Ju\u017c podczas czytania zasad mia\u0142em jakie\u015b niejasne przeczucia, \u017ce co\u015b tu si\u0119 nie zgadza – i pierwsza partia potwierdzi\u0142a je w pe\u0142ni. To w \u017cadnym razie nie jest gierka, to pe\u0142nokrwista gra, innowacyjnie \u0142\u0105cz\u0105ca w sobie domino i licytacj\u0119 w ciemno, a do tego do\u015b\u0107 wymagaj\u0105ca analitycznie!<\/p>\n
Mi\u0119dzy partyjk\u0105 Funkenschlag a Puerto Rico dobrze jest od\u015bwie\u017cy\u0107 umys\u0142y czym\u015b kr\u00f3tkim, lekkim i mi\u0142ym dla oczu: s\u0142owem czym\u015b, co ja nazywam “gierk\u0105”. Gierki to najcz\u0119\u015bciej karcianki, ale zdarzaj\u0105 si\u0119 w tej kategorii i planszowe rodzynki, jak cho\u0107by uzale\u017cniaj\u0105ce TransAmerica Franza-Benno Delonge. Kr\u00f3lem planszowych gierek jest jednak dla mnie Corn\u00e9 van Moorsel (i to\u017csame z nim w zasadzie wydawnictwo Cwali) – tw\u00f3rca mi\u0119dzy innymi gierki idealnej, jak\u0105 jest moim zdaniem Street Soccer (jedyn\u0105 jego wad\u0105 jest to, \u017ce nie da si\u0119 nim zape\u0142ni\u0107 niewielkiej luki mi\u0119dzy wi\u0119kszymi grami – ka\u017cdy mecz ko\u0144czy si\u0119 nieuchronnie pytaniem: “Jeszcze raz?”). Kiedy wi\u0119c zobaczy\u0142em O Zoo Le Mio tego\u017c autora, nie waha\u0142em si\u0119 d\u0142ugo.<\/p>\n
To, \u017ce w og\u00f3le si\u0119 waha\u0142em, spowodowane by\u0142o ilustracjami na pude\u0142ku – wszystko tu krzycza\u0142o: “Jestem gr\u0105 dla pi\u0119ciolatk\u00f3w!”. Krzyk nie ucich\u0142 po otwarciu – wielkie p\u0142ytki z obrazkami zwierz\u0105t, i, m\u00f3j Bo\u017ce, tekturowe, sk\u0142adane domki! Z napisami typu “Villa Gorilla” i “Porky Park”! No dobrze, ale przynajmniej \u015bwietnie wykonane – z grubej, a w przypadku domk\u00f3w nawet fakturowanej tektury, z doskona\u0142ej jako\u015bci nadrukami, do tego drewniane kr\u0105\u017cki (tutejsza waluta), malutkie ludziki w kilku kolorach, drzewka i\u2026 \u0142awki parkowe. Dla pi\u0119ciolatka faktycznie cudo, postanowi\u0142em jednak sprawdzi\u0107, czy r\u00f3wnie\u017c dla nieco starszego gracza.<\/p>\n
Ju\u017c podczas czytania zasad mia\u0142em jakie\u015b niejasne przeczucia, \u017ce co\u015b tu si\u0119 nie zgadza – i pierwsza partia potwierdzi\u0142a je w pe\u0142ni. To w \u017cadnym razie nie jest gierka, to pe\u0142nokrwista gra, innowacyjnie \u0142\u0105cz\u0105ca w sobie domino i licytacj\u0119 w ciemno, a do tego do\u015b\u0107 wymagaj\u0105ca analitycznie!<\/p>\n
Gracze wcielaj\u0105 si\u0119 w niej w dyrektor\u00f3w ogrod\u00f3w zoologicznych, kt\u00f3rych zadaniem jest takie ich rozbudowanie, aby po pi\u0119ciu latach to ich zoo by\u0142o najbardziej oblegane. Punkty przyznawane s\u0105 w trzech g\u0142\u00f3wnych kategoriach: najatrakcyjniejszych ekspozycji tematycznych, najbardziej malowniczego otoczenia i najlepiej rozplanowanych tras zwiedzania.<\/p>\n
Zoo uk\u0142ada si\u0119 z prostok\u0105tnych p\u0142ytek, na kt\u00f3rych wyst\u0119puj\u0105 trzy rodzaje element\u00f3w: \u015bcie\u017cki, dwa wybiegi dla zwierz\u0105t i drzewa (te ostatnie nie na ka\u017cdej p\u0142ytce). To \u015bcie\u017cki decyduj\u0105 o pasowaniu p\u0142ytek do siebie: nowy element musi przed\u0142u\u017ca\u0107 co najmniej jedn\u0105 istniej\u0105c\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119, i nie mo\u017ce przerywa\u0107 biegu \u017cadnej innej. P\u0142ytki mo\u017cna uk\u0142ada\u0107 r\u00f3wnolegle lub prostopadle do siebie. Dobre planowanie przebiegu \u015bcie\u017cek to przede wszystkim zamykanie ich w p\u0119tle – ka\u017cda taka p\u0119tla, oznaczana drewnian\u0105 \u0142aweczk\u0105, to punkty, kt\u00f3rych nikt nam ju\u017c nie odbierze.<\/p>\n
Malowniczo\u015b\u0107 naszego zoo zale\u017cy od jego zadrzewienia. Nie ma tu znaczenia usytuowanie drzew – liczy si\u0119 \u0142\u0105czna ich ilo\u015b\u0107 na wszystkich p\u0142ytkach, tworz\u0105cych nasz ogr\u00f3d.<\/p>\n
Clou zabawy to oczywi\u015bcie wybiegi dla zwierz\u0105t. Wyst\u0119puj\u0105 one w pi\u0119ciu kolorach, oznaczaj\u0105cych poszczeg\u00f3lne rodzaje zwierz\u0105t: stworzenia morskie, ptaki, ssaki, ma\u0142py i gady. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, to jedno z moich nielicznych zastrze\u017ce\u0144 do gry: skoro przeznaczona jest r\u00f3wnie\u017c dla dzieci od 9 roku \u017cycia, nie powinna przekazywa\u0107 im fa\u0142szywej wiedzy. Tymczasem w\u015br\u00f3d “gad\u00f3w” mamy nie tylko \u017cab\u0119 i salamandr\u0119, ale nawet paj\u0105ka (st\u0105d w\u015br\u00f3d moich przyjaci\u00f3\u0142 ta grupa zwierz\u0105t funkcjonuje raczej pod zbiorcz\u0105 nazw\u0105 “obrzydliwo\u015bci”\u2026). Z kolei obecno\u015b\u0107 \u017c\u00f3\u0142wia, pingwina i foki w grupie morskiej, czy wydzielenie ma\u0142p spo\u015br\u00f3d ssak\u00f3w to \u015bwietna okazja do ciekawej edukacyjnej pogaw\u0119dki z potomstwem.<\/p>\n
Wr\u00f3\u0107my jednak do wybieg\u00f3w. Ka\u017cdy z nich oznaczony jest gwiazdkami – im ich wi\u0119cej, tym wi\u0119ksza jego atrakcyjno\u015b\u0107. Tu w\u0142a\u015bnie dzia\u0142a mechanizm znany z domino: gdy uk\u0142adamy p\u0142ytki w taki spos\u00f3b, by wybiegi tego samego rodzaju styka\u0142y si\u0119 bokami, tworzymy wi\u0119ksz\u0105 ekspozycj\u0119 o atrakcyjno\u015bci r\u00f3wnej sumie gwiazdek na tworz\u0105cych j\u0105 wybiegach (zwykle nie wi\u0119cej ni\u017c dw\u00f3ch lub trzech). Takie grupowanie wybieg\u00f3w jest wa\u017cne r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce dla punktacji gracza liczy si\u0119 tylko najatrakcyjniejsza w jego zoo ekspozycja danego rodzaju.<\/p>\n
P\u0142ytki do budowy swego ogrodu zdobywamy w licytacjach. Ka\u017cdy rok rozpoczyna si\u0119 odkryciem pi\u0119ciu wierzchnich p\u0142ytek ze stosu, kt\u00f3re nast\u0119pnie jedna po drugiej wystawiane s\u0105 na aukcji. Przeprowadzana jest ona w taki spos\u00f3b, \u017ce gracze chowaj\u0105 w d\u0142oni wybran\u0105 liczb\u0119 “monet”, po czym r\u00f3wnocze\u015bnie pokazuj\u0105 swoje oferty. Tu kolejna (ale ostatnia) krytyczna uwaga: aby taka ukryta licytacja mia\u0142a sens, gracze nie mog\u0105 widzie\u0107 swoich zasob\u00f3w, ani tym bardziej ilo\u015bci monet pobieranych na aukcj\u0119, tymczasem domki-wej\u015bcia do zoo kompletnie si\u0119 nie sprawdzaj\u0105 w roli skarbczyk\u00f3w (jak to przewiduje instrukcja). S\u0105 za ma\u0142e, by wygodnie trzyma\u0107 w nich pieni\u0105dze, a ju\u017c zw\u0142aszcza, by nie da\u0107 przeciwnikom pozna\u0107, \u017ce zamierzamy zaoferowa\u0107 pust\u0105 d\u0142o\u0144. Du\u017co lepiej sprawdza si\u0119 kiesze\u0144 koszuli, niedu\u017cy woreczek, gar\u015b\u0107, albo stare dobre zanadrze.<\/p>\n
Najwy\u017cej licytuj\u0105cy wp\u0142aca zaoferowan\u0105 sum\u0119 do banku i zabiera p\u0142ytk\u0119, reszta zachowuje swoje pieni\u0105dze. Ciekawy jest mechanizm rozwi\u0105zywania remis\u00f3w: na pocz\u0105tku gry gracze w losowej kolejno\u015bci umieszczaj\u0105 swoje specjalne \u017cetony flagi na p\u0142ytce z masztem; w sytuacji remisu wygrywa ten, czyja flaga jest wy\u017cej na maszcie, ale zaraz potem przesuwana jest ona na sam d\u00f3\u0142.<\/p>\n
Po umieszczeniu p\u0142ytki w zoo zwyci\u0119zcy danej aukcji sprawdza si\u0119 aktualne rankingi atrakcyjno\u015bci. W najbardziej “zielonym” ogrodzie umieszcza si\u0119 dwa pionki drzew, w drugim co do zadrzewienia – jeden. Podobnie z wybiegami dla zwierz\u0105t – najatrakcyjniejsza ekspozycja danego rodzaju otrzymuje dwa ludziki w odpowiednim kolorze, druga – jednego, kolejne za\u015b nie otrzymuj\u0105 nic. W przypadku ekspozycji o r\u00f3wnej atrakcyjno\u015bci (oraz zoo z r\u00f3wn\u0105 ilo\u015bci\u0105 drzew) wygrywa ta nowsza – odwiedzaj\u0105cy wybieraj\u0105 t\u0119, kt\u00f3rej jeszcze nie widzieli\u2026 Punkty zliczane s\u0105 jednak dopiero na koniec roku, czyli po zlicytowaniu pi\u0105tej p\u0142ytki. Ka\u017cdy znacznik – \u0142awka, drzewo, ludzik – wart jest jeden punkt w pierwszym roku, dwa w drugim, a\u017c do pi\u0119ciu w ostatnim.<\/p>\n
Ka\u017cdy dyrektor zoo rozpoczyna gr\u0119 z o\u015bmioma monetami, co jest naturalnie zbyt ma\u0142\u0105 sum\u0105 na 25 licytacji. Rok ko\u0144czy si\u0119 zatem wyp\u0142at\u0105 zysku – ka\u017cda p\u0142ytka przynosi jedn\u0105 monet\u0119, niezale\u017cnie od tego, czy do\u0142o\u017cona zosta\u0142a w danym roku, czy wcze\u015bniej.<\/p>\n
Mechanika O Zoo Le Mio wydaje si\u0119 banalna, ale w rzeczywisto\u015bci jest niezwykle elegancka i daje wiele mo\u017cliwo\u015bci taktycznych. Dok\u0142adaj\u0105c p\u0142ytk\u0119, nie\u017ale si\u0119 musimy nag\u0142owi\u0107, by zdecydowa\u0107, kt\u00f3ry z dwu wybieg\u00f3w jest dla nas wa\u017cniejszy, pami\u0119taj\u0105c przy tym, by r\u00f3wnocze\u015bnie stara\u0107 si\u0119 zamkn\u0105\u0107 p\u0119tl\u0119 ze \u015bcie\u017cek lub przynajmniej u\u0142atwi\u0107 sobie jej doko\u0144czenie p\u00f3\u017aniej. Licytuj\u0105c, musimy bra\u0107 pod uwag\u0119 wszystkie p\u0142ytki dost\u0119pne w danym roku – o kt\u00f3re z nich b\u0119dzie najostrzejsza walka, kt\u00f3re najbardziej przydadz\u0105 si\u0119 przeciwnikom, a kt\u00f3re nam. Nale\u017cy te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce punkty podlicza si\u0119 dopiero na koniec roku; czy ten dwugwiazdkowy tukan na pierwszej p\u0142ytce pozwoli dowie\u017a\u0107 punkty do pi\u0105tej aukcji? Trzeba te\u017c uwzgl\u0119dnia\u0107 up\u0142yw czasu – co prawda p\u00f3\u017aniejsze lata przynosz\u0105 wi\u0119cej punkt\u00f3w, ale z kolei wcze\u015bnie zdobyte p\u0142ytki zarabiaj\u0105 dla nas d\u0142u\u017cej. R\u00f3wnie\u017c niepozorny mechanizm flagi daje du\u017ce pole do taktycznych zagra\u0144 – przyk\u0142adowo, graj\u0105c stosunkowo wysoko mo\u017cemy zmusi\u0107 gracza znajduj\u0105cego si\u0119 na maszcie najwy\u017cej do “zu\u017cycia” tej przewagi w niezbyt atrakcyjnej licytacji.<\/p>\n
Powsta\u0142o sporo wariant\u00f3w zasad O Zoo Le Mio (niekt\u00f3re uwzgl\u0119dniono zreszt\u0105 w instrukcji), dotycz\u0105cych g\u0142\u00f3wnie zarabiania monet, ja wspomn\u0119 tylko o jednym, kt\u00f3ry wyda\u0142 mi si\u0119 bardzo ciekawy. Po przegranej aukcji gracz ma prawo od\u0142o\u017cy\u0107 jedn\u0105 monet\u0119 na bok – s\u0105 to pieni\u0105dze wydane na reklam\u0119. Po zebraniu w ten spos\u00f3b trzech monet mo\u017cna je wymieni\u0107 na jedn\u0105 dodatkow\u0105 \u0142awk\u0119, za kt\u00f3r\u0105 punkty liczone s\u0105 w zwyk\u0142y spos\u00f3b.<\/p>\n
W O Zoo Le Mio mo\u017ce gra\u0107 od 2 do 4 os\u00f3b, przy czym optymalny jest chyba komplet graczy. Przy grze jeden na jednego rozgrywka staje si\u0119 bardzo za\u017carta i nie wybacza b\u0142\u0119d\u00f3w – niewielka przewaga zaczyna dzia\u0142a\u0107 jak ko\u0142o zamachowe, zw\u0142aszcza, \u017ce nieco inne s\u0105 wtedy zasady przyznawania drugiego miejsca (jeden gracz mo\u017ce mie\u0107 dwie osobne punktowane ekspozycje danego rodzaju).<\/p>\n
Przeczytawszy powy\u017cszy opis my\u015blicie by\u0107 mo\u017ce, \u017ce to gra “nie dla dzieci”. Nic bardziej mylnego – O Zoo Le Mio doskonale sprawdzi si\u0119 jako gra rodzinna, a dzieci zachwyc\u0105 si\u0119 ludzikami, drzewkami, \u0142aweczkami i oczywi\u015bcie rysunkami zwierz\u0105t (nie wspominaj\u0105c ju\u017c o sk\u0142adanych domkach); mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 te\u017c ow\u0105 niezobowi\u0105zuj\u0105c\u0105 gierk\u0105, urocz\u0105 wariacj\u0105 na temat Carcassonne i domina. Ograniczanie si\u0119 do tego by\u0142oby jednak zbrodni\u0105 r\u00f3wn\u0105 je\u017cd\u017ceniu ferrari wy\u0142\u0105cznie na zakupy do warzywniaka na rogu; w tym pude\u0142ku drzemie kawa\u0142 solidnej, m\u00f3zgo\u017cernej gry!<\/p>\n
PS.: Pierwsze wydanie gry (pod tytu\u0142em ZooSim, w oryginalnym pude\u0142ku w kszta\u0142cie tuby) mia\u0142o powa\u017cn\u0105 wad\u0119: wszystkie znaczniki by\u0142y jednakowymi, czarnymi ludzikami. Opisywana edycja zosta\u0142a poprawiona przez zr\u00f3\u017cnicowanie ich kolorami i dodanie osobnych pionk\u00f3w drzew i \u0142awek. Je\u015bli jednak traficie na ZooSim, warto zastanowi\u0107 si\u0119 nad kupnem – pionki mo\u017cna cho\u0107by pomalowa\u0107, a innych r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy edycjami nie ma.<\/p>\n