Queen Games to niemiecki wydawca specjalizuj\u0105cy si\u0119 w sprzeda\u017cy tytu\u0142\u00f3w nale\u017c\u0105cych do tzw. german-style. Przewa\u017caj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich to gry handlowe, ekonomiczne i familijne o niedu\u017cym stopniu z\u0142o\u017cono\u015bci. Bez w\u0105tpienia najg\u0142o\u015bniejsz\u0105 jest Alhambra, kt\u00f3ra zdoby\u0142a Spiel des Jahres w roku 2003. <\/p>\n
W poni\u017cszej recenzji chcia\u0142bym jednak przybli\u017cy\u0107 inny tytu\u0142 – Industria, autorstwa Michaela Schachta. Pojawi\u0142a si\u0119 ona po raz pierwszy na p\u00f3\u0142kach sklepowych w roku 2003. Przeznaczona jest dla trzech lub czterech graczy, w wieku powy\u017cej dziesi\u0119ciu lat. Pojedyncza rozgrywka trwa od 45 minut do godziny. Gra zapakowana zosta\u0142a w eleganckie pude\u0142ko o g\u0142\u0119bokim dnie. Miejsca w nim jest znacznie wi\u0119cej ni\u017c potrzeba na wszystkie znajduj\u0105ce si\u0119 tam \u017cetony i karty, ale stoj\u0105c na p\u00f3\u0142ce robi wra\u017cenie pot\u0119\u017cnej i powa\u017cnej plansz\u00f3wki. Ok\u0142adka Industrii przedstawia temat, kt\u00f3ry porusza, czyli 600 lat post\u0119pu w przemy\u015ble. We wn\u0119trzu pude\u0142ka znajdziemy wykonan\u0105 ze smakiem kwadratow\u0105 plansz\u0119 o wielko\u015bci 48×48 centymetr\u00f3w, kilkustronicow\u0105, kolorow\u0105 instrukcj\u0119, 60 Kart Przemys\u0142u (12 na jedn\u0105 epok\u0119), 4 x 20 znacznik\u00f3w w\u0142asno\u015bci w jednym z czterech kolor\u00f3w reprezentuj\u0105cych gracza, 4 znaczniki punktacji, 30 drewnianych dysk\u00f3w oznaczaj\u0105cych pieni\u0105dze (mniejsze szare maj\u0105 r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 – 1 Talara, wi\u0119ksze, \u017c\u00f3\u0142te – 5 Talar\u00f3w) i 2 du\u017ce drewniane dyski. Pierwszy do wskazywania, kto obecnie zaczyna tur\u0119, drugi do zaznaczania aktualnej ery. <\/p>\n Kilka s\u0142\u00f3w o oprawie wizualnej. Industria porusza z jednej strony temat do\u015b\u0107 „ci\u0119\u017cki” – industrializacj\u0119, z drugiej za\u015b jest to gra w pe\u0142ni familijna o prostej mechanice. Tym samym postawiono przed grafikiem powa\u017cne zadanie. Musia\u0142 zobrazowa\u0107 elementy przemys\u0142u i technologii, jednocze\u015bnie podaj\u0105c je w lekkostrawnej formie. Wywi\u0105za\u0142 si\u0119 z tego znakomicie. Na planszy oczywi\u015bcie wyst\u0119puj\u0105 fabryki, o\u015brodki przemys\u0142owe, wynalazki, ale rysowane z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 mi\u0142ych dla oka kolor\u00f3w, zahaczaj\u0105c czasami o „cartoonowe” motywy (np. skarykaturowany obrazek samochodu czy kolei). Akcent industrializacji ponadto uzyskano przez namno\u017cenie charakterystycznych ikon przemys\u0142u – ko\u0142a z\u0119batego, \u0142opaty, klucza, m\u0142otka, cyrkla czy tor\u00f3w.<\/p>\n Nie mo\u017cna te\u017c nic zarzuci\u0107 pozosta\u0142ym elementom gry. Starannie obrobione drewniane „pastylki”, grube \u017cetony od odznaczania punktacji oraz naszych w\u0142asno\u015bci, dobrze usztywnione i wykonane Karty Przemys\u0142u (albo lepiej kartoniki, bo ich wielko\u015b\u0107 jest niewielka). Mamy po prostu do czynienia z niemiecka precyzj\u0105 i staranno\u015bci\u0105 wyko\u0144czenia. Wr\u00f3\u0107my jeszcze na moment do wygl\u0105du planszy. G\u0142\u00f3wn\u0105 jej cz\u0119\u015b\u0107 zajmuj\u0105 fabryki i budynki ustawione w wiersze, odpowiadaj\u0105ce pi\u0119ciu wyst\u0119puj\u0105cym w grze epokom. Niekt\u00f3re o\u015brodki przemys\u0142u i finans\u00f3w po\u0142\u0105czone s\u0105 drogami, co ma niema\u0142e znaczenie na ko\u0144cu gry. Dalej na prawo znajduje si\u0119 tor epok do odznaczania aktualnego okresu historycznego. Skrajnie po prawej wyst\u0119puje drzewo technologii, na kt\u00f3rej starsze nauki po\u0142\u0105czone s\u0105 z nowszymi w r\u00f3\u017cnej konfiguracji. D\u00f3\u0142 planszy zajmuje tor od okre\u015blania obecnej punktacji wszystkich graczy. <\/p>\n Jednym z najwa\u017cniejszych element\u00f3w gry s\u0105 Karty Przemys\u0142u. Dziel\u0105 si\u0119 na cztery rodzaje. Pierwszy typ to fabryki i o\u015brodki finansowe. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich po wystawieniu dostarcza nam punkty zwyci\u0119stwa lub\/i produkuje konkretne surowce, inne takie jak Bank lub Gie\u0142da obni\u017caj\u0105 koszt postawienia nowego budynku. Drugi rodzaj Kart Przemys\u0142u to technologie, kt\u00f3re powi\u0119kszaj\u0105 nam wynik. Trzeci gatunek to Karty Bonusu. Po ich wystawieniu, na koniec gry mo\u017cemy otrzyma\u0107 dodatkowe punkty zwyci\u0119stwa za ka\u017cdy nasz budynek, kt\u00f3ry posiada na sobie symbol bonusu. Czwarty typ to surowce, dzi\u0119ki czemu mamy jeden materia\u0142 ekstra. Mechanika<\/strong><\/p>\n Czas na og\u00f3lne spojrzenie na mechanik\u0119 i przebieg gry. Industria rozpoczyna si\u0119 od rozdania graczom po 4 Talar\u00f3w oraz przygotowania Kart Przemys\u0142u. Te ostatnie rozdzielamy po rewersie na pi\u0119\u0107 epok (po 12 sztuk) i dobrze tasujemy ka\u017cdy ze stos\u00f3w. W przypadku rozgrywki na trzy osoby gramy bez ostatniego okresu historycznego. Ustawiamy er\u0119 na pierwsz\u0105 i przyst\u0119pujemy do zabawy. <\/p>\n Najwa\u017cniejszym elementem w czasie rozgrywki jest faza licytacji. Rozpoczyna j\u0105 osoba kt\u00f3ry posiada \u017ceton oznaczaj\u0105cy startowego gracza. Od tej pory staje si\u0119 Licytatorem, wyk\u0142ada tyle Kart Przemys\u0142u ile wynosi liczba graj\u0105cych i ka\u017cd\u0105 z nich ustawia przed jednym uczestnikiem. Nast\u0119pnie wybiera spo\u015br\u00f3d przed chwil\u0105 wy\u0142o\u017conych \u017ceton\u00f3w ten, o kt\u00f3ry b\u0119dzie si\u0119 odbywa\u0142a licytacja. Ka\u017cdy graczy (z wyj\u0105tkiem Licytatora) podaje co najwy\u017cej raz swoj\u0105 ofert\u0119. Oczywi\u015bcie wchodzi w rachub\u0119 r\u00f3wnie\u017c spasowanie, je\u017celi zakup nas nie interesuje. W momencie gdy aukcja si\u0119 zako\u0144czy Licytator, ma dwie opcje. Po pierwsze mo\u017ce sprzeda\u0107 kart\u0119 za najwy\u017csz\u0105 propozycj\u0119. Wtedy otrzymuje od odpowiedniego gracza Talary, oddaje mu \u017ceton i wybiera nast\u0119pn\u0105 kart\u0119 do licytacji. Po drugie mo\u017ce wzi\u0105\u0107 j\u0105 dla siebie, zupe\u0142nie za darmo, ale wtedy traci stanowisko prowadz\u0105cego aukcje. Przejmuje je nast\u0119pny gracz. Warto doda\u0107, \u017ce jest jeszcze mo\u017cliwo\u015b\u0107 celowego wyw\u0142aszczenia Licytatora z jego posady. Je\u017celi wszyscy gracze spasuj\u0105 musi wybra\u0107 opcj\u0119 numer dwa. Czyli wzi\u0105\u0107 Kart\u0119 Przemys\u0142u dla siebie i porzuci\u0107 prowadzenie aukcji. <\/p>\n Podsumowuj\u0105c w fazie licytacji mo\u017cemy nadbudowa\u0107 sw\u00f3j bud\u017cet, sprzedaj\u0105c graczom Karty Przemys\u0142u. Z drugiej strony jeste\u015bmy w stanie pozyska\u0107 najlepszy dla nas \u017ceton, zachowuj\u0105c go dla siebie.<\/p>\n Nabyte karty mo\u017cemy wykorzystywa\u0107 w nast\u0119pnej fazie, oczywi\u015bcie nie za darmo. Wystawienie bonus\u00f3w kosztuje na odpowiedni\u0105 liczb\u0119 Talar\u00f3w, wprowadzenie technologii wymaga posiadania odpowiednich surowc\u00f3w, a zbudowanie fabryki czy o\u015brodka finansowego to wydatek albo tylko Talar\u00f3w albo Talar\u00f3w i surowc\u00f3w.<\/p>\n O ile co do pieni\u0119dzy to wiadomo z grubsza sk\u0105d ju\u017c je bra\u0107, pojawia si\u0119 pytanie jak uzyskiwa\u0107 potrzebne surowce. S\u0105 na to a\u017c cztery mo\u017cliwo\u015bci. Po pierwsze w czasie fazy licytacji kupili\u015bmy wymagany materia\u0142 jako Kart\u0119 Przemys\u0142u. Po drugie posiadamy fabryk\u0119, kt\u00f3ra produkuje dany surowiec. Wtedy automatycznie jest on nam dostarczony. Czyli przyk\u0142adowo, \u017ceby postawi\u0107 kopalni\u0119 potrzebujemy drewna. Je\u017celi w naszym posiadaniu jest tartak to od razu budulec mamy zapewniony. Trzecia mo\u017cliwo\u015b\u0107 to kupno surowca od innej osoby, je\u017celi posiada ona fabryk\u0119, kt\u00f3ra go produkuje. Gracz nie mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 sprzeda\u017cy i za ka\u017cdy materia\u0142 otrzymuje 1 Talar. Czwarta mo\u017cliwo\u015b\u0107 (o ile trzecia nie wchodzi w gr\u0119) to kupno surowca z banku, r\u00f3wnie\u017c za 1 Talar. Niestety bank jest zawsze op\u00f3\u017aniony i posiada surowce tylko z poprzedniej epoki\/epok. <\/p>\n Fazy si\u0119 zmieniaj\u0105, tury po sobie przebiegaj\u0105, chc\u0105c nie chc\u0105c dochodzi w ko\u0144cu do wyczerpania si\u0119 puli \u017ceton\u00f3w z danej epoki. Wtedy nast\u0119puje zmiana ery post\u0119pu, zostaj\u0105 odrzucone z r\u0105k graczy wszystkie technologie (s\u0105 ju\u017c przestarza\u0142e) i od tej pory si\u0119gamy do kolejnego stosu Kart Przemys\u0142u. Gra si\u0119 ko\u0144czy gdy wyczerpie si\u0119 pula \u017ceton\u00f3w z ostatniej ery i wykonamy ostatni\u0105 faz\u0119 rundy. Wygrywa osoba o najwi\u0119kszej liczbie punkt\u00f3w zwyci\u0119stwa. Warto tu jeszcze doda\u0107, \u017ce nabywamy je w dw\u00f3ch momentach gry. Podczas rozgrywki nasz wynik ro\u015bnie za postawione technologie i fabryki. A na koniec gry wzrasta za: liczb\u0119 fabryk po\u0142\u0105czonych ze sob\u0105 drogami, ilo\u015b\u0107 technologii, kt\u00f3re posiadaj\u0105 bezpo\u015brednie powi\u0105zania, bud\u017cet pieni\u0119\u017cny oraz za ka\u017cd\u0105 zbudowan\u0105 fabryk\u0119, kt\u00f3ra ma symbol bonusu, jaki wystawili\u015bmy w czasie rozgrywki. <\/p>\n Zalety i wady<\/strong><\/p>\n Do najwi\u0119kszych zalet Industrii nale\u017cy spora gama zagra\u0144 taktycznych. Mo\u017cemy stosowa\u0107 wiele r\u00f3\u017cnych dr\u00f3g, aby zapewni\u0107 sobie wygran\u0105. Czy lepiej koncentrowa\u0107 si\u0119 na technologiach, kt\u00f3re daj\u0105 najwi\u0119cej punkt\u00f3w zwyci\u0119stwa, ale za to czasami ci\u0119\u017cko jest zdoby\u0107 wymagany przez nie surowiec i \u0142atwo j\u0105 straci\u0107 jak sko\u0144czy si\u0119 dana era? Czy mo\u017ce opiera\u0107 si\u0119 na budowaniu po\u0142\u0105czonych ze sob\u0105 drogami fabryk? A mo\u017ce jednak p\u00f3j\u015b\u0107 w kierunku bonus\u00f3w, stawia\u0107 budynki, kt\u00f3re posiadaj\u0105 nasz symbol i wraz z ko\u0144cem gry oraz podliczeniem punkt\u00f3w pokona\u0107 wszystkich? Pewnie najlepsze jest robienie tego wszystkiego naraz, ale nie zawsze si\u0119 da i gracze nam na to pozwol\u0105.<\/p>\n Zwyci\u0119stwo w grze spoczywa na dobrze rozgrywanej fazie licytacji. Sprzeda\u0107 Karty Przemys\u0142u za jak najwi\u0119cej, da\u0107 graczom najmniej potrzebne \u017cetony z naszego punktu widzenia, a samemu zdoby\u0107 najlepszy to klucz do sukcesu. Najwi\u0119kszym te\u017c b\u0142\u0119dem jest zosta\u0107 wyw\u0142aszczonym z pozycji Licytatora i otrzyma\u0107 ma\u0142o potrzebn\u0105 kart\u0119. Niestety czasami nie da si\u0119 przewidzie\u0107 wszystkich zachowa\u0144 graczy i potencjalnie ciekawa rzecz mo\u017ce zosta\u0107 przez reszt\u0119 os\u00f3b zignorowana. Bo akurat maj\u0105 inne plany. <\/p>\n Na pewno do mocnych punkt\u00f3w gry nale\u017cy zaliczy\u0107 te\u017c umiarkowany poziom trudno\u015bci. Nie ma zbytniej z\u0142o\u017cono\u015bci i szybko mo\u017cna wyt\u0142umaczy\u0107 wszystkim zasady. To akurat jest do\u015b\u0107 charakterystyczne dla plansz\u00f3wek zaliczanych do german-style. Co do element\u00f3w losowych s\u0105 one ograniczone do niezb\u0119dnego minimum. Wyst\u0119puj\u0105 jedynie przy kolejno\u015bci \u017ceton\u00f3w w stosie Kart Przemys\u0142u i co za tym idzie czy b\u0119dziesz Licytatorem przy lepszych aukcjach czy gorszych. <\/p>\n Do niew\u0105tpliwych wad Industrii zaliczy\u0142bym nast\u0119puj\u0105ce zjawisko. Aby w pe\u0142ni zorientowa\u0107 si\u0119 w zale\u017cno\u015bciach pomi\u0119dzy konkretnymi surowcami, fabrykami czy technologiami potrzeba rozegrania przynajmniej dw\u00f3ch partii. Bez odpowiedniego do\u015bwiadczenia ci\u0119\u017cko zbudowa\u0107 warto\u015bciow\u0105, dalekosi\u0119\u017cn\u0105 strategi\u0119, dokonywa\u0107 \u015bwiadomych decyzji w czasie fazy licytacji. Nowicjusze rozgrywaj\u0105 gr\u0119, wi\u0119c do\u015b\u0107 chaotycznie, bez g\u0142\u0119bszej filozofii. I tym samym pojedynek weteran – pocz\u0105tkuj\u0105cy nie ma za bardzo sensu. \u017b\u00f3\u0142todzi\u00f3b najprawdopodobniej przegra bez wi\u0119kszej walki. Nie mniej nie ma co przesadza\u0107 z negatywnymi konsekwencjami takiego podej\u015bcia. Po prostu taka jest specyfika gry opartej na zasymulowaniu zale\u017cno\u015bci technologiczno-przemys\u0142owych.<\/p>\n Podsumowanie<\/strong> Jak wspomina\u0142em Industria jest przeznaczona dla trzech lub czterech os\u00f3b. Nie ma specjalnie wielkich r\u00f3\u017cnic przy obu wariantach, gra si\u0119 r\u00f3wnie sympatycznie. W tr\u00f3jk\u0119 ca\u0142a rozgrywka toczy si\u0119 nieco szybciej, a w czw\u00f3rk\u0119 jest odrobin\u0119 ciekawiej, ale naprawd\u0119 s\u0105 to delikatne zmiany. <\/p>\n Wa\u017cna informacja dla os\u00f3b, kt\u00f3re zainteresowane by\u0142yby zakupem tej gry, a nie znaj\u0105 dobrze j\u0119zyka niemieckiego. Wersja na podstawie, kt\u00f3rej recenzowa\u0142em gr\u0119 by\u0142a akurat w po\u0142owie angielska, a w po\u0142owie niemiecka. W j\u0119zyku Szekspira napisana zosta\u0142a instrukcja oraz opisy na pude\u0142ku. W mowie Goethego by\u0142y nazwy na kartach oraz planszy. Do tego jeszcze znajdowa\u0142a si\u0119 dwustronna karta t\u0142umacz\u0105ca wszystkie niemieckie teksty na 5 j\u0119zyk\u00f3w (angielski, francuski, hiszpa\u0144ski, w\u0142oski i holenderski). Nie wiem czy taka sama wersja jest sprzedawana w ka\u017cdym sklepie w Niemczech, ale nawet w najgorszym wypadku gdyby okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ca\u0142a gra jest w j\u0119zyku naszych zachodnich s\u0105siad\u00f3w to i tak nie jest tragicznie. Angielsk\u0105 instrukcj\u0119 mo\u017cna \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 z Internetu. Pozosta\u0142ych tekst\u00f3w nie jest wiele i wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 jedynie z nazwami surowc\u00f3w, budynk\u00f3w i technologii. Wiele z nich \u0142atwo przet\u0142umaczy\u0107 widz\u0105c sam rysunek, inne bez problemu znajdziemy w s\u0142owniku. Tak, wi\u0119c je\u017celi komu\u015b zale\u017ca\u0142o by na kupnie Industrii w wersji niemieckiej, nie musi si\u0119 specjalnie martwi\u0107. Gr\u0119 mo\u017cna lingwistycznie do\u015b\u0107 szybko opanowa\u0107. <\/p>\n
\nWygl\u0105d <\/strong><\/p>\n
\nZawarto\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n
\n <\/strong><\/p>\n
\nIndustrii bez \u017cadnych obaw stawiam pe\u0142n\u0105 czw\u00f3rk\u0119, stosuj\u0105c szkolny system ocen. Interesuj\u0105ca pozycja o mechanice opartej o licytacje, dobrze odzwierciedlaj\u0105ca rozw\u00f3j naukowo-przemys\u0142owy czy zale\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy surowcem a produktem. Zaliczy\u0142bym j\u0105 do pozycji bardziej wymagaj\u0105cych pod wzgl\u0119dem koncentracji, \u015bledzenia ruch\u00f3w przeciwnika i tworzenia odpowiednich strategii. Tak, wi\u0119c pozycja mniej lu\u017ana, niezbyt nadaj\u0105ca si\u0119 do zabawy przy piwie i ci\u0105g\u0142ych rozmowach o czym\u015b innym ni\u017c o przebiegu gry. Nie ma w niej te\u017c przyd\u0142ugich moment\u00f3w, gdy jeden gracz prowadzi swoj\u0105 tur\u0119, a reszta czeka. Co chwila rozgrywka wymaga interakcji ka\u017cdej z os\u00f3b bior\u0105cych udzia\u0142 w zabawie. Tym samym \u017ale widziane b\u0119dzie cz\u0119ste odchodzenie od sto\u0142u w trakcie, bo przeszkadza to wszystkim i hamuje tok gry.<\/p>\n