{"id":41467,"date":"2013-11-11T08:51:40","date_gmt":"2013-11-11T07:51:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=41467"},"modified":"2013-11-11T11:51:22","modified_gmt":"2013-11-11T10:51:22","slug":"lamiglowki-opisane-polemika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2013\/11\/11\/lamiglowki-opisane-polemika\/","title":{"rendered":"\u0141amig\u0142owki opisane – polemika"},"content":{"rendered":"

\"gry-wiata-wedug-lecha-i-wojciecha-pijanowskich-z-cdrom-encyklopedia_6266\"<\/a>Niedawno Wojtek Dziwok napisa\u0142 na swoim blogu<\/a>\u00a0\u00a0 o tym, \u017ce \u201enie ma polskich publikacji na temat \u0142amig\u0142\u00f3wek\u201d, a jedynym wyj\u0105tkiem jest monumentalna encyklopedia \u201e, wydana przez PWN w 2006 roku. Nie mog\u0119 si\u0119 z tym zgodzi\u0107. Moim zdaniem publikacji na temat \u0142amig\u0142\u00f3wek ukaza\u0142o si\u0119 w Polsce kilkadziesi\u0105t, ale zanim zaczn\u0119 je wymienia\u0107, chcia\u0142bym ostrzec potencjalnych czytelnik\u00f3w przed ksi\u0105\u017ck\u0105 \u201eGry \u015bwiata\u201d.<\/p>\n

<\/p>\n

Encyklopedia ta ukaza\u0142a si\u0119 w roku 2006, ale w istocie jest to po prostu kompilacja dw\u00f3ch ksi\u0105\u017cek Lecha Pijanowskiego (\u201ePrzewodnik gier\u201d i \u201ePodr\u00f3\u017ce w krainie gier\u201d), napisanych blisko 40 lat wcze\u015bniej. W dodatku ksi\u0105\u017cki te by\u0142y oparte na r\u00f3\u017cnych za\u0142o\u017ceniach \u2013 w \u201ePrzewodniku gier\u201d opisane zosta\u0142y praktycznie tylko takie gry, do kt\u00f3rych rekwizyty mo\u017cna by\u0142o w\u0142asnor\u0119cznie wykona\u0107 i to \u015brodkami dost\u0119pnymi w Polsce w epoce wczesnego Gierka, a w \u201ePodr\u00f3\u017cach\u201d Lech Pijanowski przedstawi\u0142 bardziej rozbudowane gry, g\u0142\u00f3wnie ze swojej domowej kolekcji. W efekcie czytelnik mo\u017ce si\u0119 dowiedzie\u0107, jak wyci\u0105\u0107 z tektury elementy gry s\u0142ownej \u201eKrzy\u017canka\u201d, co mo\u017ce i mia\u0142o sens ale wtedy, gdy na polskim rynku nie by\u0142o jeszcze gry Scrabble, a tak\u017ce odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce szczytem osi\u0105gni\u0119\u0107 ludzko\u015bci w dziedzinie gier planszowych jest Monopoly. Jak na wydawnictwo encyklopedyczne, ksi\u0105\u017cka jest wyj\u0105tkowo niechlujnie zredagowana \u2013 niekt\u00f3re gry opisane s\u0105 dwa razy, brakuje indeksu nazw i bibliografii, a zapis partii niekt\u00f3rych gier zrobiony jest w ten spos\u00f3b, \u017ce najpierw podane s\u0105 kolejno wszystkie ruchy jednego gracza, a p\u00f3\u017aniej drugiego. B\u0142\u0119dy s\u0105 te\u017c w dziale \u0142amig\u0142\u00f3wkowym, np. zadania tangramowe nie pasuj\u0105 do rzekomo odpowiadaj\u0105cemu im zestawu element\u00f3w. My\u015bl\u0119, \u017ce tych kilka zda\u0144 wystarczy, aby wyrobi\u0107 sobie pogl\u0105d o tej ksi\u0105\u017cce, przechodz\u0119 wi\u0119c do sprawy zasadniczej czyli listy publikacji o \u0142amig\u0142\u00f3wkach.<\/p>\n

\u00a0Zaczn\u0119 od klasyki, czyli ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re ukaza\u0142y si\u0119 jeszcze przed tym, zanim ja si\u0119 urodzi\u0142em i na kt\u00f3rych uczy\u0142em si\u0119 \u0142amig\u0142\u00f3wki rozwi\u0105zywa\u0107. Mam na my\u015bli dwie pozycje Szczepana Jele\u0144skiego \u2013 \u201eLilavati\u201d i\u00a0 \u201e\u015aladami Pitagorasa\u201d, kt\u00f3rych pierwsze wydania ukaza\u0142y si\u0119 w okresie mi\u0119dzywojennym. P\u00f3\u017aniej obie te ksi\u0105\u017cki by\u0142y wielokrotnie wznawiane, z kr\u00f3tk\u0105 przerw\u0105 od roku 1951, gdy autor zosta\u0142 obj\u0119ty ca\u0142kowitym zapisem cenzury i wszystkie jego ksi\u0105\u017cki zosta\u0142y wycofane z bibliotek. R\u00f3wnie\u017c przed wojn\u0105 ukaza\u0142o si\u0119 pierwsze wydanie \u201eKalejdoskopu matematycznego\u201d Hugona Steinhausa, a w okresie powojennym tak\u017ce kilka innych zbior\u00f3w zada\u0144 tego autora.<\/p>\n

Wracaj\u0105c do Lecha Pijanowskiego \u2013 bardziej ni\u017c \u201eGry \u015bwiata\u201d z \u0142amig\u0142\u00f3wkami kojarz\u0105 mi si\u0119 trzy inne jego ksi\u0105\u017cki: \u201eRozkosze \u0142amania g\u0142owy\u201d (zbi\u00f3r zada\u0144 publikowanych w rubryce pod takim w\u0142a\u015bnie tytu\u0142em w \u201e\u017byciu Warszawy\u201d), \u201eG\u00f3\u0142ka z pancerol\u0105\u201d (felietony o grach i \u0142amig\u0142\u00f3wkach publikowane w miesi\u0119czniku \u201eProblemy\u201d) oraz \u201eKubo\u201d \u2013 malutka ksi\u0105\u017ceczka, po\u015bwi\u0119cona w ca\u0142o\u015bci \u0142amig\u0142\u00f3wce Soma Cube. W tym samym okresie, czyli w latach 70-tych XX wieku ukaza\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka \u201ePentomina i tangramy\u201d Zdzis\u0142awa Nowaka, zawieraj\u0105ca ponad 500 \u0142amig\u0142\u00f3wek, w tym ponad 200 zada\u0144 z klasycznego tangramu i 120 uk\u0142ad\u00f3w pentomina.<\/p>\n

\"pentomina\"<\/a>\u00a0W roku 1983, w nak\u0142adzie 30 tysi\u0119cy egzemplarzy ukaza\u0142a si\u0119 ksi\u0105\u017cka \u201eGry w figury\u201d. Pod pseudonimem Robert Hardy napisa\u0142 j\u0105 Jacek Ciesielski, posta\u0107 wielce zas\u0142u\u017cona dla rozwoju gier planszowych w Polsce (autor rubryk o grach w \u201e\u015awiecie M\u0142odych\u201d i \u201eRazem\u201d, organizator pierwszych edycji plebiscytu na Gr\u0119 Roku, a p\u00f3\u017aniej pierwszy importer Scrabbla i dyrektor polskiego oddzia\u0142u Hasbro). Jak wskazuje nazwa ksi\u0105\u017cki, po\u015bwi\u0119cona jest \u0142amig\u0142\u00f3wkom, polegaj\u0105cym na uk\u0142adaniu figur geometrycznych. Opr\u00f3cz tangramu i pentomina (nazywanego \u201epino\u201d) wyst\u0119puj\u0105 w niej mniej znane zestawy element\u00f3w, takie jak Trico, Hexo i Diabolo.\u00a0 Specjalnie wspomnia\u0142em o sporym nak\u0142adzie, bo po 30 latach nadal mo\u017cna znale\u017a\u0107 egzemplarze tej ksi\u0105\u017cki na aukcjach internetowych (w pa\u017adzierniku kto\u015b wystawi\u0142 j\u0105 za niewyg\u00f3rowan\u0105 cen\u0119 9 z\u0142otych, ale nie znalaz\u0142 nabywcy).<\/p>\n

Wspomniana wcze\u015bniej rubryka \u201eRozkosze \u0142amania g\u0142owy\u201d by\u0142a kontynuowana po \u015bmierci Lecha Pijanowskiego dzi\u0119ki temu, \u017ce za uk\u0142adanie zada\u0144 wzi\u0119li si\u0119 ci, co wcze\u015bniej tylko je rozwi\u0105zywali. Najciekawsze zadania zosta\u0142y zebrane w dwutomowym zbiorze, pod redakcj\u0105 Lecha Bogusza, Piotra Zarzyckiego i Jerzego Zieli\u0144skiego. Z kolei Marek Penszko, autor rubryk \u0142amig\u0142\u00f3wkowych w \u201eWiedzy i \u017byciu\u201d oraz \u201e\u015awiecie Nauki\u201d, wyda\u0142 kilka lat temu ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201e\u0141amig\u0142\u00f3wki \u2013 Podr\u00f3\u017ce w krain\u0119 matematyki rekreacyjnej\u201d, z\u0142o\u017con\u0105 z najciekawszych zada\u0144, publikowanych w tych czasopismach.<\/p>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 wymienionych wcze\u015bniej ksi\u0105\u017cek dotyczy\u0142a \u0142amig\u0142\u00f3wek, do kt\u00f3rych rozwi\u0105zania niezb\u0119dna jest pewna wiedza matematyczna, aczkolwiek zazwyczaj na poziomie najwy\u017cej szko\u0142y \u015bredniej. Ale jest te\u017c ksi\u0105\u017cka, adresowana g\u0142\u00f3wnie do humanist\u00f3w. Jest to zbi\u00f3r zagadek logicznych, zatytu\u0142owany \u201eJestem, wi\u0119c my\u015bl\u0119\u201d, opracowany przez profesora J\u00f3zefa Wajszczyka, wyk\u0142adowc\u0119 logiki na kierunkach humanistycznych Uniwersytetu Warmi\u0144sko-Mazurskiego.<\/p>\n

\"360f2f3de20be039d3727c4bb0efe36c7200428d\"<\/a>Jak wida\u0107, uzbiera\u0142o si\u0119 ju\u017c kilkana\u015bcie ksi\u0105\u017cek, a to wszystko na razie dzie\u0142a polskich autor\u00f3w i to z pomini\u0119ciem pozycji, adresowanych g\u0142\u00f3wnie do dzieci, jak chocia\u017cby \u201eUk\u0142adamy tangramy\u201d Ma\u0142gorzaty Kolasi\u0144skiej. Przek\u0142ad\u00f3w z innych j\u0119zyk\u00f3w jest co najmniej drugie tyle. M.in. \u201e\u0141amig\u0142\u00f3wki liczbowe\u201d i \u201e\u0141amig\u0142\u00f3wki rysunkowe\u201d Kena Russela i Philipa Cartera, \u201eMoje najlepsze zagadki logiczne i matematyczne\u201d oraz \u201eOstatnie zagadki\u201d Martina Gardnera, sze\u015b\u0107 z o\u015bmiu wydanych po polsku ksi\u0105\u017cek Raymonda Smullyana, \u201eCudowne i interesuj\u0105ce \u0142amig\u0142\u00f3wki matematyczne\u201d Davida Wellsa, \u201eKsi\u0119ga zagadek\u201d Victora Serebriakoffa oraz \u201eZagadki, \u0142amig\u0142\u00f3wki, zgadywanki\u201d Klasa Rechbergera. I jeszcze wydany przez Polsko-Japo\u0144sk\u0105 Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0119 Technik Komputerowych podr\u0119cznik \u201eNauczanie \u0142amig\u0142\u00f3wkowe\u201d, b\u0119d\u0105cy t\u0142umaczeniem z angielskiego, cho\u0107 nazwiska autor\u00f3w (Matthew Michalewicz i Zbigniew Michalewicz) wskazuj\u0105 na polskie korzenie.<\/p>\n

Przypomnia\u0142em sobie jeszcze o dw\u00f3ch zbiorach \u0142amig\u0142\u00f3wek, wydanych przez Polskie Stowarzyszenie Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Gier i \u0141amig\u0142\u00f3wek \u201eSfinks\u201d, zawieraj\u0105cych zadania z mistrzostw \u015bwiata w rozwi\u0105zywaniu \u0142amig\u0142\u00f3wek i mistrzostw \u015bwiata w sudoku. Oczywi\u015bcie wymieni\u0142em tylko te ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re stoj\u0105 u mnie w bibliotece. My\u015bl\u0119, \u017ce to tylko cz\u0119\u015b\u0107 (cho\u0107 pewnie spora cz\u0119\u015b\u0107, zwa\u017cywszy na to, \u017ce \u0142amig\u0142\u00f3wkami interesuj\u0119 si\u0119 od dawna) z tych, kt\u00f3re ukaza\u0142y si\u0119 w Polsce. Nie jest wi\u0119c z \u0142amig\u0142\u00f3wkami tak \u017ale, jak napisa\u0142 na swoim blogu Wojtek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Niedawno Wojtek Dziwok napisa\u0142 na swoim blogu\u00a0\u00a0 o tym, \u017ce \u201enie ma polskich publikacji na temat \u0142amig\u0142\u00f3wek\u201d, a jedynym wyj\u0105tkiem jest monumentalna encyklopedia \u201e, wydana przez PWN w 2006 roku. Nie mog\u0119 si\u0119 z tym zgodzi\u0107. Moim zdaniem publikacji na temat \u0142amig\u0142\u00f3wek ukaza\u0142o si\u0119 w Polsce kilkadziesi\u0105t, ale zanim zaczn\u0119 je wymienia\u0107, chcia\u0142bym ostrzec potencjalnych …<\/p>\n","protected":false},"author":101,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-41467","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41467","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/101"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41467"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41467\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41467"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41467"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41467"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=41467"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}