Bohnanza, to weso\u0142a, niekolekcjonerska gra karciana. Do dyspozycji mia\u0142em wydanie niemieckie, wyposa\u017cone w tali\u0119 kart oraz niemieckoj\u0119zyczn\u0105 instrukcj\u0119. Niestety nie znam niemieckiego, wi\u0119c gra\u0142em wg angielskoj\u0119zycznej instrukcji, dost\u0119pnej na BoardGameGeek.<\/p>\n
Wst\u0119p<\/strong><\/p>\n Wed\u0142ug informacji na opakowaniu, mo\u017cna gra\u0107 w 3 do 5 os\u00f3b, jednak we wspomnianej instrukcji jest opis wariantu dla 2 graczy. Jak si\u0119 okaza\u0142o, da si\u0119 te\u017c gra\u0107 w 6 os\u00f3b, nie trac\u0105c nic z dobrej zabawy. Moja opinia co do optymalnej liczby graczy jest taka: gra jest r\u00f3wnie fajna w 3, 4, 5 jak i 6 os\u00f3b. Gdy graj\u0105 2 osoby, gra ma nieco inny charakter i trudno te dwie gry por\u00f3wnywa\u0107. Opinie innych graczy sk\u0142aniaj\u0105 si\u0119 ku tezie, \u017ce im wi\u0119cej graczy, tym lepiej. Jednak one odnosz\u0105 si\u0119 do angielskiego wydania gry, o kt\u00f3rym dalej. Wiek graczy, z kt\u00f3rymi gra\u0142em waha\u0142 si\u0119 od 7 do 70 lat i wszyscy si\u0119 \u015bwietnie przy tym bawili. Rozgrywka trwa oko\u0142o 30 minut. Pude\u0142ko jest malutkie, wielko\u015bci dw\u00f3ch talii bryd\u017cowych.<\/p>\n Rozgrywka<\/strong><\/p>\n Talia sk\u0142ada si\u0119 ze 104 kart przedstawiaj\u0105cych r\u00f3\u017cne rodzaje fasolek oraz 6 kart przedstawiaj\u0105cych trzecie pole (o tym dalej). Ka\u017cda karta przedstawiaj\u0105ca fasolk\u0119 ma weso\u0142y obrazek, na kt\u00f3rym jest r\u00f3wnie\u017c liczba kart tego rodzaju w talii (od 6 do 20, w zale\u017cno\u015bci od rodzaju fasolki), nazw\u0119 fasolki (po niemiecku) oraz cennik.<\/p>\n Niemieckoj\u0119zyczne nazwy fasolek rodz\u0105 pewne trudno\u015bci w komunikacji, gdy\u017c oferuj\u0105c fasolki do wymiany nale\u017cy pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 tymi nazwami zamiast wyjmowa\u0107 karty z r\u0119ki i pokazywa\u0107 (o tym r\u00f3wnie\u017c dalej). Cennik na karcie oznacza, ile fasolek trzeba mie\u0107 na polu, \u017ceby otrzyma\u0107 za nie okre\u015blon\u0105 liczb\u0119 monet. Je\u017celi fasolka wyst\u0119puje cz\u0119sto (np. 20 kart w talii), jest tania (na pierwsz\u0105 monet\u0119 trzeba mie\u0107 pole z czterema fasolkami). Je\u017celi fasolka jest rzadka, na pierwsz\u0105 monet\u0119 wystarczy zasadzi\u0107 dwie fasolki.<\/p>\n Gr\u0119 rozpoczynamy od dok\u0142adnego przetasowania talii i rozdania wszystkim graczom po 5 kart. I tu ju\u017c pierwsza niespodzianka. Kolejno\u015b\u0107 kart w r\u0119ce ma wielkie znaczenie w grze i nie wolno tej kolejno\u015bci zmienia\u0107. Dodatkowo ka\u017cdy gracz ma do dyspozycji dwa pola, na kt\u00f3rych mo\u017ce sadzi\u0107 fasolki. Te pola nie s\u0105 obrazowane \u017cadn\u0105 plansz\u0105, czy kart\u0105 – po prostu nale\u017cy je sobie wyobrazi\u0107. Na jednym polu mo\u017cna sadzi\u0107 tylko jeden rodzaj fasolki (wyk\u0142adaj\u0105c kolejne karty jedna na drugiej, tak \u017ceby by\u0142o mo\u017cliwe ich policzenie). Po rozdaniu kart gracze kolejno wykonuj\u0105 operacje przewidziane w ich turze.<\/p>\n Najpierw aktywny gracz musi posadzi\u0107 pierwsz\u0105 fasolk\u0119 z r\u0119ki (pierwsz\u0105, czyli t\u0119 na wierzchu, kt\u00f3r\u0105 gracz widzi w ca\u0142o\u015bci). Nie ma tu odwrotu, ta fasolka MUSI by\u0107 posadzona. Nast\u0119pnie gracz mo\u017ce posadzi\u0107 drug\u0105 w kolejno\u015bci fasolk\u0119 (je\u015bli pasuje mu do koncepcji). Je\u017celi na dany rodzaj fasolki brakuje ju\u017c pola, trzeba zebra\u0107 z kt\u00f3rego\u015b pola fasolki, kt\u00f3re ju\u017c tam rosn\u0105. Za zebranie fasolek otrzymujemy z\u0142ote monety zgodnie z cennikiem. Np. je\u015bli mamy pole z\u0142o\u017cone z 4 fasolek “rote bohne”, to na cenniku jest napisane, \u017ce otrzymamy za nie a\u017c 3 z\u0142ote monety.<\/p>\n Tak wi\u0119c zabieramy trzy karty z tego pola i k\u0142adziemy je koszulk\u0105 do g\u00f3ry na swoim stosie pieni\u0119dzy – na koszulkach kart widnieje wizerunek jednej z\u0142otej monety. Pozosta\u0142e fasolki z pola (czyli w tym przypadku jedn\u0105) odk\u0142adamy na stos kart odrzuconych. Z kolei dla kontrastu, je\u015bli mamy pole z\u0142o\u017cone z 4 fasolek “blaue bohne”, za ich sci\u0119cie dostajemy tylko jedn\u0105 z\u0142ot\u0105 monet\u0119, a na stos kart odrzuconych odk\u0142adamy pozosta\u0142e trzy. Po oczyszczeniu pola, mo\u017cemy na nim posadzi\u0107 swoje fasolki. Nie wolno czy\u015bci\u0107 pola, na kt\u00f3rym jest tylko jedna fasolka, chyba \u017ce wszystkie nasze pola maj\u0105 najwy\u017cej jedn\u0105.<\/p>\n W nast\u0119pnym kroku aktywny gracz odkrywa dwie g\u00f3rne karty ze stosu. I po odkryciu musi je albo wymieni\u0107 z innymi graczami, albo odda\u0107 innym graczom za darmo, albo zasadzi\u0107 na swoim polu. W tym czasie mo\u017ce te\u017c wymienia\u0107 lub oddawa\u0107 dowolne karty z r\u0119ki. R\u00f3wnie\u017c inni gracze mog\u0105 aktywnemu graczowi oddawa\u0107 za darmo lub wymienia\u0107 karty z r\u0119ki. Zawsze jednak konieczne jest najpierw uzgodnienie transakcji werbalnie, a potem pokazywanie kart. Inaczej mo\u017cna by wyjmowa\u0107 karty z r\u0119ki, aby je pokaza\u0107 i odk\u0142ada\u0107 w inne miejsce w r\u0119ce i w ten spos\u00f3b zmienia\u0107 (\u015bwiadomie lub nie) kolejno\u015b\u0107 kart w r\u0119ce, co jest zabronione. Tutaj przydaj\u0105 si\u0119 nazwy fasolek, kt\u00f3re w mojej wersji s\u0105 po niemiecku. Jednak szybko ka\u017cdy rodzaj fasolki dorobi\u0142 si\u0119 ksywki zgodnej z obrazkiem na karcie i szybko problemy z komunikacj\u0105 znikn\u0119\u0142y.<\/p>\n Wszystko, co zostanie przehandlowane MUSI zosta\u0107 od razu posadzone. Efekty wymian i darowizn zawsze pozostaj\u0105 na stole, nie s\u0105 brane do r\u0119ki. Po zako\u0144czeniu ca\u0142ego handlu, gracze sadz\u0105 na swoich polach wynik tych wymian (w dowolnej kolejno\u015bci). Oczywi\u015bcie przy tej okazji mo\u017cna karczowa\u0107 te\u017c swoje pola (de facto, scinanie p\u00f3l jest dozwolone w dowolnym momencie).<\/p>\n Gdy ju\u017c najweselsza faza wymiany si\u0119 zako\u0144czy, trzeba jeszcze dobra\u0107 na sp\u00f3d r\u0119ki trzy kolejne karty ze stosu. Dobieramy je pojedynczo – wa\u017cna jest kolejno\u015b\u0107 – i umieszczamy na spodzie r\u0119ki, gdzie b\u0119d\u0105 one czeka\u0107 na swoj\u0105 kolej. W dowolnym momencie w grze, gracz ma prawo dokupi\u0107 trzecie pole fasolkowe. P\u0142aci za nie trzy z\u0142ote monety (odk\u0142ada je do pude\u0142ka a nie na stos kart odrzuconych) i bierze kart\u0119 oznaczaj\u0105c\u0105 trzecie pole. Odt\u0105d ma do dyspozycji trzy pola zamiast dw\u00f3ch. Nasza praktyka wykaza\u0142a, \u017ce rzadko udaje si\u0119 dzi\u0119ki temu trzeciemu polu zarobi\u0107 trzy lub wi\u0119cej monet. Tak wi\u0119c trzecie pole jest rzadko op\u0142acalne. Im wi\u0119cej graczy, tym trudniej na nie zarobi\u0107. Generalnie, w naszej grupie nikt ju\u017c trzeciego pola nie kupuje. Ale by\u0107 mo\u017ce zbyt s\u0142abo jeszcze gramy i tyle.<\/p>\n Po sko\u0144czeniu stosu zakrytych kart nale\u017cy przetasowa\u0107 stos kart odrzuconych i gramy dalej. Gra ko\u0144czy si\u0119 gdy trzeci raz sko\u0144czy si\u0119 stos kart zakrytych. Je\u015bli wydarzy si\u0119 to przy ods\u0142anianiu kart do handlu, nale\u017cy doko\u0144czy\u0107 faz\u0119 handlu i posadzi\u0107 efekty na polach. Je\u015bli wydarzy si\u0119 to przy dobieraniu kart na sp\u00f3d r\u0119ki, gra ko\u0144czy si\u0119 natychmiast. Ka\u017cdy gracz scina w\u00f3wczas wszystkie swoje pola i… liczy pieni\u0105dze!<\/p>\n Taktyka i strategia<\/strong><\/p>\n Nie uzurpuj\u0119 sobie prawa do pouczania kogokolwiek, jak gra\u0107 aby wygra\u0107 w Bohnanz\u0119.<\/p>\n Jednak postaram si\u0119 podzieli\u0107 swoimi spostrze\u017ceniami (zach\u0119cam do dyskusji).<\/p>\n Wydaje si\u0119, \u017ce kluczem jest intensywne handlowanie z innymi graczami. Dzi\u0119ki handlowi mo\u017cna pozby\u0107 si\u0119 z r\u0119ki fasolek, kt\u00f3re przeszkadzaj\u0105 w naszej koncepcji i uzyska\u0107 inne fasolki, kt\u00f3re nam pasuj\u0105. Im wi\u0119cej mamy fasolek na polu, tym wi\u0119kszy zysk jest z kolejnej dodanej tam fasolki (za pierwsze cztery “blaue bohne” dostaniemy tylko jedn\u0105 monet\u0119, ale gdy dodamy kolejne dwie ju\u017c dwie monety). Dodatkow\u0105 korzy\u015bci\u0105 z wymian jest to, \u017ce wymienione fasolki mo\u017cna od razu posadzi\u0107. Dzi\u0119ki temu je\u015bli np. mamy pole fasolek “augen bohne” i nasz przeciwnik ma takie samo pole, do tego obaj mamy kolejn\u0105 fasolk\u0119 w r\u0119ce, tyle \u017ce daleko z ty\u0142u, mo\u017cemy si\u0119 tymi fasolkami “augen bohne” wymieni\u0107 i od razu je posadzi\u0107!<\/p>\n Zapewne nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zwraca\u0107 uwag\u0119, jakie fasolki sadzimy. Patrze\u0107, co maj\u0105 inni i wybiera\u0107 takie rodzaje, kt\u00f3rych nikt nie uprawia. W\u00f3wczas b\u0119d\u0105 oni ch\u0119tnie pozbywa\u0107 si\u0119 tych fasolek na nasz\u0105 korzy\u015b\u0107 i to podkr\u0119ci nasz\u0105 koniunktur\u0119. W grze s\u0105 dwa specyficzne (skrajne) rodzaje fasolek. “Blaue bohne” jest najpowszechniejsza – jest takich kart a\u017c 20. Niestety, jest to te\u017c jedyna fasolka, kt\u00f3rej trzeba mie\u0107 a\u017c cztery \u017ceby zarobi\u0107 pierwsz\u0105 monet\u0119. Z tego wzgl\u0119du cz\u0119sto jest ona uwa\u017cana za \u015bmie\u0107, kt\u00f3rego nie warto sadzi\u0107 bo b\u0119dzie tylko zajmowa\u0142 pole a i tak nie przyniesie zysku. Jednak je\u015bli wszyscy uwa\u017caj\u0105 j\u0105 za \u015bmie\u0107, mo\u017ce warto zacz\u0105\u0107 zbiera\u0107 \u015bmieci… To najcz\u0119stsza fasolka i nikt jej nie chce. A jak uzbieramy ich 10, to dostaniemy cztery monety w ko\u0144cu. Drugim skrajnym przypadkiem jest “garten bohne”. Jest ich tylko sze\u015b\u0107, ale za dwie sztuki dostajemy dwie monety, a za trzy sztuki – trzy monety. Nic wi\u0119c nie odk\u0142adamy na stos kart odrzuconych. To dosy\u0107 cenny rodzaj fasolki i cz\u0119sto osi\u0105ga wysok\u0105 warto\u015b\u0107 we wszelkiego rodzaju wymianach.<\/p>\n Wersja dla 2 graczy<\/strong><\/p>\n Przepisy dla dw\u00f3ch graczy s\u0105 zupe\u0142nie inne. Pozbawione s\u0105 aspektu handlowego –\u00a0przy dw\u00f3ch graczach jest on niemo\u017cliwy, nie ma stron, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 si\u0119 licytowa\u0107 o dan\u0105 kart\u0119. Tura gracza w tym wariancie przebiega tak:<\/p>\n Najpierw nale\u017cy posadzi\u0107 albo odrzuci\u0107 wszystkie karty zostawione nam przez poprzedniego gracza (o tym za chwil\u0119). Nast\u0119pnie nale\u017cy posadzi\u0107 pierwsz\u0105 fasolk\u0119 z r\u0119ki i mo\u017cna posadzi\u0107 drug\u0105 (tak samo jak w normalnej wersji gry). Po tej operacji mo\u017cna odrzuci\u0107 dowoln\u0105 kart\u0119 z r\u0119ki (rekompensata za brak handlu – mo\u017cliwo\u015b\u0107 pozbycia si\u0119 niewygodnych kart). Zamiast fazy handlu ods\u0142aniamy trzy karty ze stosu. Co wi\u0119cej, je\u015bli ostatnia odrzucona karta jest taka sama jak jedna z w\u0142a\u015bnie ods\u0142oni\u0119tych, dodajemy j\u0105 do puli. Robimy to tyle razy, ile si\u0119 da. Teraz decydujemy, kt\u00f3re z kart w puli chcemy posadzi\u0107. Reszt\u0119 zostawiamy przeciwnikowi (patrz pierwszy krok w turze). Na koniec dobieramy dwie karty ze stosu na sp\u00f3d r\u0119ki.<\/p>\n W tym wariancie nie ma aspektu handlowego i licytacyjnego, jest za to ciekawy aspekt taktyczny. Gdy sadzimy karty z r\u0119ki, nale\u017cy si\u0119 dobrze zastanowi\u0107, w jakiej kolejno\u015bci scinamy nasze pola – pami\u0119tajmy, \u017ce to co le\u017cy na wierzchu stosu odrzuconego ma szanse do nas za chwile wr\u00f3ci\u0107 w wyniku odkrycia trzech kart do puli! R\u00f3wnie\u017c to co odrzucimy, mo\u017ce albo do nas wr\u00f3ci\u0107 albo zablokowa\u0107 powr\u00f3t tego co przed chwil\u0105 scieli\u015bmy! Czasem warto sci\u0105\u0107 pole “blaue bohne” i odrzuci\u0107 na te resztki jeszcze jedn\u0105 “blaue bohne” z r\u0119ki. Mo\u017ce ze stosu wyci\u0105gniemy kolejn\u0105 “blaue bohne” i b\u0119dziemy mogli je wszystkie znowu zasadzi\u0107?<\/p>\n Niestety w grze dwuosobowej bardzo cz\u0119sto o wyniku decyduje rozk\u0142ad najcenniejszej fasolki – “garten bohne”. Gracz, kt\u00f3ry zbierze cztery z sze\u015bciu takich fasolek najcz\u0119\u015bciej wygrywa. Lekarstwem na to jest odrzucenie tych sze\u015bciu kart z gry w wariancie dwuosobowym (tak te\u017c zalecaj\u0105 przepisy).<\/p>\n Angielskie wydanie<\/strong><\/p>\n Zasady gry, kt\u00f3re mo\u017cna sci\u0105gn\u0105\u0107 z BoardGameGeek\u00a0dotycz\u0105 angielskiego wydania gry. Jest ono w wi\u0119kszym pude\u0142ku i zawiera dodatek (nowe rodzaje fasolek). Zapewne nowe rodzaje fasolek wprowadzaj\u0105 jeszcze wi\u0119cej zabawy. S\u0105 nimi kakao (bardzo rzadkie – tylko 4 karty w talii), “wax bean” (22 karty) i kawa (24 karty). Jednak moim zdaniem, wprowadzaj\u0105 te\u017c komplikacje – przepisy nakazuj\u0105 w zale\u017cno\u015bci od liczby graczy usun\u0105\u0107 z talii pewne rodzaje fasolek. Praktycznie nie ma takiej liczby graczy, przy kt\u00f3rych gra\u0142o by si\u0119 ca\u0142\u0105 tali\u0105.<\/p>\n Konkluzja<\/strong><\/p>\n Wspania\u0142a gra. Zapewnia mn\u00f3stwo \u015bmiechu, przekrzykiwania si\u0119 ofertami, gdy kto\u015b ods\u0142oni fasolk\u0119, kt\u00f3r\u0105 wielu graczy bardzo chce mie\u0107. Pozwala rozwin\u0105\u0107 inwencj\u0119 w wymy\u015blaniu r\u00f3\u017cnych ofert wymiany, kt\u00f3re obu stronom przynosz\u0105 zyski (jak cho\u0107by taka: przeciwnik ods\u0142oni\u0142 kart\u0119 A, kt\u00f3rej nikt nie chce i B, kt\u00f3r\u0105 on sam chce ale ja te\u017c j\u0105 chc\u0119; mam w r\u0119ce kart\u0119 A; proponuj\u0119 j\u0105 aktywnemu graczowi w zamian za B – by\u0107 mo\u017ce na dwie karty A, kt\u00f3rych nikt nie chce gracz aktywny jednak si\u0119 skusi i odda mi kart\u0119 B w zamian? w ko\u0144cu je\u015bli tego nie zrobi, b\u0119dzie musia\u0142 sam posadzi\u0107 jedn\u0105 kart\u0119 A – bo przecie\u017c nikt jej nie chce…). Wariant dwuosobowy pozwala za to na ciekawe kombinowanie taktyczne – co odrzuci\u0107 i w jakiej kolejno\u015bci, \u017ceby najwi\u0119cej zyska\u0107? Jak manipulowa\u0107 ods\u0142oni\u0119tymi kartami, \u017ceby nie zostawi\u0107 przeciwnikowi czego\u015b, co mu si\u0119 mo\u017ce przyda\u0107?<\/p>\n Gor\u0105co polecam jako \u015bwietn\u0105 gr\u0119 rozgrzewkow\u0105, na pocz\u0105tek sesji. Albo jako super zako\u0144czenie sesji, kiedy jeszcze mo\u017cemy sobie pozwoli\u0107 na p\u00f3\u0142 godzinki grania. Albo jako genialne wprowadzenie nowych adept\u00f3w w \u015bwiat gier. Gr\u0119 mo\u017cna wsz\u0119dzie ze sob\u0105 zabra\u0107, do zagrania potrzebne jest bardzo niewiele miejsca. M\u00f3g\u0142bym nawet gra\u0107 w Bohnanz\u0119 ca\u0142y wiecz\u00f3r – szybka i weso\u0142a rozgrywka d\u0142ugo si\u0119 nie znudzi.<\/p>\n W gr\u0119 \u015bwietnie mog\u0105 bawi\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dzieci – moja 7-letnia bratanica dwa razy ogra\u0142a wszystkich! Chocia\u017c nikt jej si\u0119 nie podk\u0142ada\u0142. Po prostu zawsze krzycza\u0142a najg\u0142o\u015bniej gdy zobaczy\u0142a co\u015b, co chcia\u0142a mie\u0107 – cho\u0107 nam te jej decyzje wydawa\u0142y si\u0119 czasami nieuzasadnione i ch\u0119tnie jej oddawali\u015bmy karty kt\u00f3re nam nie pasowa\u0142y…\u00a0 je\u015bli jednak my\u015blicie, ze to gra prosta i dziecinna i nie zmusi Was do wysi\u0142ku intelektualnego, polecam lektur\u0119\u00a0 artyku\u0142u Bohn Math<\/strong>. Zastrzegam od razu, \u017ce zrozumienie cho\u0107by jednego zdania z tego artyku\u0142u zupe\u0142nie nie jest konieczne aby si\u0119 \u015bwietnie przy grze bawi\u0107.<\/p>\n <\/p>\n