Filozofia gier Cheapass jest banalnie pragmatyczna: dobrej rozrywki dostarczaj\u0105 nam nie misterne figurki i \u015bliczne plansze, ale ciekawy mechanizm gry, zapisany w jej zasadach. To on czyni rozgrywk\u0119 wci\u0105gaj\u0105c\u0105, bo to on wystawia na pr\u00f3b\u0119 mo\u017cliwo\u015bci przerobowe naszego centralnego o\u015brodka nerwowego.<\/p>\n
Cheapass s\u0105 w za\u0142o\u017ceniu ca\u0142kowitym zaprzeczeniem gier opakowanych w pi\u0119kne kolorowe, lakierowane pude\u0142ka, zawieraj\u0105ce w obfito\u015bci kostki, \u017cetony, figurki, karty i wszelkiego innego sortu galanteri\u0119… w kt\u00f3re gramy raz… po czym \u015bliczne, b\u0142yszcz\u0105ce pude\u0142ko z efektownym emblematem ko\u0144czy jako ozdoba zwie\u0144czaj\u0105ca stert\u0119 grat\u00f3w na naszej szafie. W tym sensie “Kill Doctor Lucky” stanowi typow\u0105 propozycje Cheapass Games: czarno-bia\u0142e, kartonowe pude\u0142ko, karty wydrukowane na papierze o ma\u0142ej gramaturze, na dodatek jednokolorowe. Podobnie plansza. Strona graficzna wszystkiego w konwencji minimalistycznej – przypomina toto najprostsze clipart’y. Ale c\u00f3\u017c z tego!<\/p>\n
Doktor Pretekst<\/strong><\/p>\n “Kill Doctor Lucky” nale\u017cy do gatunku abstrakcyjnych gier planszowych (nota bene – zdoby\u0142a nagrod\u0119 “Best Abstract Board Game of 1997”). W grach tego typu otoczka fabularna stanowi zaledwie pretekst do rozgrywki, kt\u00f3ra opiera si\u0119 na okre\u015blonych logicznych zasadach. Historia doktora, kt\u00f3ry wynajduje machin\u0119 do teleportacji, za pomoc\u0105 kt\u00f3rej ucieka po pomieszczeniach swojej rezydencji przed opanowanymi rz\u0105dz\u0105 posiadania tego bezcennego ustrojstwa krewnymi i przyjaci\u00f3\u0142mi wydaje si\u0119 zbyt groteskowa nawet na skecz Monty Pythona. Tak jak wspomnia\u0142em, fabu\u0142a jest zatem pretekstowa i sami autorzy twierdz\u0105, \u017ce je\u015bli si\u0119 nam nie podoba, mo\u017cemy sami wymy\u015bli\u0107 lepsz\u0105. Podobnie jak inne gry abstrakcyjne nie pr\u00f3buje ona symulowa\u0107 jakiejkolwiek faktycznej sytuacji. Nie ma wi\u0119c tu w\u0142a\u015bciwie g\u0142\u0119bszego wczuwania si\u0119 w rol\u0119 (tak jak w szachach nie wczuwamy si\u0119 w go\u0144ca), mo\u017ce z\u00a0 wyj\u0105tkiem sytuacji, kiedy po serii nieudanych pr\u00f3b zab\u00f3jstwa, zaczyna nam si\u0119 rzeczywi\u015bcie otwiera\u0107 w kieszeni n\u00f3\u017c.<\/p>\n Szcz\u0119\u015bciu trzeba dopom\u00f3c<\/strong><\/p>\n Regu\u0142y stanowi\u0105 w\u0142a\u015bciwie jedyny element, o kt\u00f3rym w przypadku “Lucky’ego” mo\u017cna zasadnie rozprawia\u0107. Opieraj\u0105 si\u0119 one na dw\u00f3ch mechanizmach: poruszania si\u0119 pionk\u00f3w po planszy oraz licytacji. Pierwszy z nich wymaga od gracza umiej\u0119tno\u015bci mo\u017ce nie tyle szachowych, co warcabowych. Chodzi o to by by\u0107 blisko innych, gdy b\u0119d\u0105 chcieli zabi\u0107 Lucky’ego (w obecno\u015bci \u015bwiadk\u00f3w nikt nie posunie si\u0119 do mordu), a daleko, gdy sami we\u017amiemy si\u0119 za \u00f3w proceder. W ostatecznym rozrachunku liczy si\u0119 te\u017c talent do w\u0142a\u015bciwego wykorzystywania kart specjalnych, kt\u00f3re pozwol\u0105 przeteleportowa\u0107 si\u0119 nam i doktorkowi w ustronne miejsce na kameralne tete-a-tete.<\/p>\n Najciekawszy jest jednak mechanizm licytacyjny, przywodz\u0105cy na my\u015bl s\u0142ynn\u0105 “gr\u0119 w dolara”. Chodzi bowiem o to, \u017ce szcz\u0119\u015bcie tytu\u0142owego doktora nie jest jego immanentn\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci\u0105, a p\u0142ynie z zawi\u015bci (czy te\u017c woli zwyci\u0119stwa) pozosta\u0142ych graczy. Oto kiedy atakujemy Lucky’ego, pozostali gracze mog\u0105 kolejno wyk\u0142ada\u0107 karty “Failure”. Je\u015bli ich \u0142\u0105czna warto\u015b\u0107 przekroczy si\u0142\u0119 ataku, doktor w niespodziewanych okoliczno\u015bciach wymyka si\u0119 mordercy. Kupujemy mu kolejnych kilka chwil \u017cycia.<\/p>\n Pic polega oczywi\u015bcie na tym, \u017ceby oszcz\u0119dza\u0107 karty “niepowodzenia”, poniewa\u017c ci\u0105gle ich ubywa, ale z drugiej strony, liczenie, \u017ce inni u\u017cyj\u0105 swoich, bywa zawodne (to stwierdzenie okazuje si\u0119 prawdziwe zawsze dok\u0142adnie raz w ci\u0105gu gry… \ud83d\ude09 ). Sk\u0105pstwo, jak wykazuje to teoria gier, jest dobr\u0105 strategi\u0105 mini-maksow\u0105, ale jedynie przy ma\u0142ej iteracji rozgrywki. Jakie\u017c bywa rozgoryczenie, gdy okazuje si\u0119, \u017ce jeden z nas “kisi\u0142” kart\u0119 “niepowodzenia”, w efekcie czego Doktor Lucky is no more…<\/p>\n Skrytob\u00f3jstwo z ludzk\u0105 twarz\u0105<\/strong><\/p>\n Instrukcja “wersji re\u017cyserskiej” gry sugeruje kilka ciekawych rozszerze\u0144 zasad, znacznie urozmaicaj\u0105cych rozgrywk\u0119. Warto je przetestowa\u0107 i wybra\u0107 to, co nam odpowiada najbardziej (np. mo\u017cliwo\u015b\u0107 wzajemnego atakowania si\u0119 przez graczy). Znacznie ciekawiej jest te\u017c, gdy usi\u0105dziemy do “Lucky’ego” w liczbie p\u00f3\u0142 tuzina lub wi\u0119kszej, bo w trzy osoby, mniej jest interakcji. Gra na wiele os\u00f3b ma wszak\u017ce ten mankament, \u017ce niekt\u00f3rzy mog\u0105 zosta\u0107 wy\u0142\u0105czni na kilka kolejek (czasem kolejno\u015b\u0107 tury wyznaczana jest ruchem Doktora).<\/p>\n “Kill Doctor Lucky” jest gr\u0105, o kt\u00f3rej ka\u017cdy musi wyrobi\u0107 sobie zdanie indywidualnie, ale jako gra abstrakcyjna polecana jest raczej dla os\u00f3b lubuj\u0105cych si\u0119 w rozrywkach logicznych. Dodatkowo, jak si\u0119 niekiedy okazuje, niekt\u00f3rzy nie potrafi\u0105 nerwowo wytrzyma\u0107 intensywno\u015bci dylematu dzia\u0142ania zbiorowego – kiedy musisz zaufa\u0107 lub gra\u0107 na czyim\u015b zaufaniu. Oszuka\u0107 lub liczy\u0107, \u017ce si\u0119 nie zostanie oszukanym.<\/p>\n Kilka prostych zasad sprawia, \u017ce gra, kt\u00f3rej materialne wykonanie mo\u017cliwe by\u0142oby nawet na zwyk\u0142ej drukarce, wymaga niekiedy wi\u0119cej logicznego my\u015blenia ni\u017c gry za kilkaset z\u0142otych, wik\u0142aj\u0105c jednocze\u015bnie graczy w dziwn\u0105 interakcj\u0119, ka\u017c\u0105c\u0105 balansowa\u0107 pomi\u0119dzy ch\u0119ci\u0105 w\u0142asnego tryumfu i zniweczenia cudzych plan\u00f3w.<\/p>\n Do mankament\u00f3w gry nale\u017cy to, \u017ce (jak zreszt\u0105 w ka\u017cdej grze) da si\u0119 znale\u017a\u0107 pewne optymalne strategie (np. tzw. “Lucky train”), u\u0142atwiaj\u0105ce ko\u0144cowy sukces. Ale zn\u00f3w – wszystko pozostaje w r\u0119kach wsp\u00f3\u0142graczy. Okazuje si\u0119, \u017ce czasem nawet rywale musz\u0105 wchodzi\u0107 w chwilowe przymierza. Jednym s\u0142owem – skrytob\u00f3jstwo zbli\u017ca ludzi…<\/p>\n