{"id":56327,"date":"2015-05-11T10:44:56","date_gmt":"2015-05-11T08:44:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=56327"},"modified":"2015-05-11T15:03:37","modified_gmt":"2015-05-11T13:03:37","slug":"historia-technologia-vs-militaria","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2015\/05\/11\/historia-technologia-vs-militaria\/","title":{"rendered":"Historia &#8211; technologia vs. militaria"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0506.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-56528\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0506-198x200.jpg\" alt=\"DSC_0506\" width=\"198\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0506-198x200.jpg 198w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0506.jpg 1012w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0506-70x70.jpg 70w\" sizes=\"auto, (max-width: 198px) 100vw, 198px\" \/><\/a>Histori\u0105 zainteresowa\u0142am si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z tego powodu, \u017ce jest to gra cywilizacyjna. Nie mam wielkiego do\u015bwiadczenia w takich grach (tak! naprawd\u0119 nigdy nie gra\u0142am w Cywilizacj\u0119 ani Wojn\u0119 Narod\u00f3w!\u00a0 cho\u0107 akurat w to drugie ju\u017c niebawem zamierzam zagra\u0107) ale wiem, \u017ce lubi\u0119, bardzo lubi\u0119 rozwija\u0107 swoj\u0105 nacj\u0119. A wi\u0119c zapraszam na spotkanie z Histori\u0105&#8230;.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<h4>Zasady gry w pigu\u0142ce<\/h4>\n<p>Samych zasad jest niewiele &#8211; gracz dostaje na r\u0119k\u0119 karty, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017ce wykonywa\u0107 okre\u015blone akcje:<\/p>\n<div id=\"attachment_56544\" style=\"width: 210px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0507.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-56544\" class=\"size-medium wp-image-56544\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0507-200x133.jpg\" alt=\"Karty akcji\" width=\"200\" height=\"133\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0507-200x133.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0507.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-56544\" class=\"wp-caption-text\">Karty akcji<\/p><\/div>\n<p>\u2022 rozw\u00f3j technologiczny,<br \/>\n\u2022 rozw\u00f3j militarny,<br \/>\n\u2022 handel z inn\u0105 nacj\u0105 (czyli rozw\u00f3j technologiczny pod warunkiem, \u017ce s\u0105siad stoi pod wzdl\u0119dem technologii wy\u017cej),<br \/>\n\u2022 wykorzystywanie swojego ludu (czyli odzyskanie kostek w\u0142adzy)<br \/>\n\u2022 ekspansja terytorialna (czyli po\u0142o\u017cenie kostki w\u0142adzy na s\u0105siaduj\u0105cym polu na mapie)<br \/>\n\u2022 najazd na s\u0105siada s\u0142abiej rozwini\u0119tego militarnie (co powoduje odzyskanie kostki wladzy i zdobycie PZ)<br \/>\n\u2022 wojna (z nacj\u0105, z kt\u00f3r\u0105 dzielimy terytorium)<br \/>\n\u2022 inwestowanie w sztuk\u0119 (zakup cudu, czyli kart, z kt\u00f3rych bonus\u00f3w mo\u017cna w przysz\u0142o\u015bci korzysta\u0107)<br \/>\n\u2022 turystyka (zdobywanie PZ za posiadane cuda &#8211; karta dost\u0119pna dopiero od 12 poziomu technologicznego)<br \/>\n\u2022 rewolucja (pozwala na odzyskanie dowolnej karty oraz okre\u015bla koniec rundy)<\/p>\n<p>Od czasu do czasu w trakcie gry otrzymujemy r\u00f3wnie\u017c karty <strong>doradc\u00f3w<\/strong> (jednorazowego u\u017cytku) &#8211; s\u0105 to unikalne karty, ka\u017cda cywilizacja posiada inny zestaw 5 doradc\u00f3w.<\/p>\n\n        <style type='text\/css'>\n            #gallery-1 {\n                margin: auto;\n            }\n            #gallery-1 .gallery-item {\n                float: left;\n                margin-top: 10px;\n                text-align: center;\n                width: 33%;           }\n            #gallery-1 img {\n                border: 2px solid #cfcfcf;\n            }\n            #gallery-1 .gallery-caption {\n                margin-left: 0;\n            }\n        <\/style>\n        <!-- see gallery_shortcode() in wp-includes\/media.php -->\n        <div id='gallery-1' class='gallery-images gallery galleryid-56327'><dl class='gallery-item'>\n            <dt class='gallery-icon'>\n                <a href='https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0500.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"133\" src=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0500-200x133.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0500-200x133.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0500.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a>\n            <\/dt>\n                <dd class='gallery-caption'>\n                Doradcy cywilizacji niemieckiej (czarny) i dalekiego wschodu (z\u00f3\u0142ta)\n                <\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n            <dt class='gallery-icon'>\n                <a href='https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0501.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"133\" src=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0501-200x133.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0501-200x133.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0501.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a>\n            <\/dt>\n                <dd class='gallery-caption'>\n                Doradcy &#8211; czerwony (Rzym),  niebieski (Ameryka), fioletowy (Francja)\n                <\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n            <dt class='gallery-icon'>\n                <a href='https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0502.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"133\" src=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0502-200x133.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0502-200x133.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0502.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a>\n            <\/dt>\n                <dd class='gallery-caption'>\n                Doradcy cywilizacji zielonej &#8211; dwa komplety: Europa i Egipt\n                <\/dd><\/dl><br style=\"clear: both\" \/>\n            <br style='clear: both;' \/>\n        <\/div>\n\n<p>Na pocz\u0105tku za\u015b ka\u017cdej epoki (gramy trzy epoki) wybieramy sobie kart\u0119 <strong>przyw\u00f3dcy<\/strong>, kt\u00f3ra okre\u015bla jakie cele b\u0119d\u0105 punktowane. Nie zmieniaj\u0105 one zasad a jedynie okre\u015blaj\u0105 kierunek rozwoju dla ka\u017cdego gracza (ka\u017cdy gracz ma troch\u0119 inny cel do spe\u0142nienia).<\/p>\n<div id=\"attachment_56535\" style=\"width: 210px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0498.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-56535\" class=\"size-medium wp-image-56535\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0498-200x133.jpg\" alt=\"Przyw\u00f3dcy - ka\u017cdy wyznacza dwa cele, kt\u00f3rych spe\u0142nienie przynosi punkty na koniec epoki\" width=\"200\" height=\"133\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0498-200x133.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0498.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-56535\" class=\"wp-caption-text\">Przyw\u00f3dcy &#8211; ka\u017cdy wyznacza dwa cele, kt\u00f3rych spe\u0142nienie przynosi punkty na koniec epoki<\/p><\/div>\n<p>W trakcie rundy ka\u017cdy gracz &#8211; w tajemnicy przed innymi &#8211; dokonuje wyboru karty, kt\u00f3r\u0105 chce zagra\u0107. Nast\u0119pnie wszyscy ods\u0142aniamy karty i w ustalonej kolejno\u015bci wykonujemy ich efekt (najcz\u0119\u015bciej op\u0142acaj\u0105c ich koszt w postaci kostek w\u0142adzy). I znowu wybieramy karty a potem je rozpatrujemy&#8230; I tak do momentu, gdy kto\u015b zagra rewolucj\u0119. Wtedy nast\u0119puje koniec rundy &#8211; punktowanie oraz wykonywanie okre\u015blonych czynno\u015bci jak odzyskiwanie dw\u00f3ch najwcze\u015bniej zagranych kart, odzyskiwanie kostek w\u0142adzy, reaktywacja cud\u00f3w itp. (w\/g schematu zapisanego na planszy) a nast\u0119pnie przechodzimy do rundy kolejnej. W ten spos\u00f3b rozgrywa si\u0119 3&#215;4 rundy, czyli 12. Wygrywa gracz z najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0105 PZ.<\/p>\n<h4>Wra\u017cenia<\/h4>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/20150508_005741.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-56540\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/20150508_005741-200x113.jpg\" alt=\"20150508_005741\" width=\"200\" height=\"113\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/20150508_005741-200x113.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/20150508_005741.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a>Jest sporo niuans\u00f3w, o kt\u00f3rych trzeba pami\u0119ta\u0107 (jak cho\u0107by to, \u017ce akcj\u0119 rewolucji mo\u017cna zagra\u0107 dopiero wtedy, gdy kolejka kart odrzuconych, czyli wcze\u015bniej zagranych liczy 3 karty). Niekt\u00f3re z tych w\u0105tpliwo\u015bci mo\u017cna znale\u017a\u0107 przy powt\u00f3rnym czytaniu instrukcji, do niekt\u00f3rych trzeba do\u015b\u0107 analizuj\u0105c analogiczne sytuacje ale dotycz\u0105ce innych aspekt\u00f3w gry (np. cuda vs. wydarzenia). Po n-tej rozgrywce mamy ju\u017c pewien obraz jak sobie radzi\u0107 z problemami, ale na pocz\u0105tku to\u00a0 szukanie i kombinowanie jest nieco uci\u0105\u017cliwe.<\/p>\n<h5><strong>A oto pytania, kt\u00f3re mnie nurtowa\u0142y podczas szeregu rozgrywek:<\/strong><\/h5>\n<ol>\n<li>\n<div id=\"attachment_56530\" style=\"width: 210px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0503.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-56530\" class=\"size-medium wp-image-56530\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0503-200x133.jpg\" alt=\"plansza\" width=\"200\" height=\"133\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0503-200x133.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0503.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-56530\" class=\"wp-caption-text\">Plansza &#8211; zaznaczamy na niej rozw\u00f3j militarny (w poziomie) i technologiczny (w pionie). Mapka s\u0142u\u017cy do oznaczania kontroli nad terytoriami. Ko\u0142o odmierza czas (3 epoki po 4 rundy) i zawiera instrukcj\u0119 jak podlicza\u0107 punkty na koniec ka\u017cdej rundy<\/p><\/div>\n<p>Czy korzystaj\u0105c z cudu pozwalaj\u0105cego na odzyskanie kostki w\u0142adzy podczas uruchomienia akcji np. rozwoju technologicznego (ten rozw\u00f3j z kolei kosztuje kostk\u0119 w\u0142adzy) musimy posiada\u0107 t\u0119 kostk\u0119 w\u0142adzy po to, \u017ceby zap\u0142aci\u0107 za akcj\u0119 a nast\u0119pnie j\u0105 odzyska\u0107, czy przeprowadzamy t\u0119 akcj\u0119 zupe\u0142nie za darmo niezale\u017cnie od posiadanych kostek w\u0142adzy? W pierwszym odruchu chcia\u0142oby si\u0119 rzec, \u017ce tak, nale\u017cy j\u0105 posiada\u0107, po to by zap\u0142aci\u0107 a nast\u0119pnie odzyska\u0107. Ale &#8211; z drugiej strony &#8211; specyfika &#8220;odpalania&#8221; np. wydarze\u0144 jest zupe\u0142nie inna. Nale\u017cy rozpatrzy\u0107 efekt wydarzenia aktywowanego przez akcj\u0119 ZANIM przeprowadzi si\u0119 akcj\u0119. Analogicznie &#8211; je\u015bli rozpatrzymy efekt aktywowanego cudu ZANIM przeprowadzimy akcj\u0119 &#8211; to rzeczywi\u015bcie przeprowadzimy j\u0105 zupe\u0142nie za darmo, bez potrzeby wcze\u015bniejszego posiadania kostki. No c\u00f3\u017c, nie jest to intuicyjne. I nie znajdziecie dok\u0142adnego opisu ani przyk\u0142ad\u00f3w w instrukcji.<\/li>\n<li>Czy cofaj\u0105c si\u0119 w rozwoju technologicznym z pola, na kt\u00f3rym otrzymujemy dodatkowego doradc\u0119 i ponownie wkraczaj\u0105c na to pole uzyskujemy doradc\u0119 kolejny raz? (z logiki instrukcji wynika\u0142oby, \u017ce tak, ale nie jest explicite opisane)<\/li>\n<li>Ile wy\u0142o\u017cy\u0107 cud\u00f3w kiedy gra si\u0119 z Civbotami? (tyle ile graczy + 2, ale czy Civbot w tym przypadku jest brany pod uwag\u0119 jako gracz? bo je\u015bli nie i np. w rozgrywce 2 osobowej z 4 Civbotami wy\u0142o\u017cymy tylko 4 cuda, to bardzo utrudni gr\u0119 &#8211; o wiele bardziej, ni\u017c przy rozgrywce 6 osobowej bez Civbot\u00f3w (8 cud\u00f3w na stole).<\/li>\n<li>Czy Civbot podczas akcji ekspansji terytorialnej mo\u017ce zaj\u0105\u0107 terytorium zajmowane jednocze\u015bnie przez dwie cywilizacje &#8211; o ni\u017cszym oraz o wy\u017cszym poziomie rozwoju militarnego? (terytorium jest dost\u0119pne dla Civbota, gdy jest puste lub zajmowane przez cywilizacj\u0119 z ni\u017cszym poziomem militarnym). Intuicyjnie te\u017c trudno odpowiedzie\u0107 na to pytanie. Tak &#8211; bo mo\u017ce pokona\u0107 s\u0142absz\u0105 cywilizacj\u0119 (jedna z kart to jednocze\u015bnie ekspansja i wojna). Nie &#8211; bo wystawia si\u0119 na ryzyko pokonania w przysz\u0142ych rundach,.<\/li>\n<li>Nieintuicyjne jest te\u017c to, \u017ce Civboty nie s\u0105 brane pod uwag\u0119 przy spe\u0142nianiu warunk\u00f3w niekt\u00f3rych cud\u00f3w (np. przy okre\u015blaniu zaawansowania technologicznego i militarnego), ale mo\u017cna z nimi handlowa\u0107, naje\u017cd\u017ca\u0107 i prowadzi\u0107 wojny. Oraz ograniczenia w punktowaniu Civbot\u00f3w.<\/li>\n<li>Czy utrata poziomu technologicznego skutkuje r\u00f3wnie\u017c utrat\u0105 poziomu militarnego je\u015bli niemo\u017cliwe jest cofni\u0119cie si\u0119 na planszy ustroju na danym poziomie militarnym?<\/li>\n<\/ol>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/20150506_123006.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-56541\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/20150506_123006-200x113.jpg\" alt=\"20150506_123006\" width=\"200\" height=\"113\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/20150506_123006-200x113.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/20150506_123006.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a>Po kilku partiach wi\u0119kszo\u015b\u0107 szczeg\u00f3\u0142\u00f3w (tych przynajmniej, kt\u00f3rych rozwi\u0105zania mo\u017cna znale\u017a\u0107 w instrukcji jak np. wp\u0142yw nawigacji na niekt\u00f3re akcje, kolejno\u015b\u0107 wyboru przyw\u00f3dc\u00f3w, punktowanie Civbot\u00f3w, zachowanie w ekstremalnych warunkach (kiedy czego\u015b nie mo\u017cemy zrobi\u0107)) zapada w pami\u0119\u0107. Jednak sporo niewiadomych pozostaje. W tej grze o wiele cz\u0119\u015bciej ni\u017c w innych musia\u0142am podczas rozgrywki zagl\u0105da\u0107 do instrukcji.<\/p>\n<p>Zdarzy\u0142 mi si\u0119 gracz, kt\u00f3ry nie ogarnia\u0142 akcji <strong>najazd<\/strong> \/ <strong>ekspansja terytorialna<\/strong> \/ <strong>wojna<\/strong>. Myli\u0142o si\u0119 z kim i na jakich warunkach mo\u017cna walczy\u0107. Myli\u0142a si\u0119 wojna z najazdem oraz fakt, \u017ce najazd nie oznacza straty dla najechanego a jedynie zysk dla naje\u017ad\u017acy. Ekspansja z kolei myli\u0142a si\u0119 z wojn\u0105 &#8211; w wielu grach (cho\u0107by osatnio grany Kemet) wej\u015bcie na cudze terytorium automatycznie wznieca wojn\u0119. Tutaj tego nie ma. Ekspansja i wojna to dwie r\u00f3\u017cne akcje a nacje mog\u0105 pokojowo wsp\u00f3\u0142dzieli\u0107 terytorium (cho\u0107 oczywi\u015bcie nikomu si\u0119 to nie op\u0142aca).<\/p>\n<div id=\"attachment_56536\" style=\"width: 210px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0497.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-56536\" class=\"size-medium wp-image-56536\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0497-200x133.jpg\" alt=\"Przyw\u00f3dcy\" width=\"200\" height=\"133\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0497-200x133.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0497.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-56536\" class=\"wp-caption-text\">Przyw\u00f3dcy, czyli karty celu<\/p><\/div>\n<h5><strong>Rozw\u00f3j militarny vs. rozw\u00f3j technologiczny<\/strong><\/h5>\n<p>Karty przyw\u00f3dc\u00f3w nie maj\u0105 dobrego <strong>balansu<\/strong>. Niekt\u00f3re cele spe\u0142ni\u0107 jest do\u015b\u0107 prosto, niekt\u00f3re s\u0105 niemal nieosi\u0105galne w pewnych warunkach &#8211; np. wysoki poziom technologiczny, punkty zwyciestwa przy niekorzystnym uk\u0142adzie wydarze\u0144 albo du\u017ca liczba cud\u00f3w podczas gry z Civbotami na wysokim poziomie. Przyw\u00f3dc\u00f3w wybieramy podczas gry trzy razy (na pocz\u0105tku ka\u017cdej epoki) &#8211; dobrze zatem, \u017ce pomy\u015blano, aby gracz z najmniejsz\u0105 liczb\u0105 PZ wybiera\u0142 pierwszy.<\/p>\n<p>Dobrego balansu w og\u00f3le tej grze troch\u0119 brakuje. O wiele bardziej op\u0142aca si\u0119 i\u015b\u0107 w rozw\u00f3j militarny ni\u017c rozw\u00f3j technologiczny. Rozw\u00f3j technologiczny daje sporo frajdy (zw\u0142aszcza w po\u0142\u0105czeniu z inwestowaniem w cuda) ale nijak nie przek\u0142ada si\u0119 to na punkty zwyci\u0119stwa. Wystarczy, \u017ce znajd\u0105 si\u0119 gracze ostro inwestuj\u0105cy w rozw\u00f3j militarny w po\u0142\u0105czeniu z ekspansj\u0105 terytorialn\u0105 &#8211; i szansa na wygranie za pomoc\u0105 technologii jest znikoma. A na dodatek operowanie dajmy na to dwunastoma cudami zabiera sporo czasu i generuje downtime.<\/p>\n<p>Punktowanie za kontrol\u0119 terytori\u00f3w to naprawd\u0119 mocna strategia a ona z kolei wymaga rozwoju militarnego &#8211; i to jak najszybszego. A obu mie\u0107 nie mo\u017cna &#8211; albo rozwijasz si\u0119 mocno technologicznie, albo militarnie. Mo\u017cesz jeszcze zosta\u0107 gdzie\u0107 &#8220;po \u015brodku&#8221; ale to przynosi najgorsze rezultaty (jeste\u015b na przegranej pozycji w stosunku do rozwini\u0119tych militarnie frakcji je\u015bli chodzi o terytoria, za\u015b je\u015bli chodzi o technologi\u0119 &#8211; czerpiesz mniej korzy\u015bci\u00a0 w por\u00f3wnaniu z cywilizacjami specjalizuj\u0105cymi si\u0119 w tym kierunku).<\/p>\n<div id=\"attachment_56537\" style=\"width: 210px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0496.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-56537\" class=\"size-medium wp-image-56537\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0496-200x133.jpg\" alt=\"Przyk\u0142adowe wydarzenia\" width=\"200\" height=\"133\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0496-200x133.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0496.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-56537\" class=\"wp-caption-text\">Przyk\u0142adowe wydarzenia<\/p><\/div>\n<p>Kolejn\u0105 delikatn\u0105 rys\u0105 na balansie gry s\u0105 <strong>wydarzenia<\/strong>. Wydarzenia to karty, kt\u00f3re\u00a0 daj\u0105 jaki\u015b efekt podczas zagrania konkretnej (lub dowolnej) akcji i wprowadzaj\u0105 losowo\u015b\u0107. Ale nie jest to losowo\u015b\u0107 uwieraj\u0105ca w typowy spos\u00f3b jak \u017ale wyci\u0105gni\u0119ta karta czy z\u0142y rzut kostk\u0105. Losowo\u015b\u0107 polega na tym, w kt\u00f3rym momencie gry nast\u0105pi dane wydarzenie. W moim odczuciu najwi\u0119kszym problemem jest karta &#8220;Czarna \u015amier\u0107&#8221;, kt\u00f3ra powoduje utrat\u0119 o jeden poziom rozwoju technologicznego za ka\u017cd\u0105 zagran\u0105 w tej rundzie akcj\u0119. To, w kt\u00f3rym momencie historii zostanie rozegrana ma kluczowe znaczenie dla rozgrywki, a nadto rzuca kolejn\u0105 k\u0142od\u0119 pod nogi cywilizacji, kt\u00f3ra posz\u0142a w rozw\u00f3j technologiczny. O wiele wi\u0119ksz\u0105, ni\u017c &#8220;Obl\u0119\u017cenie Konstantynopola&#8221; (analogiczna karta tylko z efektem militarnym) pod nogi cywilizacji specjalizuj\u0105cej si\u0119 w militariach.<\/p>\n<p>Rozwijaj\u0105c si\u0119 technologicznie &#8220;ci\u0105gniemy&#8221; za sob\u0105 niejako pozosta\u0142ych graczy, gdy\u017c umo\u017cliwiamy im handel z nami. Co prawda za handel p\u0142aci si\u0119 punktami zwyci\u0119stwa ale nie zawsze one id\u0105 &#8220;do kieszeni&#8221; gracza, kt\u00f3ry jest si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 tego rozwoju (wystarczy \u017ce kto\u015b pohandluje z Tob\u0105 i si\u0119 rozwinie, a reszta ju\u017c mo\u017ce handlowa\u0107 z tym, kt\u00f3ry handlowa\u0142&#8230;.). Specjalizowa\u0107 si\u0119 w technologii i mie\u0107 przy tym przewag\u0119 jest naprawd\u0119 trudno.<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/20150510_195803.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-56539\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/20150510_195803-200x113.jpg\" alt=\"20150510_195803\" width=\"200\" height=\"113\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/20150510_195803-200x113.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/20150510_195803.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a>Z kolei kiedy dojdzie do sytuacji, w kt\u00f3rej jeden z graczy szybko rozwin\u0105wszy si\u0119 militarnie i opanowawszy sporo warto\u015bciowych terytori\u00f3w &#8211; mocno zapunktuje i wysforuje si\u0119 do przodu &#8211; to r\u00f3\u017cnica tych punkt\u00f3w jest ju\u017c praktycznie <strong>nie do odrobienia<\/strong>. To kolejny pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego warto si\u0119 rozwija\u0107 militarnie i nie pozwoli\u0107 na wy\u0142onienie lidera w tej dziedzinie.<\/p>\n<p>Mo\u017cna by zapyta\u0107 &#8211; po c\u00f3\u017c zatem prze\u0107 do przodu w technologi\u0119? Po c\u00f3\u017c si\u0119 w niej specjalizowa\u0107? Bo takie s\u0105 cele niekt\u00f3rych przyw\u00f3dc\u00f3w! (a przypomn\u0119, \u017ce nie da si\u0119 rozwija\u0107 tak samo szybko obu aspekt\u00f3w). Je\u015bli zostaniemy na r\u0119ku z przyw\u00f3dc\u0105 premiuj\u0105cym rozw\u00f3j technologiczny, to automatycznie stajemy na przegranej pozycji w stosunku do gracza, kt\u00f3ry b\u0119dzie premiowany za rozw\u00f3j militarny.<\/p>\n<h5><strong>W\/g mnie na uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 dwa aspekty.<\/strong><\/h5>\n<p>Pierwszym jest<strong> zmienna d\u0142ugo\u015b\u0107 rundy<\/strong>. Zwykle runda trwa tyle samo, a nawet je\u015bli nie &#8211; to ko\u0144czy si\u0119 z regu\u0142y wtedy gdy wszyscy spasuj\u0105 &#8211; a wi\u0119c nie musimy si\u0119 obawia\u0107, \u017ce b\u0119dzie trwa\u0142a zbyt kr\u00f3tko. Tu jest wr\u0119cz przeciwnie &#8211; wystarczy, \u017ce jedna osoba spasuje (zagra rewolucj\u0119) i ju\u017c przechodzimy do nast\u0119pnego etapu. To wyzwala adrenalin\u0119 i utrudnia planowanie. I to w\u0142a\u015bnie nadaje smak tej grze. Ten aspekt bardzo mi si\u0119 podoba &#8211; mimo, \u017ce na pocz\u0105tku trudno mi by\u0142o go ogarn\u0105\u0107. Ale przecie\u017c nie kupuje si\u0119 gry, \u017ceby zagra\u0107 w ni\u0105 raz, prawda? Przy ka\u017cdej nast\u0119pnej partii planowanie wychodzi coraz lepiej.<\/p>\n<div id=\"attachment_56534\" style=\"width: 210px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0499.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-56534\" class=\"size-medium wp-image-56534\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0499-200x133.jpg\" alt=\"Akcje sztucznej inteligencji\" width=\"200\" height=\"133\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0499-200x133.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/DSC_0499.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-56534\" class=\"wp-caption-text\">Akcje sztucznej inteligencji<\/p><\/div>\n<p>Drugi aspekt to ca\u0142kiem sprawnie dzia\u0142aj\u0105ca <strong>sztuczna inteligencja<\/strong>. Gracze zwykle odnosz\u0105 si\u0119 do Civbot\u00f3w z rezerw\u0105 i niech\u0119ci\u0105. Jest to pewne utrudnienie, bo przychodzi moment (przed punktowaniem) kiedy trzeba wcieli\u0107 si\u0119 w A.I. Trzeba jednak przyzna\u0107, \u017ce boty na wysokim poziomie (mo\u017cemy decydowa\u0107 o poziomie zaawansowania bot\u00f3w) bardzo dobrze sobie radzi\u0142y &#8211; co wi\u0119cej, cho\u0107 w zamierzeniu mia\u0142y gr\u0119 utrudnia\u0107 &#8211; to opr\u00f3cz tego ewidentnego utrudniania (odrzucanie cud\u00f3w, zajmowanie terytori\u00f3w) niekt\u00f3re aspekty s\u0105 w grze \u0142atwiejsze. Pij\u0119 tu przede wszystkim do rozwoju technologicznego i handlowania z wy\u017cej rozwini\u0119t\u0105 cywilizacj\u0105, bo boty do\u015b\u0107 sprawnie si\u0119 rozwijaj\u0105 i mo\u017cna pr\u00f3bowa\u0107 to wykorzysta\u0107.<\/p>\n<h5><strong>I na koniec zagadka:<\/strong><\/h5>\n<p>Dlaczego do koloru zielonego do\u0142\u0105czono dwa zestawy doradc\u00f3w (2x po 5 kart) podczas gdy ka\u017cdy inny kolor ma tylko jeden zestaw 5-cio kartowy? \ud83d\ude42<\/p>\n<h4>Podsumowanie<\/h4>\n<p>Plusy:<br \/>\n+ fajnie dzia\u0142aj\u0105ca mechanika, zw\u0142aszcza zmienna d\u0142ugo\u015b\u0107 rundy mi si\u0119 podoba<br \/>\n+ proste zasady<br \/>\n+ do\u015b\u0107 przejrzysta ikonografia<br \/>\n+ dobra skalowalno\u015b\u0107<br \/>\n+ dobrze dzia\u0142aj\u0105ca A.I.<br \/>\n+ mo\u017cliwo\u015b\u0107 dostosowania A.I. do osobistych preferencji<br \/>\n+ spora regrywalno\u015b\u0107 (frakcje r\u00f3\u017cni\u0105ce si\u0119 od siebie, przyw\u00f3dcy, wydarzenia)<br \/>\n+ wariant podstawowy i rozszerzony (wydarzenia, inny spos\u00f3b wyboru przyw\u00f3dc\u00f3w)<br \/>\n+ wykonanie jest dobrej jako\u015bci, cho\u0107 akurat graficznie mi si\u0119 nie podoba<\/p>\n<p>Minusy:<br \/>\n&#8211; gra obfituje w szczeg\u00f3\u0142y (niepewno\u015bci dotycz\u0105ce interpretacji), kt\u00f3rych instrukcja nie wyja\u015bnia<br \/>\n&#8211; nie do ko\u0144ca dobrze jest zbalansowana, zw\u0142aszcza je\u015bli chodzi o rozw\u00f3j militarny i technologiczny<br \/>\n&#8211; nie przet\u0142umaczono tytu\u0142\u00f3w na kartach wydarze\u0144<br \/>\n&#8211; zdarza si\u0119 downtime, ale bywaj\u0105 gorsze gry pod tym wzgl\u0119dem<br \/>\n&#8211; losowo\u015b\u0107 wydarze\u0144 potrafi popsu\u0107 misternie zaplanowan\u0105 strategi\u0119<\/p>\n<p>Jednym zdaniem: <em>Historia<\/em> to produkt solidny acz z pewnymi niedoci\u0105gni\u0119ciami, prosta w zasadach gra cywilizacyjna, kt\u00f3ra jednak daje sporo frajdy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Histori\u0105 zainteresowa\u0142am si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z tego powodu, \u017ce jest to gra cywilizacyjna. Nie mam wielkiego do\u015bwiadczenia w takich grach (tak! naprawd\u0119 nigdy nie gra\u0142am w Cywilizacj\u0119 ani Wojn\u0119 Narod\u00f3w!\u00a0 cho\u0107 akurat w to drugie ju\u017c niebawem zamierzam zagra\u0107) ale wiem, \u017ce lubi\u0119, bardzo lubi\u0119 rozwija\u0107 swoj\u0105 nacj\u0119. A wi\u0119c zapraszam na spotkanie z Histori\u0105&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":1289,"featured_media":56528,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-56327","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56327","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1289"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=56327"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56327\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56528"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=56327"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=56327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}