{"id":34316,"date":"2012-09-20T10:16:36","date_gmt":"2012-09-20T08:16:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=34316"},"modified":"2012-09-21T09:06:52","modified_gmt":"2012-09-21T07:06:52","slug":"michal-stajszczak-opowiada-o-grze-rancho","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2012\/09\/20\/michal-stajszczak-opowiada-o-grze-rancho\/","title":{"rendered":"Micha\u0142 Stajszczak opowiada o grze Rancho"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>“Super farmer to gra, kt\u00f3ra powsta\u0142a w Warszawie w 1943 roku. Nosi\u0142a wtedy tytu\u0142 \u201eHodowla zwierz\u0105tek\u201d. Gr\u0119 wymy\u015bli\u0142 wybitny polski matematyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, Karol Borsuk. (…) Gra bawi\u0142a nie tylko dzieci, wci\u0105ga\u0142a tak\u017ce i doros\u0142ych pomagaj\u0105c im przetrwa\u0107 ponure okupacyjne wieczory.” (wst\u0119p z instrukcji do gry SuperFarmer, wyd. Granna). T\u0105 gr\u0119 zna chyba ka\u017cdy, kto si\u0119ga do plansz\u00f3wek i w dodatku ma dzieci. Niekoniecznie posiada w swojej kolekcji, jak ja, ale przynajmniej raz w \u017cyciu zagra\u0142, widzia\u0142 lub s\u0142ysza\u0142. W tym roku premier\u0119 b\u0119dzie mia\u0142a gra Rancho – kontynuacja Super Farmera i o niej opowie nam autor – pan Micha\u0142 Stajszczak.<\/p>\n

<\/p>\n

W latach 70tych prowadzi\u0142 Pan Sekcj\u0119 Gier Planszowych w klubie studenckim. Czy to by\u0142o Pana pierwsze spotkanie z grami planszowymi?<\/strong>
\nPierwszy kontakt z grami planszowymi mia\u0142em du\u017co wcze\u015bniej, chyba jeszcze zanim poszed\u0142em do szko\u0142y podstawowej. Chocia\u017c wydaje mi si\u0119, \u017ce zaczyna\u0142em od gier karcianych, oczywi\u015bcie gier dziecinnych, takich jak wojna, \u015bwinka czy oszukaniec. W mojej rodzinie gry w karty by\u0142y bardzo popularne, kart u\u017cywa\u0142o si\u0119 i zu\u017cywa\u0142o du\u017co, a cz\u0119\u015bciowo zu\u017cyte przechodzi\u0142y na u\u017cytek dzieci czyli mnie i m\u0142odszego o rok brata. Ale i gier planszowych zna\u0142em w dzieci\u0144stwie sporo \u2013\u00a0 w podstaw\u00f3wce gra\u0142em na pewno m.in. w chi\u0144czyka, warcaby, szachy, m\u0142ynek, halm\u0119, beczu\u0142ki (czyli lotto) i kilka zr\u0119czno\u015bciowych: bierki, pche\u0142ki, skacz\u0105ce czapeczki i bilard z kulk\u0105, wystrzeliwan\u0105 za pomoc\u0105 spr\u0119\u017cyny. To by\u0142y lata 60-te XX wieku i wielkiego wyboru nie by\u0142o. P\u00f3\u017aniej, ju\u017c jak by\u0142em w liceum, dosta\u0142em dwie ksi\u0105\u017cki na temat gier planszowych i liczba znanych przeze mnie plansz\u00f3wek wzros\u0142a do kilkudziesi\u0119ciu, a mo\u017ce nawet wi\u0119cej.<\/p>\n

Jest Pan autorem kilku gier planszowych i przet\u0142umaczy\u0142 Pan regu\u0142y do wielu gier. Czy m\u00f3g\u0142by Pan to podsumowa\u0107?<\/strong>
\nJe\u015bli chodzi o wydane gry, w kt\u00f3rych tworzeniu bra\u0142em udzia\u0142, to by\u0142o ich oko\u0142o dziesi\u0119ciu. Ale po\u0142owa z nich to quizy, w kt\u00f3rych mechanika odgrywa raczej drugorz\u0119dn\u0105 rol\u0119, cho\u0107 zawsze stara\u0142em si\u0119, by by\u0142a oryginalna. A t\u0142umacze\u0144 zrobi\u0142em chyba ponad 100 ale cz\u0119\u015b\u0107 z nich to by\u0142y kieszonkowe gry elektroniczne, sporo by\u0142o tak\u017ce prostych zr\u0119czno\u015bci\u00f3wek, kt\u00f3rych instrukcja sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z kilku zda\u0144.<\/p>\n

\u00a0Jest Pan r\u00f3wnie\u017c autorem dynamicznego wariantu w grze SuperFarmer;\u00a0 sk\u0105d si\u0119 wzi\u0105\u0142 pomys\u0142 na modyfikacj\u0119 zasad gry prof. Borsuka?<\/strong>
\nSzczerze m\u00f3wi\u0105c, nie wiadomo, jak wygl\u0105da\u0142y oryginalne zasady, opracowane przez profesora Borsuka. Z tego co wiem, nie zachowa\u0142 si\u0119 \u017caden kompletny egzemplarz gry \u201eHodowla zwierz\u0105tek\u201d, a jedyny, kt\u00f3ry widzia\u0142em, nie zawiera\u0142 instrukcji. Profesor Borsuk nigdy po wojnie nie wraca\u0142 do tematu gier i nawet jego najbli\u017csi wsp\u00f3\u0142pracownicy nie wiedzieli, \u017ce kiedy\u015b tworzy\u0142 gry. Zasady, kt\u00f3re obowi\u0105zuj\u0105 w grze SuperFarmer, zosta\u0142y spisane na podstawie ustnych przekaz\u00f3w, wi\u0119c nie ma gwarancji, \u017ce s\u0105 w pe\u0142ni zgodne z wersj\u0105 autora.
\nPomys\u0142 na \u201ewariant dynamiczny\u201d wzi\u0105\u0142 si\u0119 z obserwacji wielu partii i … rachunku prawdopodobie\u0144stwa. Bardzo irytuj\u0105ca jest dla gracza sytuacja, gdy przez kilka kolejnych rzut\u00f3w nic nie zyskuje. Niestety do\u015b\u0107 cz\u0119sto tak si\u0119 zdarza na pocz\u0105tku gry albo po \u201ewyzerowaniu\u201d stada gracza przez wyrzucenie wilka. Najgorzej za\u015b, gdy tym zirytowanym graczem jest potencjalny klient hurtowy, a ta pechowa seria rzut\u00f3w zdarza si\u0119 podczas prezentacji gry na targach. W\u0142a\u015bciciele Granny zwr\u00f3cili si\u0119 wi\u0119c do mnie z propozycj\u0105, aby znale\u017a\u0107 wyj\u015bcie z tej sytuacji. Pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 rachunkiem prawdopodobie\u0144stwa sprawdzi\u0142em, \u017ce faktycznie szansa na tak\u0105 bezowocn\u0105 seri\u0119 rzut\u00f3w jest zbyt du\u017ca, ale przez drobn\u0105 modyfikacj\u0119 zasad mo\u017cna j\u0105 radykalnie zmniejszy\u0107 i tak powsta\u0142 \u201ewariant dynamiczny\u201d.<\/p>\n

SuperFarmer nie m\u00f3g\u0142 trafi\u0107 na niekt\u00f3re rynki zagraniczne ze wzgl\u0119du na wyst\u0119puj\u0105ce w grze \u015bwinie. Czy to by\u0142 jedyny pow\u00f3d do stworzenia Rancho?<\/strong>
\nPowod\u00f3w by\u0142o kilka \u2013 nie tylko ten \u201e\u015bwi\u0144ski\u201d, czy mo\u017ce raczej \u201eanty\u015bwi\u0144ski\u201d. Bezpo\u015brednim impulsem by\u0142a sugestia ze strony jednego z zagranicznych dystrybutor\u00f3w, \u017ceby wyda\u0107 jak\u0105\u015b kontynuacj\u0119 gry SuperFarmer czy mo\u017ce raczej wersj\u0119 dla bardziej zaawansowanych graczy. Pod koniec stycznia 2011 zosta\u0142em zaproszony do Granny i zaproponowano mi stworzenie gry, kt\u00f3r\u0105 nazwali\u015bmy roboczo SuperFarmer Advanced. Podstawowe za\u0142o\u017cenia by\u0142y takie: gra ma nawi\u0105zywa\u0107 do dw\u00f3ch najwa\u017cniejszych w\u0142a\u015bciwo\u015bci SuperFarmera \u2013 dwunasto\u015bciennych kostek i wymiany zwierz\u0105t, w grze ma nie by\u0107 \u015bwi\u0144 (zosta\u0142y usuni\u0119te w\u0142a\u015bnie z podanego w pytaniu powodu), a pude\u0142ko ma by\u0107 takie, jak SuperFarmera w wersji de lux, ale bardziej wype\u0142nione rekwizytami. Mniej wi\u0119cej po trzech tygodniach uda\u0142o mi si\u0119 stworzy\u0107 pierwsz\u0105 wersj\u0119 i przeprowadzi\u0107 test w kawiarni Monsoon. Poniewa\u017c przed rozgrywk\u0105 wyja\u015bni\u0142em wsp\u00f3\u0142graczom, dlaczego gramy bez \u015bwi\u0144, gra zyska\u0142a miano \u201eKoszernego SuperFarmera\u201d lub w skr\u00f3cie KosherFarmera i pod tak\u0105 nazw\u0105 wyst\u0119puje na naszym forum w w\u0105tku, po\u015bwi\u0119conym spotkaniom Monsoon Group.<\/p>\n

Czy m\u00f3g\u0142by Pan opowiedzie\u0107 o najwa\u017cniejszych elementach mechaniki?<\/strong>
\nMechanika sk\u0142ada si\u0119 w\u0142a\u015bciwie z dw\u00f3ch element\u00f3w, stanowi\u0105cych dwie fazy ruchu gracza. Pierwsza (dobrowolna) cz\u0119\u015b\u0107 ruchu to przeprowadzenie wymiany zwierz\u0105t, w ramach kt\u00f3rej mo\u017cna tak\u017ce kupi\u0107 nowe pastwisko. Gracz zaczyna parti\u0119, maj\u0105c zagrod\u0119 o powierzchni dw\u00f3ch heks\u00f3w. Nast\u0119pne heksy mo\u017ce dokupi\u0107, p\u0142ac\u0105c za nie kr\u00f3likami. W\u0142a\u015bciwie to nawet musi dokupi\u0107, bo w Ranchu ka\u017cde zwierz\u0119 wymaga miejsca. Jeden heks wystarczy do wy\u017cywienia sze\u015bciu kr\u00f3lik\u00f3w lub jednej owcy. Krowa potrzebuje dw\u00f3ch heks\u00f3w, a ko\u0144 trzech. Jak kto\u015b nie ma wystarczaj\u0105cego terenu, to nie mo\u017ce rozwija\u0107 hodowli. Druga (obowi\u0105zkowa) cz\u0119\u015b\u0107 ruchu to rzut dwiema dwunasto\u015bciennymi kostkami. Je\u017celi wypadn\u0105 na nich zwierz\u0119ta hodowlane, to gracz zwykle powi\u0119ksza swoje stado, chyba, \u017ce ma pecha i wyrzuci akurat takie, kt\u00f3rych nie ma. Ciekawsza jest sytuacja, gdy na kostce wypadnie wilk albo lis, bo w Ranchu wyrzucenie drapie\u017cnika ma znaczenie nie tylko dla gracza, kt\u00f3ry aktualnie wykonuje ruch. Gracz rzuca specjaln\u0105 kostk\u0105 k6, aby okre\u015bli\u0107, kt\u00f3rej strefy planszy dotyczy zagro\u017cenie ze strony wilka lub lisa. Najbardziej zagro\u017cone s\u0105 oczywi\u015bcie pola najbli\u017cej lasu i dlatego s\u0105 najta\u0144sze.<\/p>\n

Na czym polega interakcja pomi\u0119dzy graczami?<\/strong>
\nW Ranchu s\u0105 trzy formy interakcji. Pierwsza, wyst\u0119puj\u0105ca ju\u017c w SuperFarmerze, to rywalizacja o zwierz\u0119ta, przede wszystkim kr\u00f3liki i psy. Ale w SuperFarmerze by\u0142a ona odczuwalna tylko przy du\u017cej liczbie graczy, natomiast w Ranchu liczba u\u017cywanych zwierz\u0105t jest zale\u017cna od liczby uczestnik\u00f3w gry, wi\u0119c ta rywalizacja wyst\u0119puje zawsze.
\nDruga forma interakcji wynika z tego, \u017ce wyrzucenie lisa lub wilka stanowi zagro\u017cenie dla trz\u00f3d wszystkich graczy, a nie tylko rzucaj\u0105cego. Dzi\u0119ki temu wszyscy s\u0105 ca\u0142y czas zainteresowani przebiegiem rozgrywki.
\nNajistotniejsza jest jednak trzecia forma interakcji, bo zale\u017cy ona od decyzji graczy, a nie od losu. Gracze rywalizuj\u0105 nie tylko o zwierz\u0119ta, ale tak\u017ce o tereny, na kt\u00f3rych b\u0119d\u0105 je hodowa\u0107.<\/p>\n

Czy w grze w jaki\u015b spos\u00f3b zarz\u0105dza si\u0119 losowo\u015bci\u0105 wynikaj\u0105c\u0105 z rzutu ko\u015b\u0107mi?<\/strong>
\nNie ma zarz\u0105dzania losowo\u015bci\u0105 w takim znaczeniu, jak w np. Zamkach Burgundii, \u017ce gracz mo\u017ce wykorzysta\u0107 wynik rzutu na kilka sposob\u00f3w. W Ranchu efektu rzutu zmieni\u0107 nie mo\u017cna. Ale mo\u017cna zarz\u0105dza\u0107 losowo\u015bci\u0105 w inny spos\u00f3b, odpowiednio przygotowuj\u0105c si\u0119 przed rzutem. Zreszt\u0105 tak jest w SuperFarmerze – mo\u017cna robi\u0107 takie wymiany, by optymalizowa\u0107 potencjalne szanse przyrostu stada. W Ranchu dochodzi do tego mo\u017cliwo\u015b\u0107 przestawiania zwierz\u0105t, by uchroni\u0107 najcenniejsze przed gro\u017ab\u0105, wynikaj\u0105c\u0105 z mo\u017cliwo\u015bci wyrzucenia wilka przez innego z graczy.<\/p>\n

Czy mia\u0142 Pan jakie\u015b pomys\u0142y odno\u015bnie mechaniki, kt\u00f3re nie znalaz\u0142y si\u0119 w grze?<\/strong>
\nOczywi\u015bcie. Chyba zawsze przy tworzeniu gier powstaj\u0105 koncepcje, kt\u00f3re nie sprawdzaj\u0105 si\u0119 podczas testowania. By\u0142 na przyk\u0142ad taki pomys\u0142, \u017ce wilk i lis to b\u0119d\u0105 figurki, poruszane przez gracza, kt\u00f3ry wyrzuci\u0142 na kostce symbol wilka lub lisa. Mia\u0142o to by\u0107 narz\u0119dzie z\u0142o\u015bliwej negatywnej interakcji, bo wiadomo, \u017ce drapie\u017cniki by\u0142yby kierowane w taki spos\u00f3b, \u017ceby wyrz\u0105dzi\u0107 szkod\u0119 zwierz\u0119tom przeciwnik\u00f3w.<\/p>\n

Jak przebiega\u0142a wsp\u00f3\u0142praca z testerami z Monsoon Group?<\/strong>
\nBardzo dobrze, wr\u0119cz znakomicie. Dzi\u0119ki nim gra bardzo szybko zyska\u0142a finaln\u0105 posta\u0107.<\/p>\n

Czy wydawnictwo Granna od razu zaakceptowa\u0142o Pana projekt?<\/strong>
\nMo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce tak. Oczywi\u015bcie by\u0142y zg\u0142aszane r\u00f3\u017cne uwagi czy w\u0105tpliwo\u015bci, ale praktycznie mechanika gry nie uleg\u0142a \u017cadnym zmianom.<\/p>\n

Czy ju\u017c Pan wie na jakie rynki trafi Rancho?<\/strong>
\nMam nadziej\u0119, \u017ce na wszystkie :). Wi\u0119cej b\u0119dzie wiadomo po targach w Essen.<\/p>\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za wywiad.<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>

Rancho, 2012 r.<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“Super farmer to gra, kt\u00f3ra powsta\u0142a w Warszawie w 1943 roku. Nosi\u0142a wtedy tytu\u0142 \u201eHodowla zwierz\u0105tek\u201d. Gr\u0119 wymy\u015bli\u0142 wybitny polski matematyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, Karol Borsuk. (…) Gra bawi\u0142a nie tylko dzieci, wci\u0105ga\u0142a tak\u017ce i doros\u0142ych pomagaj\u0105c im przetrwa\u0107 ponure okupacyjne wieczory.” (wst\u0119p z instrukcji do gry SuperFarmer, wyd. Granna). T\u0105 gr\u0119 zna chyba ka\u017cdy, …<\/p>\n","protected":false},"author":782,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-34316","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34316","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/782"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34316"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34316\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34316"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34316"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34316"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=34316"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}