{"id":58195,"date":"2015-07-17T09:00:00","date_gmt":"2015-07-17T07:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=58195"},"modified":"2015-07-17T10:00:40","modified_gmt":"2015-07-17T08:00:40","slug":"xcom-gra-semiplanszowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2015\/07\/17\/xcom-gra-semiplanszowa\/","title":{"rendered":"XCOM – gra semiplanszowa"},"content":{"rendered":"

\"box\"<\/a>Nieca\u0142y miesi\u0105c temu opisywa\u0142em gr\u0119 planszow\u0105 (\u201eHerosi\u201d<\/a>) inspirowan\u0105 legendarnym tytu\u0142em komputerowym (\u201eHeroes of Might and Magic\u201d<\/a>). Niewiele czasu min\u0119\u0142o, a zn\u00f3w dziel\u0119 si\u0119 przemy\u015bleniami na temat utworu \u201ena podstawie\u201d, a i pierwowz\u00f3r komputerowy jest tu nie mniej s\u0142ynny, mowa bowiem o \u201eXCOM\/UFO: Enemy Unknown\u201d<\/a>. Nie b\u0119dzie wielkiej przesady, gdy powiem, \u017ce na pierwszej cz\u0119\u015bci \u201eXCOM\u201d si\u0119 wychowywa\u0142em, sp\u0119dziwszy przy nim dziesi\u0105tki, a pewnie i setki godzin. Oczywiste zatem, \u017ce now\u0105 gr\u0119 Fantasy Flight Games, wydan\u0105 u nas przez Galakt\u0119, mie\u0107 absolutnie musia\u0142em. Tym bardziej, \u017ce tym razem nie mamy do czynienia z \u201einspiracj\u0105\u201d, ale pe\u0142nowymiarow\u0105, licencjonowan\u0105 adaptacj\u0105 na medium planszowe najnowszej, wysoko ocenianej cz\u0119\u015bci cyklu.<\/p>\n

<\/p>\n

Czy aby na pewno planszowe? To pytanie nie jest bynajmniej bezpodstawne. Kiedy poprzednim razem recenzowa\u0142em gr\u0119 planszow\u0105, kt\u00f3ra mia\u0142a romans z technologi\u0105 cyfrow\u0105 (mowa oczywi\u015bcie o \u201eAlchemikach\u201d<\/a>), aplikacja towarzysz\u0105ca grze mia\u0142a znaczenie istotne, ale nie dominowa\u0142a gry. Rozgrywa\u0142o si\u0119 zwyk\u0142\u0105 parti\u0119, a od czasu do czasu zamiast zerkn\u0105\u0107 do jakiej\u015b tabelki \u2013 spogl\u0105da\u0142o si\u0119 na ekran smartfona. W \u201eXCOM\u201d b\u0119dzie inaczej\u2013 aplikacja nie b\u0119dzie tu pomoc\u0105, ale silnikiem rozgrywki.<\/p>\n

Zatem, technofobowie \u2013 dr\u017cyjcie. Reszta \u2013 czytajcie dalej, bo czego\u015b takiego jeszcze nie by\u0142o…<\/p>\n

\"Ale<\/a>

Ale najpierw szybkie spojrzenie jak komputerowy XCOM wygl\u0105da\u0142 w 1994…<\/p><\/div>\n

\"...<\/a>

… i jak wygl\u0105da\u0142 jego remake w 2012.<\/p><\/div>\n

“Hello, Commander. In light of the recent extraterrestrial incursion, this Council of Nations has convened to approve the activation of the XCOM Project. You have been chosen to lead this initiative. To oversee our first \u2014 and last \u2014 line of defense.” <\/em><\/p>\n

Je\u017celi kto\u015b nie mia\u0142 \u017cadnego kontaktu z komputerowym pierwowzorem, oto kilka zda\u0144 o fabule. Ziemia staje w obliczu inwazji obcych. Zostaje powo\u0142ana ponadnarodowa organizacja XCOM, kt\u00f3ra odpowiada za ca\u0142okszta\u0142t dzia\u0142a\u0144 obronnych ludzko\u015bci: poczynaj\u0105c od walki orbitalnej i powietrznej z UFO, poprzez badania nad technologi\u0105 obcych i tworzenie w\u0142asnych wynalazk\u00f3w o ni\u0105 opartych, ko\u0144cz\u0105c na szkoleniu i dowodzeniu si\u0142ami specjalnymi interweniuj\u0105cymi na ca\u0142ym \u015bwiecie w miejscach, gdzie nawi\u0105zano kontakt z agresorem. Celem gry jest skuteczna obrona Ziemi do momentu, kiedy poznamy wroga na tyle dobrze, by zlokalizowa\u0107 jego \u017ar\u00f3d\u0142o i przeprowadzi\u0107 decyduj\u0105cy kontratak.<\/p>\n

Z kolei uwaga dla znaj\u0105cych komputerowy \u201eXCOM\u201d – plansz\u00f3wka nie zawiera tego, co stanowi lwi\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 rozgrywki elektronicznej, czyli taktycznych misji. Dzia\u0142ania \u017co\u0142nierzy s\u0105 rozgrywane w bardzo uproszczony, abstrakcyjny spos\u00f3b.<\/em><\/p>\n

W pude\u0142ku z gr\u0105 znajdujemy plansz\u0119, kt\u00f3rej centraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 stanowi mapa globu, gdzie koordynujemy obron\u0119 Ziemi. Towarzysz\u0105 jej liczne miejsca na karty odpowiadaj\u0105ce poszczeg\u00f3lnym aspektom rozgrywki. Kart w grze znajdziemy ponad 150 (uwaga, jak to bywa w przypadku FFG \u2013 s\u0105 one r\u00f3\u017cnych rozmiar\u00f3w, wi\u0119c dobranie koszulek b\u0119dzie k\u0142opotliwe) \u2013 misje, wynalazki, zdolno\u015bci specjalne i tak dalej. Do tego dochodz\u0105 solidne i ca\u0142kiem szczeg\u00f3\u0142owe figurki \u2013 UFO, ziemskie my\u015bliwce, a przede wszystkim \u017co\u0142nierze, kt\u00f3rych b\u0119dziemy wysy\u0142a\u0107 na misje.<\/p>\n

\"Rekruci<\/a>

Rekruci naradzaj\u0105 si\u0119 nad taktyk\u0105<\/p><\/div>\n

Poniewa\u017c gra jest na licencji, ca\u0142y projekt graficzny jest sp\u00f3jny z elektronicznym pierwowzorem, r\u00f3wnie\u017c terminologia (na przyk\u0142ad nazwy wynalazk\u00f3w) przeniesiona jest bezpo\u015brednio z gry komputerowej, zatem fan poczuje si\u0119 od razu jak u siebie w domu.<\/p>\n

Czego natomiast w pude\u0142ku nie ma? To lekki szok, ale nie ma w nim instrukcji<\/strong>. Jest jedynie niewielka broszurka opisuj\u0105ca setup i podzia\u0142 r\u00f3l \u2013 i tyle. Owszem, instrukcja istnieje, mo\u017cna j\u0105 pobra\u0107 w postaci pdf (ze strony Galakty<\/a>), acz tak naprawd\u0119 nie jest konieczna do gry w XCOM (chocia\u017c oczywi\u015bcie bardziej konserwatywnie podchodz\u0105cy do sprawy gracze mog\u0105 do niej zajrze\u0107 \u2013jako odpowiedzialny za t\u0142umaczenie gry pozosta\u0142ym uczestnikom skorzysta\u0142em wcze\u015bniej z tej opcji). W\u0142a\u015bciwa jednak nauka gry odbywa si\u0119 poprzez aplikacj\u0119.<\/p>\n

Ano w\u0142a\u015bnie \u2013 dochodzimy wreszcie do tematu aplikacji. Jest ona niezb\u0119dna do gry w XCOM (nie ma \u017cadnej protezy analogowej, jak\u0105 mieli\u015bmy na przyk\u0142ad w \u201eAlchemikach\u201d). Na chwil\u0119 pisania recenzji aplikacja jest dost\u0119pna do pobrania na obie g\u0142\u00f3wne platformy mobilne (Android i iOS), w formie przegl\u0105darkowej (wymagaj\u0105cej instalacji wtyczki z silnikiem Unity) oraz w postaci program\u00f3w wykonywalnych na komputery z Windows i Mac OS. Sam w rozgrywkach testowych u\u017cywa\u0142em kombinacji laptop + wersja Windows.<\/p>\n

\"Aplikacja<\/a>

Aplikacja (wariant “program wykonywalny, laptop”)<\/p><\/div>\n

Sugerowanym sposobem nauki gry jest zagranie misji-samouczka<\/strong>, kt\u00f3ra krok po kroku wprowadza nas w kolejne etapy i mechanizmy rozgrywki. By\u0142em mocno sceptyczny wobec tego rozwi\u0105zania, ale okaza\u0142o si\u0119 ono dobrze pomy\u015blane i zrealizowane tak, \u017ce w tym momencie przychylam si\u0119 do zdania, \u017ce jest to dobry pomys\u0142. Samouczek wyja\u015bnia 95% zasad gry (bodaj\u017ce jedyna, kt\u00f3rej nam zabrak\u0142o, to zasady dzia\u0142ania \u017co\u0142nierzy weteran\u00f3w), a jego zalet\u0105 jest to, \u017ce r\u00f3wnocze\u015bnie zaznajamia graczy z interfejsem aplikacji, co b\u0119dzie kluczowe w fazie czasowej rozgrywki. Pozosta\u0142e szczeg\u00f3\u0142owe regu\u0142y i u\u015bci\u015blenia znajdziemy r\u00f3wnie\u017c w aplikacji w swego rodzaju encyklopedii zasad.<\/p>\n

Najwy\u017cszy czas jednak na opis samej gry.<\/p>\n

XCOM to gra w pe\u0142ni kooperacyjna<\/strong>. Cz\u0119\u015b\u0107 rozgrywki (po\u0142owa ka\u017cdej rundy) odbywa si\u0119 w czasie rzeczywistym i jest nadzorowana przez komputer \u2013 tam podejmujemy wi\u0119kszo\u015b\u0107 kluczowych decyzji, planujemy dzia\u0142ania i rozdzielamy swoje \u015brodki na poszczeg\u00f3lne przedsi\u0119wzi\u0119cia. Druga po\u0142owa rundy to czas rozstrzygni\u0119\u0107, w kt\u00f3rym za pomoc\u0105 ko\u015bci (i mechanizmu podejmowania wi\u0119kszego lub mniejszego ryzyka) okre\u015blamy skutki naszych wcze\u015bniejszych poczyna\u0144.<\/p>\n

\"Interceptory<\/a>

Interceptory gotowe do lotu<\/p><\/div>\n

W ka\u017cdej partii XCOM mamy przy stole cztery role do obsadzenia i wszystkie cztery z nich musz\u0105 by\u0107 obsadzone przez graczy. Wynika z tego, \u017ce gdy nie spotkamy si\u0119 w optymalnym, czteroosobowym sk\u0142adzie, niekt\u00f3rym osobom przypada do pe\u0142nienia wi\u0119cej ni\u017c jedna rola (w przypadku ekstremalnym, czyli gry solo \u2013 wszystkie). Role s\u0105 o tyle ciekawe, \u017ce ka\u017cda z nich zajmuje si\u0119 zupe\u0142nie odr\u0119bnymi zadaniami przy stole \u2013 ka\u017cda czynno\u015b\u0107 jest przyporz\u0105dkowana do tylko jednej z nich.<\/p>\n

I tak:
\nNaukowiec<\/strong> \u2013 odpowiada za wyb\u00f3r technologii, nad kt\u00f3r\u0105 pracujemy oraz przydzia\u0142 naukowc\u00f3w do poszczeg\u00f3lnych projekt\u00f3w
\nDow\u00f3dca \u2013<\/strong>\u00a0pilnuje bud\u017cetu XCOM oraz dowodzi obron\u0105 powietrzn\u0105 planety, decyduje tak\u017ce w kwestiach zdarze\u0144 losowych \u2013 kryzys\u00f3w
\nKapitan Oddzia\u0142u<\/strong> \u2013 kieruje jednostkami specjalnymi, zar\u00f3wno w obronie bazy XCOM, jak i na poszczeg\u00f3lnych misjach
\nG\u0142\u00f3wny Oficer<\/strong> \u2013 odpowiada za obs\u0142ug\u0119 aplikacji i przekazywanie informacji pozosta\u0142ym graczom<\/p>\n

Ponadto do ka\u017cdej z r\u00f3l przydzielony jest zestaw kart z akcjami specjalnymi (powi\u0119kszaj\u0105cy si\u0119 wraz z odkryciami), kt\u00f3rych wykorzystaniem r\u00f3wnie\u017c zawiaduj\u0105 odpowiedni gracze.<\/p>\n

\"Tym<\/a>

Tym b\u0119d\u0105 zajmowa\u0107 si\u0119 poszczeg\u00f3lne role<\/p><\/div>\n

Ka\u017cda runda rozpoczyna si\u0119 od fazy czasowej<\/strong>. Aplikacja kontrolowana przez Oficera podaje w niej kolejne czynno\u015bci, jakie gracze powinni podj\u0105\u0107, pozostawiaj\u0105c na ich wykonanie od pi\u0119ciu do trzydziestu sekund. Zadania zawsze przyporz\u0105dkowane s\u0105 do konkretnej roli, a ich skomplikowanie jest bardzo r\u00f3\u017cne \u2013 od banalnego \u201ewystaw figurki UFO na wskazanych kontynentach\u201d po \u201ewybierz jeden z sze\u015bciu wynalazk\u00f3w do opracowania\u201d czy \u201edobierz odpowiedni sk\u0142ad \u017co\u0142nierzy do misji\u201d. Wydarzenia wyst\u0119puj\u0105 w r\u00f3\u017cnej kolejno\u015bci, czasem powtarzaj\u0105 si\u0119, czasem jest ich wi\u0119cej, czasem mniej \u2013 o tym wszystkim decyduje aplikacja, a algorytm decyzji nie jest znany. Je\u017celi zabraknie czasu na wykonanie czynno\u015bci, to zale\u017cnie od jej typu \u2013 albo okazja przepada, albo korzystamy z rezerwowej puli czasu, kt\u00f3ra normalnie przeznaczona jest na dodatkowe opcjonalne czynno\u015bci na ko\u0144cu rundy.<\/p>\n

Gdy ju\u017c zako\u0144czymy faz\u0119 czasow\u0105 nadchodzi moment rozstrzygni\u0119\u0107<\/strong>, w kt\u00f3rym presja zegara jest zast\u0105piona ko\u015b\u0107mi. Najpierw jednak sprawdzamy, czy przydzielaj\u0105c w po\u015bpiechu si\u0142y nie przekroczyli\u015bmy dost\u0119pnego bud\u017cetu. Tu po raz pierwszy pojawia si\u0119 mechanizm, kt\u00f3ry mo\u017ce zadecydowa\u0107 o pora\u017cce graczy, czyli panika na kontynentach. Dla ka\u017cdego z kontynent\u00f3w na specjalnym torze \u015bledzimy poziom paniki – je\u015bli dwa z nich osi\u0105gn\u0105 najwy\u017cszy poziom (tym samym trac\u0105c wiar\u0119 w projekt XCOM) – przegrywamy. Zatem je\u015bli przekroczymy bud\u017cet – panika ro\u015bnie.<\/p>\n

Nast\u0119pnie kolejno rozpatrujemy takie aspekty naszej dzia\u0142alno\u015bci, jak odkrycia, walka powietrzna, walka orbitalna, realizacja misji i obrona bazy. W ka\u017cdym z nich mechanika jest bardzo podobna, a opiera si\u0119 na mechanizmie push-your-luck<\/strong>. Zale\u017cnie od liczby przydzielonych zasob\u00f3w (naukowc\u00f3w, my\u015bliwc\u00f3w itd.) rzucamy od jednej do czterech kostek XCOM, kt\u00f3re maj\u0105 dwie \u015bcianki oznaczaj\u0105ce sukces, a reszt\u0119 pust\u0105. Zale\u017cnie od zadania potrzebujemy jednego lub wi\u0119cej sukces\u00f3w. Rzut mo\u017cemy powtarza\u0107 tyle razy, ile chcemy, a sukcesy z ka\u017cdego rzutu kumuluj\u0105 si\u0119. Trick polega jednak na tym, \u017ce ka\u017cdemu rzutowi towarzyszy te\u017c czerwona kostka ryzyka (normalne k8). Je\u017celi na kostce ryzyka wypadnie wynik mniejszy lub r\u00f3wny poziomowi ryzyka \u2013 wszystkie zasoby uczestnicz\u0105ce w zadaniu s\u0105 tracone. Poziom ryzyka dla danego zadania zaczyna si\u0119 od warto\u015bci jeden i ro\u015bnie o jeden za ka\u017cdym rzutem…<\/p>\n

\"Ko\u015bci<\/a>

Ko\u015bci (i figurki si\u0142 powietrznych – dla dekoracji)<\/p><\/div>\n

O ile pora\u017cka przy dzia\u0142aniach naukowych to po prostu brak nowych odkry\u0107, tak niepowodzenia w akcjach defensywnych maj\u0105 powa\u017cniejszej skutki. Poza utrat\u0105 zasob\u00f3w mo\u017ce to by\u0107 wzrost paniki na kontynencie, nad kt\u00f3rym pozosta\u0142o UFO, a nawet uszkodzenie bazy XCOM (zniszczona baza to r\u00f3wnie\u017c koniec gry).<\/p>\n

Na koniec ka\u017cdej rundy aplikacja zada nam kilka pyta\u0144: czy w danej rundzie jednostka specjalna zrealizowa\u0142a misj\u0119, czy pozosta\u0142y jakie\u015b UFO na orbicie, jakie s\u0105 poziomy paniki na poszczeg\u00f3lnych kontynentach. W zale\u017cno\u015bci od tych odpowiedzi dostosuje nast\u0119pnie wydarzenia, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 mia\u0142y miejsce w kolejnej fazie czasowej.<\/p>\n

Je\u015bli przetrwamy odpowiednio d\u0142ugo, w pewnym momencie aplikacja odblokuje dla nas nowy rodzaj wydarzenia \u2013 Misj\u0119 Ko\u0144cow\u0105. Je\u015bli t\u0119 uda si\u0119 zrealizowa\u0107 naszym si\u0142om specjalnym (a przy tym nie doznamy pora\u017cki z innych przyczyn) \u2013 wygrywamy.<\/p>\n

Czas na przyjrzenie si\u0119 poszczeg\u00f3lnym mechanizmom i moje odczucia na ich temat.<\/p>\n

Zacznijmy od fazy czasowej<\/strong>. Kiedy przed pierwsz\u0105 rozgrywk\u0105 kilkukrotnie uruchomi\u0142em sobie sam\u0105 aplikacj\u0119 \u017ceby zobaczy\u0107, jak to w og\u00f3le wygl\u0105da, by\u0142em przera\u017cony \u2013 wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce nie ma szans, by w dost\u0119pnym czasie zrobi\u0107 cokolwiek sensownego, a co dopiero przemy\u015blanego. Praktyka okaza\u0142a si\u0119 jednak zupe\u0142nie inna. Przynajmniej na rozs\u0105dnych poziomach trudno\u015bci z wi\u0119kszo\u015bci\u0105 operacji wyrabiali\u015bmy si\u0119, pozostawiaj\u0105c jeszcze nieco rezerwy czasowej. Oczywi\u015bcie wymaga to odpowiedniej organizacji, tak by na przyk\u0142ad Naukowiec czyta\u0142 swoje karty w czasie, kiedy odbywaj\u0105 si\u0119 akcje przynale\u017cne do innych r\u00f3l. Tu pojawia si\u0119 bardzo istotne zadanie dla Oficera obs\u0142uguj\u0105cego aplikacj\u0119, kt\u00f3ry musi ca\u0142y czas kontrolowa\u0107 up\u0142ywaj\u0105ce sekundy i zawiadowa\u0107 poczynaniami wsp\u00f3\u0142graczy. Przyk\u0142adowo mo\u017ce umy\u015blnie nie klika\u0107 przycisku przej\u015bcia do kolejnej akcji nawet mimo uko\u0144czenia dzia\u0142a\u0144 akcji poprzedniej po to, by da\u0107 graczom czas na przypomnienie sobie o akcjach specjalnych z kart.<\/p>\n

\"Karty<\/a>

Karty misji do wyboru dla Kapitana<\/p><\/div>\n

Z drugiej strony ograniczony czas z pewno\u015bci\u0105 uniemo\u017cliwi perfekcyjn\u0105 optymalizacj\u0119 chocia\u017cby podczas akcji przydzielania \u017co\u0142nierzy do misji. Przydzielanie opiera si\u0119 na tym, \u017ce poszczeg\u00f3lne misje wymagaj\u0105 do realizacji pewnych specjalno\u015bci, za\u015b poszczeg\u00f3lne typy \u017co\u0142nierzy posiadaj\u0105 owe specjalno\u015bci w r\u00f3\u017cnych kombinacjach. Trzeba wzi\u0105\u0107 r\u00f3wnie\u017c pod uwag\u0119 specjalno\u015bci punktowane podw\u00f3jnie, status weterana i dost\u0119pny bud\u017cet. Mimo to operacja by\u0142aby do\u015b\u0107 prosta \u2013 gdyby by\u0142o na ni\u0105 wi\u0119cej ni\u017c dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 sekund.<\/p>\n

Najwi\u0119ksz\u0105 by\u0107 mo\u017ce zalet\u0105 czasu rzeczywistego jest minimalizacja problemu lidera<\/strong> w grze kooperacyjnej. Nie twierdz\u0119, \u017ce kontrolowanie gry przez jednego z graczy jest w XCOM niewykonalne (wszak istnieje wariant solo w kt\u00f3rym co\u015b takiego ma miejsce), ale ogarni\u0119cie czterech r\u00f3l, kart nauki, kart kryzys\u00f3w, wyboru misji i jednostek na raz jest przedsi\u0119wzi\u0119ciem tyle\u017c karko\u0142omnym, co prowadz\u0105cym do znacznie s\u0142abszych wynik\u00f3w, ni\u017c kiedy ka\u017cdy kompetentnie zajmie si\u0119 swoj\u0105 dzia\u0142k\u0105.<\/p>\n

Nale\u017cy jednak zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce gra kooperacyjna w czasie rzeczywistym wi\u0105\u017ce si\u0119 ze spor\u0105 presj\u0105<\/strong> spoczywaj\u0105c\u0105 na uczestnikach. Nie do\u015b\u0107, \u017ce na podj\u0119cie decyzji mamy niewiele czasu, nie do\u015b\u0107, \u017ce Oficer pop\u0119dza nas pokrzykuj\u0105c \u201ejeszcze 10 sekund!\u201d, to jeszcze mamy \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce je\u015bli zrobimy co\u015b \u017ale \u2013 niweczymy wsp\u00f3lny wysi\u0142ek. Nie ka\u017cdemu musi ten rodzaj rozgrywki odpowiada\u0107.<\/p>\n

\"Plansza<\/a>

Plansza z lotu UFO<\/p><\/div>\n

Kolejnym aspektem, na kt\u00f3ry ma wp\u0142yw rozgrywka w czasie rzeczywistym, jest… zale\u017cno\u015b\u0107 j\u0119zykowa<\/strong>. Cho\u0107 napisy wyst\u0119puj\u0105ce na kartach s\u0105 bardzo nieskomplikowane i w normalnych okoliczno\u015bciach nawet niezbyt bieg\u0142a znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka obcego pozwoli\u0142aby sobie z nimi poradzi\u0107, to w sytuacji, kiedy istotna jest r\u00f3wnie\u017c szybko\u015b\u0107 czytania \u2013 tekst w j\u0119zyku rodzimym jest nieoceniony. Dlatego \u015bwietnie si\u0119 sta\u0142o, \u017ce Galakta udost\u0119pni\u0142a tak\u0105 wersj\u0119 gry polskim graczom.<\/p>\n

Jeszcze kilka s\u0142\u00f3w o specyfice poszczeg\u00f3lnych r\u00f3l przy stole.<\/p>\n

Naukowiec \u2013 wydaje si\u0119 by\u0107 najbardziej strategiczn\u0105 funkcj\u0105. To od niego zale\u017cy, kt\u00f3ra z pozosta\u0142ych r\u00f3l dostanie d\u0142ugoterminowe wsparcie (karty z nowymi akcjami) i jakie wsparcie to b\u0119dzie. Na przyk\u0142ad Kapitan Oddzia\u0142u bez dorzucenia kilku u\u0142atwie\u0144 od Naukowca b\u0119dzie mia\u0142 powa\u017cne problemy z realizacj\u0105 swoich zada\u0144. Naukowiec r\u00f3wnie\u017c najwi\u0119cej zyskuje wraz z do\u015bwiadczeniem w grze \u2013 od pewnego momentu b\u0119dzie ju\u017c zna\u0142 dzia\u0142anie poszczeg\u00f3lnych wynalazk\u00f3w i rozpoznawa\u0142 je po samym tytule karty, tym samym maj\u0105c wi\u0119cej czasu na podejmowanie \u015bwiadomej decyzji. R\u00f3wnocze\u015bnie Naukowiec miewa podczas rundy momenty zupe\u0142nej bezczynno\u015bci a nawet nudy, gdy\u017c tak naprawd\u0119 odpowiada za jedn\u0105 tylko kwesti\u0119 (inna sprawa, \u017ce strategicznie kluczow\u0105).<\/p>\n

Kapitan Oddzia\u0142u \u2013 w odr\u00f3\u017cnieniu od Naukowca b\u0119dzie mia\u0142 znacznie wi\u0119cej moment\u00f3w do wykazania si\u0119. Wystawia obcych do bazy, wybiera misje, a nade wszystko przydziela do nich \u017co\u0142nierzy. Przydzia\u0142 wojsk jest prawdopodobnie najbardziej z\u0142o\u017con\u0105 operacj\u0105 w rundzie, wymagaj\u0105c\u0105 najwi\u0119kszej dozy optymalizacji, a przy tym jest jedynym elementem gry, kt\u00f3ry bezpo\u015brednio przybli\u017ca graczy do zwyci\u0119stwa (realizacja misji przyspiesza moment odblokowania misji ko\u0144cowej). To rola dla gracza, kt\u00f3ry najlepiej radzi sobie z mini-gierkami.<\/p>\n

Dow\u00f3dca \u2013 ma najwi\u0119cej r\u00f3\u017cnych zada\u0144 o efektach globalnych. Decyduje o kryzysach, czyli musi ocenia\u0107, kt\u00f3ra z dw\u00f3ch wylosowanych kart mniej zaszkodzi graczom (czasem obie s\u0105 niszcz\u0105ce, co czyni wyb\u00f3r dramatycznym). Zawiaduje obron\u0105 powietrzn\u0105, kt\u00f3rej niedostatki w naszych rozgrywkach by\u0142y najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 pora\u017cki. Wreszcie nadzoruje bud\u017cet, czyli powinien ca\u0142y czas zlicza\u0107, ile pozostali gracze wydali na swoje dzia\u0142ania i jakimi funduszami jeszcze w danej rundzie dysponuj\u0105, a w razie czego uruchomi\u0107 dodatkowe fundusze. To rola dla gracza, kt\u00f3ry najlepiej ogarnia ca\u0142okszta\u0142t sytuacji.<\/p>\n

\"Karty<\/a>

Karty dodatkowych zdolno\u015bci dla Oficera i Dow\u00f3dcy (akurat pe\u0142ni\u0142em obie role)<\/p><\/div>\n

Oficer \u2013 na koniec rola najbardziej nietypowa, czyli gracz obs\u0142uguj\u0105cy aplikacj\u0119. Musi umie\u0107 jasno i szybko komunikowa\u0107 pozosta\u0142ym graczom, co si\u0119 dzieje. Ma te\u017c nieco wsp\u00f3lnego z rol\u0105 dow\u00f3dcy, gdy\u017c powinien mie\u0107 ca\u0142y czas \u015bwiadomo\u015b\u0107, co dzieje si\u0119 u kt\u00f3rego ze wsp\u00f3\u0142graczy, na kim mo\u017cna zaoszcz\u0119dzi\u0107 nieco czasu, a kto potrzebuje go nieco wi\u0119cej. To rola, kt\u00f3ra b\u0119dzie aktywna przez ca\u0142\u0105 faz\u0119 czasow\u0105 bez przerwy, a je\u015bli gracz zawiesi si\u0119 cho\u0107 na moment, konsekwencje b\u0119d\u0105 katastrofalne.<\/p>\n

Jak wida\u0107 role nie s\u0105 idealnie zr\u00f3wnowa\u017cone i mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 (r\u00f3wnie\u017c zale\u017cnie od graczy do nich przydzielonych), \u017ce niekt\u00f3re z nich b\u0119d\u0105 ciekawsze i intensywniejsze, inne za\u015b mniej ekscytuj\u0105ce. Mo\u017cna to jednak kompensowa\u0107 przydzielaj\u0105c mniej obci\u0105\u017conemu z graczy dodatkowe nieformalne zadania \u2013 na przyk\u0142ad obowi\u0105zek przypominania innym graczom o uruchamianiu zdolno\u015bci specjalnych, o czym w ferworze walki i po kilku odkryciach nietrudno zapomnie\u0107.<\/p>\n

Je\u017celi chodzi o faz\u0119 rozstrzygni\u0119\u0107, nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce losowo\u015b\u0107 rzutu ko\u015b\u0107mi<\/strong> ma w niej spore znaczenie. Mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 tak, \u017ce do obrony danego kontynentu wy\u015blemy maksymalne si\u0142y, kt\u00f3re w ca\u0142o\u015bci stracimy po pierwszym rzucie tylko dlatego, \u017ce na czerwonej ko\u015bci wypad\u0142o \u201e1\u201d. Tym istotniejsze staj\u0105 si\u0119 dodatkowe zdolno\u015bci pochodz\u0105ce z wynalazk\u00f3w albo kart specjalnych przypisanych do r\u00f3l, pozwalaj\u0105ce losowo\u015b\u0107 mitygowa\u0107: czy to przez automatyczne sukcesy (na przyk\u0142ad cz\u0119\u015b\u0107 broni dla Kapitana), czy przez mo\u017cliwo\u015b\u0107 przerzut\u00f3w (zdolno\u015b\u0107 Oficera). Nie zmienia to jednak faktu, \u017ce osoby uczulone na kostkow\u0105 losowo\u015b\u0107 b\u0119d\u0105 przy grze cierpia\u0142y.<\/p>\n

\"Tym<\/a>

Tym razem karty Kapitana – u\u017cycie niekt\u00f3rych op\u0142acone \u017co\u0142nierzami<\/p><\/div>\n

Musz\u0119 za to pochwali\u0107 XCOM za \u015bwietne oddanie atmosfery swojego pierwowzoru. Gra komputerowa to ci\u0105g\u0142a walka o przetrwanie wobec przewa\u017caj\u0105cych si\u0142 i wiecznie brakuj\u0105cych zasob\u00f3w (\u201eThat\u2019s XCOM, baby!\u201d). Tu klimat ten jak najbardziej si\u0119 udziela\u00a0\u2013 zagro\u017cenie obecne jest przez ca\u0142\u0105 parti\u0119, a napi\u0119cie si\u0119ga zenitu pod sam koniec, kiedy odblokowana zostaje finalna misja i jeste\u015bmy o krok od zwyci\u0119stwa, a wszystko wali si\u0119 nam na g\u0142ow\u0119, gdy komputer rzuca na nas w ostatnim zrywie wszystko, czym dysponuje. Doskonale wsp\u00f3\u0142gra z tym muzyka z aplikacji, bezpo\u015brednio przeniesiona z orygina\u0142u.<\/p>\n

Nie przekona\u0142 mnie natomiast wariant solo<\/strong> (prawd\u0119 powiedziawszy plansz\u00f3wki solo rzadko mnie przekonuj\u0105). Tracimy w nim element komunikacji mi\u0119dzy Oficerem a pozosta\u0142ymi graczami, kt\u00f3ry jest elementem unikatowym i ma spory wp\u0142yw na charakter gry. Musimy za to jednoosobowo i na czas obs\u0142u\u017cy\u0107 wszystkie cztery role, co dla mnie by\u0142o raczej gimnastyk\u0105, ni\u017c zabaw\u0105.<\/p>\n

\"I<\/a>

I jeszcze ostatni rzut oka na \u017co\u0142nierzy<\/p><\/div>\n

Na koniec zostawi\u0142em sobie pytanie \u2013 czy XCOM to na pewno jest gra planszowa<\/strong>? Znaczenie elementu elektronicznego jest ogromne. Aplikacja nie jest gad\u017cetem, kt\u00f3ry umila nam czas przy planszy, nie jest te\u017c jedynie pomoc\u0105 do podliczania punkt\u00f3w czy sprytnym generatorem losowo\u015bci. Aplikacja generuje dla nas scenariusz rozgrywki, dostosowuje go do naszych post\u0119p\u00f3w, tworzy przy stole zupe\u0142nie unikatow\u0105 rol\u0119 Oficera komunikacyjnego, zawiaduje poziomem wyzwania i kontroluje czas. W tym rozumieniu XCOM jest ca\u0142kiem bliski grze komputerowej.<\/p>\n

Jednak detalem, kt\u00f3ry by\u0107 mo\u017ce najbardziej mnie uderzy\u0142, a kt\u00f3ry bez aplikacji nie jest mo\u017cliwy do uzyskania, jest to, \u017ce w grze nie znamy wszystkich jej zasad i algorytm\u00f3w. Wiemy, \u017ce wykonywanie misji przybli\u017ca nas do zwyci\u0119stwa, ale nie wiemy, w jaki spos\u00f3b. Wiemy, \u017ce satelity na orbicie zak\u0142\u00f3caj\u0105 komunikacj\u0119, ale nie wiemy dok\u0142adnie, na czym to polega i w jakim stopniu.<\/p>\n

W tym rozumieniu XCOM jest zupe\u0142nie nowym tworem z pogranicza dw\u00f3ch \u015bwiat\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n

Z drugiej jednak strony jest to nadal rozrywka grupy graczy wsp\u00f3lnie dyskutuj\u0105cych, przestawiaj\u0105cych figurki na planszy, \u015bciskaj\u0105cych nerwowo karty w d\u0142oni i turlaj\u0105cych kostkami z wypiekami na twarzy. Nadal polega na optymalizacji rozdzielania zasob\u00f3w, zarz\u0105dzania ryzykiem, a prostych oblicze\u0144 dokonujemy w pami\u0119ci, a nie na komputerze.<\/p>\n

I w tym rozumieniu jest to gra planszowa z innowacyjnym elementem elektronicznym steruj\u0105cym rozgrywk\u0105 w miejsce stosu kart wydarze\u0144.<\/p>\n

Ostateczna decyzja nale\u017cy do ka\u017cdego z graczy. Czy uznacie XCOM za wynaturzenie godne pot\u0119pienia, czy za kolejny krok ewolucji naszego hobby, czy po prostu za oryginaln\u0105 gr\u0119 planszow\u0105, zale\u017cy bardziej od waszych osobistych preferencji, ni\u017c od obiektywnych wad czy walor\u00f3w produktu. Mnie osobi\u015bcie XCOM przekona\u0142 ca\u0142kowicie, zar\u00f3wno od strony innowacyjno-mechanicznej, jak i \u015bwietnego klimatu i udanego odwzorowania komputerowego pierwowzoru. Jestem pod wielkim wra\u017ceniem tego, co tw\u00f3rcom uda\u0142o si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 na ryzykownym i s\u0142abo zbadanym obszarze.<\/p>\n

W komputerowym XCOM okre\u015blono by to tak:<\/p>\n

\u201cWe are extremely impressed with the progress of the XCOM project thus far, Commander. Your recent results were beyond our expectations… and that is not a statement this Council makes lightly.\u201d<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nieca\u0142y miesi\u0105c temu opisywa\u0142em gr\u0119 planszow\u0105 (\u201eHerosi\u201d) inspirowan\u0105 legendarnym tytu\u0142em komputerowym (\u201eHeroes of Might and Magic\u201d). Niewiele czasu min\u0119\u0142o, a zn\u00f3w dziel\u0119 si\u0119 przemy\u015bleniami na temat utworu \u201ena podstawie\u201d, a i pierwowz\u00f3r komputerowy jest tu nie mniej s\u0142ynny, mowa bowiem o \u201eXCOM\/UFO: Enemy Unknown\u201d. Nie b\u0119dzie wielkiej przesady, gdy powiem, \u017ce na pierwszej cz\u0119\u015bci \u201eXCOM\u201d …<\/p>\n","protected":false},"author":147,"featured_media":58318,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-58195","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58195","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/147"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=58195"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58195\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/58318"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=58195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=58195"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=58195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}