{"id":49030,"date":"2015-08-13T10:00:52","date_gmt":"2015-08-13T08:00:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=49030"},"modified":"2015-08-15T08:59:37","modified_gmt":"2015-08-15T06:59:37","slug":"guns-of-gettysburg-garsc-refleksji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2015\/08\/13\/guns-of-gettysburg-garsc-refleksji\/","title":{"rendered":"Guns of Gettysburg – gar\u015b\u0107 refleksji"},"content":{"rendered":"

\"a\"Zapytany w ka\u017cdych warunkach i okoliczno\u015bciach o ulubion\u0105 i najlepsz\u0105 planszow\u0105 gr\u0119 wojenn\u0105, bez wahania wymieniam \u201eNapoleon\u2019s Triumph\u201d (dalej zwan\u0105 NT) Bowena Simmonsa. Po tylu latach obcowania na planszowym polu bitwy pod Austerlitz darz\u0119 j\u0105 tego typu uczuciem, jakie jest udzia\u0142em niewielu ma\u0142\u017ce\u0144stw z wieloletnim sta\u017cem, a mianowicie pewno\u015bci i sta\u0142o\u015bci, przy jednoczesnej \u015bwiadomo\u015bci wytykanych zewsz\u0105d wad. Ograniczeni siatk\u0105 heksagonaln\u0105 i \u017cetonami, gracze wojenni pomstuj\u0105 na obszarow\u0105 map\u0119 i u\u017cycie nietypowych drewnianych \u201efrytek\u201d. Mi\u0142o\u015bnicy Clausewitzowskiego \u201eniezb\u0119dnego elementu upodabniaj\u0105cego wojn\u0119 do gry\u201d, czyli czynnika losowego, odmawiaj\u0105 matematycznym formu\u0142om rozgrywania star\u0107 wszelkiego waloru historyczno\u015bci, pos\u0105dzaj\u0105c gr\u0119 o \u201eeurowato\u015b\u0107\u201d (okre\u015blenia samo w sobie nie jest wed\u0142ug mnie obelg\u0105, natomiast u\u017cyte w tym przypadku ma zepchn\u0105\u0107 w nico\u015b\u0107 ewidentne walory historyczne tej gry). Te i inne narzekania nie powoduj\u0105 jednak, \u017ce m\u00f3j stosunek do gry si\u0119 zmieni.<\/p>\n

<\/p>\n

St\u0105d te\u017c na kolejny projekt Bowena, a mianowicie \u201eGuns of Gettysburg<\/strong>\u201d (dalej zwany GoG), czyli gr\u0119 przedstawiaj\u0105c\u0105 trzydniowe zmagania w czasie najwa\u017cniejszej z bitew ameryka\u0144skiej wojny secesyjnej (1861-1865), czeka\u0142em z takim ut\u0119sknieniem, z jakim dziecko czeka na \u015bwi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia. Ka\u017cdy wpis w jego blogu, opisuj\u0105cy kolejne elementy gry, ch\u0142on\u0105\u0142em s\u0142owo po s\u0142owie. Kiedy gra by\u0142a gotowa \u2013 lecz nie wydana z uwagi na problemy zdrowotne Simmonsa (o kt\u00f3rych niespodziewanym finale poni\u017cej*), wykona\u0142em \u201esamor\u00f3bk\u0119\u201d gry, by sprawdzi\u0107, czy mamy do czynienia z kolejnym genialnym arcydzie\u0142em. Nie zd\u0105\u017cy\u0142em jednak nagra\u0107 si\u0119 zbytnio, gdy Simmons og\u0142osi\u0142, i\u017c GoG zostanie wydana w ramach projektu Kickstarter, czyli platformy spo\u0142eczno\u015bciowej, dzi\u0119ki kt\u00f3rej mo\u017cliwe jest sfinansowanie produktu przez odbiorc\u00f3w. Wydawc\u0105, kt\u00f3ry wzi\u0105\u0142 na siebie ci\u0119\u017car wydania gry okaza\u0142a si\u0119 firma Mercury Games, wydaj\u0105ca zar\u00f3wno gry historyczne (m.in. \u201ePolis: Fight for the Hegemony\u201d), jak i typowe eurogry. Po b\u0142yskawicznie zako\u0144czonej kampanii promocyjnej (najwyra\u017aniej takich wariat\u00f3w jak ja by\u0142o du\u017co wi\u0119cej) rozpocz\u0119to produkcj\u0119 i dystrybucj\u0119 gry. Po prawie roku od obj\u0119cia jej w posiadanie drog\u0105 kupna i ponad dwudziestu partiach w r\u00f3\u017cnych warunkach i okoliczno\u015bciach, czas na gar\u015b\u0107 refleksji, cz\u0119\u015bciowo odnosz\u0105cych si\u0119 do poprzedniej gry Simmonsa (NT). Na pierwszy ogie\u0144:<\/p>\n

Refleksja zmys\u0142owa, czyli jako\u015b\u0107 wykonania.<\/strong>
\nTutaj, prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, mia\u0142em najwi\u0119cej obaw, gdy\u017c NT tak\u017ce w tym przedmiocie wysoko postawi\u0142a poprzeczk\u0119. W praktyce jest\u2026 OK. Plansza solidna, z grubego kartonu, drewniane \u201efrytki\u201d r\u00f3wnie\u017c bez zastrze\u017ce\u0144. Minusem jest to, \u017ce trzeba je oklei\u0107 naklejkami (w NT oznaczenia \u201efrytek\u201d s\u0105 na sta\u0142e \u201ewygrawerowane\u201d i pomalowane, kleimy tylko flagi i nazwiska dow\u00f3dc\u00f3w na metalowych elementach oddaj\u0105cych korpusy), wi\u0119c za jaki\u015b czas klej przestanie trzyma\u0107, ale na plus zapisa\u0107 nale\u017cy dodanie przez wydawc\u0119 dodatkowego kompletu naklejek (podobnie jak to ma miejsce z naklejkami w NT). \u017betony bez zastrze\u017ce\u0144. Ca\u0142o\u015b\u0107 w solidnym, nieco mniejszym pudle z klimatycznym zdj\u0119ciem przedstawiaj\u0105cym artyleri\u0119 Unii na polu bitwy pod Gettysburgiem. Koniec ko\u0144c\u00f3w, specjalnych zastrze\u017ce\u0144 nie ma. Pora na…<\/p>\n

…refleksj\u0119 techniczn\u0105, czyli przepisy.<\/strong>
\nDwa egzemplarze instrukcji, po jednym dla ka\u017cdego z graczy (14 stron, kredowy papier), wprowadzaj\u0105 nas w arkana przepis\u00f3w GoG w spos\u00f3b do\u015b\u0107 przejrzysty. Nale\u017cy jednak uwzgl\u0119dni\u0107 specyfik\u0119 pisania przepis\u00f3w przez autora. Poszczeg\u00f3lne bowiem elementy gry opisuje on z du\u017c\u0105 precyzj\u0105, cz\u0119sto stosuj\u0105c algorytmy (\u201eje\u015bli, to\u2026\u201d). W praktyce bardzo pomaga to zrozumie\u0107 ka\u017cdy element mechaniki i nie zostawia specjalnego miejsca na w\u0142asne interpretacje niejasno\u015bci. Co prawda suche por\u00f3wnanie ilo\u015bci zapyta\u0144 o przepisy w w\u0105tkach na BGG dla GoG (oko\u0142o 240 na po\u0142ow\u0119 lipca 2014) oraz NT (ok. 380), mog\u0105 \u015bwiadczy\u0107 o trudno\u015bci w implementacji przepis\u00f3w (dla por\u00f3wnania: Twilight Struggle i Paths of Glory to odpowiednio 1300 i 340 zapyta\u0144), jednak bardziej wynika ona z postawy graczy, kt\u00f3rzy szukaj\u0105 tego, co w przepisach JEST. Istotne z punktu widzenia por\u00f3wnania z NT wydaje si\u0119 tak\u017ce to, \u017ce znajomo\u015b\u0107 przepis\u00f3w tej ostatniej jest w przypadku GoG\u2026 zb\u0119dna, gdy\u017c s\u0105 to gry o kompletnie odmiennej mechanice. Rzek\u0142bym nawet, \u017ce gracze nie maj\u0105cy wcze\u015bniej styczno\u015bci z NT, szybciej \u201eodnajd\u0105 si\u0119\u201d w \u015brodowisku GoG. Tak, czy siak, po dw\u00f3ch, trzech rozgrywkach zagl\u0105danie do przepis\u00f3w jest w zasadzie niepotrzebne i mo\u017cemy w pe\u0142ni odda\u0107 si\u0119 kolejnej refleksji, a mianowicie:<\/p>\n

Refleksji praktycznej, czyli rozgrywce.<\/strong>
\nBowen Simmons realizuje w swoich grach zasad\u0119 \u201edesign for effect\u201d, czyli takiej mechaniki, kt\u00f3ra w spos\u00f3b abstrakcyjny i przyjazny dla gracza oddaje historyczne elementy bitwy. Ze \u015bwietnym skutkiem wida\u0107 to zar\u00f3wno w NT, jak i w GoG.<\/p>\n

Po pierwsze: o ile w obu grach wyra\u017anie widoczna staje si\u0119 umiej\u0119tno\u015b\u0107 czytania map, to w GoG nabiera ona szczeg\u00f3lnego znaczenia, ze wzgl\u0119du na przepisy dotycz\u0105ce stref ognia, kt\u00f3re ograniczaj\u0105 ruch i wp\u0142ywaj\u0105 na walk\u0119. Dostrze\u017cenie tego, jak i gdzie mo\u017cemy skutecznie zaatakowa\u0107 przeciwnika, jaka pozycja obronna jest dla nas korzystniejsza decyduje o wygranej, b\u0105d\u017a przegranej na polu bitwy. Mo\u017ce zabrzmi to jak truizm, ale konstrukcja mapy obszarowej, gdzie to obszary dopasowano do rzeczywistej rze\u017aby terenu, a nie odwrotnie, jak ma to miejsce w grach z siatk\u0105 heksagonaln\u0105, kt\u00f3ra potrafi mocno zafa\u0142szowa\u0107 teren (szczeg\u00f3lnie w grach taktycznych), gdy\u017c ten ostatni musi zosta\u0107 do siatki dopasowany, zdecydowanie lepiej oddaje kluczowe jego elementy. Ponadto w ten plastyczny spos\u00f3b \u0142atwo mo\u017cemy zrozumie\u0107 topograficzne aspekty bitwy pod Gettysburgiem: dlaczego grzbiety wzg\u00f3rz mia\u0142y takie znaczenie taktyczne, dlaczego atak Picketta trzeciego dnia bitwy nie mia\u0142 szans powodzenia (i co mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107, \u017ceby si\u0119 powi\u00f3d\u0142) i dlaczego Little Round Top jest tak trudn\u0105 do zdobycia pozycj\u0105.<\/p>\n

\"1\"<\/a><\/p>\n

Po drugie: b\u00f3j pod Gettysburgiem by\u0142 klasycznym przyk\u0142adem boju spotkaniowego, gdzie jednostki obu stron maszerowa\u0142y \u201ena huk dzia\u0142\u201d, a pojawiaj\u0105ce si\u0119 kolejno na polu bitwy jednostki stara\u0142y si\u0119 przewa\u017cy\u0107 jej szal\u0119. Ka\u017cdy, kto przypomina sobie pami\u0119tn\u0105 scen\u0119 z epickiego filmu \u201eGettysburg\u201d, gdzie genera\u0142 Buford z ut\u0119sknieniem oczekuje na korpus genera\u0142a Reynoldsa i ze wzruszeniem wita pierwsze oddzia\u0142y \u017belaznej Brygady, bez trudu odnajdzie ten klimat w trakcie rozgrywki w GoG. Uzupe\u0142nienia na polu bitwy zjawiaj\u0105 si\u0119 bowiem niespodziewanie. Jako gracz Unii wiemy, \u017ce poszczeg\u00f3lne korpusy gdzie\u015b tam maszeruj\u0105, a tymczasem linia naszych wojsk wydaje si\u0119 brutalnie skromna w stosunku do czerwonej linii wojsk konfederackich. Z kolei jako gracz konfederacki wielokrotnie zdusimy w gardle przekle\u0144stwa oczekuj\u0105c na w\u0142asne dywizje, gdy tymczasem nasze wojska na polu bitwy, uwi\u0105zane w strefie ognia doskonale rozstawionych wojsk Unii, topniej\u0105 z ka\u017cd\u0105 up\u0142ywaj\u0105c\u0105 chwil\u0105. Zabieg ten jednocze\u015bnie s\u0142u\u017cy podniesieniu poziomu regrywalno\u015bci, a ka\u017cda rozgrywka jest praktycznie niepowtarzalna.<\/p>\n

\"3\"<\/a><\/p>\n

Po trzecie: system rozgrywania star\u0107 stanowi kolejny majstersztyk w wykonaniu autora gry. Atakuj\u0105c czy broni\u0105c si\u0119, musimy bowiem umie\u0107 wykorzysta\u0107 zar\u00f3wno teren, jak i dost\u0119pne wsparcie artyleryjskie (kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c cz\u0119\u015bciowo wymyka si\u0119 nam spod kontroli). Oczywi\u015bcie rozstrzyganie star\u0107 jest, podobnie jak w NT, uj\u0119te w formule pewnego algorytmu, jednak tutaj r\u00f3wnie\u017c trzeba umie\u0107 wykorzysta\u0107 blef, umiej\u0119tnie sprowokowa\u0107 przeciwnika do zu\u017cycia wsparcia artylerii, aby w chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej prze\u0142ama\u0107 front tam, gdzie tego wsparcia zabrak\u0142o. Cz\u0119sto atakujemy z pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 niepowodzenia ataku po to tylko, \u017ceby zwi\u0105za\u0107 i wykrwawi\u0107 oddzia\u0142y wroga. Natomiast istotnym elementem walki staje si\u0119 tak\u017ce manewr. Oddzia\u0142y niezwi\u0105zane stref\u0105 ognia mog\u0105 pomaszerowa\u0107 na flank\u0119 przeciwnika i, je\u015bli nie zostan\u0105 odpowiednio wcze\u015bnie zatrzymane, s\u0105 w stanie szybko zrolowa\u0107 nasz\u0105 lini\u0119 obrony. Z drugiej strony cz\u0119sto \u015bwiadomie wchodzimy w stref\u0119 ognia oddzia\u0142u przeciwnika po to tylko, by w\u0142a\u015bnie ten manewr mu ograniczy\u0107. Dlatego te\u017c stopniowo pole bitwy utworz\u0105 dwie r\u00f3wnolegle biegn\u0105ce wzgl\u0119dem siebie linie: czerwona i niebieska, a obaj gracze szuka\u0107 b\u0119d\u0105 mo\u017cliwo\u015bci ich prze\u0142amania. Wystarczy jedno spojrzenie na mapy bitwy pod Gettysburgiem (szczeg\u00f3lnie drugiego i trzeciego dnia), by zobaczy\u0107, \u017ce rzeczywisto\u015b\u0107 wygl\u0105da\u0142a prawie identycznie.<\/p>\n

Po czwarte: system rozkaz\u00f3w i warunki zwyci\u0119stwa. Ten pierwszy element determinuje globalne poczynania naszej armii: tylko maj\u0105c rozkazy do ataku jeste\u015bmy w stanie uderzy\u0107 na przeciwnika, rozkaz wycofania si\u0119 jako jedyny umo\u017cliwia nam wyj\u015bcie ze strefy ognia przeciwnika bez przymusu ataku, jednak za cen\u0119 utraty cz\u0119\u015bci wsparcia artylerii, natomiast rozkaz \u201eHold\u201d daje nam upragnion\u0105 przerw\u0119 w walce, w czasie kt\u00f3rej podci\u0105gamy wsparcie i wykonujemy marsze na d\u0142u\u017csze dystanse. Rozkazy te wydajemy na kolejny etap, nale\u017cy wi\u0119c ostro\u017cnie i z wyczuciem planowa\u0107 kolejne dzia\u0142ania. \u015awietnie pokazuje to pewn\u0105 bezw\u0142adno\u015b\u0107 armii w okre\u015blonym czasie po wydaniu jej rozkaz\u00f3w. Warunki zwyci\u0119stwa s\u0105 zmienne: oddaj\u0105 je umieszczone na planszy gwiazdki, wskazuj\u0105ce tereny o kluczowym znaczeniu taktycznym dla bitwy. Gwiazdki te nie s\u0105 jednak przywi\u0105zane do konkretnego miejsca. W zale\u017cno\u015bci od tempa uzupe\u0142nie\u0144 obu graczy, mog\u0105 by\u0107 one przemieszczane przez gracza Unii. Je\u015bli na pole bitwy szybciej przybywaj\u0105 Konfederaci, gracz Unii przesuwa gwiazdki w dowolnie wybranym kierunku. Je\u015bli to gracz Unii szybciej otrzymuje posi\u0142ki, gwiazdki pozostaj\u0105 w miejscu. Ma to zar\u00f3wno balansowa\u0107 rozgrywk\u0119, jak i dodatkowo zwi\u0119kszy\u0107 jej regrywalno\u015b\u0107.<\/p>\n

\"4\"<\/a><\/p>\n

Gdybym mia\u0142 w tym miejscu zako\u0144czy\u0107 opis gry, bez w\u0105tpienia czytelnicy mieliby wra\u017cenie obcowania z kolejn\u0105 \u015bwietn\u0105 gr\u0105 Bowena Simmonsa. By\u0142oby to jednak z mojej strony raczej nieuczciwe, w zwi\u0105zku z tym pora na kolejn\u0105 refleksj\u0119.\u00a0 Tym razem:<\/p>\n

Refleksj\u0119 metaforyczn\u0105, czyli troch\u0119 dziegciu.<\/strong>
\nDla wielu graczy czas rozgrywki jest do\u015b\u0107 istotny i tutaj GoG do\u015b\u0107 mocno odstaje na niekorzy\u015b\u0107 w stosunku do NT (trzy godziny). Na rozgrywk\u0119 trzydniow\u0105 nale\u017cy bowiem po\u015bwi\u0119ci\u0107 minimum osiem do dziesi\u0119ciu godzin. W przypadku zwyci\u0119stwa automatycznego ten czas b\u0119dzie oczywi\u015bcie mniejszy, ale warto wiedzie\u0107, jakie jest maksimum.
\nDu\u017co wi\u0119kszym problemem jest jednak przechylenie balansu rozgrywki na korzy\u015b\u0107 Konfederat\u00f3w. Tylko raz widzia\u0142em bowiem zwyci\u0119stwo Unii, a pozosta\u0142e rozgrywki ko\u0144czy\u0142y si\u0119 wygran\u0105 Konfederat\u00f3w przed czasem. Wynika to przede wszystkim z dw\u00f3ch czynnik\u00f3w: bonusu w ataku dla Konfederat\u00f3w oraz posiadanej przez nich inicjatywy, powoduj\u0105cej, \u017ce mog\u0105 oni wykonywa\u0107 d\u0142u\u017csze przemarsze. Oczywi\u015bcie oba elementy gry wynikaj\u0105 z pewnych uwarunkowa\u0144 historycznych (do pewnego momentu wojny secesyjnej piechota konfederacka by\u0142a uznawana, i s\u0142usznie, za lepsz\u0105 w ataku od piechoty Unii, a pod Gettysburgiem to Konfederaci byli bardziej aktywni w operacyjnym tego s\u0142owa znaczeniu), natomiast efektem tego jest utrudniona rozgrywka gracza Unii. Pewnym rozwi\u0105zaniem mo\u017ce tu by\u0107 ustalone przed gr\u0105 przesuni\u0119cie o kilka obszar\u00f3w gwiazdek \u2013 p\u00f3l zwyci\u0119stwa. Na ile to rozwi\u0105zanie b\u0119dzie skuteczne \u2013 czas poka\u017ce.<\/p>\n

\"2\"<\/a><\/p>\n

Jaka jest wi\u0119c \u201eGuns of Gettysburg\u201d? Innowacyjna? Na pewno. Grywalna? Bez w\u0105tpienia. Z wyra\u017anym historycznym klimatem? Tak! Lepsza od \u201eNapoleon\u2019s Triumph\u201d? Nie. Gorsza? R\u00f3wnie\u017c nie. Jest inna. Warta poznania. Rozegrania. Sp\u0119dzenia tych kilku godzin w ogniu walki na polu bitwy, kt\u00f3ra rozstrzygn\u0119\u0142a o losach wojny secesyjnej. Ja nie \u017ca\u0142uj\u0119 ani jednej z tych ponad dwudziestu rozgrywek i mam nadziej\u0119 na rozegranie kolejnych.<\/p>\n

*wpisem z 31 marca 2014 roku Bowen Simmons wyja\u015bni\u0142 swoje ostatnie problemy zdrowotne: podda\u0142 si\u0119 on mianowicie operacji zmiany p\u0142ci i w chwili obecnej jest kobiet\u0105, Rachel. Oto \u00f3w wpis:<\/em> http:\/\/www.simmonsgames.com\/news\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zapytany w ka\u017cdych warunkach i okoliczno\u015bciach o ulubion\u0105 i najlepsz\u0105 planszow\u0105 gr\u0119 wojenn\u0105, bez wahania wymieniam \u201eNapoleon\u2019s Triumph\u201d (dalej zwan\u0105 NT) Bowena Simmonsa. Po tylu latach obcowania na planszowym polu bitwy pod Austerlitz darz\u0119 j\u0105 tego typu uczuciem, jakie jest udzia\u0142em niewielu ma\u0142\u017ce\u0144stw z wieloletnim sta\u017cem, a mianowicie pewno\u015bci i sta\u0142o\u015bci, przy jednoczesnej \u015bwiadomo\u015bci wytykanych …<\/p>\n","protected":false},"author":374,"featured_media":49031,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-49030","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49030","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/374"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49030"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49030\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/49031"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49030"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49030"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49030"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=49030"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}