{"id":6074,"date":"2004-10-06T11:57:00","date_gmt":"2004-10-06T09:57:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=6074"},"modified":"2017-12-21T18:00:58","modified_gmt":"2017-12-21T17:00:58","slug":"settlers-of-catan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2004\/10\/06\/settlers-of-catan\/","title":{"rendered":"Osadnicy z Catanu (Settlers of Catan)"},"content":{"rendered":"

Autor: Piotr Ha\u0142aczkiewicz<\/strong> (piotrhalaczkiewicz)<\/p>\n

“The Settlers of Catan” to klasyka gatunku. Gra jest opart\u0105 o proste regu\u0142y strategi\u0105 ekonomiczn\u0105. Wcielamy si\u0119 w osadnik\u00f3w, nowoprzyby\u0142ych na wysp\u0119 zwan\u0105 Catan. Naszym celem jest rozw\u00f3j szybszy od przeciwnik\u00f3w.<\/p>\n

Troch\u0119 historii<\/strong><\/p>\n

Gra zosta\u0142a stworzona przez Klausa Teubera, autora wielu innych gier m.in. “Barbarossy” i “Anno 1503”. Zas\u0142yn\u0105\u0142 on jednak z serii z Catan w nazwie, kt\u00f3r\u0105 zapocz\u0105tkowali w\u0142a\u015bnie “Settlersi”. Gra zdoby\u0142a uznanie graczy na ca\u0142ym \u015bwiecie, tytu\u0142y Gry Roku 1995 w Niemczech i Planszowej Gry Roku 1996 w USA i doczeka\u0142a si\u0119 wielu rozszerze\u0144 i dodatk\u00f3w.<\/p>\n

Zawarto\u015b\u0107 pude\u0142ka<\/strong><\/p>\n

W pude\u0142ku z gr\u0105 znajdziemy:<\/p>\n

37 sze\u015bciok\u0105tnych element\u00f3w do budowy planszy (“heks\u00f3w”)
\n95 kart surowc\u00f3w
\n25 kart rozwoju
\n4 karty koszt\u00f3w budowy
\n2 karty specjalne
\n60 dr\u00f3g
\n20 wiosek
\n16 miast
\n1 pionek rozb\u00f3jnika
\n18 \u017ceton\u00f3w z liczbami
\n2 kostki k6
\nzasady gry, almanach, skr\u00f3cone zasady
\nPlansza (patrz zdj\u0119cia) przedstawia wysp\u0119 i jest zbudowana z sze\u015bciok\u0105tnych element\u00f3w, zrobionych z do\u015b\u0107 grubej tektury, a grafika na nich jest ca\u0142kiem \u0142adna. Wszystkie cz\u0119\u015bci s\u0105 starannie przyci\u0119te i doskonale do siebie pasuj\u0105. 18 heks\u00f3w to morze, kt\u00f3re otacza wysp\u0119. Na 9 z nich znajduj\u0105 si\u0119 symbole port\u00f3w. Pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 to sta\u0142y l\u0105d, gdzie opr\u00f3cz jednej pustyni b\u0119d\u0105cej siedzib\u0105 rozb\u00f3jnika, znajduj\u0105 si\u0119 g\u00f3ry, lasy, pastwiska, wzg\u00f3rza i pola. S\u0105 one \u017ar\u00f3d\u0142em surowc\u00f3w, odpowiednio kamienia, drewna, owiec, cegie\u0142 i pszenicy.<\/p>\n

Karty surowc\u00f3w i rozwoju s\u0105 pomniejszonego formatu, wydrukowane na sztywnym, b\u0142yszcz\u0105cym papierze, z zaokr\u0105glonymi rogami.<\/p>\n

Do dyspozycji graczy jest po 19 kart ka\u017cdego z zasob\u00f3w, r\u00f3wnie kolorowych co plansza.<\/p>\n

Na karty rozwoju sk\u0142ada si\u0119 14 rycerzy, 6 kart post\u0119pu i 5 kart z punktami zwyci\u0119stwa. Dzia\u0142anie ka\u017cdej karty jest opisane bezpo\u015brednio na niej, poza tym ka\u017cdy z 3 rodzaj\u00f3w mo\u017cna odr\u00f3\u017cni\u0107 ju\u017c na pierwszy rzut oka.<\/p>\n

Karty koszt\u00f3w budowy (taka “podr\u0119czna pomoc” dla ka\u017cdego gracza) i pozosta\u0142e 2 karty specjalne (b\u0119d\u0105ce nagrod\u0105 za szczeg\u00f3lne osi\u0105gni\u0119cia w grze, ale o tym p\u00f3\u017aniej) s\u0105 zrobione z grubej tektury i raczej nie powinno ich nazywa\u0107 si\u0119 kartami, ale nie mog\u0142em znale\u017a\u0107 bardziej odpowiedniej nazwy.<\/p>\n

Drewniane elementy to przede wszystkim budowle dla graczy. Komplet w ka\u017cdym z 4 kolor\u00f3w (bia\u0142ym, niebieskim, czerwonym i pomara\u0144czowym) sk\u0142ada si\u0119 z 15 dr\u00f3g, 5 wiosek i 4 miast. Rozb\u00f3jnik jest niewielkim czarnym drewnianym pionkiem. Jest na tyle ma\u0142y, \u017ce nie zas\u0142ania planszy i na tyle du\u017cy, \u017ce od razu mo\u017cna go zlokalizowa\u0107.<\/p>\n

\u017betony z liczbami s\u0105 wykonane podobnie jak plansza, lecz z nieco cie\u0144szej tektury. Na ka\u017cdym znajduje si\u0119 liczba od 2 do 12 (za wyj\u0105tkiem 7). Wielko\u015b\u0107 u\u017cytej czcionki odzwierciedla prawdopodobie\u0144stwo wyrzucenia danej liczby przy rzucie 2 kostkami. Dodatkowo 8 i 6 s\u0105 oznaczone na czerwono. Na spodniej stronie ka\u017cdego \u017cetonu jest litera alfabetu.<\/p>\n

Pude\u0142ko jest kwadratowe, do\u015b\u0107 wysokie i ma w \u015brodku plastikow\u0105 wk\u0142adk\u0119 z oddzielnymi przegr\u00f3dkami na budowle w ka\u017cdym z 4 kolor\u00f3w, \u017cetony, 3 miejsca na heksy (oddzielnie morze, oddzielnie l\u0105d, jedno zostaje jeszcze wolne) i miejsce na specjalne podstawki pod karty surowc\u00f3w i rozwoju, u\u0142atwiaj\u0105ce stworzenie “banku”.<\/p>\n

Ca\u0142y powy\u017cszy opis dotyczy niemieckiej edycji wydanej przez Kosmos. Co wi\u0119cej, jest to drugie wydanie (pierwsze nie zawiera\u0142o m.in. wk\u0142adki do pude\u0142ka i podstawek pod karty, a jedynie p\u0142\u00f3cienne woreczki). W kolejnych edycjach drewniane elementy zosta\u0142y zast\u0105pione plastykowymi, \u0142adniejszymi, lecz mniej solidnymi. Wydania w innych j\u0119zykach mog\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 od tu opisanego tak\u017ce grafik\u0105 na planszy, wygl\u0105dem \u017ceton\u00f3w, kart surowc\u00f3w i rozwoju oraz pude\u0142ka. Zasady gry s\u0105 takie same bez wzgl\u0119du na wersj\u0119.<\/p>\n

Rozgrywka<\/strong><\/p>\n

Celem gry jest zdobycie 10 punkt\u00f3w zwyci\u0119stwa poprzez budow\u0119 wiosek i miast (wartych odpowiednio 1 i 2 punkty), zakup kart rozwoju z punktami zwyci\u0119stwa lub zdobycie kart specjalnych, z kt\u00f3rych ka\u017cda warta jest 2 punkty.<\/p>\n

Przygotowanie planszy polega na u\u0142o\u017ceniu wyspy z element\u00f3w i otoczeniu jej morzem. U\u0142o\u017cenie heks\u00f3w l\u0105du jest dowolne, je\u015bli tylko wyspa ma odpowiedni kszta\u0142t. Porty musz\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 na wybrze\u017cu na przemian ze zwyk\u0142ymi heksami morza. Na ka\u017cdej z cz\u0119\u015bci produkuj\u0105cej zasoby (czyli ca\u0142y l\u0105d opr\u00f3cz pustyni) umieszcza si\u0119 \u017cetony z liczbami. Tu r\u00f3wnie\u017c jest dozwolona pewna dowolno\u015b\u0107. Wa\u017cne, by na \u017cadnych dw\u00f3ch s\u0105siednich heksach nie znalaz\u0142y si\u0119 dwie takie same liczby lub dwie czerwone (6 i 8). Od \u017cetonu zale\u017cy “wydajno\u015b\u0107” danego pola planszy. Produkcja surowc\u00f3w nast\u0119puje bowiem tylko wtedy, gdy wyrzucona zostanie znajduj\u0105ca si\u0119 na \u017cetonie liczba. Rozb\u00f3jnik zostaje ustawiony na pustyni.<\/p>\n

Nast\u0119pnie jeden z graczy wybiera dowolne miejsce na planszy, gdzie \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 wierzcho\u0142ki jej p\u00f3l i umieszcza tam swoj\u0105 wiosk\u0119. Do wioski, w jednym z trzech kierunk\u00f3w (lub mniej, gdy znajduje si\u0119 ona na wybrze\u017cu) dobudowuje drog\u0119. Gdy ka\u017cdy z graczy postawi\u0142 ju\u017c po jednym osiedlu, buduj\u0105 drugie, tak\u017ce z drog\u0105, lecz w odwrotnej kolejno\u015bci. Ka\u017cdy otrzymuje te\u017c surowce na dobry pocz\u0105tek, po 1 z ka\u017cdego heksa s\u0105siaduj\u0105cego z drug\u0105 wiosk\u0105.<\/p>\n

Wioski i miasta s\u0105 podstaw\u0105 rozwoju, poniewa\u017c daj\u0105 surowce i punkty zwyci\u0119stwa.<\/p>\n

 
\nKolejka sk\u0142ada si\u0119 z kilku faz. Na pocz\u0105tku rzutem dwiema kostkami okre\u015bla si\u0119, kt\u00f3re z p\u00f3l produkuj\u0105 zasoby. Ka\u017cda wioska s\u0105siaduj\u0105ca z takim polem daje swojemu w\u0142a\u015bciciela jedn\u0105 kart\u0119 surowca, ka\u017cde miasto dwie. Po rozdzieleniu surowc\u00f3w aktualny gracz mo\u017ce wymienia\u0107 je na inne. Dozwolone s\u0105 wymiany z innymi graczami na dowolnych warunkach (za wyj\u0105tkiem oddawania surowc\u00f3w za darmo) i z bankiem (4 takie same surowce na 1 inny, a w przypadku posiadania portu, tj. wioski lub miasta wybudowanych w odpowiednim miejscu na wybrze\u017cu, tak\u017ce 3 za 1 lub 2 okre\u015blone, np. drewno, za 1 inny). Po zako\u0144czonej wymianie gracz mo\u017ce zu\u017cy\u0107 posiadane aktualnie karty zasob\u00f3w do budowy dr\u00f3g, wiosek i miast lub zakupu kart rozwoju. Ka\u017cda nowa budowla musi s\u0105siadowa\u0107 z ju\u017c postawion\u0105 na planszy. Miasta s\u0105 ulepszeniem wioski (kosztuj\u0105 3 kamienie i 2 pszenice, daj\u0105 1 punkt zwyci\u0119stwa wi\u0119cej ni\u017c wioska i zwi\u0119kszaj\u0105 produkcj\u0119 do 2 surowc\u00f3w). Drogi buduje si\u0119 wzd\u0142u\u017c kraw\u0119dzi heks\u00f3w (koszt: 1 ceg\u0142a i 1 drewno). Now\u0105 wiosk\u0119 (koszt: po 1 ka\u017cdego surowca opr\u00f3cz kamienia) mo\u017cna zbudowa\u0107 dopiero gdy doprowadzi si\u0119 w upatrzone miejsce drog\u0119.
\n 
\nKarty rozwoju (kosztuj\u0105 1 owc\u0119, 1 kamie\u0144 i 1 pszenic\u0119) mog\u0105 by\u0107 u\u017cyte w dowolnym momencie kolejki, jednak\u017ce nie wi\u0119cej ni\u017c jedna na tur\u0119. Wszystkie karty rozwoju s\u0105 jednorazowe. Karty post\u0119pu pozwalaj\u0105 zbudowa\u0107 dwie drogi za darmo, daj\u0105 dwa dowolne surowce lub pozwalaj\u0105 za\u017c\u0105da\u0107 od przeciwnik\u00f3w wszystkich zasob\u00f3w jednego rodzaju (“monopol”). Dzi\u0119ki rycerzowi mo\u017cna przestawi\u0107 rozb\u00f3jnika na inne pole i ukra\u015b\u0107 jeden surowiec jednemu z graczy. Rozb\u00f3jnik uaktywnia si\u0119 tak\u017ce przy wyrzuceniu si\u00f3demki. Wtedy ka\u017cdy, kto ma wi\u0119cej ni\u017c 7 surowc\u00f3w musi odda\u0107 po\u0142ow\u0119 do banku, a rzucaj\u0105cy ma prawo przestawi\u0107 rozb\u00f3jnika i ukra\u015b\u0107 kart\u0119 (jak przy Rycerzu). Pole zaj\u0119te przez rozb\u00f3jnika nie produkuje \u017cadnych surowc\u00f3w. Karty specjalne to: Najd\u0142u\u017csza droga handlowa i Najwi\u0119ksza si\u0142a armii. Posiadacz najd\u0142u\u017cszego odcinka z\u0142o\u017conego z przynajmniej pi\u0119ciu dr\u00f3g staje si\u0119 posiadaczem pierwszej z kart i tym samym 2 punkt\u00f3w zwyci\u0119stwa. Drug\u0105 z kart zdobywa posiadacz najwi\u0119kszej ilo\u015bci (zagranych) Rycerzy, jednak musi ich by\u0107 co najmniej 3.
\n <\/p>\n

 
\nKoniec gry nast\u0119puje w momencie zdobycia przez kt\u00f3rego\u015b z graczy 10 punkt\u00f3w zwyci\u0119stwa.
\n 
\nNie istnieje jedna strategia gry w “The Settlers of Catan”. W ka\u017cdej chwili trzeba podejmowa\u0107 wa\u017cne dla dalszego rozwoju decyzje. Ju\u017c na samym pocz\u0105tku nale\u017cy dobrze przemy\u015ble\u0107 po\u0142o\u017cenie pierwszych dw\u00f3ch wiosek: jakie surowce s\u0105 nam potrzebne bardziej a jakie w mniejszych ilo\u015bciach oraz zastanowi\u0107 si\u0119 nad kierunkiem budowy kolejnych osad. W czasie gry trzeba r\u00f3wnie\u017c trzyma\u0107 r\u0119k\u0119 na pulsie by przeciwnik, np. nie zbudowa\u0142 si\u0119 w jakim\u015b miejscu szybciej od nas, nie blokowa\u0142 rozb\u00f3jnikiem strategicznego surowca i nie naci\u0105ga\u0142 nas na korzystne dla siebie wymiany zasob\u00f3w.
\n 
\nInterakcja z innymi graczami nie ogranicza si\u0119 tylko do wymian surowc\u00f3w. Mo\u017cna troch\u0119 pospiskowa\u0107, zawrze\u0107 jaki\u015b ma\u0142y sojusz, kt\u00f3ry zapewne zostanie zerwany w najmniej oczekiwanym momencie, bo przecie\u017c nie jest to gra zespo\u0142owa. Zawsze jest si\u0119 z czego po\u015bmia\u0107, chocia\u017cby z niezbyt udanego posuni\u0119cia przeciwnika. Gra nie wymaga ogromnego skupienia i, o ile nie prowadzi si\u0119 jej w jakim\u015b szale\u0144czym tempie, mo\u017cna jednocze\u015bnie mi\u0142o gaw\u0119dzi\u0107 o innych rzeczach.<\/p>\n

Podsumowanie<\/strong><\/p>\n

“Settlersi” maj\u0105 zdecydowanie wi\u0119cej zalet ni\u017c wad. Do najwa\u017cniejszych mocnych stron nale\u017c\u0105:<\/p>\n

Mnogo\u015b\u0107 strategii pozwalaj\u0105ca wypracowa\u0107 ka\u017cdemu sw\u00f3j w\u0142asny styl gry. \u017badna metoda nie gwarantuje jednak 100-procentowego zwyci\u0119stwa.
\nProste zasady, kt\u00f3rych mo\u017cna nauczy\u0107 si\u0119 w czasie przygotowywania planszy do gry. R\u00f3wnie \u0142atwo mo\u017cna je modyfikowa\u0107, a kilka bardziej popularnych wariant\u00f3w gry opisanych jest na wielu stronach internetowych po\u015bwi\u0119conych tematowi.
\nModularna plansza i \u017cetony powoduj\u0105, \u017ce ka\u017cda rozgrywka jest inna od poprzedniej. Mo\u017cliwych do u\u0142o\u017cenia plansz jest mn\u00f3stwo, konkretnej liczby nie znalaz\u0142em, ale jest przynajmniej kilkunastocyfrowa.
\nS\u0105 te\u017c drobne wady:<\/p>\n

Czynnik losowy ma do\u015b\u0107 spore znaczenie. Kostki potrafi\u0105 by\u0107 bardzo z\u0142o\u015bliwe, czego nie uwzgl\u0119dnia mechanika gry. Ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie mo\u017cna je \u0142atwo zast\u0105pi\u0107 np. odpowiednio spreparowan\u0105 tali\u0105 kart z liczbami od 2 do 12 w odpowiednich proporcjach.
\nGra w 4 jest ciekawsza i trudniejsza. Przy 3 osobach na planszy jest (za) du\u017co wolnego miejsca do rozwoju.
\nCo tu du\u017co m\u00f3wi\u0107 – po prostu klasyka, gra, kt\u00f3ra trzeba mie\u0107 w swojej kolekcji, wi\u0119c biegiem do sklepu! Bieg mo\u017ce by\u0107 jednak dosy\u0107 d\u0142ugi, w zale\u017cno\u015bci od tego jak daleko kto ma do zachodniej granicy. Cena w Polsce mo\u017ce nieco odstrasza\u0107, jednak gra warta jest ka\u017cdej wydanej z\u0142ot\u00f3wki. <\/p>\n

Co dalej?<\/strong><\/p>\n

Dost\u0119pne s\u0105 dodatki do gry: “The Seafarer of Catan”, w kt\u00f3rym nasi osadnicy maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 opuszczenia wyspy i budowania statk\u00f3w oraz “The Cities and Knights of Catan”, w kt\u00f3ry nie mia\u0142em przyjemno\u015bci gra\u0107. Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w dawnych czas\u00f3w uciesz\u0105 na pewno scenariusze historyczne: nazwane imionami Cheopsa i Aleksandra Wielkiego.<\/p>\n

Kto chcia\u0142by zagra\u0107 w wi\u0119cej ni\u017c 4 osoby, powinien kupi\u0107 rozszerzenie dla 5-6 os\u00f3b zawieraj\u0105ce m.in komplet budowli w 2 kolejnych kolorach i heksy do powi\u0119kszenia planszy. Takie rozszerzenie jest dost\u0119pne tak\u017ce dla “Seafarera” i “Cities and Knights”. A kogo zainteresowa\u0142 sam pomys\u0142 i klimat gry, ale nie jest w stanie zebra\u0107 kilku ch\u0119tnych do gry os\u00f3b, niech rozejrzy si\u0119 za karcian\u0105 wersj\u0105 dla dw\u00f3ch graczy i dodatkami do niej, kt\u00f3rych jest a\u017c 5!<\/p>\n

Ten artyku\u0142 zosta\u0142 pierwotnie opublikowany w serwisie Gry-Planszowe.pl<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Autor: Piotr Ha\u0142aczkiewicz (piotrhalaczkiewicz) “The Settlers of Catan” to klasyka gatunku. Gra jest opart\u0105 o proste regu\u0142y strategi\u0105 ekonomiczn\u0105. Wcielamy si\u0119 w osadnik\u00f3w, nowoprzyby\u0142ych na wysp\u0119 zwan\u0105 Catan. Naszym celem jest rozw\u00f3j szybszy od przeciwnik\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":143,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-6074","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6074","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/143"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6074"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6074\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6074"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6074"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6074"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=6074"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}