atwe kojarzenie by\u0142oby przydatne), a w dodatku niestety do\u015b\u0107 \u0142atwo si\u0119 wycieraj\u0105. To ostatnie mo\u017ce by\u0107 pewnym problemem w przypadku \u017ceton\u00f3w pracownik\u00f3w, wyk\u0142adanych tajnie, rewersem do g\u00f3ry. Nie mo\u017cna natomiast niczego zarzuci\u0107 instrukcji: wydrukowana na dobrym papierze, poszerzona o interesuj\u0105c\u0105 notk\u0119 historyczn\u0105 a tak\u017ce pomocne wtr\u0105cenia \u201eZak\u0142adowego Spawacza\u201d, wyja\u015bniaj\u0105cego zawi\u0142o\u015bci zasad i podpowiadaj\u0105cego, jak unikn\u0105\u0107 podstawowych b\u0142\u0119d\u00f3w. Przede wszystkim jednak jest bardzo szczeg\u00f3\u0142owa i nie pozostawiaj\u0105ca \u017cadnych niuans\u00f3w domys\u0142om graczy.<\/p>\n<p>Wr\u00f3\u0107my jednak do istoty gry. Rozk\u0142adamy plansz\u0119, tasujemy karty, a nast\u0119pnie rozdajemy graczom tajne karty r\u00f3l (te z dowodami osobistymi na rewersach). Role te s\u0142u\u017c\u0105 okre\u015bleniu warunk\u00f3w zwyci\u0119stwa dla ka\u017cdego z graczy, a rozgrywka ko\u0144czy si\u0119 w momencie, gdy jeden z uczestnik\u00f3w mo\u017ce ods\u0142oni\u0107 swoj\u0105 kart\u0119 i zadeklarowa\u0107, \u017ce je spe\u0142ni\u0142. Same postacie i ich zadania s\u0105 dobrane ca\u0142kiem ciekawie. Trzy z nich (Karierowicz, Bumelant i Przodownik Pracy) \u015bcigaj\u0105 si\u0119: zwyci\u0119\u017caj\u0105, je\u015bli zbior\u0105 odpowiedni\u0105 liczb\u0119 zasob\u00f3w. Dwie kolejne (Opozycjonista, Dziennikarz), niejako \u201eprzeci\u0105gaj\u0105 lin\u0119\u201d \u2013 staraj\u0105 si\u0119 doprowadzi\u0107 znacznik na torze okre\u015blaj\u0105cym nastroje w FSC do skrajnej pozycji: strajku lub wr\u0119cz przeciwnie, ca\u0142kowitego spokoju. Wreszcie mamy rol\u0119 szczeg\u00f3ln\u0105 (wchodz\u0105c\u0105 do gry jedynie wtedy, gdy mamy pi\u0119ciu lub sze\u015bciu graczy) \u2013 jest to Agent SB, kt\u00f3rego zadaniem jest zidentyfikowanie i ujawnienie Opozycjonisty. Jakby tego nie wystarczy\u0142o, jest jeszcze specjalna posta\u0107, nieprzydzielona nikomu na pocz\u0105tku. To Kierownik \u2013 przechodni warunek zwyci\u0119stwa, do kt\u00f3rego prawo trzeba najpierw sobie wywalczy\u0107, ale p\u00f3ki si\u0119 go posiada, mo\u017cna wygra\u0107 na dodatkowy spos\u00f3b (celem Kierownika jest doprowadzenie zak\u0142adu do wydajno\u015bci produkcji 102%).<\/p>\n<div id=\"attachment_33858\" style=\"width: 210px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/roles.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-33858\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/roles-200x150.jpg\" alt=\"\" title=\"Karty motyw\u00f3w\" width=\"200\" height=\"150\" class=\"size-medium wp-image-33858\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/roles-200x150.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/roles.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-33858\" class=\"wp-caption-text\">Karty motyw\u00f3w<\/p><\/div>\n<p>Zanim przejd\u0119 do kwestii balansu (a to do\u015b\u0107 gor\u0105cy temat), nakre\u015bl\u0119 pokr\u00f3tce przebieg rozgrywki. Na planszy znajduje si\u0119 dziewi\u0119\u0107 p\u00f3l, na kt\u00f3re mo\u017cemy wysy\u0142a\u0107 swoich pracownik\u00f3w, przy czym, jak pisa\u0142em, pola nie s\u0105 przez nas zajmowane \u2013 na jednym z nich mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 pracownicy r\u00f3\u017cnych graczy. Pola, takie jak Sto\u0142\u00f3wka zak\u0142adowa, Palarnia czy Dzia\u0142 zaopatrzenia, maj\u0105 najcz\u0119\u015bciej kilka powi\u0105zanych z nimi efekt\u00f3w: dostarczaj\u0105 zasob\u00f3w, zmieniaj\u0105 nastroje i wydajno\u015b\u0107 zak\u0142adu, pozwalaj\u0105 doci\u0105ga\u0107 dodatkowe karty itd. Ponadto ka\u017cde pole ma sekcj\u0119 specjaln\u0105, z kt\u00f3rej skorzysta\u0107 mo\u017ce tylko gracz, kt\u00f3ry po\u0142o\u017cy tam swojego pracownika jako pierwszy. Ka\u017cdy ma do dyspozycji trzy \u017cetony pracy, ale tu pojawia si\u0119 kolejny (i jak\u017ce klimatyczny) \u201etwist\u201d: tylko jeden z nich reprezentuje prawdziw\u0105, uczciw\u0105 robot\u0119, dwa pozosta\u0142e to tak zwane \u017cetony bumelanctwa (\u017ceton pracy i bumelanctwa s\u0105 nierozr\u00f3\u017cnialne na awersie). Bumelanctwo dzia\u0142a dok\u0142adnie tak samo, jak \u017ceton uczciwej pracy, dop\u00f3ki kto\u015b nas nie nakryje, \u017ce zamiast harowa\u0107 dla po\u017cytku Polski Ludowej bezczelnie si\u0119 obijamy. Owym nakrywaj\u0105cym, czyli przeprowadzaj\u0105cym inspekcj\u0119, jest aktualny posiadacz karty Kierownika \u2013 to ju\u017c druga korzy\u015b\u0107, jaka wynika z jej posiadania. Mo\u017ce on, po wystawieniu wszystkich \u017ceton\u00f3w, wskaza\u0107 jedno z p\u00f3l. Sprawdzamy wtedy umieszczone tam \u017cetony \u2013 je\u015bli to uczciwi pracownicy, inspekcja nie ma \u017cadnego efektu. W przeciwnym przypadku posiadacze bumelant\u00f3w zdejmuj\u0105 ich z planszy \u2013 co gorsza nie tylko tych nakrytych, ale r\u00f3wnie\u017c tych le\u017c\u0105cych (o ironio) w innym miejscu, zostaj\u0105c tym samym z jednym \u017cetonem na planszy. W efekcie celne przewidzenie, gdzie Kierownikowi op\u0142aca si\u0119 przeprowadzi\u0107 inspekcj\u0119 mo\u017ce by\u0107 kluczowe dla efektywnego wykorzystania tury (a przewa\u017cnie op\u0142aca si\u0119 inspekcja albo tam, gdzie obni\u017cana jest wydajno\u015b\u0107 zak\u0142adu, albo w miejscu, kt\u00f3re szczeg\u00f3lnie punktuje aktualnemu liderowi).<\/p>\n<p>Wspomnia\u0142em o kartach akcji. Dostajemy ich kilka na pocz\u0105tku gry, mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c dobra\u0107 wi\u0119cej, wykorzystuj\u0105c pola na planszy. Karty zagrywamy przewa\u017cnie podczas fazy wystawiania \u017ceton\u00f3w, a ich efekty mog\u0105 by\u0107 przer\u00f3\u017cne: dobieranie zasob\u00f3w, odporno\u015b\u0107 na inspekcj\u0119, mo\u017cliwo\u015b\u0107 wystawienia dodatkowego \u017cetonu czy wr\u0119cz zablokowanie danego pomieszczenia (\u201eSprz\u0105taczka\u201d). Co ciekawe, za zagranie kart p\u0142acimy zasobami, co dzia\u0142a balansuj\u0105co na role, kt\u00f3rych celem jest uzbieranie tych\u017ce \u2013 musz\u0105 albo zrezygnowa\u0107 z pewnych kart, albo dobrze przemy\u015ble\u0107, czy ich dzia\u0142anie warte jest chwilowego oddalenia si\u0119 od zwyci\u0119stwa.<\/p>\n<p>Tak jak pisa\u0142em, zasadniczo gra trwa do osi\u0105gni\u0119cia celu przez kt\u00f3rego\u015b z graczy, ale jest te\u017c drugi warunek ko\u0144ca rozgrywki. Jest ona mianowicie podzielona na trzy etapy, kt\u00f3rych up\u0142yw odmierzany jest specjalnymi kartami z talii G\u0142osu FSC (gazetki zak\u0142adowej). D\u0142ugo\u015b\u0107 etap\u00f3w jest zmienna, zale\u017cy od tego, w kt\u00f3rym momencie w\u015br\u00f3d kart danego etapu pojawi si\u0119 ta wskazuj\u0105ca na jego koniec (jest w dolnej cz\u0119\u015bci stosu, wi\u0119c nie mo\u017ce zosta\u0107 wylosowana zbyt wcze\u015bnie). Dodatkowo ka\u017cda z kart etapu wprowadza jak\u0105\u015b modyfikacj\u0119 do zasad gry: zamyka lokacj\u0119, dodaje now\u0105, umo\u017cliwia zdobycie zasob\u00f3w przy spe\u0142nieniu pewnych dodatkowych warunk\u00f3w i tym podobne. Co wi\u0119cej, sami autorzy w instrukcji nadmieniaj\u0105, \u017ce karty w r\u00f3\u017cnych etapach premiuj\u0105 r\u00f3\u017cne role, wi\u0119c na przyk\u0142ad Opozycjonista mo\u017ce liczy\u0107 na to, \u017ce je\u015bli przetrwa etap pierwszy, w drugim los b\u0119dzie dla niego przychylniejszy.<\/p>\n<div id=\"attachment_33856\" style=\"width: 210px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/cards.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-33856\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/cards-200x150.jpg\" alt=\"\" title=\"Karty akcji\" width=\"200\" height=\"150\" class=\"size-medium wp-image-33856\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/cards-200x150.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/cards-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/cards.jpg 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-33856\" class=\"wp-caption-text\">Karty akcji<\/p><\/div>\n<p>Pisz\u0105c o etapach nie mog\u0119 nie nawi\u0105za\u0107 do dyskusji i opinii, kt\u00f3re zd\u0105\u017cy\u0142y ju\u017c si\u0119 w temacie Lubelskiego Lipca pojawi\u0107, tycz\u0105cych si\u0119 d\u0142ugo\u015bci partii. Mianowicie we wszystkich moich rozgrywkach, niezale\u017cnie od sk\u0142adu osobowego i liczby graczy, koniec gry nast\u0119powa\u0142 albo u schy\u0142ku pierwszego etapu, albo maksymalnie w po\u0142owie etapu drugiego. Jestem w stanie uwierzy\u0107, \u017ce przy bardzo do\u015bwiadczonych i uwa\u017cnych graczach jest szansa dotrwa\u0107 do etapu trzeciego, ale nam nie uda\u0142o si\u0119 tego osi\u0105gn\u0105\u0107. Trudno mi nazwa\u0107 to wad\u0105 gry, by\u0107 mo\u017ce takie by\u0142y za\u0142o\u017cenia autor\u00f3w, ale trzeba okoliczno\u015b\u0107 t\u0119, przynajmniej w pierwszych rozgrywkach, bra\u0107 pod uwag\u0119, planuj\u0105c swoje ruchy (szczeg\u00f3lnie graj\u0105c Agentem SB, maj\u0105cym mo\u017cliwo\u015b\u0107 typowania Opozycjonisty na ko\u0144cu ka\u017cdego z etap\u00f3w).<\/p>\n<p>Pojawia\u0142y si\u0119 jednak znacznie bardziej radykalne wypowiedzi dowodz\u0105ce, \u017ce gra ko\u0144czy si\u0119 wr\u0119cz w kilku ruchach. Tu zdecydowanie chcia\u0142bym polemizowa\u0107. Owszem, nie b\u0119d\u0105c pilnowanym, bardzo \u0142atwo jest wygra\u0107 gr\u0119 \u2013 w zasadzie nie ma problemu, \u017ceby zrobi\u0107 to w dwie, maksymalnie trzy rundy. Jakim sposobem? Ano cz\u0119\u015b\u0107 r\u00f3l zbli\u017ca si\u0119 do swojego warunku zwyci\u0119stwa nie tylko przez w\u0142asne akcje, ale i po\u015brednio przez ruchy przeciwnik\u00f3w. Dajmy na to jakie\u015b pole, powiedzmy Hala produkcyjna, dostarcza zasob\u00f3w \u2013 Pracowito\u015bci (kt\u00f3ra potrzebna jest do zwyci\u0119stwa Przodownikowi), ale r\u00f3wnocze\u015bnie podnosi Wydajno\u015b\u0107 zak\u0142adu, a wi\u0119c pomaga osobie, kt\u00f3ra w danym momencie kontroluje Kierownika. W ten spos\u00f3b ma\u0142o uwa\u017cny przeciwnik, kt\u00f3ry koncentruje si\u0119 przede wszystkim na w\u0142asnych celach, a nie obserwuje sytuacji reszty uczestnik\u00f3w zabawy, mo\u017ce si\u0119 sta\u0107 naszym mimowolnym sprzymierze\u0144cem.<\/p>\n<div id=\"attachment_33857\" style=\"width: 210px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/fsc.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-33857\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/fsc-200x150.jpg\" alt=\"\" title=\"Karty G\u0142osu FSC\" width=\"200\" height=\"150\" class=\"size-medium wp-image-33857\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/fsc-200x150.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/fsc.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-33857\" class=\"wp-caption-text\">Karty G\u0142osu FSC<\/p><\/div>\n<p>I tu dochodzimy do kluczowego, moim zdaniem, spostrze\u017cenia. \u201eW Zak\u0142adzie\u201d nie jest gr\u0105 o realizacji w\u0142asnej strategii zwyci\u0119stwa. W znacznie wi\u0119kszym stopniu jest to gra o pilnowaniu, by inni nie wygrali. Obserwacja posuni\u0119\u0107 przeciwnik\u00f3w, ogarni\u0119cie ca\u0142o\u015bci sytuacji na stole i umiej\u0119tno\u015b\u0107 przewidzenia, kto d\u0105\u017cy do kt\u00f3rego celu oraz jak szybko jest w stanie go zrealizowa\u0107, jest kluczem zar\u00f3wno do zako\u0144czenia partii sukcesem, jak i do czerpania z niej prawdziwej przyjemno\u015bci. Rezygnacja z takiego podej\u015bcia sko\u0144czy si\u0119 smutno: przegramy nader szybko i nie maj\u0105c poj\u0119cia, dlaczego.<\/p>\n<p><strong>Aby plusy nie przes\u0142oni\u0142y nam minus\u00f3w (i vice versa)<\/strong><\/p>\n<p>Teraz, zbli\u017caj\u0105c si\u0119 do podsumowania recenzji, zamiast napisa\u0107 co\u015b w stylu: \u201eto jest dobra\/z\u0142a gra, ale ma te\u017c z\u0142e\/dobre elementy\u201d, postaram si\u0119 zasugerowa\u0107, komu powinna si\u0119 spodoba\u0107, a kto mo\u017ce poczu\u0107 si\u0119 ni\u0105 zawiedziony:<\/p>\n<p>Zatem: dla kogo jest \u201eLubelski Lipiec\u201d?<\/p>\n<p><em>Dla nie boj\u0105cych si\u0119 bezpo\u015bredniej interakcji.<\/em><\/p>\n<p>Interakcji jest w grze w br\u00f3d, i to zar\u00f3wno takiej mniej konfrontacyjnej (nie wiem, kto jest Dziennikarzem, ale nastroje s\u0105 zbyt blisko jego warunku zwyci\u0119stwa, wi\u0119c je troch\u0119 zmieni\u0119), jak i zupe\u0142nie jawnej (wybierz gracza i zr\u00f3b mu krzywd\u0119). <\/p>\n<p><em>Dla ceni\u0105cych sobie klimat i setting dobrze po\u0142\u0105czone z mechanik\u0105.<\/em><\/p>\n<p>Szczeg\u00f3lnie, je\u015bli bliski jest im humor rodem z \u201eMisia\u201d i \u201eAlternatyw\u201d, poczuj\u0105 si\u0119 jak u siebie w domu. Co godne pochwa\u0142y, mechanika gry wynika z tematu, a nie jest do niego doklejona na si\u0142\u0119. Agent rzeczywi\u015bcie szuka Opozycjonisty, rozm\u00f3wki w Palarni zwi\u0119kszaj\u0105 niezadowolenie a \u201eW\u00f3dka i og\u00f3rki\u201d pozwol\u0105 nam zjedna\u0107 sobie koleg\u00f3w.<\/p>\n<p><em>Dla lubi\u0105cych napi\u0119cie.<\/em><\/p>\n<p>W ka\u017cdej chwili kto\u015b mo\u017ce wygra\u0107, bezpieczne sytuacje zdarzaj\u0105 si\u0119 rzadko, wi\u0119c ka\u017cdy ruch jest istotny.<\/p>\n<p><em>Dla uwa\u017cnych obserwator\u00f3w i ludzi nie boj\u0105cych si\u0119 liczy\u0107 do dziesi\u0119ciu.<\/em><\/p>\n<p>\u017beby dobrze gra\u0107 trzeba mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 zar\u00f3wno bie\u017c\u0105cej sytuacji na planszy w po\u0142\u0105czeniu z hipotetycznymi rolami wsp\u00f3\u0142graczy, jak i ich potencjalnych ruch\u00f3w. (Kierownika trzeba blokowa\u0107 ju\u017c teraz, a Karierowicz potrzebuje co najmniej trzech ruch\u00f3w, chyba \u017ce \u015bciemnia i wcale nie jest Karierowiczem, tylko Agentem i zbiera \u017cetony w zupe\u0142nie innym celu.)<\/p>\n<p><em>Dla umiej\u0105cych blefowa\u0107.<\/em><\/p>\n<p>Bo nie ma nic pi\u0119kniejszego ni\u017c zwyci\u0119stwo, kiedy wszyscy do przedostatniego ruchu my\u015bleli, \u017ce gra si\u0119 zupe\u0142nie inn\u0105 rol\u0105. Ale nie jest to bynajmniej umiej\u0119tno\u015b\u0107 wymagana \u2013 po prostu fajnie jest wszystkich oszuka\u0107.<\/p>\n<div id=\"attachment_33853\" style=\"width: 210px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/all.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-33853\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/all-200x150.jpg\" alt=\"\" title=\"Lubelski Lipiec\" width=\"200\" height=\"150\" class=\"size-medium wp-image-33853\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/all-200x150.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/all.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-33853\" class=\"wp-caption-text\">Lubelski Lipiec<\/p><\/div>\n<p>Dla kogo \u201eLubelski Lipiec\u201d nie jest:<\/p>\n<p><em>Dla graj\u0105cych tylko pod siebie.<\/em><\/p>\n<p>Mi\u0142o\u015bnicy pasjans\u00f3w lubuj\u0105cy si\u0119 w rozbudowie \u201ew\u0142asnego gospodarstwa\u201d nie maj\u0105 w tej grze \u017cadnych szans. Co wi\u0119cej \u2013 mog\u0105 popsu\u0107 j\u0105 innym graczom (\u201eCz\u0142owieku, przecie\u017c on ma Kierownika a Wydajno\u015b\u0107 wynosi 90%, co Ty robisz w Hali produkcyjnej!?\u201d \u201eA bo ja zbieram Pracowito\u015b\u0107.\u201d)<\/p>\n<p><em>Dla lubi\u0105cych idealnie r\u00f3wne warunki.<\/em><\/p>\n<p>Jak wspomina\u0142em, role s\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne. Jedne wymagaj\u0105 zbierania zasob\u00f3w, co jest do\u015b\u0107 widoczne dla innych, ale trudno mu przeciwdzia\u0142a\u0107. Inne s\u0105 wprost opozycyjne wobec siebie \u2013 ka\u017cdy punkt dla Dziennikarza to strata punktu Opozycjonisty. A je\u015bli jeszcze dodamy fakt, \u017ce nie w ka\u017cdej partii znajdzie si\u0119 zar\u00f3wno Dziennikarz, jak i Opozycjonista\u2026 Jasne jest, \u017ce szanse nie s\u0105 wyr\u00f3wnane przez sam\u0105 tylko mechanik\u0119 i dopiero dzia\u0142ania graczy musz\u0105 dba\u0107 o to, \u017ceby komu\u015b nie by\u0142o zbyt \u0142atwo.<\/p>\n<p><em>Dla oczekuj\u0105cych epickiej rozgrywki.<\/em><\/p>\n<p>W tej grze nie rozbudujemy si\u0119, nie wprowadzimy w \u017cycie wieloetapowego planu, nie wymy\u015blimy przed gr\u0105 strategii, kt\u00f3r\u0105 potem mozolnie zrealizujemy by w trzeciej godzinie gry zatryumfowa\u0107. Tu przede wszystkim reagujemy, pilnujemy i kombinujemy, rozgrywka mo\u017ce sko\u0144czy\u0107 si\u0119 w ka\u017cdej chwili, a jej przebieg zale\u017cy daleko bardziej od bie\u017c\u0105cych dzia\u0142a\u0144 wszystkich graczy ni\u017c od dalekosi\u0119\u017cnych strategii.<\/p>\n<p><strong>Po sko\u0144czonym dniu pracy W Zak\u0142adzie<\/strong><\/p>\n<p>Nie tak dawno pozna\u0142em inn\u0105 gr\u0119 planszow\u0105, kt\u00f3ra teraz si\u0142\u0105 rzeczy przychodzi mi na my\u015bl. To \u201eAnkh-Morpork\u201d Martina Wallace\u2019a. Fantastyczna zabawa dla grupki znajomych, kt\u00f3rzy chc\u0105 si\u0119 po\u015bmia\u0107 i poprzeszkadza\u0107 sobie na planszy, ale nieszczeg\u00f3lnie zale\u017cy im na zwyci\u0119stwie, a przede wszystkim na tym, \u017ceby zale\u017ca\u0142o ono od ich umiej\u0119tno\u015bci.<\/p>\n<p>Je\u017celi jednak chcieliby\u015bcie spr\u00f3bowa\u0107 czego\u015b, co ma sporo podobnych za\u0142o\u017ce\u0144 (silnie opozycyjna gra z tajnymi rolami i asymetrycznymi warunkami zwyci\u0119stwa), ale znacznie mniej pozostawia losowi, a o wiele wi\u0119cej graczom, powinni\u015bcie by\u0107 mo\u017ce si\u0119gn\u0105\u0107 po produkt Fabryki Gier Historycznych. \u015amiechu te\u017c b\u0119dzie co niemiara, a wp\u0142yw na rozgrywk\u0119 istotnie wi\u0119kszy.<\/p>\n<p>Pozostaje pytanie, czy owi czysto niedzielni gracze, bawi\u0105cy si\u0119 \u015bwietnie przy leciutkim \u201eAnkh-Morpork\u201d, poradz\u0105 sobie i doceni\u0105 gr\u0119, kt\u00f3ra wymaga od nich sporo wi\u0119cej uwagi i koncentracji. Nie ze wzgl\u0119du na z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 zasad, kt\u00f3ra lokuje si\u0119 na poziomie tytu\u0142\u00f3w familijnych, ale na konieczno\u015b\u0107 wi\u0119kszego wysi\u0142ku umys\u0142owego potrzebnego, by wydoby\u0107 z \u201eLubelskiego Lipca\u201d wszelkie zalety.<\/p>\n<p>Pozostaje jeszcze jedna kwestia. Dlaczego we wst\u0119pie podkre\u015bla\u0142em fakt, \u017ce autorzy w pierwszej kolejno\u015bci s\u0105 graczami, a w drugiej dopiero historykami? Bo moim zdaniem bardzo wida\u0107 w to ko\u0144cowym produkcie Fabryki Gier Historycznych. Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, o ile \u201ebarejowski\u201d klimat przy rozgrywce utrzymywa\u0142 si\u0119 przez d\u0142u\u017cszy czas, o tyle jej aspekt edukacyjny do\u015b\u0107 szybko dla mnie wyparowa\u0142, zast\u0105piony zimnymi kalkulacjami: to pole da mi plus jeden, a tam trzeba uwa\u017ca\u0107, \u017ceby przeciwnik nie wyci\u0105gn\u0105\u0142 minus dwa. Nie wiem, czy dok\u0142adnie takie by\u0142y zamierzenia tw\u00f3rc\u00f3w, ale ja tak widz\u0119 ich efekt.<\/p>\n<p>Recenzj\u0119 mia\u0142em pisa\u0107 z punktu widzenia gracza, i jako graczowi \u201eLubelski Lipiec\u201d zdecydowanie mi si\u0119 podoba\u0142. Je\u015bli jednak kto\u015b spodziewa si\u0119 po dziele lubelskich historyk\u00f3w nowego gatewaya w rodzaju \u201eKolejki\u201d, mo\u017ce zosta\u0107 (mi\u0142o lub niemi\u0142o) zaskoczony.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dzie\u0144 dobry, cze\u015b\u0107 i czo\u0142em! Pytacie, sk\u0105d si\u0119 wzi\u0105\u0142em? Do napisania niniejszej recenzji przygotowywa\u0142em si\u0119 w do\u015b\u0107 specyficznych i nader adekwatnych okoliczno\u015bciach. Niemal wszystkie partie testowe rozegrane by\u0142y nie do\u015b\u0107, \u017ce w Lublinie, to jeszcze w\u0142a\u015bnie w lipcu. Wprawdzie dopiero trzydzie\u015bci dwa lata po wydarzeniach, kt\u00f3rymi inspirowana jest gra, ale liczy si\u0119 przecie\u017c symbolika. Tu &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":147,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-33850","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33850","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/147"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33850"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33850\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33850"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33850"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33850"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=33850"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}