Memoir ’44 to nowa historyczna gra wojenna, w kt\u00f3rej gracze bior\u0105 udzia\u0142 w r\u00f3\u017cnych operacjach II wojny \u015bwiatowej, jak l\u0105dowanie w Normandii, Omaha Beach czy Ardeny.<\/p>\n
Zanim opisz\u0119 sam\u0105 gr\u0119, kilka s\u0142\u00f3w nale\u017cy si\u0119 temu, co otrzymujemy po jej wyj\u0119ciu z pude\u0142ka. Najwa\u017cniejszym elementem jest oczywi\u015bcie plansza – zrobiona z grubego kartonu, sztywna i co najwa\u017cniejsze – dwustronna. Z jednej strony mamy tu pla\u017c\u0119, na kt\u00f3rej rozgrywa\u0107 mo\u017cemy r\u00f3\u017cne operacje desantowe, z drugiej znajduje si\u0119 p\u0142aski, zielony teren do bitew \u015br\u00f3dl\u0105dowych. Ca\u0142a mapa podzielona jest na du\u017ce heksy (sze\u015bciok\u0105ty) – na tyle du\u017ce, \u017ceby ich liczba nie przera\u017ca\u0142a i na tyle ma\u0142e, aby mapa pozwala\u0142a na szereg taktycznych zagra\u0144. Dodatkowo, mamy do dyspozycji kilkadziesi\u0105t heksagonalnych \u017ceton\u00f3w przedstawiaj\u0105cych r\u00f3\u017cne rodzaje terenu – np. wzg\u00f3rza, lasy, rzeki czy miasteczka. Mo\u017cemy je dowolnie uk\u0142ada\u0107 na mapie, aby stworzy\u0107 niepowtarzalne pole bitwy – przez co ka\u017cda rozgrywka mo\u017ce by\u0107 zupe\u0142nie inna. Za ten pomys\u0142 (jak i za dwustronn\u0105 map\u0119) tw\u00f3rcom nale\u017c\u0105 si\u0119 wielkie brawa.<\/p>\n
Kolejnym elementem, kt\u00f3ry zwraca uwag\u0119 s\u0105 starannie wykonane plastikowe figurki (ponad 140 figurek), reprezentuj\u0105ce \u017co\u0142nierzy piechoty, czo\u0142gi oraz artyleri\u0119. W pude\u0142ku s\u0105 ich dwa zestawy – jeden dla Aliant\u00f3w, drugi dla pa\u0144stw Osi. Poza jednostkami, mamy tak\u017ce do dyspozycji plastikowe reprezentacje okop\u00f3w, koz\u0142\u00f3w przeciwczo\u0142gowych oraz drut\u00f3w kolczastych.<\/p>\n
Ostatni\u0105 istotn\u0105 rzecz\u0105 s\u0105 Karty Dowodzenia, kt\u00f3re stanowi\u0105 sedno mechaniki rozgrywki (o niej za chwil\u0119). S\u0105 one bardzo przejrzyste i staranne, \u0142adnie zilustrowane, z dobrymi opisami. Jedyny zarzut jaki mo\u017cna im postawi\u0107 to gramatura papieru, kt\u00f3ra nie jest zbyt wysoka, przez co wydaje si\u0119, \u017ce karty b\u0119d\u0105 si\u0119 dosy\u0107 szybko niszczy\u0107. Na szcz\u0119\u015bcie tw\u00f3rcy pomy\u015bleli o jeszcze jednym udogodnieniu – podstawkach na karty. S\u0105 to plastikowe szyny, w kt\u00f3re wk\u0142adamy karty zamiast trzyma\u0107 je w r\u0119ku. Jest to bardzo wygodnie a jednocze\u015bnie chroni karty przed nadmiernym zu\u017cyciem.<\/p>\n
Trzeba te\u017c powiedzie\u0107 kilka s\u0142\u00f3w o instrukcji. Na kilkunastu stronach (zadrukowanych du\u017c\u0105 czcionk\u0105 i bogato ilustrowanych) wyja\u015bnione s\u0105 wszystkie zasady gry oraz przedstawionych jest 16 scenariuszy dla 2 graczy (wi\u0119cej o nich – p\u00f3\u017aniej). Wszystko jest jasne i czytelne, ju\u017c po pierwszym zapoznaniu si\u0119 z nimi od razu wiadomo o co chodzi i do instrukcji nie trzeba ju\u017c praktycznie nigdy wraca\u0107. Co wi\u0119cej, zasady s\u0105 na tyle proste i intuicyjne, \u017ce ich wyja\u015bnienie zajmuje nie wi\u0119cej ni\u017c 10-15 minut nawet zupe\u0142nie zielonemu graczowi.<\/p>\n
W grze kierujemy wojskami Aliant\u00f3w (g\u0142\u00f3wnie ameryka\u0144skimi, brytyjskimi i francuskimi) oraz Pa\u0144stw Osi (g\u0142\u00f3wnie niemieckimi) w szeregu bitew drugiej wojny \u015bwiatowej. Rozegranie pojedynczego scenariusza trwa od 30 do 60 minut, co sprawia, \u017ce mo\u017cna rozegra\u0107 partyjk\u0119 bez anga\u017cowania olbrzymiej ilo\u015bci czasu – co jest cz\u0119sto wad\u0105 gier wojennych.<\/p>\n
Mechanika gry opiera si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na Kartach Dowodzenia. Ka\u017cdy z graczy dysponuje zestawem takich kart (Niemcy zwykle posiadaj\u0105 ich mniej, co obrazuje ich mniejsz\u0105 elastyczno\u015b\u0107 oraz s\u0142abszy wywiad). W swojej kolejce gracz zagrywa jedn\u0105 kart\u0119, kt\u00f3ra najcz\u0119\u015bciej pozwala mu ruszy\u0107 okre\u015blon\u0105 liczb\u0119 jednostek. Plansza podzielona jest na trzy sekcje – lew\u0105 flank\u0119, centrum i praw\u0105 flank\u0119. Na karcie mamy zwykle okre\u015blenie sekcji – na przyk\u0142ad “2 jednostki z prawej flanki”, “Wszystkie jednostki z centrum” czy “Po jednej jednostce z ka\u017cdej sekcji”. Zagrywaj\u0105c kart\u0119 gracz mo\u017ce poruszy\u0107 wybrane jednostki oraz kaza\u0107 im otworzy\u0107 ogie\u0144 do przeciwnika. Powoduje to, \u017ce trzeba si\u0119 nie\u017ale nag\u0142owi\u0107, aby tak manewrowa\u0107 swoimi si\u0142ami, aby przypadkiem nie zabrak\u0142o nam p\u00f3\u017aniej karty na sekcj\u0119, w kt\u00f3rej skupimy wi\u0119kszo\u015b\u0107 jednostek czy jakie\u015b os\u0142abione si\u0142y.<\/p>\n
Bardzo cz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ce musimy wybiera\u0107 mi\u0119dzy wzmocnieniem naszych si\u0142 na jednym odcinku kosztem os\u0142abienia ich na innym.<\/p>\n
Jednocze\u015bnie kolejka jednego gracza trwa bardzo kr\u00f3tko (zwykle ruch 2-3 jednostek) przez co ca\u0142a gra si\u0119 nie d\u0142u\u017cy i nie ma nu\u017c\u0105cych minut oczekiwania na zako\u0144czenie tury. Dodaje to grze wiele dynamiki i stanowi o jej g\u0142\u00f3wnej zalecie – umiej\u0119tnym po\u0142\u0105czeniu du\u017cych mo\u017cliwo\u015bci zagra\u0144 taktycznych z wci\u0105gaj\u0105c\u0105 i szybk\u0105 rozgrywk\u0105. Dodatkowo mo\u017cliwo\u015b\u0107 zagrania wielu r\u00f3\u017cnorodnych scenariuszy – czyni z tej gry produkcj\u0119 prawie idealn\u0105 dla ka\u017cdego mi\u0142o\u015bnika II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n
Najwi\u0119ksz\u0105 wad\u0105 gry s\u0105 jednak niestety scenariusze. Obrazuj\u0105 one desant na Normandi\u0119, rozpocz\u0119ty 6 czerwca 1944 roku od brawurowej akcji zdobycia przez brytyjski pododdzia\u0142 powietrznodesantowy majora Johna Howarda mostu Pegasus we Francji. Kolejne bitwy, to mi\u0119dzy m.in. okupione ci\u0119\u017ckimi stratami l\u0105dowanie w Omaha Beach (znane na przyk\u0142ad z filmu “Szeregowiec Ryan”), operacja Kobra, wyzwolenie Pary\u017ca czy walki o most w Arnhem (s\u0142ynny “O jeden most za daleko”). S\u0105 one prawdziw\u0105 gratk\u0105 szczeg\u00f3lnie dla os\u00f3b, kt\u00f3re interesuj\u0105 si\u0119 histori\u0105 II wojny \u015bwiatowej, ale tak\u017ce dla zupe\u0142nych amator\u00f3w – ka\u017cdy scenariusz posiada opis t\u0142a historycznego, pozwalaj\u0105cy zorientowa\u0107 si\u0119 jak dosz\u0142o do danej bitwy oraz w jaki spos\u00f3b si\u0119 ona zako\u0144czy\u0142a. Klimat scenariuszy przypomina ten z “Kompanii Braci”, co na pewno nale\u017cy zaliczy\u0107 na plus.<\/p>\n
Minusem s\u0105 jednak zbyt du\u017ce dysproporcje pomi\u0119dzy si\u0142ami obu stron w wi\u0119kszo\u015bci scenariuszy. Na 16 misji, mo\u017ce po\u0142owa jest mniej wi\u0119cej wyr\u00f3wnana (raczej ze wskazaniem na jedn\u0105 ze stron), natomiast pozosta\u0142e s\u0105 z g\u00f3ry przes\u0105dzone. Na przyk\u0142ad l\u0105dowanie na Omaha Beach, gdzie Niemcy maj\u0105 niewiele mniejsze si\u0142y a za to wi\u0119cej Kart Dowodzenia, ufortyfikowan\u0105 artyleri\u0119 (bardzo pot\u0119\u017cnej) i \u015bwietne pozycje obronne. Nie wyobra\u017cam sobie, aby gracz dowodz\u0105cy Aliantami m\u00f3g\u0142 wygra\u0107 ten scenariusz bez niesamowitego szcz\u0119\u015bcia w rzutach kostkami oraz drastycznych b\u0142\u0119d\u00f3w przeciwnika. Trudne wyzwania s\u0105 w pewnym stopniu oczywi\u015bcie satysfakcjonuj\u0105ce – jednak po 6 nier\u00f3wnych misjach pod rz\u0105d – zaczynaj\u0105 irytowa\u0107.<\/p>\n
Rozumiem przywi\u0105zanie do historycznej prawdy w proporcjach si\u0142, jednak uwa\u017cam, \u017ce gra powinna by\u0107 nade wszystko zbalansowana, tak aby zapewnia\u0142a maksimum rozrywki obu graczom. Szkoda, \u017ce autorzy scenariuszy w wielu miejscach o tym zapomnieli.<\/p>\n
Z drugiej strony – mo\u017cna oczywi\u015bcie balansowa\u0107 scenariusze na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 – na przyk\u0142ad daj\u0105c stronie skazanej na przegran\u0105 wi\u0119cej kart Dowodzenia (wi\u0119ksza elastyczno\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144) czy w ko\u0144cu usuwaj\u0105c ra\u017c\u0105ce dysproporcje si\u0142. Mo\u017cna te\u017c z powodzeniem tworzy\u0107 w\u0142asne scenariusze, na przyk\u0142ad z Frontu Wschodniego, kt\u00f3rego zupe\u0142nie zabrak\u0142o w Memoir ’44. Nie jest to wi\u0119c wada, kt\u00f3ra przes\u0105dza\u0142a by o ostatecznym werdykcie.<\/p>\n
Ostatni, w pewnej mierze negatywny akcent, to liczba graczy. Na pude\u0142ku podane jest dumnie 2-8 graczy, mimo i\u017c jest to gra 2-osobowa. Oczywi\u015bcie, po jednej stronie mo\u017ce siedzie\u0107 dowolna liczba os\u00f3b, ale nie ma tu \u017cadnych mechanicznych rozwi\u0105za\u0144 w jaki spos\u00f3b maj\u0105 si\u0119 one dzieli\u0107 gr\u0105. R\u00f3wnie dobrze mo\u017cna by wi\u0119c napisa\u0107, \u017ce gra przeznaczona jest dla 2-200 graczy i nie zmieni\u0142o by to faktu, \u017ce Memoir jest zabaw\u0105 dedykowan\u0105 2 osobom (co samo w sobie wcale nie jest wad\u0105 a cz\u0119sto nawet zalet\u0105, jak w moim przypadku).<\/p>\n
Generalnie, z drobnymi wadami, Memoir jest wi\u0119c gr\u0105 ze wszech miar godn\u0105 polecenia. Co wa\u017cne – jest \u015bwietna nie tylko dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w gier wojennych, ale po prostu dla ka\u017cdego, nawet dla ich zagorza\u0142ych przeciwnik\u00f3w. Proste, klarowne zasady, dynamiczna rozgrywka, ograniczony element losowy i du\u017ce mo\u017cliwo\u015bci decyzji – czyni\u0105 z niej jeden z najlepszych tytu\u0142\u00f3w w jakie ostatnio gra\u0142em.<\/p>\n