{"id":54439,"date":"2015-03-04T10:00:17","date_gmt":"2015-03-04T09:00:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=54439"},"modified":"2015-03-03T00:05:05","modified_gmt":"2015-03-02T23:05:05","slug":"oceny-mas-oceny-nisz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2015\/03\/04\/oceny-mas-oceny-nisz\/","title":{"rendered":"Oceny mas, oceny nisz"},"content":{"rendered":"

\"ranking\"<\/a>Czy najlepsze gry powinny by\u0107 popularne? Czy mo\u017ce popularno\u015b\u0107 jest zaprzeczeniem jako\u015bci, bo wynika ze schlebiania niewyszukanym gustom? Po\u015bwi\u0119ci\u0142em par\u0119 chwil na sprawdzenie, jakich odpowiedzi na takie pytania udziela ranking BGG. Nie ma co tu kry\u0107 – jest on istotnym punktem odniesienia dla zapalonych graczy. Prawie ka\u017cdy, kto za\u0142o\u017cy\u0142 tam konto, dok\u0142ada si\u0119 do tego rankingu, oceniaj\u0105c znane sobie gry (jak rozumiem, za wyj\u0105tkiem Inka<\/a>). Je\u015bli tak robi to \u2013 jak rozumiem \u2013 tak\u017ce po to, by suma takich ocen dawa\u0142a jaki\u015b obraz, kt\u00f3ry inni b\u0119d\u0105 brali pod uwag\u0119. Co sk\u0142ada si\u0119 na ten obraz?<\/p>\n

<\/p>\n

\u015arodowisko skupione wok\u00f3\u0142 BGG od zawsze by\u0142o podzielone. Najwyra\u017aniej takie podzia\u0142y si\u0119 pog\u0142\u0119biaj\u0105. Wida\u0107 to po powstaj\u0105cych osobnych rankingach. Niemniej jednak ten g\u0142\u00f3wny pozostaje wyj\u015bciowym, najbardziej eksponowanym. Jeszcze w marcu 2014 \u015bci\u0105gn\u0105\u0142em dane pierwszego tysi\u0105ca gier w generalnym rankingu. O ka\u017cdej grze mo\u017cna tam znale\u017a\u0107 pi\u0119\u0107 informacji \u2013 poza tytu\u0142em jest to rok wydania, liczba oddanych g\u0142os\u00f3w, surowa ocena, miejsce w rankingu wraz z modyfikowan\u0105 ocen\u0105, kt\u00f3ra jest tego rankingu podstaw\u0105. Modyfikacja polega \u2013 o ile mi wiadomo \u2013 na dodaniu 500 domniemanych oceniaj\u0105cych, z kt\u00f3rych ka\u017cdy da\u0142 grze ocen\u0119 r\u00f3wn\u0105 \u015bredniej ocen wszystkich gier. Ca\u0142y ten zabieg \u2013 bardzo sensowny – ma zapobiec sytuacji, w kt\u00f3rej na czele rankingu nieodmiennie znalaz\u0142yby si\u0119 gry ocenione na 10 przez jedn\u0105 osob\u0119. Im gra jest popularniejsza, tym ta bazowa ocena ma mniejsze znaczenie.<\/p>\n

Te pi\u0119\u0107 informacji pozwala sprawdzi\u0107 zale\u017cno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy surow\u0105 ocen\u0105 a popularno\u015bci\u0105, mierzon\u0105 liczb\u0105 oceniaj\u0105cych. Szczeg\u00f3\u0142y zabawy na ko\u0144cu notki, generalnie jednak chodzi o to, jak mo\u017ce si\u0119 odchyla\u0107 popularno\u015b\u0107 i ocena. Mo\u017cna tu stworzy\u0107 cztery bardzo specyficzne rankingi.<\/p>\n

Pierwszy pokazuje gry, w kt\u00f3rych rzeczywista ocena jest wy\u017csza ni\u017c ta, kt\u00f3rej mo\u017cna by\u0142oby si\u0119 spodziewa\u0107 na podstawie liczby ocen. Bardzo zbli\u017cony jest ranking gier, kt\u00f3rych rzeczywista popularno\u015b\u0107 jest dalece poni\u017cej tej, kt\u00f3rej mo\u017cna by\u0142oby si\u0119 spodziewa\u0107 na podstawie ocen graczy. Czo\u0142\u00f3wk\u0119 takiego w\u0142a\u015bnie rankingu pokazuje tabelka. Mo\u017cna w niej znale\u017a\u0107 rok wydania, \u015bredni\u0105 ocen\u0119 graczy, liczb\u0119 oddanych g\u0142os\u00f3w i miejsce w rankingu BGG.<\/p>\n

\"niszowe\"<\/a><\/p>\n

W tak wyr\u00f3\u017cnionym gronie dominuj\u0105 gry wojenne. Niekt\u00f3re \u015bwie\u017cutkie, niekt\u00f3re sprzed ponad \u0107wier\u0107 wieku. Maj\u0105 one oceny, o kt\u00f3rych najpopularniejsze gry rodzinne mog\u0105 tylko pomarzy\u0107. Pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c tu ci\u0119\u017ckawe nowo\u015bci, jak Caverna czy Robinson. Jest tu wreszcie lider rankingu Twilight Struggle\/Zimna Wojna i zajmuj\u0105ca trzecie miejsce Cywilizacja: Poprzez Wieki. Gry darzone mi\u0142o\u015bci\u0105 przez ca\u0142kiem liczne grono, lecz jednak jako\u015b wybranych. St\u0105d moja nazwa tej kategorii \u2013 nisz\u00f3wki. Jest faktem, \u017ce TS ma nieomal tak\u0105 sam\u0105 liczb\u0119 ocen jak Dixit, za\u015b oceniany jest istotnie wy\u017cej. Nie mam jednak w\u0105tpliwo\u015bci, czy np. ktokolwiek z mojej ekipy graczy \u201epi\u0105tkowych\u201d (bo spotykamy si\u0119 co tydzie\u0144 w pi\u0105tek) zechcia\u0142by w og\u00f3le rozwa\u017cy\u0107 zagranie w TS po rzuceniu okiem na gr\u0119. Na Dixita mo\u017cna za\u015b nam\u00f3wi\u0107 ka\u017cdego, nawet z takich, kt\u00f3rzy na BGG w \u017cyciu nie wejd\u0105. Mo\u017cna za\u015b przypuszcza\u0107, \u017ce ci, kt\u00f3rzy graj\u0105 w TS, wchodz\u0105 na BGG nieomal wszyscy.<\/p>\n

Zupe\u0142nie inny ranking tworz\u0105 gry, w przypadku kt\u00f3rych liczba ocen stanowczo wyprzedza ocen takich wysoko\u015b\u0107. Nazwa\u0142em je tu sobie \u201enieprzejm\u00f3wkami\u201d. Nie przejmuj\u0105 si\u0119 one marudzeniem geek\u00f3w, tylko sprzedaj\u0105 si\u0119 na pot\u0119g\u0119.<\/p>\n

\"masowe\"<\/a><\/p>\n

Tu list\u0119 otwieraj\u0105 Osadnicy z Catanu, minimalnie wyprzedzaj\u0105c Carcassonne. Gdyby kto\u015b czerpa\u0142 swoj\u0105 wiedz\u0119 tylko z rankingu, nie zagl\u0105daj\u0105c do liczby oceniaj\u0105cych, pewnie by na te dwa tytu\u0142y nie zwr\u00f3ci\u0142 uwagi. Taki ranking ma w pierwszej dziesi\u0105tce trzy tytu\u0142y z pierwszej dziesi\u0105tki zwyk\u0142ego rankingu: to Agricola, Puerto Rico i Wysokie Napi\u0119cie. To pozycje bez por\u00f3wnania ci\u0119\u017csze nie tylko ni\u017c Osadnicy czy Carcassonne, lecz tak\u017ce 7 Cud\u00f3w czy Race for the Galaxy. Najwyra\u017aniej gry lekkie i lekkop\u00f3\u0142\u015brednie nie maj\u0105 czego szuka\u0107 w generalnym rankingu. Nawet taki Dominion, niegdy\u015b czarny ko\u0144, trafi\u0142 po czterech latach na dwudzieste miejsce. Mam wra\u017cenie, \u017ce gry z tej listy maj\u0105 na tyle ma\u0142\u0105 barier\u0119 wej\u015bcia, \u017ce ka\u017cdy mo\u017ce ich sprobowa\u0107. Nie ka\u017cdemu podejd\u0105, na przyk\u0142ad ze wzgl\u0119du na rodzaj interakcji (dla mnie Agricola i Cytadela s\u0105 nie do przej\u015bcia, ka\u017cda jednak z innego powodu), ka\u017cdy jednak mo\u017ce ich spr\u00f3bowa\u0107. Je\u015bli oceni je gorzej, trac\u0105 w rankingu. Gry niszowe b\u0119d\u0105 wy\u017cej, bo ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 graczy nawet ich nie spr\u00f3buje \u2013 za\u015b z tego powodu nie wpisze swojej oceny. Sam zani\u017cy\u0142em \u015bredni\u0105 ocen\u0119 Agricoli, za\u015b Cavernie to nie grozi \u2013 po prostu do niej nie si\u0105d\u0119.<\/p>\n

Jest jednak i drugi koniec pierwszego modelu \u2013 gry oceniane znacznie ni\u017cej ni\u017cby to wynika\u0142o z ich popularno\u015bci. Nazwa\u0142em je sobie \u201ekontrowersyjn\u00f3wki\u201d. Ogl\u0105d ich listy rzeczywi\u015bcie pokazuje, \u017ce dziel\u0105 one graczy w nieco odmienny spos\u00f3b.<\/p>\n

\"kontrowe\"<\/a><\/p>\n

Wszystkie te gry maj\u0105 oceny w przedziale 6,4-6,7. Zajmuj\u0105 miejsca gdzie\u015b w czterech ostatnich setkach pierwszego tysi\u0105ca gier. Towarzysz\u0105 im najcz\u0119\u015bciej gry oceniane przez kilkaset os\u00f3b. Oceny takich \u201etowarzyszek\u201d w rankingu s\u0105 znacznie wy\u017csze, lecz statystyczny \u201eobci\u0105\u017cnik\u201d nie pozwala im wyprzedzi\u0107 popularniejszych gier. W grupie tej \u2013 w odr\u00f3\u017cnieniu od \u201enisz\u00f3wek\u201d \u2013 jest wiele tytu\u0142\u00f3w dobrze mi znanych. Rzeczywi\u015bcie s\u0105 to tytu\u0142y, wzgl\u0119dem kt\u00f3rych albo ja, albo cz\u0119\u015b\u0107 mojej ekipy ma mieszane uczucia. Pierwsze miejsce, kt\u00f3re zajmuje \u201eCzerwony Listopad\u201d, jest tu dobrym zobrazowaniem. Ma\u0142o pami\u0119tam gier, kt\u00f3re wywo\u0142a\u0142yby tak skrajne uczucia ze wzgl\u0119du na sam temat. Zupe\u0142nie nie podzielam niskich ocen Niagary czy Smoczego Serca, lecz wiem sk\u0105din\u0105d, \u017ce nie wszystkim one podchodz\u0105.<\/p>\n

W pierwszej dziesi\u0105tce rankingu BGG jest pi\u0119\u0107 gier, kt\u00f3re nie trafi\u0142y do \u017cadnego z tak sporz\u0105dzonych zestawie\u0144. Mo\u017cna je uzna\u0107 za modelowe gry BGG. To Android: Netrunner, Terra Mistica, Eclipse, Mage Knight i Le Havre. Co je \u0142\u0105czy? Nie znam \u017cadnej z nich, lecz co\u015b tam o nich s\u0142ysza\u0142em. W moim wyobra\u017ceniu maj\u0105 one podobny, spory ci\u0119\u017car i pewn\u0105 hermetyczno\u015b\u0107. Je\u015bli kto\u015b zna i lubi gry w takim klimacie, mo\u017ce kierowa\u0107 si\u0119 statystykami BGG bez \u017cadnych zastrze\u017ce\u0144. Jest w g\u0142\u00f3wnym nurcie z wszystkimi tego urokami. Je\u015bli jednak do tych pi\u0119ciu gier czuje dystans, to lepiej nich go zachowa tak\u017ce do ca\u0142ego rankingu.<\/p>\n

PS. Notka ta powsta\u0142a sporo temu i jej zwi\u0105zek z notk\u0105 Inka jest zupe\u0142nie niezamierzony :).<\/p>\n

Kilka s\u0142\u00f3w o metodzie<\/p>\n

Kluczowym problemem jest tu wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015b\u0107. Wcale nie jest oczywiste, co mia\u0142oby by\u0107 przyczyn\u0105 czego. Dodatkowo moja wiedza statystyczna jest do\u015b\u0107 ograniczona. \u015awiadom tych problem\u00f3w zabawi\u0142em si\u0119 w ten oto spos\u00f3b. Policzy\u0142em dwa modele. Jeden pr\u00f3buje wyja\u015bni\u0107 popularno\u015b\u0107 ocen\u0105 (z uwzgl\u0119dnieniem wieku), drugi \u2013 ocen\u0119 wyja\u015bni\u0107 popularno\u015bci\u0105 (zn\u00f3w z wiekiem w tle). Obydwa pokaza\u0142y istotne zale\u017cno\u015bci. Jednak tym, co mnie zaciekawi\u0142o, nie by\u0142y same te zale\u017cno\u015bci, lecz r\u00f3\u017cnice rzeczywistych ocen wzgl\u0119dem takich modeli. Na podstawie takich modeli mo\u017cna by\u0142o policzy\u0107 spodziewan\u0105 ocen\u0119 gry przy jej znanej popularno\u015bci i spodziewan\u0105 popularno\u015b\u0107 przy znanej ocenie. Za\u015b tak\u0105 spodziewan\u0105 ocen\u0119 czy spodziewan\u0105 popularno\u015b\u0107 mo\u017cna by\u0142o por\u00f3wna\u0107 z rzeczywistymi warto\u015bciami. To w\u0142a\u015bnie takie por\u00f3wnanie jest podstaw\u0105 moich ranking\u00f3w.<\/p>\n

Wyja\u015bnienie w sprawie znaczenia wieku gry. Zale\u017cno\u015b\u0107 taka nie jest oczywista. Z jednej strony gry nowe maj\u0105 mniej czasu na zdobycie popularno\u015bci. Gdy za\u015b maj\u0105 ma\u0142\u0105 popularno\u015b\u0107, obci\u0105\u017cenie domniemanymi ocenami ci\u0105gnie je w d\u00f3\u0142 w rankingu i nie pozwala trafi\u0107 do pierwszego tysi\u0105ca gier. Jednocze\u015bnie, jak mo\u017cna argumentowa\u0107, nowe gry powinny by\u0107 lepsze, bo korzystaj\u0105 z do\u015bwiadcze\u0144 swoich poprzedniczek. W ka\u017cdym razie do ostatecznych analiz wiek gry trafi\u0142 z istotn\u0105 zale\u017cno\u015bci\u0105. Ewidentnie starsze gry s\u0105 bardziej popularne, lecz s\u0105 \u015brednio gorzej oceniane. K\u0142opot jest tylko z grami starszymi ni\u017c 40 lat. Dodatkowo ka\u017cdy kolejny rok ma mniejsze znaczenie. St\u0105d wiek gry daje najwy\u017csze zwi\u0105zki z pozosta\u0142ymi cechami, je\u015bli policzy si\u0119 z niego pierwiastek i odrzuci nielicznych \u201eweteran\u00f3w\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy najlepsze gry powinny by\u0107 popularne? Czy mo\u017ce popularno\u015b\u0107 jest zaprzeczeniem jako\u015bci, bo wynika ze schlebiania niewyszukanym gustom? Po\u015bwi\u0119ci\u0142em par\u0119 chwil na sprawdzenie, jakich odpowiedzi na takie pytania udziela ranking BGG. Nie ma co tu kry\u0107 – jest on istotnym punktem odniesienia dla zapalonych graczy. Prawie ka\u017cdy, kto za\u0142o\u017cy\u0142 tam konto, dok\u0142ada si\u0119 do tego …<\/p>\n","protected":false},"author":1002,"featured_media":55063,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-54439","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54439","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1002"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54439"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54439\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55063"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54439"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54439"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54439"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=54439"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}