{"id":51219,"date":"2014-11-08T09:43:10","date_gmt":"2014-11-08T08:43:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=51219"},"modified":"2014-11-08T13:49:01","modified_gmt":"2014-11-08T12:49:01","slug":"najwazniejsza-rzecz-w-pudelku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2014\/11\/08\/najwazniejsza-rzecz-w-pudelku\/","title":{"rendered":"Najwa\u017cniejsza rzecz w pude\u0142ku"},"content":{"rendered":"

Czym jest gra planszowa? Co jest tak warto\u015bciowego w niewielkim pude\u0142ku, kt\u00f3re mo\u017ce kosztowa\u0107 20 albo 200 z\u0142? Dlaczego tak lubimy gra\u0107 w gry planszowe i obcowa\u0107 z nimi? Dlaczego nawet najpi\u0119kniejsze komponenty nie tworz\u0105 gry? Co stanowi o tym, czy gra jest dobra, czy nie? Oto gar\u015b\u0107 przemy\u015ble\u0144 nad rzecz\u0105, o kt\u00f3rej szybko zapominamy.<\/p>\n

Przyjrzyjmy \"odpakowanie\"<\/a>si\u0119 zawarto\u015bci typowej gry planszowej. Cz\u0119sto mamy w \u015brodku tekturow\u0105, sk\u0142adan\u0105, kolorow\u0105 jak gar\u015b\u0107 “emenems\u00f3w” plansz\u0119. Do tego nierzadko zestaw kart – r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w, czasem nawet r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci. Zdarza si\u0119, \u017ce jest tam jaka\u015b kostka albo nawet ca\u0142e ich multum. Plejada r\u00f3\u017cnorodnych kartonowych \u017ceton\u00f3w, oznaczaj\u0105cych stany w grze. Niejednokrotnie znajdujemy te\u017c stosik drewianych cudeniek, kosteczek, walc\u00f3w, dysk\u00f3w w r\u00f3\u017cnych kszta\u0142tach i kolorach. Wreszcie, figurki czy pionki “naszych”, albo te\u017c “z\u0142ych” i “dobrych”.<\/p>\n

Wszystko to s\u0105 rzeczy, za kt\u00f3re kochamy gry planszowe: uczta dla oka, pi\u0119kne grafiki, \u0142adne wykonanie, dobrze dobrane komponenty, fizyczna namacalno\u015b\u0107. Bo kto nie lubi sobie pomaca\u0107, podotyka\u0107, pomi\u0119toli\u0107 w d\u0142oniach? Mamy jak\u0105\u015b przestrze\u0144, jakie\u015b umowne pole rozgrywki, co\u015b co pozwala nam si\u0119 zar\u00f3wno wczu\u0107 w gr\u0119, jak i definiuje jej ramy – to jest bli\u017cej ni\u017c dalej, to mog\u0119 przesun\u0105\u0107, tamto mog\u0119 przewr\u00f3ci\u0107. Ta realno\u015b\u0107 komponent\u00f3w i ich obecno\u015b\u0107 pozwala nam odr\u00f3\u017cni\u0107 tak\u0105 rozrywk\u0119 od np. gry wideo, kt\u00f3ra oferuje nie mniej frajdy, ale serwuje j\u0105 zupe\u0142nie inaczej.<\/p>\n

I to wszystko, co? Nie, to nie wszystko. Pami\u0119tacie pierwsz\u0105 rzecz jak\u0105 automatycznie wyci\u0105gneli\u015bcie bezwiednie z pude\u0142ka, skuszeni dalsz\u0105 zawarto\u015bci\u0105? To du\u017ce b\u0142yszcz\u0105ce, zadrukowane? Ano w\u0142a\u015bnie.<\/p>\n

\"podrecznik\"<\/a><\/p>\n

Instrukcja. Spis zasad. Podr\u0119cznik. Przewodnik. Wiele toto ma nazw, rozchodzi si\u0119 jednak zawsze o to samo. To w\u0142a\u015bnie jest w\u0142a\u015bciwa gra. Ca\u0142a reszta to tylko rekwizyty, kt\u00f3re grze pomagaj\u0105, czasem s\u0105 kluczowe, ale przewa\u017cnie stanowi\u0105 jedynie dope\u0142nienie, ilustracj\u0119, wizualizacj\u0119 tego co potrzeba. Na upartego, gra mog\u0142aby si\u0119 bez nich obej\u015b\u0107. To instrukcja nazywa i tworzy dla nas gr\u0119. To tam jest zawarty geniusz tw\u00f3rcy, kt\u00f3ry sprytnie wykombinowa\u0142, \u017ce jak si\u0119 zrobi tak, a potem tak, to si\u0119 robi z tego taka ciekawa sytuacja i zale\u017cno\u015b\u0107, \u017ce mo\u017cna zrobi\u0107 tak lub tak i wtedy si\u0119 dzieje tamto lub to, ale nie zawsze, bo czasem mo\u017ce by\u0107 owo, wi\u0119c trzeba si\u0119 dostosowa\u0107. To jest w\u0142a\u015bnie gra. Siadamy do sto\u0142u, otwieramy pude\u0142ko, wyci\u0105gamy te wszystkie klamoty, ale to w stron\u0119 tej ilustrowanej broszurki kieruj\u0105 si\u0119 nasze oczy. Umawiamy si\u0119, \u017ce przez nast\u0119pn\u0105 godzin\u0119 czy dwie, operujemy i podejmujemy decyzje zgodnie z tym, co nam broszurka ka\u017ce i pozwala. Wcielamy si\u0119 w postaci, obejmujemy interes, zarz\u0105dzamy, podbijamy, handlujemy, blefujemy. Akceptujemy zasady gry, problemy, zadania, zagadki i interakcje, jakie przed nami stawia. I to nas bawi, cieszy, intryguje.<\/p>\n

A jednak instrukcja do gry wci\u0105\u017c bywa najs\u0142abszym elementem ca\u0142ej gry. Oczywista, jest to jednocze\u015bnie jeden z najtrudniejszych – je\u015bli nie najtrudniejszy – element. Cz\u0119sto zasady gry s\u0105 z\u0142o\u017cone i skomplikowane, cz\u0119sto gra jest po prostu s\u0142abo zaprojektowana. To wszystko wychodzi w instrukcji. Nie da si\u0119 zawsze zrobi\u0107 wszystkiego idealnie. Ale zaprawd\u0119, zaprawd\u0119 powiadam Wam, \u015bwietna gra od dobrej r\u00f3\u017cni si\u0119 fantastycznie zaprojektowan\u0105 instrukcj\u0105, kt\u00f3ra nie tylko przedstawia zasady w przyst\u0119pny spos\u00f3b, ale wyprzedza wszelkie pytania, jakie mo\u017cna mie\u0107 po drodze i natychmiast udziela jednoznaczych odpowiedzi. Jest naszym przewodnikiem po wyimaginowanym \u015bwiecie rozrywki, \u015bwiecie jeszcze dla nas obcym, nieznanym. Dopiero nie\u015bmia\u0142o do niego zagl\u0105damy. Bo przecie\u017c, jak pami\u0119tamy, w\u0142a\u015bnie to jest gra, to w\u0142a\u015bnie to kupili\u015bmy. Z szacunku dla klienta, wypada dostarczy\u0107 produkt pe\u0142ny. \u0179le wydrukowane karty, z\u0142amana figurka, liter\u00f3wka – to s\u0105 rzeczy produkcyjne, kt\u00f3re, cho\u0107 mog\u0105 klienta zrazi\u0107, to jednak naprawi\u0107 je \u0142atwo. Napisa\u0107 dobr\u0105 instrukcj\u0119 – wymaga prawdziwych, wysokich kunszt\u00f3w.<\/p>\n

My\u015bl\u0119, \u017ce ka\u017cdy z nas ma w pami\u0119ci t\u0119 jedn\u0105 straszn\u0105 gr\u0119, w kt\u00f3rej nie by\u0142o wiadomo o co chodzi, a instrukcja w niczym nie pomaga\u0142a – istny horror. By\u0107 mo\u017ce te\u017c wielu pami\u0119ta t\u0119 jedn\u0105 (a mo\u017ce i wi\u0119cej), genialnie zaprojektowan\u0105 i wydan\u0105 gr\u0119, w kt\u00f3rej instrukcja nie pozostawia ani cienia w\u0105tpliwo\u015bci odno\u015bnie “co i jak”, prowadzi za r\u0105czk\u0119 i fenomenalnie wprowadza w klimat gry. Nic, tylko siada\u0107 i gra\u0107. Widzicie te gry oczyma wyobra\u017ani lub mo\u017ce po prostu patrzycie na p\u00f3\u0142k\u0119 obok? Ja te\u017c widz\u0119.<\/p>\n

Spraw\u0119 komplikuje troch\u0119 fakt, \u017ce wcale nie\u0142atwo powiedzie\u0107, kiedy instrukcja jest “dobra”. Dlatego te\u017c iteruje si\u0119 proces jej powstawania i udoskonalania. Gr\u0119 w fazie prototyp\u00f3w testuje si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi lud\u017ami, na r\u00f3\u017ane sposoby. Designer mo\u017ce by\u0107 obecny i odpowiada\u0107 na pytania, mo\u017ce nie by\u0107 obecny, lecz kto\u015b inny zaanga\u017cowany w proces pomo\u017ce, czasem nikt nie jest obecny i biedni testerzy po lekturze instrukcji sami musz\u0105 wszystko zrozumie\u0107. Czasem nawet daje si\u0119 instrukcj\u0119 zupe\u0142nym laikom, kt\u00f3rzy o grach wiedz\u0105 niewiele. I tak dalej i tak dalej. Warto wi\u0119c zapami\u0119ta\u0107, \u017ce przygotowanie instrukcji to niema\u0142y wysi\u0142ek. Dobry tester to nie darmowy tester. Dobry tester to cz\u0142owiek, kt\u00f3ry ma niesamowity talent do psucia rzeczy, do wymy\u015blania rozwi\u0105za\u0144 na opak, do pytania o “g\u0142upie rzeczy”, do wskazywania uwagi na co\u015b, o czym nikt nawet nie pomy\u015bla\u0142, do namolnego wyszukiwania dominuj\u0105cych strategii i zepsutych mechanik. To si\u0119 nie bierze znik\u0105d i warte jest wynagrodzenia. Ale wydawcy gier planszowych nie maj\u0105 bud\u017cet\u00f3w film\u00f3w sci-fi, cz\u0119sto ryzykuj\u0105 w\u0142asn\u0105 kieszeni\u0105. Chc\u0105 jednocze\u015bnie wyda\u0107 solidn\u0105 gr\u0119, ale te\u017c nie topi\u0107 w niej nie wiadomo jakich pieni\u0119dzy. Chwa\u0142a tym, kt\u00f3rym si\u0119 to udaje. Bo nie zawsze si\u0119 udaje.<\/p>\n

Za\u0142\u00f3\u017cmy jednak, \u017ce w dzisiejszych czasach spartolona lekko instrukcja albo rzeczy niedopowiedziane, to nie takie wielkie halo. Jest internet, s\u0105 cuda techniki. Gdyby co\u015b wysz\u0142o w trakcie, opublikuje si\u0119 errat\u0119, FAQ czy inne wskaz\u00f3wki. Albo po prostu b\u0119dzie si\u0119 ad hoc odpowiada\u0107 na pytania graczy, tak te\u017c mo\u017cna. G\u0142\u00f3wnym minusem takiej strategii jest b\u0142\u0119dne za\u0142o\u017cenie u podstaw. \u017be wydawca ma komfort poprawiania czego\u015b “potem”. Ale przecie\u017c gra planszowa to produkt offline. Matka z dzieckiem kupuje gr\u0119 w sklepie, idzie do domu i rozk\u0142ada na stole. \u017baden komputer ani internet nie pojawiaj\u0105 si\u0119 w tym obrazku. Gdy co\u015b b\u0119dzie nie tak, sk\u0105d biedaczyska maj\u0105 wiedzie\u0107, gdzie szuka\u0107 pomocy? Mo\u017cna napisa\u0107 w instrukcji. Ale po pierwsze, primo, kt\u00f3\u017c j\u0105 tak uwa\u017cnie czyta, by tym drobnym maczkiem zapisany adres strony wydawnictwa (je\u015bli w og\u00f3le jest takowa) odcyfrowa\u0107 i wklepa\u0107 do komputera? A po drugie, primo, ilu\u017c wydawc\u00f3w tak ch\u0119tnie publikuje na swoich stronach dodatkowe materia\u0142y do gier? Przewa\u017cnie trzeba si\u0119 naszuka\u0107, nabiedzi\u0107, pisa\u0107 maile z pro\u015bbami i gro\u017abami, wertowa\u0107 niezmierzone g\u0142\u0119biny BoardGameGeek i mozolnie ca\u0142\u0105 t\u0119 tajemn\u0105 wiedz\u0119 kompletowa\u0107. Co\u017c, dobrze, \u017ce przynajmniej mo\u017cna. Ale czy tak w\u0142a\u015bnie powinno by\u0107?<\/p>\n

Przerwa na niewinny \u017carcik. Dzisiaj, odwiedz\u0105jac forum Robinsona Crusoe na BGG, zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce jeden z fan\u00f3w zanotowa\u0142, \u017ce owo forum ma ju\u017c milion ods\u0142on. I jak to wspaniale i pi\u0119knie, jaki sukces gry, jakie laury dla autora i tak dalej. Owszem, sukces jest, ale my dzi\u015b nie o tym. Ot\u00f3\u017c, co mi\u0119 rozbawi\u0142o i da\u0142o do my\u015blenia, to wpis kolejnego u\u017cytkownika, kt\u00f3ry stwierdzi\u0142, \u017ce ten milion to on zapewne nabi\u0142, wielokrotnie wchodz\u0105c na forum w poszukiwaniu odpowiedzi na pytania do zasad :). No i jasne, by\u0142o to \u017cartobliwe, ale w ka\u017cdym takim \u017carcie ziarno prawdy si\u0119 kryje. Sp\u0119dzi\u0142em niezliczone godziny cierpliwie t\u0142umacz\u0105c zasady do Robinsona zagubionym u\u017cytkownikom BGG.<\/p>\n

\"mice-mystics\"<\/a><\/p>\n

Inny przyk\u0142ad. Wydawnictwo Cube Factory of Ideas wyda nied\u0142ugo polsk\u0105 edycj\u0119 gry Mice and Mystics, zatytu\u0142owan\u0105 przewrotnie (ale i genialnie) – Magia i Myszy. Mice and Mystics to gra Jerry’ego Hawthorne, wydana oryginalnie pod szyldem Plaid Hat Games. Z Jerrym mia\u0142em okazj\u0119 troch\u0119 pokorespondowa\u0107, wiele wywiad\u00f3w z nim obejrza\u0142em – bardzo sympatyczny cz\u0142owiek. Mice and Mystics to jedna z moich absolutnie ulubionych gier “ever”. Dla niezorientowanych – to “dungeon crawler” czyli gra w przemierzanie \u015bwiata figurkami bohater\u00f3w, walcz\u0105c po drodze z z\u0142ym ta\u0142atajstwem, by wreszcie ocali\u0107 smoka, ukra\u015b\u0107 ksi\u0119\u017cniczk\u0119 i zabi\u0107 skarb. Czy cu\u015b takiego. To, co wyr\u00f3\u017cnia t\u0119 gr\u0119 na tle innych, to pieczo\u0142owicie dobrana, ciep\u0142a, pi\u0119kna historia, spisana w grubych ksi\u0105\u017ceczkach. Tutaj nie gramy tylko “scenariuszy” do wyboru ani te\u017c butnie brzmi\u0105cej “kampanii”. Tutaj wyst\u0119pujemy jako bohaterowie opowie\u015bci snutej na dobranoc przez starego mysza swojej ma\u0142ej pociesze opatulonej w pierzyn\u0119. Ca\u0142o\u015b\u0107 przybiera posta\u0107 ksi\u0105\u017cki z rozdzia\u0142ami. Sprytny ten zabieg, ka\u017ce nam my\u015ble\u0107 o grze jako o ca\u0142o\u015bci, niemal jak o ksi\u0105\u017cce, a nie o serii roz\u0142\u0105czonych gier. Mice and Mystics ma tylu\u017c wrog\u00f3w, co zwolennik\u00f3w, ale dzi\u015b tu nie o tym, cho\u0107 przywo\u0142amy jeden argument wrog\u00f3w na nasze potrzeby: liczba pyta\u0144 o zasady, jakie pojawiaj\u0105 si\u0119 na forum, jest o-gro-mna<\/strong>. Nawet nie chodzi o to, \u017ce instrukcja jest jako\u015b dramatycznie \u017ale napisana, bo nie jest. Ale zbiegaj\u0105 si\u0119 tu dwie rzeczy. Po pierwsze, gra nie jest prosta. W trakcie rozgrywki mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107 wiele, nasze dzielne myszy u\u017cywaja bowiem specjalnych umiej\u0119tno\u015bci, przedmiot\u00f3w, broni, biegaj\u0105, strzelaja, uciekaj\u0105 przed szczurami, kt\u00f3re te\u017c swoje zasady (growe, nie etyczne) maj\u0105. Nietrudno wi\u0119c o jak\u0105\u015b specyficzn\u0105 sytuacj\u0119, gdy to reaguje z tym, ale tamto jest pierwsze, wi\u0119c co teraz, u licha. Instrukcja, i tak troch\u0119 ma\u0142o precyzyjna momentami, w og\u00f3le nie pomaga. Po drugie, autor gry wyznaje \u015bwi\u0119cie zasad\u0119, \u017ce co nie napisane w instrukcji, to niewa\u017cne. Przecie\u017c to gra w storytelling, historia, narracja, hopsasa, czego si\u0119 czepiacie? Jak jest jaki\u015b problem, m\u00f3wi Jerry, to sobie go rozwi\u0105\u017ccie tak, jak wam to akurat pasuje, chodzi o dobr\u0105 zabaw\u0119. Tylko by\u0142oby fajnie, gdyby\u015bcie dopowiedzieli do tego jakie\u015b tematyczne uzasadnienie.<\/p>\n

I wtedy, mysz skoczy\u0142a w g\u00f3r\u0119 trzy metry, zjecha\u0142a na linie, strzelaj\u0105c dziesi\u0119cioma strza\u0142ami we wrog\u00f3w niczym Legolas, przeturala\u0142a sie w k\u0105t i pu\u015bci\u0142a b\u0105ka, kt\u00f3ry unieszkodliwi\u0142 pozosta\u0142ych.<\/em><\/p>\n

Takie, rozumiecie, fantazjowanie. I w\u0142a\u015bnie dlatego uwa\u017cam, \u017ce jeszcze raz mog\u0119 rzuci\u0107 kostk\u0105. Jaki\u015b sprzeciw?<\/p>\n

Fundamentalnie si\u0119 w tej materii z Jerrym r\u00f3\u017cnimy. Wed\u0142ug mnie nie mo\u017cna sobie, ot tak, szafowa\u0107 zasadami i m\u00f3wi\u0107 \u017ce dla dobra opowie\u015bci – zr\u00f3bcie jak chcecie. To by\u0142oby mo\u017cliwe, gdyby\u015bmy rzeczywi\u015bcie czytali ksi\u0105\u017ck\u0119 swoim dzieciom i w locie modyfikowali nieco tre\u015b\u0107, \u017ceby ca\u0142a rzecz nabra\u0142a pieprza. Ale nie w grze. W grze instrukcja jest \u015bwi\u0119ta, zasady s\u0105 produktem, to dla nich t\u0119 gr\u0119 kupili\u015bmy. Mamy prawo oczekiwa\u0107, \u017ce b\u0119d\u0105 kompletne, \u017ce nie b\u0119d\u0105 nas frustrowa\u0107. I nie chodzi to wcale o bycie jakim\u015b instrukcjowym faszyst\u0105, kt\u00f3ry stoi na stra\u017cy przestrzegania zasad co do joty. Nie raz i nie dwa pewnie zdarzy\u0142o wam si\u0119 o czym\u015b zapomnie\u0107, co\u015b \u017ale zrozumie\u0107, ale machn\u0105\u0107 r\u0119k\u0105 i powiedzie\u0107 “dooobra, nic si\u0119 nie sta\u0142o, jedziemy dalej, nast\u0119pnym razem zagramy dobrze”<\/em>. Jest jednak fundamentalna r\u00f3\u017cnica, mi\u0119dzy chwilowym zignorowaniem czy modyfikacj\u0105 zasad, kt\u00f3re istniej\u0105, a dopisywaniem zasad w pust\u0105 przestrze\u0144. Innymi s\u0142owy, ludzka natura tak dzia\u0142a, \u017ce najpierw chcia\u0142oby si\u0119 mie\u0107 jaki\u015b punkt odniesienia, by dopiero potem wprowadza\u0107 modyfikacje. Dlatego dopraszamy si\u0119 o “jak powinno by\u0107” w zasadach i wyja\u015bnienie pokroju “jak sobie zamarzycie” trudno zaakceptowa\u0107 w stosunku do nie swojego dzie\u0142a. Oficjalny FAQ do Mice and Mystics to skromna stroniczka, odpowiadaj\u0105ca na malutki procent pyta\u0144, jakie pojawiaj\u0105 si\u0119 w trakcie gry. Wydawnictwo widocznie twierdzi, \u017ce wi\u0119cej nie trzeba. Tymczasem nieoficjalnie FAQ, kt\u00f3rych jest co\u015b kole trzech, maj\u0105 grubo ponad 40 stron. Odpowiedzi na pytania albo wyinterpretowywane s\u0105 z dost\u0119pnych zasad albo zbierane z strz\u0119pk\u00f3w odpowiedzi designera. Odpowiedzi cz\u0119sto sprzecznych, dodajmy. Ot, jak zawieje. Skoro to i tak niewa\u017cne… B\u0142\u0105d! To wa\u017cne! Wa\u017cne jak diabli!<\/strong> Szczeg\u00f3lnie w grach kooperacyjnych. Trzeba bowiem da\u0107 graczom jakie\u015b oparcie, zasady, kt\u00f3rych mog\u0105 si\u0119 trzyma\u0107. Je\u015bli chc\u0105 je sobie potem zmodyfikowa\u0107 dla w\u0142asnej uciechy, upro\u015bci\u0107 czy utrudni\u0107, \u017ceby im si\u0119 milej gra\u0142o, prosz\u0119 bardzo, droga wolna. Ale nie powinno by\u0107 tak, \u017ce zasady tworz\u0105 wielkie czarne dziury podczas rozgrywki i nie wiadomo czy rozstrzygn\u0105\u0107 co\u015b “w t\u0119 czy wewt\u0119”. A je\u015bli si\u0119 jeszcze to rozstrzyganie zostawi w r\u0119kach graczy – prosta droga do tragedii \ud83d\ude42<\/p>\n

Znacie dowcip o komentarzu pod przepisem na placek? “Nie mia\u0142am winogron, wi\u0119c zamieni\u0142am na rodzynki, u\u017cy\u0142am innego oleju, osobi\u015bcie nie lubi\u0119 m\u0105ki, wi\u0119c zrobi\u0142am na kurzu, a m\u00f3j piec nie wyci\u0105ga 200 stopni, wi\u0119c piek\u0142am w 150. Wyszed\u0142 niesmaczny, nie polecam przepisu.”<\/em>. Podobnie si\u0119 dzieje, gdy w r\u0119ce graczy oddaje si\u0119 zasady gry. Oczywi\u015bcie, jest to przewrotne generalizowanie – s\u0105 bowiem osoby ze smyka\u0142k\u0105 do takich rzeczy. Ale to mniejszo\u015b\u0107.<\/p>\n

\"robinson-postac\"<\/a>W czym rzecz? Wyobra\u017amy sobie typow\u0105 gr\u0119 w Robinsona Crusoe. Podaj\u0119 akurat t\u0119 gr\u0119 jako przyk\u0142ad, gdy\u017c jest to gra kooperacyjna, kt\u00f3r\u0105 wielu z Was powinno zna\u0107. Dla tych, co nie znaj\u0105, interesowa\u0107 nas b\u0119dzie karta postaci, na kt\u00f3rej zaznaczony jest poziom zdrowia. Ilekro\u0107 poziom zdrowia przekroczy pewn\u0105 granic\u0119 (ka\u017cda posta\u0107 ma ich kilka, w r\u00f3\u017cnych “miejscach”), morale dru\u017cyny spada (bo zraniona osoba biadoli i wyje, a w takich warunkach ci\u0119\u017cko zachowa\u0107 dobry humor). Kondycj\u0119 postaci mo\u017cna te\u017c poprawi\u0107, serwuj\u0105c jej dobre jad\u0142o, lecznicze zio\u0142a czy opatrunek. I teraz – pierwsze pytanie, kt\u00f3re ZAWSZE poajwia si\u0119, gdy gram z now\u0105 grup\u0105, to “czy je\u015bli posta\u0107 uleczy si\u0119, i jej wska\u017anik ran przekroczy ‘granic\u0119’ w drug\u0105 stron\u0119, to czy morale nam ro\u015bnie”<\/em>? Instrukcja milczy<\/del> (poprawka: akurat to instrukcja wyja\u015bnia dobrze, ale przyjmijmy, \u017ce kto\u015b przeoczy\u0142 t\u0119 akurat informacj\u0119 lub designer jej nie umie\u015bci\u0142)<\/em>. Za\u0142\u00f3\u017cmy najpierw podej\u015bcie Jerry’ego – wyja\u015bnijmy rzecz tematycznie dla dobra rozgrywki. Posta\u0107 uleczona, samopoczucie lepsze, wstaje, chodzi, \u015bmieje si\u0119, wszystkich to na duchu podnosi. Kurka wodna, no czemu by si\u0119 morale nie mia\u0142o podnie\u015b\u0107, brzmi to ca\u0142kiem rozs\u0105dnie. Ale nie, my nie z tych.<\/p>\n

Spr\u00f3bujmy uzyska\u0107 odpowied\u017a bezpo\u015brednio od designera. Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce te kilka minut przerwy w grze nam nie przeszkadza i szcz\u0119\u015bliwym zrz\u0105dzeniem losu mamy telefon do autora, Ignacego Trzewiczka. Dzwonimy. Zn\u00f3w farcik, bo Ignacy odbiera. Nakre\u015blamy szybko problem. Ignacy, zaj\u0119ty pakowaniem Imperial Settlers do wysy\u0142ki, nie ma dla nas wiele czasu. Szybko pr\u00f3buje sobie wyobrazi\u0107 stan gry i swoje zasady. Pechowo, w krz\u0105taninie, luneta z pobliskiego biurka upada mu akurat na stop\u0119. Zirytowany Ignacy odpowiada: “aj wiecie co, ju\u017c nie pami\u0119tam dok\u0142adnie, chyba morale si\u0119 podnosi. Zr\u00f3bcie jak chcecie.”<\/em>.<\/p>\n

Czyli wracamy do casusu Mice and Mystics, tyle, \u017ce nie ideowo, a z braku czasu. Ok, przy leczeniu podnosimy morale. Tutaj si\u0119 wytrawni gracze u\u015bmiechn\u0105. Wiecie dlaczego? Poniewa\u017c ta jedna ma\u0142a decyzja diametralnie wywraca gr\u0119. Morale jest bowiem istotnym zasobem i cz\u0119sto decyduje o wygranej lub przegranej. Co si\u0119 stanie dalej, \u0142atwo przewidzie\u0107. Gracze wygrywaj\u0105 scenariusz z dziecinn\u0105 \u0142atwo\u015bci\u0105. Przez nast\u0119pne kilka dni pograj\u0105 troch\u0119, ale okazuje si\u0119, \u017ce gra jest w tej postaci bardzo \u0142atwa i w\u0142a\u015bciwie niewarta swojej ceny. Od tego ju\u017c blisko do odradzenia jej znajomym lub obsmarowania na forum. I dlaczego? Przez jedn\u0105 g\u0142upi\u0105, ma\u0142\u0105 zmian\u0119 w zasadach. To zasady tworz\u0105 nam gr\u0119, pami\u0119tacie?<\/p>\n

Dlatego nast\u0119pnym razem, gdy b\u0119dziecie otwiera\u0107 kolejne, pachn\u0105ce jeszcze farb\u0105 pude\u0142ko, pami\u0119tajcie o instrukcji. Nie odk\u0142adajcie jej od razu. Pow\u0105chajcie, pog\u0142aszczcie. To najwa\u017cniejsza rzecz w pude\u0142ku<\/strong>. To od niej g\u0142\u00f3wnie zale\u017cy, czy gra nam si\u0119 spodoba, czy b\u0119dzie napi\u0119cie, czy b\u0119dzie dramat, rwanie szat i wygrana jednym punktem, czy te\u017c b\u0119dzie wzruszanie ramionami, frustracja i rzucenie w k\u0105t. I do autor\u00f3w instrukcji i designer\u00f3w apeluj\u0119 – po\u015bwi\u0119cajcie tej cz\u0119\u015bci Waszej gry szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119. To jest g\u0142\u00f3wne medium, kt\u00f3rym to co jest w Waszej g\u0142owie, dociera do nas – graczy. Dobrze napisana instrukcja to ma\u0142e dzie\u0142o sztuki. Oby takich dzie\u0142 jak najwi\u0119cej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czym jest gra planszowa? Co jest tak warto\u015bciowego w niewielkim pude\u0142ku, kt\u00f3re mo\u017ce kosztowa\u0107 20 albo 200 z\u0142? Dlaczego tak lubimy gra\u0107 w gry planszowe i obcowa\u0107 z nimi? Dlaczego nawet najpi\u0119kniejsze komponenty nie tworz\u0105 gry? Co stanowi o tym, czy gra jest dobra, czy nie? Oto gar\u015b\u0107 przemy\u015ble\u0144 nad rzecz\u0105, o kt\u00f3rej szybko zapominamy.<\/p>\n","protected":false},"author":1969,"featured_media":51222,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-51219","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51219","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1969"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51219"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51219\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/51222"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51219"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51219"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51219"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=51219"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}