portalu BGG<\/a> okre\u015blona zosta\u0142a \u201ezasadniczo najlepsz\u0105 gr\u0105\u201d tego tw\u00f3rcy. Nie jest wszak\u017ce pewne, czy jest to jednocze\u015bnie jego najbardziej znany tytu\u0142. Z pewno\u015bci\u0105 za\u015b nie dor\u00f3wnuje popularno\u015bci\u0105 Osadnikom Teubera, czy Carcassonne Wredego. I cho\u0107 w moim, poniek\u0105d subiektywnym, przekonaniu jest bardziej interesuj\u0105ca od dw\u00f3ch wspomnianych gier, to r\u00f3\u017cnic\u0119 popularno\u015bci dosy\u0107 \u0142atwo wyja\u015bni\u0107: T&E jest po prostu plansz\u00f3wk\u0105 trudniejsz\u0105, o mniej intuicyjnej mechanice.<\/p>\nJak wiele innych gier ze swojego gatunku cechuje lu\u017ane powi\u0105zanie fabu\u0142y z mechanik\u0105. Ta ostatnia opiera si\u0119 na lubianym przez Niemc\u00f3w tile-placement (uk\u0142adanie klock\u00f3w\u00a0– p\u00f3l). Do tego dorzuci\u0107 trzeba element nieodzowny German-style-games, czyli r\u00f3j drewnianych sze\u015bcian\u00f3w w kilku kolorach. W pewnym sensie T&E jest wi\u0119c bardzo reprezentatywna dla swojego gatunku.<\/p>\n
W grze wcielamy si\u0119 w przedstawiciela jednego z wysokich rod\u00f3w Mezopotamii (do wyboru symbole: Lwa, Byka, \u0141uku i Dzbana), kt\u00f3re zmaga\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 o hegemoni\u0119 w pa\u0144stwach regionu po\u0142o\u017conego pomi\u0119dzy dwoma wielkimi rzekami. Pa\u0144stwa tworzy\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 poprzez dok\u0142adanie przez graczy kolejnych klock\u00f3w-p\u00f3l, a w\u0142adz\u0119 i wp\u0142ywy zdobywa si\u0119 poprzez umieszczanie w kr\u00f3lestwach znacznik\u00f3w w\u0142adcy. Proste? Niekoniecznie.<\/p>\n
Nie chc\u0119 wchodzi\u0107 w szczeg\u00f3\u0142owe zasady, bo temu s\u0142u\u017cy instrukcja, a nie recenzja, ale warto opisa\u0107 kilka wyj\u0105tkowych regu\u0142, kt\u00f3re t\u0119 gr\u0119 tworz\u0105. Ot\u00f3\u017c dysponujemy czterema rodzajami p\u00f3l, z kt\u00f3rych tworzy si\u0119 krainy (jak poucza instrukcja\u00a0– kraina to grupa klock\u00f3w bez znacznika w\u0142adcy; ze znacznikiem w\u0142adcy jest to ju\u017c kr\u00f3lestwo). Czerwone, symbolizuj\u0105 \u015bwi\u0105tynie, zielone bazary, niebieskie farmy, a czarne osady. Czerwone maj\u0105 t\u0119 specjaln\u0105 zdolno\u015b\u0107, \u017ce tylko przy nich mo\u017cna u\u0142o\u017cy\u0107 na planszy w\u0142adc\u0119. Niebieskie z kolei mo\u017cna uk\u0142ada\u0107 tylko na rzekach. Poza tym ka\u017cdy rodzaj pola daje w momencie jego do\u0142o\u017cenia punkty danego koloru. Punkt otrzymuje r\u00f3d (gracz), kt\u00f3ry ma w tym kr\u00f3lestwie w\u0142adc\u0119 w odpowiednim kolorze. Ci wyst\u0119puj\u0105 bowiem r\u00f3wnie\u017c w 4 kolorach. Jeden jest od handlu (zielony), jeden od rolnictwa (niebieski), jeden jest kap\u0142anem (czerwony), a jeden kr\u00f3lem (czarny). Poszczeg\u00f3lni w\u0142adcy r\u00f3wnie\u017c posiadaj\u0105 specjalne zdolno\u015bci (czarny mo\u017ce zast\u0119powa\u0107 innych w\u0142adc\u00f3w w sytuacji, gdy ich nie ma w kr\u00f3lestwie; zielony zbiera skarby). Rody mog\u0105 dzieli\u0107 mi\u0119dzy siebie poszczeg\u00f3lne \u201esektory\u201d dzia\u0142alno\u015bci w okre\u015blonym kr\u00f3lestwie i w zale\u017cno\u015bci od tego zbiera\u0107 w nich punkty.<\/p>\n
Pomijaj\u0105c szczeg\u00f3\u0142y warto powiedzie\u0107 o kilku najwa\u017cniejszych elementach rozgrywki. Po pierwsze s\u0105 to dwa rodzaje konflikt\u00f3w: wewn\u0119trzny (uzurpacja) i zewn\u0119trzny (wojna). Wewn\u0119trzny pojawia si\u0119 wtedy, gdy do kr\u00f3lestwa dok\u0142adany jest drugi w\u0142adca w tym samym kolorze. Taka rywalizacja rozstrzygana jest przy pomocy czerwonych klock\u00f3w i ko\u0144czy si\u0119 usuni\u0119ciem uzurpatora, b\u0105d\u017a jego poprzednika. Wojna (konflikt zewn\u0119trzny) zaczyna si\u0119, gdy dojdzie do po\u0142\u0105czenia dw\u00f3ch kr\u00f3lestw, w kt\u00f3rych umieszczeni s\u0105 dwaj w\u0142adcy tego samego typu. Ten rodzaj konfliktu ko\u0144czy si\u0119 nie tylko usuni\u0119ciem jednego z w\u0142adc\u00f3w, ale i zniszczeniem cz\u0119\u015bci p\u00f3l. Dodatkowe mo\u017cliwo\u015bci wp\u0142ywania na rywalizacj\u0119 pomi\u0119dzy kr\u00f3lestwami s\u0105 \u017cetony katastrofy (ka\u017cdy gracz ma na pocz\u0105tku dwa), kt\u00f3re niszcz\u0105 wybrane pole, doprowadzaj\u0105c tym samym np. do rozdzielenia kr\u00f3lestw. Bardzo wa\u017cnym elementem s\u0105 w ko\u0144cu \u201emonumenty\u201d, czyli wielkie budowle, kt\u00f3re ustawia si\u0119 na czterech ustawionych w kwadrat jednakowych klockach. Monument\u00f3w jest 6 i ka\u017cdy daje w\u0142adcom o koresponduj\u0105cym kolorze (monumenty s\u0105 dwukolorowe) punkty okre\u015blonego koloru\u2026 co kolejk\u0119! Si\u0142\u0105 rzeczy walka toczy si\u0119 wi\u0119c zazwyczaj o doj\u015bcia do kr\u00f3lestw z monumenatmi.<\/p>\n
Tych kilka podstawowych zasad sprawia, \u017ce ka\u017cda rozgrywa jest wyj\u0105tkowa. Nie zdarzy\u0142y mi si\u0119 chyba w T&E dwie podobne cho\u0107by gry. Czasem jest wiele ma\u0142ych pa\u0144stewek, ka\u017cdy rozbudowuje swoje, a czasem jest jedno czy dwa imperia. Czasem na plansz\u0119 do\u015b\u0107 szybko trafiaj\u0105 wszystkie monumenty, a czasem nie pojawiaj\u0105 si\u0119 prawie do ko\u0144ca gry. Bywa, \u017ce ci\u0105gle dochodzi do konflikt\u00f3w (nie napisa\u0142em o tym wcze\u015bniej – one te\u017c daj\u0105 punkty, czasem nawet ca\u0142kiem sporo), a niekiedy konflikt\u00f3w prawie nie ma. Wa\u017cne te\u017c jak szybko z planszy schodz\u0105 skarby, tj. punkty bez konkretnego koloru, kt\u00f3re na koniec mo\u017cna doda\u0107 do dowolnej kategorii (czyli tzw. myd\u0142a).<\/p>\n
Do\u015b\u0107 oryginalny jest te\u017c spos\u00f3b wy\u0142aniania zwyci\u0119zcy. Ot\u00f3\u017c przez ca\u0142\u0105 rozgrywk\u0119 uczestnicy gromadz\u0105 punkty r\u00f3\u017cnych kolor\u00f3w za \u201eparawanikiem\u201d (w tajemnicy przed konkurentami). W momencie zako\u0144czenia rozgrywki (ko\u0144cz\u0105 si\u0119 klocki, albo zostaj\u0105 tylko 2 skarby na planszy) gracze usuwaj\u0105 zas\u0142onki i zliczaj\u0105, ile kt\u00f3ry ma punkt\u00f3w w okre\u015blonym kolorze. Zwyci\u0119zc\u0105 zostaje ten, kt\u00f3ry ma najwi\u0119cej punkt\u00f3w w swoim najs\u0142abszym kolorze<\/strong>. Czyli mo\u017cliwe jest, \u017ce gracz, kt\u00f3remu teoretycznie s\u0142abo sz\u0142o, ale zdobywa\u0142 punkty w spos\u00f3b zbalansowany, wyprzedzi na koniec kogo\u015b z bajo\u0144sk\u0105 liczb\u0105 klock\u00f3w, ale o nier\u00f3wnomiernym sk\u0142adzie. Niebagateln\u0105 rol\u0119 maj\u0105 tu oczywi\u015bcie do odegrania \u201emyd\u0142a\u201d.<\/p>\nJe\u015bli chodzi o wykonanie gry, to jest ono solidne, ale ma\u0142o efektowne graficznie. Grafiki s\u0105 schematyczne i jest ich niewiele. Plansza jest monotonna i czasem ci\u0119\u017cko odr\u00f3\u017cni\u0107 krzaki od rzeki. Popycha to T&E troch\u0119 w kierunku gier abstrakcyjnych, takich jak szachy czy GO. Ale w tym w\u0142a\u015bnie le\u017cy g\u0142\u00f3wny walor gry. Sp\u00f3jny (chocia\u017c dla niekt\u00f3rych trudny do szybkiego opanowania) zestaw regu\u0142 w po\u0142\u0105czeniu ze schematyczn\u0105 plansz\u0105 i standardowym zestawem element\u00f3w sprawia, \u017ce rozgrywka zyskuje praktycznie niesko\u0144czenie wiele kombinacji rozwoju. Nie zatraca przy tym ostatecznie cech standardowej plansz\u00f3wki: konflikty nagrzewaj\u0105 atmosfer\u0119, a istnieje te\u017c element losowy w postaci doboru klock\u00f3w-p\u00f3l na \u015blepo – z p\u0142\u00f3ciennego woreczka. Przy tym najlepiej gra si\u0119 w 3-4 osoby (chocia\u017c mo\u017cna gra\u0107 i we dw\u00f3jk\u0119), wi\u0119c rywalizacja znacznie si\u0119 komplikuje.<\/p>\n
Og\u00f3lnie gr\u0119 poleci\u0142bym osobom, kt\u00f3re zjad\u0142y ju\u017c z\u0119by na Osadnikach (czy innych grach, kt\u00f3re najbardziej nadaj\u0105 si\u0119 dla “n00b\u00f3w”), a kt\u00f3re poszukuj\u0105 bardziej wymagaj\u0105cej, a jednocze\u015bnie zr\u00f3wnowa\u017conej (ci\u0119\u017cko o optymaln\u0105 strategi\u0119) mechaniki.<\/p>\n
Ten artyku\u0142 zosta\u0142 pierwotnie opublikowany w serwisie Gry-Planszowe.pl<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"“Ur… Niniwa… Babilon – Biblia opisuje te miasta jako miejsca, z kt\u00f3rych wywodzi\u0142 swoje korzenie rodzaj ludzi. Nauka przyznaje: w \u017cyznej Mezopotamii, mi\u0119dzy rzekami Tygrys i Eufrat, po\u0142o\u017cona jest kolebka cywilizacji\u201d (z instrukcji do T&E).<\/p>\n","protected":false},"author":1819,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-6153","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6153","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1819"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6153"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6153\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6153"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6153"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6153"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=6153"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}