{"id":3912,"date":"2009-01-19T00:54:16","date_gmt":"2009-01-18T23:54:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=3912"},"modified":"2017-12-22T21:38:31","modified_gmt":"2017-12-22T20:38:31","slug":"after-the-flood-czyli-wallacea-przyczynki-do-historii-sumeru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2009\/01\/19\/after-the-flood-czyli-wallacea-przyczynki-do-historii-sumeru\/","title":{"rendered":"After the Flood, czyli Wallace&#8217;a przyczynki do historii Sumeru"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/atf.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-3944\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/atf-143x200.jpg\" alt=\"\" width=\"143\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/atf-143x200.jpg 143w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/atf.jpg 429w\" sizes=\"auto, (max-width: 143px) 100vw, 143px\" \/><\/a>Wysy\u0142aj\u0105c swoich ludzi na ubieg\u0142oroczne Essen mia\u0142em na li\u015bcie \u017cycze\u0144 (albo ju\u017c zupe\u0142nie po polsku &#8211; wishli\u015bcie) jedn\u0105 pozycj\u0119 oznaczon\u0105 jako must-have: najnowsze dokonanie Martina Wallace&#8217;a, czyli After the Flood. Essen si\u0119 szcz\u0119\u015bliwie odby\u0142o, gra dojecha\u0142a i&#8230; zaleg\u0142a na p\u00f3\u0142ce. Pow\u00f3d? W\u0142a\u015bciwie to kilka: dedykowanie gry dla trzech os\u00f3b (a gramy przewa\u017cnie w czw\u00f3rk\u0119), jako\u015b tak niespecjalnie zach\u0119caj\u0105ce do &#8220;rzucenia si\u0119&#8221; w gr\u0119 regu\u0142y (wiem wiem, cecha szczeg\u00f3lna), troch\u0119 obawy &#8220;jak to b\u0119dzie&#8221; i czy moje oczekiwania po Brassie nie zostan\u0105 brutalnie rozwiane przez niezbyt udan\u0105 gr\u0119. No i tak sobie ATF le\u017ca\u0142, ja instrukcj\u0119 zaczyna\u0142em zna\u0107 fragmentami na pami\u0119\u0107 (bo ci\u0105gle liczy\u0142em \u017ce kiedy\u015b w odleg\u0142ej galaktyce zagram), no i jako\u015b tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce zamiast czw\u00f3rki siedli\u015bmy we troje dopiero dwa dni temu.<br \/>\n<!--more--><\/p>\n<div>Na pocz\u0105tku od razu wyja\u015bni\u0119, \u017ce poni\u017csze przemy\u015blenia s\u0105 wynikiem jednej gry. Zdecydowa\u0142em si\u0119 mimo to napisa\u0107, bo uwa\u017cam &lt;spoiler&gt; <strong>\u017ce jest to gra wybitna <\/strong>&lt;\/spoiler&gt; i nie mam co do tego \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci. Czasami w co\u015b si\u0119 gra i szczeg\u00f3lnie na pocz\u0105tku nie wiadomo jakie jest &#8211; przy After the Flood nie mam tego typu w\u0105tpliwo\u015bci, bo gra zaczarowa\u0142a mnie po mniej wi\u0119cej 15 minutach i zdanie na jej temat mam wyrobione, wi\u0119c wypowiadam si\u0119 do\u015b\u0107 jednoznacznie. Generalnie nie b\u0119d\u0119 chcia\u0142 przepisa\u0107 tutaj instrukcji, a raczej zale\u017cy mi na pokazaniu element\u00f3w stanowi\u0105cych o wyj\u0105tkowo\u015bci i \u015bwie\u017co\u015bci After the Flood. Gdybym mia\u0142 kr\u00f3tko powiedzie\u0107 o czym jest ta gra, to powiedzia\u0142bym \u017ce o rozumieniu wzgl\u0119dnych warto\u015bci, bo w\u0142a\u015bnie one w najwi\u0119kszym stopniu j\u0105 kszta\u0142tuj\u0105 (podzia\u0142 d\u00f3br, militarny uk\u0142ad si\u0142, wp\u0142ywy w prowincjach).<\/p>\n<div id=\"attachment_3950\" style=\"width: 209px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05009.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3950\" class=\"size-medium wp-image-3950\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05009-199x133.jpg\" alt=\"ATF szczeg\u00f3lnie popularny nie b\u0119dzie no bo jak mia\u0142by by\u0107, je\u015bli wydanych zosta\u0142o 1500 egzemplarzy?\" width=\"199\" height=\"133\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05009-199x133.jpg 199w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05009.jpg 774w\" sizes=\"auto, (max-width: 199px) 100vw, 199px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3950\" class=\"wp-caption-text\">ATF szczeg\u00f3lnie popularny nie b\u0119dzie no bo jak mia\u0142by by\u0107, je\u015bli wydanych zosta\u0142o 1500 egzemplarzy?<\/p><\/div>\n<p><strong>Co w \u015brodku, czyli nieco o komponentach materialnych<\/strong><br \/>\nW pude\u0142ku jest napraw\u0119 sporo fajnych rzeczy, bo ATF zrobiony jest \u0142adnie. Gra nie jest tania (szczeg\u00f3lnie przy obecnym kursie z\u0142otego), ale dostaje si\u0119 za to rzecz wykonan\u0105 na najwy\u017cszym poziomie. Gdzie\u015b to kiedy\u015b pisa\u0142em, ale m\u00f3j syn (4 lata) otwieraj\u0105c po kolei pude\u0142ka przywiezione z Essen\u00a0 (ATF, Container, The Dutch Golden Age), przy ATF a\u017c krzykn\u0105\u0142 z zachwytu (czego nie zrobi\u0142 nawet przy statkach z Containera) &#8211; ilo\u015b\u0107 klock\u00f3w, dysk\u00f3w, podstawek jest naprawd\u0119 du\u017ca. A wszystko w drewnie i \u0142adnych \u017cywych kolorach (tylko konia z rz\u0119dem temu, kto powie dlaczego poza czerwonym i zielonym gra si\u0119 kolorem fioletowym)! Plansza jest spora i mimo stylistyki nawi\u0105zuj\u0105cej do okresu historycznego &#8211; bardzo czytelna. Cz\u0119\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wna sk\u0142ada si\u0119 z mapy Mezopotamii, a wi\u0119c Sumerem wraz z przyleg\u0142o\u015bciami. Sumer oznaczony jest kolorem \u017c\u00f3\u0142tym, krainy pozosta\u0142e &#8211; br\u0105zowym. Wszystko jest do\u015b\u0107 du\u017ce i bardzo wygodne w u\u017cytkowaniu. Poza map\u0105, na planszy znajduje si\u0119 jeszcze zestaw p\u00f3l\/tabel pomocniczych (tor punktacji, tor post\u0119pu gry, tor oznaczania kolejno\u015bci, miejsce do okre\u015blania si\u0142y armii) oraz uzupe\u0142niaj\u0105cych (rolnicy, tkacze, skrybowie, wytw\u00f3rcy narz\u0119dzi).<\/p>\n<div id=\"attachment_3949\" style=\"width: 209px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05001.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3949\" class=\"size-medium wp-image-3949\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05001-199x133.jpg\" alt=\"Elementy po podzieleniu. Wcze\u015bniej wygl\u0105daj\u0105 bardziej malowniczo.\" width=\"199\" height=\"133\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05001-199x133.jpg 199w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05001.jpg 774w\" sizes=\"auto, (max-width: 199px) 100vw, 199px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3949\" class=\"wp-caption-text\">Elementy po podzieleniu. Wcze\u015bniej wygl\u0105daj\u0105 bardziej malowniczo.<\/p><\/div>\n<p><strong>Mechanika, czyli troch\u0119 konkret\u00f3w<\/strong><br \/>\nSama gra sk\u0142ada si\u0119 z pi\u0119ciu tur, jednak tury s\u0105 d\u0142ugie. Wiem, \u017ce tego typu rozwi\u0105zania maj\u0105 swoich zwolennik\u00f3w i przeciwnik\u00f3w (wskazuj\u0105cych przede\u00a0 wszystkim na ma\u0142\u0105 ilo\u015b\u0107 podejmowanych akcji, np. w Ysie), ale tutaj te 5 tur w zupe\u0142no\u015bci wystarcza. Jest tak prawdopodobnie dlatego, \u017ce ilo\u015b\u0107 podejmowanych w turze akcji jest spora i narzeka\u0107 na to, \u017ce nie ma co robi\u0107 si\u0119 zwyczajnie nie da. Dodatkowo w turze 2 i 4 pojawia si\u0119 zjawisko okresowego podupadania \u015bwietno\u015bci sumeryjskiego \u015bwiata (decline phase), z czym wi\u0105\u017ce si\u0119 akcja polegaj\u0105ca na ograniczaniu ilo\u015bci funkcjonuj\u0105cych na planszy zasob\u00f3w. Standardowa tura sk\u0142ada si\u0119 z:<\/p>\n<ul>\n<li>otrzymania zbo\u017ca i tekstyli\u00f3w wyprodukowanych przez naszych robotnik\u00f3w<\/li>\n<li>otrzymania 8 (w pierwszej turze &#8211; 10) pracownik\u00f3w do rozdystrybuowania na planszy<\/li>\n<li>wykonywania akcji graczy<\/li>\n<li>ustalenia kolejno\u015bci w nast\u0119pnej turze<\/li>\n<li>wyliczenia punkt\u00f3w zwyci\u0119stwa<\/li>\n<li>zako\u0144czeniu tury (posprz\u0105taniu po wcze\u015bniejszych akcjach)<\/li>\n<\/ul>\n<p>Te &#8220;akcje graczy&#8221; to katalog podstawowych dzia\u0142a\u0144 dost\u0119pnych dla graczy. Dzia\u0142aniami tymi s\u0105:<\/p>\n<ul>\n<li>umieszczanie robotnik\u00f3w na planszy<\/li>\n<li>budowa miast<\/li>\n<li>handlowanie<\/li>\n<li>rozpocz\u0119cie fazy imperium (start empire)<\/li>\n<li>rozw\u00f3j imperium (expand empire), w ramach kt\u00f3rego mo\u017cna wykonywa\u0107 trzy akcje: podboju terytori\u00f3w, wzmacniania swojej obecno\u015bci na terytoriach ju\u017c podbitych (reinforce) oraz niszczenie miast (destroy city)<\/li>\n<li>pasowanie (rezygnacja z ruchu).<\/li>\n<\/ul>\n<div id=\"attachment_3948\" style=\"width: 209px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05008.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3948\" class=\"size-medium wp-image-3948\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05008-199x133.jpg\" alt=\"Na planszy jest i kolorowo i czytelnie i wygodnie.\" width=\"199\" height=\"133\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05008-199x133.jpg 199w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05008.jpg 774w\" sizes=\"auto, (max-width: 199px) 100vw, 199px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3948\" class=\"wp-caption-text\">Na planszy jest i kolorowo i czytelnie i wygodnie.<\/p><\/div>\n<p><strong>Rzecz o ekonomii, czyli niespodzianki dwie<\/strong><br \/>\nAkcja gry toczy si\u0119 w staro\u017cytnej Mezopotamii, a w\u0142a\u015bciwie na terenach Sumeru oraz pa\u0144stw przyleg\u0142ych. Ca\u0142o\u015b\u0107 rozgrywki obejmuje okres oko\u0142o 1500 lat. Takie gry, to rozumiem! Co\u015b naprawd\u0119 z rozmachem \ud83d\ude42 My jako gracze nie jeste\u015bmy tam \u017cadnymi w\u0142adcami &#8211; po prostu staramy si\u0119 wzbogaci\u0107 i zyska\u0107 na znaczeniu. Dr\u00f3g do ubogacania kraju (oraz swojego rodu jest wiele), ale tak naprawd\u0119 licz\u0105 si\u0119 dwie: budowanie wystawnych miast oraz podb\u00f3j militarny. Efekty dzia\u0142a\u0144 militarnych s\u0105 p\u0142oche jako \u017cycie ludzkie, ale miasta zostan\u0105 na wieki (no, chyba \u017ce je kto\u015b zniszczy). Aby jednak te miasta budowa\u0107, a armie wystawia\u0107 potrzebne jest jakie\u015b finansowanie.<\/p>\n<p>I tutaj niespodzianka pierwsza: gra ekonomiczna bez pieni\u0119dzy. Zaskoczenie? Tylko pozorne, bo handel funkcjonuje, tyle \u017ce wymienny. Dzi\u0119ki temu zabiegowi uda\u0142o si\u0119 Wallace&#8217;owi wprowadzi\u0107 do gry fantastyczny klimat. Zasob\u00f3w jest kilka: zbo\u017ce, drewno, tekstylia, metal, narz\u0119dzia, olej, z\u0142oto i lapis lazuli. Ka\u017cdemu z tych towar\u00f3w odpowiada jaka\u015b liczba robotnik\u00f3w. Wydaj\u0105c swoje zasoby, p\u0142acimy tym samym robotnikom za prac\u0119. Pracownicy s\u0105 nam potrzebni przede wszystkim jako kupcy, pozwalaj\u0105cy na dokonywanie handlu wymiennego. W praktyce dzia\u0142a to tak, \u017ce gracze oddaj\u0105 jedn\u0105 jednostk\u0119 jakiego\u015b zasobu i dzi\u0119ki temu mog\u0105 umie\u015bci\u0107 NA JEDNYM OBSZARZE planszy odpowiadaj\u0105c\u0105 temu zasobowi liczb\u0119 pracownik\u00f3w. Przyk\u0142adowo: kostka zbo\u017ca umo\u017cliwia\u00a0 umieszczenie na planszy 1 pracownika, a dysk lapisu &#8211; 5. Istotny jest wym\u00f3g p\u0142acenia jedn\u0105 kostk\u0105. Je\u015bli chcemy umie\u015bci\u0107 gdzie\u015b 2 robotnik\u00f3w, to nie mo\u017cemy zap\u0142aci\u0107 za to dwiema \u017c\u00f3\u0142tymi kostkami &#8211; musimy zdoby\u0107 tak\u0105, kt\u00f3ra mo\u017cliwa po\u0142o\u017cenie dw\u00f3ch pracownik\u00f3w (w tym wypadku: drewno). Na starcie dostaje si\u0119 troch\u0119 zasob\u00f3w. Wszyscy rado\u015bnie buduj\u0105 sobie miasta, szastaj\u0105 &#8220;kas\u0105&#8221; na prawo i lewo&#8230; a potem przychodzi druga tura i wszyscy zastanawiaj\u0105 si\u0119, sk\u0105d wzi\u0105\u0107 cokolwiek \ud83d\ude42<\/p>\n<p>Podstawowym driverem gospodarki s\u0105 dwie aktywno\u015bci: rolnictwo i tkactwo. Obrazuj\u0105 je dwa pola umieszczone po prawej stronie planszy. Deleguj\u0105c tam robotnik\u00f3w, zapewniamy sobie dop\u0142yw zbo\u017ca i tekstyli\u00f3w, kt\u00f3re pozwol\u0105 nam p\u00f3\u017aniej na wykonywanie innych akcji. Powiem wi\u0119cej &#8211; zapewnienie sobie dostaw tych towar\u00f3w jest absolutnie kluczowe dla prowadzenia gry. Ilo\u015b\u0107 pozyskanych towar\u00f3w uzale\u017cniona jest od uk\u0142adu si\u0142 alokowanych do danej aktywno\u015bci. Pozornie skomplikowane, w rzeczywisto\u015bci banalnie proste i naprawd\u0119 fajne (brawo dla Wallace&#8217;a za ten patent). Dla ka\u017cdej aktywno\u015bci szereguje si\u0119 po prostu liczb\u0119 delegowanych pracownik\u00f3w i ze specjalnej tabeli odczytuje kto ile zasobu dostanie. Przyk\u0142adowo, je\u015bli ka\u017cdy ma po tyle samo, wtedy jest uk\u0142ad: pierwszy, pierwszy, pierwszy. Znajduje si\u0119 taki wiersz w tabeli i odczytuje \u017ce ka\u017cdy dostaje po 5 jednostek zbo\u017ca. Je\u015bli jedne z graczy alokuje tam dodatkowego robotnika to powstanie uk\u0142ad: pierwszy, drugi, drugi. Rzut oka do tabeli i wszystko jasne. Tak samo dzia\u0142a to w odniesieniu do tekstyli\u00f3w. Ca\u0142y czas trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce ilo\u015b\u0107 nie ma tam \u017cadnego znaczenia &#8211; niewa\u017cne ile ma gracz maj\u0105cy najwi\u0119cej. Ma najwi\u0119cej i ju\u017c. Mo\u017ce mie\u0107 dwa, a mo\u017ce i siedem &#8211; jego sprawa, niezale\u017cnie od tego dostawa\u0107 b\u0119dzie zbo\u017ce\/tekstylia w ilo\u015bci odpowiadaj\u0105cej graczowi pierwszemu. Tak naprawd\u0119, to zasada jest prosta &#8211; trzeba zgromadzi\u0107 jak najwi\u0119cej tych zasob\u00f3w i czasami op\u0142aca si\u0119 do\u0142o\u017cy\u0107 tam pracownika, nie \u017ceby dosta\u0107 wi\u0119cej, ale \u017ceby inni dostali mniej. Jedna kostka r\u00f3\u017cnicy to naprawd\u0119 sporo.<\/p>\n<div id=\"attachment_3951\" style=\"width: 209px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05004.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3951\" class=\"size-medium wp-image-3951\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05004-199x133.jpg\" alt=\"W g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci tabela z informacjami o dost\u0119pnym zbo\u017cu i tkaninach\" width=\"199\" height=\"133\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05004-199x133.jpg 199w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05004.jpg 774w\" sizes=\"auto, (max-width: 199px) 100vw, 199px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3951\" class=\"wp-caption-text\">W g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci tabela z informacjami o dost\u0119pnym zbo\u017cu i tkaninach<\/p><\/div>\n<p>Sam handel przebiega do\u015b\u0107 intuicyjnie &#8211; wydaj\u0105c zasoby gracze umieszczaj\u0105 swoich kupc\u00f3w w r\u00f3\u017cnych regionach, z kt\u00f3rych ka\u017cdy ma swoj\u0105 specjalizacj\u0119 (z\u0142oto, metal, itp). Oznacza to, \u017ce w danym miejscu mo\u017cna pozyska\u0107 tylko okre\u015blone dobro. Ka\u017cdy umieszczony w danym obszarze kupiec, pozwala na przeprowadzenie jednej transakcji (rozumianej jako wymian\u0119 jednej jednostki towaru). Je\u015bli ma si\u0119 wi\u0119c w danej prowincji trzech kupc\u00f3w, mo\u017cna dokona\u0107 tam trzech transakcji. No i w\u0142a\u015bnie przychodzi moment na niespodziank\u0119 drug\u0105: gracze przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 tabeli wymiany i zaczyna do nich dociera\u0107 (najcz\u0119\u015bciej trwa to ze dwie tury), \u017ce ca\u0142y proces handlu odbywa si\u0119 w uk\u0142adzie 1:1. M\u00f3wi\u0105c wprost, w wyniku handlu NIE MO\u017bNA zwi\u0119kszy\u0107 ilo\u015bci posiadanych towar\u00f3w. Jednostka z\u0142ota kosztuje zawsze jednostk\u0119 zbo\u017ca, po prostu trzeba tylko ustawi\u0107 sobie w\u0142a\u015bciwy \u0142a\u0144cuch wymiany. To nie jest tak, \u017ce &#8220;za z\u0142oto&#8221; kupi si\u0119 inne surowce\/towary. Nie kupi si\u0119. Troch\u0119 go potrzeba do r\u00f3\u017cnych rzeczy i tyle \ud83d\ude42 Prowincje s\u0105 go\u015bcinne i ch\u0119tnie handluj\u0105 ze wszystkimi &#8211; nie ma wi\u0119c znaczenia, \u017ce kto\u015b ma gdzie\u015b wi\u0119cej kupc\u00f3w. Po prostu b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 kupi\u0107 wi\u0119cej jednostek danego towaru. Jest od tego jeden wyj\u0105tek &#8211; wprowadzenie na dany teren armii powoduje, \u017ce handlowa\u0107 mo\u017ce tylko gracz, do kt\u00f3rego nale\u017cy armia. Znaczniki kupc\u00f3w nie s\u0105 zdejmowane &#8211; zostaj\u0105 na miejscu, ale w danej turze nie mog\u0105 prowadzi\u0107 dzia\u0142a\u0144 handlowych.<\/p>\n<div id=\"attachment_3952\" style=\"width: 209px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05003.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3952\" class=\"size-medium wp-image-3952\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05003-199x133.jpg\" alt=\"od zbo\u017ca do lapis lazuli. Wszystko zosta\u0142o spisane...\" width=\"199\" height=\"133\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05003-199x133.jpg 199w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05003.jpg 774w\" sizes=\"auto, (max-width: 199px) 100vw, 199px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3952\" class=\"wp-caption-text\">Ta tabela to jak alfa i omega handlu: od zbo\u017ca do lapis lazuli. Wszystko zosta\u0142o spisane...<\/p><\/div>\n<p>W\u015br\u00f3d dost\u0119pnych zasob\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 trzy zasoby specjalne: zbo\u017ce, tekstylia i narz\u0119dzia. Zb\u00f3\u017c i tekstyli\u00f3w nie da si\u0119 kupi\u0107 &#8211; jedyn\u0105 drog\u0105 ich pozyskania jest wyprodukowanie przez swoich pracownik\u00f3w umieszczonych na polach produkcji rolnej i tkackiej. Na podobnej zasadzie funkcjonuj\u0105 narz\u0119dzia &#8211; nie mo\u017cna ich kupi\u0107, ale mo\u017cna wytworzy\u0107 z posiadanych kostek metalu. S\u0142u\u017c\u0105 do tego robotnicy umieszczeni w polu wytw\u00f3rc\u00f3w narz\u0119dzi (tool makers) &#8211; ka\u017cdy robotnik pozwala na przetworzenie w danej turze jednej kostki metalu na jeden dysk narz\u0119dzi. Wykorzystanych robotnik\u00f3w przesuwa si\u0119 na drug\u0105 stron\u0119 pola. W nast\u0119pnej turze s\u0105 ponowne przesuwani na cz\u0119\u015b\u0107 aktywn\u0105. Raz umieszczonych robotnik\u00f3w nie zdejmuje si\u0119 z planszy, z wyj\u0105tkiem kilku okre\u015blonych sytuacji: konsekwencji nadej\u015bcia okresu upadku (decline) oraz skorzystania z pola skryb\u00f3w (robotnicy umieszczenie w polu skryb\u00f3w &#8211; maksymalnie dw\u00f3ch na gracza &#8211; pozwalaj\u0105 na zarz\u0105dzanie ju\u017c umieszczonymi na planszy pracownikami). Dzia\u0142a to tak samo jak w przypadku tw\u00f3rc\u00f3w narz\u0119dzi &#8211; z us\u0142ug skryby korzysta si\u0119 w dowolnym momencie, po czym przesuwa jego znacznik na drug\u0105 stron\u0119 pola, gdzie znajduje si\u0119 on do rozpocz\u0119cia si\u0119 nast\u0119pnej tury.<\/p>\n<div id=\"attachment_3953\" style=\"width: 209px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05005.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3953\" class=\"size-medium wp-image-3953\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05005-199x133.jpg\" alt=\"Jak wida\u0107 z pola g\u00f3rnego, tkaniny b\u0119d\u0105 dzielone wed\u0142ug modelu 1st, 1st, 2nd. Poni\u017cej nieu\u017cyci jeszcze skrybowie oraz wykorzystany przez czerwonego wytw\u00f3rca narz\u0119dzie (ciekawe na co poszed\u0142 wyprodukowany dysk?)\" width=\"199\" height=\"133\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05005-199x133.jpg 199w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05005.jpg 774w\" sizes=\"auto, (max-width: 199px) 100vw, 199px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3953\" class=\"wp-caption-text\">Jak wida\u0107 z pola g\u00f3rnego, tkaniny b\u0119d\u0105 dzielone wed\u0142ug modelu 1st, 1st, 2nd. Poni\u017cej nieu\u017cyci jeszcze skrybowie oraz wykorzystany przez czerwonego wytw\u00f3rca narz\u0119dzie (ciekawe na co poszed\u0142 wyprodukowany dysk?)<\/p><\/div>\n<p>Wszystkich akcji handlowych dokonuje si\u0119 w celu posiadania odpowiedniej ilo\u015bci materia\u0142\u00f3w do wzbogacenia swoich miast. Bo zasadniczo wygl\u0105da to tak, \u017ce miasto lokuje si\u0119 &#8220;za darmo&#8221;, tyle \u017ce takie miasto nie jest nic warte. Miasto przynosi (jednorazowo) punkty w momencie jego &#8220;wyko\u0144czenia&#8221; czyli do\u0142o\u017cenia drugiego kafelka (powstaje wtedy taki mini-ziggurat) i poniesienia zwi\u0105zanych z tym koszt\u00f3w. Do takiej akcji wymagane s\u0105 dwie kostki drewna (wersja minimalna za 4 punkty) oraz po jednym dysku pozosta\u0142ych zasob\u00f3w (wersja maksymalna &#8211; 20 punkt\u00f3w). Ka\u017cdy z gracz ma materia\u0142y (podstawki) dla czterech miast. Je\u015bli zbuduje si\u0119 wszystkie miasta, mo\u017cna jedno z nich zburzy\u0107 (nie traci si\u0119 punkt\u00f3w) i zbudowa\u0107 je ponownie.<\/p>\n<p><strong>Wojsko, czyli bazowa premia do ataku <\/strong><br \/>\nTeraz troch\u0119 o wojsku. W wyniku podejmowania akcji militarnych, w ka\u017cdej z pi\u0119ciu tur mo\u017ce powsta\u0107 jedno z trzech imperi\u00f3w. Imperia te s\u0105 efemeryczne i trwaj\u0105 tylko przez jedn\u0105 tur\u0119. Potem znikaj\u0105, ale pozostawiaj\u0105 chwa\u0142\u0119 w postaci punkt\u00f3w zwyci\u0119stwa. Na koniec ka\u017cdej tury, za ka\u017cdy kontrolowany militarnie (przez armi\u0119) obszar gracz otrzymuje dwa punkty. Jak ju\u017c wspomnia\u0142em, ka\u017cda jednostka armii spe\u0142nia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c jako kupiec, co wi\u0119cej &#8211; taki kupiec, kt\u00f3ry uniemo\u017cliwia handlowanie innym. Pami\u0119tacie, \u017ce za wstawienie pracownik\u00f3w trzeba by\u0142o p\u0142aci\u0107? Z wojskiem jest w tym aspekcie lepiej, bo wstawia si\u0119 go zupe\u0142nie darmowo. Ca\u0142y myk polega na tym, \u017ce je\u015bli do jakiej\u015b prowincji wprowadza si\u0119 w\u0142asn\u0105 armi\u0119, to nasi kupcy przestaj\u0105 wtedy handlowa\u0107. Je\u015bli wi\u0119c chcemy czego\u015b kupi\u0107 wi\u0119cej i nie zrobili\u015bmy tego wcze\u015bniej, to trzeba b\u0119dzie wzmocni\u0107 garnizon (a i tak tylko do dw\u00f3ch armii). Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, nie ma nic za darmo. Sama walka jest dosy\u0107 losowa i mocno premiuje atakuj\u0105cego. Tworz\u0105c armi\u0119 mo\u017cemy wyda\u0107 jedn\u0105 jednostk\u0119 zasob\u00f3w na jej wyekwipowanie. Tak\u0105 jednostk\u0119 umieszcza si\u0119 w odpowiednim miejscu planszy. Je\u015bli inny gracz b\u0119dzie tworzy\u0107 swoj\u0105 armi\u0119 i zap\u0142aci relatywnie wi\u0119cej, to jego wojsko b\u0119dzie uznawane za lepsze. R\u00f3\u017cnica jest w sumie nieznaczna i dotyczy tylko rozwi\u0105zywania konflikt\u00f3w si\u0142\u0105 \ud83d\ude09 Walki toczy si\u0119 przy u\u017cyciu dw\u00f3ch sze\u015bciennych kostek. Kostkami rzuca tylko atakuj\u0105cy (broni\u0105cy si\u0119 nie wykonuje \u017cadnej akcji, no, mo\u017ce trzyma\u0107 kciuki). Je\u015bli armia gracza atakuj\u0105cego jest silniejsza od armii gracza broni\u0105cego si\u0119 (to sprawdza si\u0119 na tracku, gdzie gracze op\u0142acaj\u0105 &#8220;wyszkolenie&#8221; swoich wojsk) to na dw\u00f3ch kostkach trzeba wyrzu\u0107 w sumie 5 lub wi\u0119cej. Je\u015bli atakuje armia s\u0142absza, zwyci\u0119\u017cy je\u015bli suma wyniesie 7 lub wi\u0119cej. Mechanika walki zach\u0119ca do \u015bmia\u0142ego tworzenia w\u0142asnych imperi\u00f3w &#8211; szczeg\u00f3lnie pod koniec gry gospodarcze kontrolowanie wybranych pozycji ma sens, bo pozwala zarz\u0105dza\u0107 dost\u0119pem do kluczowych surowc\u00f3w.<\/p>\n<div id=\"attachment_3954\" style=\"width: 209px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05006.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3954\" class=\"size-medium wp-image-3954\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05006-199x133.jpg\" alt=\"Armia czerwona jest silniejsza od armii fioletowej (kostka bia\u0142a ma wi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107 ni\u017c \u017c\u00f3\u0142ta). Je\u015bli zielony tworz\u0105c armie po\u0142o\u017cy jakikolwiek dysk, b\u0119dzie mie\u0107 najsilniejsz\u0105 armi\u0119 w danej turze.\" width=\"199\" height=\"133\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05006-199x133.jpg 199w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/dsc05006.jpg 774w\" sizes=\"auto, (max-width: 199px) 100vw, 199px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-3954\" class=\"wp-caption-text\">Armia czerwona jest silniejsza od armii fioletowej (kostka bia\u0142a ma wi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107 ni\u017c \u017c\u00f3\u0142ta). Je\u015bli zielony tworz\u0105c armie po\u0142o\u017cy jakikolwiek dysk, b\u0119dzie mie\u0107 najsilniejsz\u0105 armi\u0119 w danej turze.<\/p><\/div>\n<p><strong>Zamiast zako\u0144czenia<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Podstawowa wada: gra tylko dla trzech os\u00f3b. Cz\u0119\u015b\u0107 graczy b\u0119dzie mie\u0107 z tym problem, bo standardowo graj\u0105 w wi\u0119kszych grupach (chocia\u017cby 4 osoby) i ATF wtedy ex-definitione odpada, a szkoda. Zreszt\u0105 g\u0142osy &#8220;jaka szkoda, \u017ce tylko we trzy osoby&#8221; pojawi\u0142y si\u0119 tak\u017ce u nas i s\u0105dz\u0119, \u017ce podobnie wypowie si\u0119 ka\u017cdy, komu ta gra si\u0119 spodoba. Inn\u0105 rzecz\u0105 jest moim zdaniem perfekcyjne dopasowanie gry dla trzech os\u00f3b &#8211; liczba &#8220;stopni swobody&#8221; jest tutaj naprawd\u0119 ogromna.<\/li>\n<li>Wada mniejsza, p\u00f3\u0142godzinna. To jest gra z gatunku tych, kt\u00f3re s\u0105 szalenie intuicyjne i w sumie z bardzo \u0142adn\u0105 mechanik\u0105&#8230; tylko \u017ce to si\u0119 okazuje w trakcie gry, a wcze\u015bniej jest bardzo mozolne t\u0142umaczenie zasad. Tutaj mia\u0142em bezpo\u015brednie nawi\u0105zanie do t\u0142umaczenia Caylusa, Brassa, Reefa czy Sieny: gadam, gadam, gadam, a po twarzach z drugiej strony jako\u015b specjalnie nie wida\u0107 entuzjazmu. Koniecznie trzeba za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce wyt\u0142umaczenie zasad to jest jakie\u015b 30-45 minut roboty. Co wi\u0119cej, przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 tego czasu twarze os\u00f3b o\u015bwiecanych b\u0119d\u0105 widomym odbiciem pe\u0142nego rozwini\u0119cia skr\u00f3tu WTF (dobra rada: je\u015bli zaczn\u0105 kw\u0119ka\u0107, trzeba sprawi\u0107 aby zobaczyli w oczach t\u0142umacz\u0105cego skr\u00f3t RTFM).<\/li>\n<li>Mechanika jest bardzo dopracowana i intuicyjna. Po t\u0142umaczeniu i rozegraniu kilku ruch\u00f3w, wszyscy doskonale wiedz\u0105 o co chodzi i najwy\u017cej pojawiaj\u0105 si\u0119 od czasu do czasu pytania &#8220;szczeg\u00f3\u0142owe&#8221; (inna rzecz, \u017ce wymagaj\u0105ce przeczytania &#8211; jak to u Wallace&#8217;a &#8211; prawie ca\u0142ej instrukcji, je\u015bli akurat ta konkretna odpowied\u017a nie wpad\u0142a nam do g\u0142owy).<\/li>\n<li>Gra jest d\u0142uga. Te 180 minut o kt\u00f3rych m\u00f3wi BGG, to faktycznie 180 minut. Szczeg\u00f3lnie wymagaj\u0105ca czasowo b\u0119dzie pierwsza rozgrywka. Pewnie po 10 partii b\u0119dzie troch\u0119 szybciej, ale moim zdaniem nieznacznie. Ano dlatego, \u017ce troch\u0119 czasu zarobi si\u0119 na sprawach banalnych, ale wraz z kolejnymi rozgrywkami b\u0119d\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 zupe\u0142nie nowe koncepcje czy ca\u0142e strategie, co skonsumuje efekt oszcz\u0119dno\u015bci technicznych.<\/li>\n<li>After the Flood jest szalenie klimatyczne. Co prawda r\u00f3wnie dobrze mog\u0142oby si\u0119 toczy\u0107 w realiach Egiptu czy jakiego\u015b innego miejsca, ale taki archaiczny sznyt (brak pieni\u0119dzy, gospodarka wymienna, niska mobilno\u015b\u0107 wojsk, pa\u0144stwa-miasta) si\u0119 bardzo czuje. Je\u015bli kto\u015b chce lepiej poczu\u0107 klimat sumeryjski, to <a href=\"https:\/\/merlin.pl\/gilgamesz-vis-a-vis-etiuda\/1949530\/\" target=\"_blank\">polecam Gilgamesza w t\u0142umaczeniu Roberta Stillera<\/a> (jedynie!).<\/li>\n<li>Mechanika u\u017cycia armii sprawia, \u017ce gra jest bardzo dynamiczna i zach\u0119ca do aktywno\u015bci. Tak naprawd\u0119 obro\u0144ca nie mo\u017ce zrobi\u0107 nic &#8211; wszystko w r\u0119kach (kostkach) atakuj\u0105cego. To si\u0119 niesamowicie sprawdza, mimo \u017ce jest losowe (ale gdzie tam temu do losowo\u015bci z pierwszej edycji Conquesta).<\/li>\n<li>Gierka jest niesamowicie elastyczna. Po jednej rozgrywce, mam koncepcje na co najmniej trzy r\u00f3\u017cne strategie rozgrywania. Pod tym wzgl\u0119dem bardzo przypomina Caylusa, z kompletn\u0105 dowolno\u015bci\u0105 prowadzenia rozgrywki. W por\u00f3wnaniu z ATF, taki Brass to jak szko\u0142a podstawowa zestawiona ze studiami. Nie chodzi jednak o to, \u017ce Brass prostszy, a raczej o to, \u017ce znacznie bardziej ustrukturyzowany i z wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0105 wbudowanych ogranicze\u0144. W After the Flood mo\u017cna praktycznie wszystko, a Brass to na tym tle point-to-point.<\/li>\n<li>Du\u017c\u0105 przewag\u0105 w stosunku do Caylusa jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 wchodzenia w interakcje z innymi graczami &#8211; m\u00f3wi\u0105c kr\u00f3tko: mo\u017cna komu\u015b zrobi\u0107 kuku. Nie chodzi tylko o podb\u00f3j terenu, ale raczej o wi\u0105\u017c\u0105c\u0105 si\u0119 z nim mo\u017cliwo\u015b\u0107 ograniczenia handlu. Jak dla mnie to du\u017ca zaleta, bo przewa\u017cnie w ambitnych eurograch raczej my\u015blimy nad tym jak wygodzi\u0107 sobie, a nie zaszkodzi\u0107 innym (przy okazji). Mo\u017cna si\u0119 podbija\u0107, mo\u017cna burzy\u0107 miasta (ostro\u017cnie, bo mo\u017cna te\u017c komu\u015b zrobi\u0107 tym dobrze!), mo\u017cna blokowa\u0107 zasoby, mo\u017cna zasoby skupowa\u0107&#8230; no naprawd\u0119 jest w czym wybiera\u0107 \ud83d\ude42<\/li>\n<li>Gra toczy si\u0119 do\u015b\u0107 szybko &#8211; demon szybko\u015bci to nie jest, ale downtime jest niski. Powodem jest to, \u017ce w ramach jednego swojego ruchu, mo\u017cna wykona\u0107 jedn\u0105 akcj\u0119. Przewa\u017cnie w ka\u017cdej turze odbywa si\u0119 u ka\u017cdego gracza jedna d\u0142u\u017csza akcje o kodowej nazwie &#8220;handel\/biznesik&#8221;. Wtedy maj\u0105 miejsce wszystkie przewa\u0142ki typu: &#8220;zbo\u017ce za metal&#8221;, &#8220;metal na narz\u0119dzia&#8221;, &#8220;narz\u0119dzia na olej i z\u0142oto&#8221;, &#8220;o ku**a brakuje mi drewna, to jeszcze raz, cofam wszystko i robi\u0119 od pocz\u0105tku&#8221; \ud83d\ude09 Generalnie jest jednak bardzo ciekawie a ka\u017cdy ruch ma dla nas praktycznie znaczenie, wi\u0119c wszyscy si\u0119 w plansz\u0119 wgapiaj\u0105.<\/li>\n<li>Dzi\u0119ki wprowadzeniu elementu militarnego, gra do jakiego\u015b stopnia wybacza b\u0142\u0119dy. To nie jest tak, \u017ce jeden ruch decyduje o wszystkim. Jest to zwi\u0105zane z du\u017c\u0105 elastyczno\u015bci\u0105 i potencja\u0142em podejmowanych akcji. Warto wi\u0119c zawsze mie\u0107 plan B, a wypadek gdyby nasze plany okaza\u0142y si\u0119 niemo\u017cliwe do realizacji.<\/li>\n<li>Zabawa daje niesamowit\u0105 satysfakcj\u0119, przede wszystkim dzi\u0119ki temu, \u017ce wszystko zawdzi\u0119cza si\u0119 tutaj sobie. Szcz\u0119\u015bcie decyduje tutaj w stopniu minimalny, a je\u015bli kto\u015b chce jeszcze ograniczy\u0107 jego rol\u0119, to do modyfikacji pozostaj\u0105 jedynie zasady rozstrzygania bitew (w kierunku zwi\u0119kszenia rozpi\u0119to\u015bci mi\u0119dzy armiami s\u0142abszymi a silniejszymi).<\/li>\n<li>Nie jest to gra &#8220;towarzyska&#8221;. Raczej wszyscy siedz\u0105 i kombinuj\u0105. Oczywi\u015bcie co\u015b si\u0119 gada przy tym, ale sami wiecie jak to jest&#8230;<\/li>\n<\/ol>\n<p>Kupi\u0107, nie kupi\u0107? Je\u015bli lubicie m\u00f3zgo\u017cerne gry to kupi\u0107 bezwzgl\u0119dnie i to najlepiej dwa egzemplarze (a bo wiadomo co cz\u0142owieka mo\u017ce w \u017cyciu spotka\u0107?) Ja po formie Wallace&#8217;a jak\u0105 zobaczy\u0142em w ATF nie mog\u0119 si\u0119 doczeka\u0107 planowanego na ten rok &#8220;Bo\u017cego igrzyska&#8221; (te\u017c dedykowanej dla trzech os\u00f3b). Na koniec jeszcze jedna uwaga. Na <a href=\"https:\/\/www.boardgamegeek.com\/boardgame\/36888\/after-flood\" target=\"_blank\">BGG<\/a> After the Flood zajmuje (na dzie\u0144 dzisiejszy) 612 pozycj\u0119. Tak patrz\u0119, patrz\u0119 i nie wierz\u0119&#8230;<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wysy\u0142aj\u0105c swoich ludzi na ubieg\u0142oroczne Essen mia\u0142em na li\u015bcie \u017cycze\u0144 (albo ju\u017c zupe\u0142nie po polsku &#8211; wishli\u015bcie) jedn\u0105 pozycj\u0119 oznaczon\u0105 jako must-have: najnowsze dokonanie Martina Wallace&#8217;a, czyli After the Flood. Essen si\u0119 szcz\u0119\u015bliwie odby\u0142o, gra dojecha\u0142a i&#8230; zaleg\u0142a na p\u00f3\u0142ce. Pow\u00f3d? W\u0142a\u015bciwie to kilka: dedykowanie gry dla trzech os\u00f3b (a gramy przewa\u017cnie w czw\u00f3rk\u0119), jako\u015b &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":88,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-3912","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3912","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/88"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3912"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3912\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3912"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3912"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3912"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=3912"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}