Na prze\u0142omie lat \u201970 i \u201980 wydawnictwo Nova Games opublikowa\u0142o \u017cetonow\u0105 gr\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 II wojnie \u015bwiatowej: Axis&Allies. Od tamtego czasu powsta\u0142o ju\u017c kilkana\u015bcie dodatk\u00f3w, a sama \u201epodstawka\u201d obecnie wydawana jest w kilku wersjach. A&A to klasyczna wojenna gra strategiczno-losowa. Dorobi\u0142a si\u0119 rzeszy fan\u00f3w i nie sta\u0142o si\u0119 tak bez przyczyny. Niniejsza recenzja po\u015bwi\u0119cona jest pierwszemu wydaniu figurkowemu \u2013 tj. MB, rok 1984.<\/p>\n
Mechanika<\/strong><\/p>\n Do dyspozycji mamy pi\u0119\u0107 pot\u0119g: ZSRR, Niemcy, USA, Japoni\u0119 oraz Wielk\u0105 Brytani\u0119. Je\u017celi graczy jest mniej, cz\u0119\u015b\u0107 z nich obsadza wi\u0119cej pa\u0144stw. Tura ka\u017cdego z nich sk\u0142ada si\u0119 ze sta\u0142ych faz: kupowanie wojsk, ataki, walka, ruch, zbieranie pieni\u0119dzy i (na ko\u0144cu!) wprowadzanie zakupionych jednostek.<\/p>\n Mechanika gry w swych podstawach przypomina Ryzyko. Mamy plansz\u0119 przedstawiaj\u0105c\u0105 ca\u0142y \u015bwiat, podzielon\u0105 na obszary, a o wyniku walki decyduje kostka. To co r\u00f3\u017cni te gry to m.in. stopie\u0144 skomplikowania. Ka\u017cda z\u00a0jednostek, dost\u0119pnych dla ka\u017cdego pa\u0144stwa, posiada sw\u00f3j wska\u017anik ataku i obrony oraz specjalne zdolno\u015bci. \u0141odzie podwodne atakuj\u0105 jako pierwsze (maj\u0105 “first strike’a” – powiedzieliby magicowcy), lotniskowce s\u0142u\u017c\u0105 za l\u0105dowisko dla my\u015bliwc\u00f3w (tak, tak…), battleshipy mog\u0105 wspiera\u0107 desant itd. Walka jest stosunkowo prosta. Z pomoc\u0105 dodatkowej planszy, dzielimy jednostki na grupy o tym samym wsp\u00f3\u0142czynniku (ataku lub obrony), nast\u0119pnie rzucamy dla ka\u017cdej grupy ilo\u015bci\u0105 kostek odpowiadaj\u0105c\u0105 liczbie figurek w danej grupie. Za ka\u017cdy wynik poni\u017cej pewnego wsp\u00f3\u0142czynnika, uzyskujemy trafienie i zniszczenie wra\u017cej jednostki. Ataki s\u0105 rozgrywane symultanicznie, tj. straty s\u0105 wprowadzane w \u017cycie dopiero po rzutach obu graczy.<\/p>\n Gr\u0119 wygrywa koalicja, kt\u00f3ra zajmie odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 stolic wroga lub osi\u0105gnie okre\u015blony pu\u0142ap ekonomiczny (wariant tylko dla pa\u0144stw Osi). W ramach sojuszu mo\u017cna jeszcze sprawdzi\u0107 konkretnie,\u00a0kt\u00f3ry z graczy zwyci\u0119\u017cy\u0142 z pomoc\u0105 okre\u015blonego w instrukcji mechanizmu. Kluczowe dla pokonania wroga wydaje si\u0119 odpowiednie lawirowanie mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi pokusami dotycz\u0105cymi zakup\u00f3w (bardzo wa\u017cne s\u0105 fabryki) oraz, przede wszystkim, wsp\u00f3\u0142praca graczy.<\/p>\n Estetyka<\/strong><\/p>\n W gigantycznym pude\u0142ku znajdziemy 300 figurek, \u0142adn\u0105 plansz\u0119, du\u017ce kostki, banknoty, \u017cetony, karty graczy, poka\u017an\u0105 instrukcj\u0119 oraz u\u0142atwiaj\u0105ce \u017cycie styropianowe pojemniki na jednostki. Ca\u0142o\u015b\u0107 wa\u017cy sporo i ucieszy ka\u017cdego doros\u0142ego ch\u0142opca (lub dziewczynk\u0119, oczywi\u015bcie). Wiele rado\u015bci daj\u0105 ma\u0142e statki, czo\u0142gi (czo\u0142d\u017cki, jak okre\u015bli\u0142 to jeden z moich przeciwnik\u00f3w), a sporo os\u00f3b dokonuj\u0105c nalot\u00f3w strategicznych nie potrafi powstrzyma\u0107 wycia na\u015bladuj\u0105cego pikuj\u0105cy samolot, trzymaj\u0105c w d\u0142oni miniaturowy bombowiec. Plansza jest kolorowa, na grubym kartonie, \u017cetony plastikowe, troch\u0119 z kiepskiego materia\u0142u, ale nie rani\u0105 oczu. Mi\u0142ym akcentem s\u0105 rowki sprawiaj\u0105ce, \u017ce kr\u0105\u017cki le\u017c\u0105c w stosach, nie przesuwaj\u0105 si\u0119, burz\u0105c misternie budowan\u0105 wie\u017c\u0119. Marnie, niestety, trzymaj\u0105 si\u0119 papierowe znaczniki, po kilku rozgrywkach warstwy tektury w niekt\u00f3rych z nich si\u0119 porozdziela\u0142y. Druga wada estetyczna, to inny odcie\u0144 figurek piechoty i reszty jednostek danego pa\u0144stwa. Mo\u017ce dra\u017cni\u0107, szczeg\u00f3lnie, \u017ce kolory poszczeg\u00f3lnych armii s\u0105 do\u015b\u0107 podobne. Tym niemniej ca\u0142o\u015b\u0107 to uczta dla oczu. Bardzo dobra gra. Kupa rado\u015bci przy zakupach (my\u015bliwce czy czo\u0142gi? a mo\u017ce jednak fabryka?). Du\u017co mi\u0142ych zasad, kt\u00f3re \u0142atwo si\u0119 przyswaja, a urozmaicaj\u0105 gr\u0119. W mojej pierwszej partii nikt poza mn\u0105 nie czyta\u0142 instrukcji, a wszyscy ju\u017c po chwili poj\u0119li, o co chodzi. Zaawansowanie zasad bym okre\u015bli\u0142 jako \u015brednie – w po\u0142owie drogi mi\u0119dzy Scrabblem a Gwiezdnym Kupcem. Walki potrafi\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 baaaardzo silne emocje, s\u0142ycha\u0107 przekle\u0144stwa, okrzyki rado\u015bci, gracze odprawiaj\u0105 rytua\u0142y nad kostkami. Projektanci gry zadbali o udogodnienia takie, jak \u015bci\u0105gawki z zasad dla ka\u017cdego pa\u0144stwa czy wspomniana plansza walki. Instrukcja jest przyzwoita, cho\u0107 mo\u017ce dra\u017cni\u0107 ci\u0105g\u0142e powtarzanie tych samych informacji. O zwyci\u0119stwie decyduje, oczywi\u015bcie, do pewnego stopnia los, ale w zdecydowanie mniejszym stopniu, ni\u017c w Ryzyku.<\/p>\n Wady? Mo\u017ce denerwowa\u0107 nier\u00f3wno\u015b\u0107 pa\u0144stw. Graj\u0105c ZSRR trzeba si\u0119 nastawi\u0107 na to, \u017ce bez pomocy sojusznik\u00f3w Moskwa szybko upadnie. Nu\u017c\u0105ce potrafi by\u0107 granie Brytyjczykami – ma\u0142o maj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci rozwoju, ci\u0105gle musz\u0105 uwa\u017ca\u0107 na Rzesz\u0119 i odci\u0105ga\u0107 j\u0105 od Rosjan. Z drugiej strony, to jest zaleta – ka\u017cde pa\u0144stwo, to inna strategia gry.<\/p>\n Dra\u017cni\u0105ce jest podobie\u0144stwo kolor\u00f3w figurek poszczeg\u00f3lnych stron konfliktu, a Brytyjczycy i Japo\u0144czycy s\u0105 po prostu prawie identyczni. Naprawd\u0119, w grze tak lu\u017ano traktuj\u0105cej histori\u0119, z czystym sumieniem mo\u017cna by zrobi\u0107 wojska w kolorach t\u0119czy, a nie – szaro\u015b\u0107, zgni\u0142a ziele\u0144, br\u0105z. W nast\u0119pnych wydaniach jest ju\u017c du\u017co lepiej.<\/p>\n Inna wada to czas gry – wiele, wiele godzin. Losy \u015bwiata potrafi\u0105 si\u0119 wa\u017cy\u0107 ca\u0142\u0105 noc. Trudno rozegra\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107, je\u017celi chce si\u0119 wsta\u0107 o rozs\u0105dnej porze. Ale jak tu spa\u0107, kiedy faszy\u015bci rz\u0105dz\u0105 Europ\u0105?<\/p>\n I ostatnia rzecz – tu nie da si\u0119 knu\u0107. ZSRR nie obr\u00f3ci si\u0119 przeciwko wrednym Amerykanom, nie posnujemy sobie “co by by\u0142o gdyby”. Na szcz\u0119\u015bcie, gracz pe\u0142en inwencji poradzi sobie odpowiednio modyfikuj\u0105c uk\u0142ad pocz\u0105tkowy i zapominaj\u0105c o tym, czego go uczono na lekcjach historii.<\/p>\n Podsumowanie<\/strong><\/p>\n \u015awietna, klasyczna gra. Cieszy i wzrok, i umys\u0142. Dostarcza wielu silnych emocji, nie pozostawia oboj\u0119tnym. Dobrze bawi\u0105 si\u0119 i gracze zainteresowani militarystk\u0105, i ci na bakier z histori\u0105. Polecam!<\/p>\n
\n<\/strong>
\nOcena<\/strong><\/p>\n