„[…] Nie pomniejsza\u0142em ofiar w \u015bwi\u0105tyniach, nie umniejsza\u0142em chleb\u00f3w bo\u017cych, nie zabiera\u0142em plack\u00f3w duszom zmar\u0142ych. […] Nie zatrzymywa\u0142em wody, gdy p\u0142yn\u0119\u0142a, nie przerywa\u0142em tam na wodzie wzburzonej, nie gasi\u0142em ognia w czasie jego, nie odst\u0105pi\u0142em od dni sk\u0142adania ofiar z mi\u0119sa wybranego, nie zwi\u0105za\u0142em byd\u0142a przeznaczonego na pokarm bo\u017cy, nie zatrzymywa\u0142em boga podczas procesji jego.
\nJestem czysty, jestem czysty, jestem czysty, jestem czysty […]”<\/p>\n
Powy\u017cszy cytat pochodzi z tzw. Ksi\u0119gi Umar\u0142ych. Dokumentu zapisywanego na papirusie i wk\u0142adanego do egipskiego grobowca. W tek\u015bcie zmar\u0142y dowodzi\u0142 swej niewinno\u015bci przed s\u0105dem boga Ozyrysa. Pytaniem jest czy szczerze b\u0119d\u0105 mogli takie s\u0142owa napisa\u0107 gracze po rozgrywce w gr\u0119 planszow\u0105 Amun-Re<\/STRONG>? Zapewniam was, \u017ce nie wszyscy. Szczeg\u00f3lnie w punkcie: „Nie pomniejsza\u0142em ofiar w \u015bwi\u0105tyniach”. <\/p>\n Amun-Re<\/STRONG> to produkcja z roku 2003, kt\u00f3ra przenosi nas w czasy staro\u017cytnego Egiptu. Jej wydawc\u0105 jest niemiecka firma Hans im Gl\u00fcck. A autorem najbardziej znana posta\u0107 \u015bwiatowego rynku plansz\u00f3wkowego – Reiner Knizia. W obiegowej opinii uwa\u017ca si\u0119, \u017ce Amun-Re<\/STRONG> jest, zaraz po Tigris & Euphrates, najdoskonalsz\u0105 produkcj\u0105 tego tw\u00f3rcy. Czy tkwi w tym cho\u0107 ziarno prawdy? Przekonajmy si\u0119.<\/p>\n Otwieramy pude\u0142ko<\/strong><\/p>\n Z ok\u0142adki pude\u0142ka uderza nas klimatyczny rysunek. Faraon stoj\u0105cy mi\u0119dzy dwoma gigantycznymi pos\u0105gami. R\u0119ce uniesione w ge\u015bcie w\u0142adzy. Przed nim pot\u0119\u017cny Nil i wielkie piramidy, a nad tym wszystkim najpot\u0119\u017cniejszy z pot\u0119\u017cnych – Amun-Re przedstawiony jako symboliczne s\u0142o\u0144ce. Ilustracja dok\u0142adnie oddaje wszystko co napotkamy w czasie rozgrywki.<\/p>\n Samo pude\u0142ko ma wielko\u015b\u0107 standardow\u0105 dla produkcji tego wydawnictwa. Jest podobna cho\u0107by do Goa. Odsuwamy pokryw\u0119 i przed naszym oczom ukazuje si\u0119 instrukcja. Dwana\u015bcie stron, du\u017ca czcionka, liczne przyk\u0142ady i rysunki. Dok\u0142adnie tak jak trzeba. Zapoznanie si\u0119 z ni\u0105 nie nastr\u0119cza problem\u00f3w, cho\u0107 o paru elementach \u0142atwo zapomnie\u0107, wi\u0119c warto te\u017c si\u0119 pos\u0142ugiwa\u0107 kr\u00f3tkim streszczeniem zasad. Tym dostarczonym z gr\u0105 lub jeszcze lepiej, specjalnym, wydrukowanym z Internetu. <\/p>\n Dalej liczne karty wielko\u015bci tych od Ticket to Ride. Po\u0142owa z nich to pieni\u0105dze, reszta liczne karty specjalne i bonusowe. Ich wykonanie niestety jest do\u015b\u0107 przeci\u0119tne. O ile jeszcze materia\u0142 z jakiego zosta\u0142y wykonane jest niez\u0142y i mi\u0142y w dotyku, o tyle sama oprawa graficzna nie wywo\u0142uje zachwytu. Co prawda stylistyka trzyma si\u0119 klimatu – specyficzna czcionka, piaskowa, kamienna kolorystyka, ale pragn\u0119\u0142o by si\u0119 ciekawszych rysunk\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 bonusowych kart jest naprawd\u0119 brzydkich.<\/p>\n Plansza te\u017c nie nale\u017cy do dzie\u0142 sztuki, pe\u0142na surowo\u015bci, bez ozdobnik\u00f3w, utrzymana w jednolitej barwie. Nie mniej w jej przypadku zas\u0142uguje to na pochwa\u0142\u0119. Jest bardzo czytelna, zawiera wszystkie wa\u017cne informacje z punktu widzenia gracza i nie wprowadza zb\u0119dnego chaosu. Graficznie przedstawia Nil, dziel\u0105cy Egipt na dwie po\u0142\u00f3wki: wschodni\u0105 i zachodni\u0105. Ka\u017cda z cz\u0119\u015bci podzielona zosta\u0142a nast\u0119pnie na kilka prowincji. Plansze otacza tor punktacji, a w g\u00f3rnej cz\u0119\u015b\u0107 umiejscowiona jest tabela z cen\u0105 produkt\u00f3w oraz \u015bwi\u0105tynia, w kt\u00f3rej b\u0119dziemy sk\u0142ada\u0107 ofiary ku czci boga Amun-Re.<\/p>\n Inne elementy jakie znajdziemy w pude\u0142ku to plastikowe bloki symbolizuj\u0105ce etap budowy piramidy oraz modele ju\u017c sko\u0144czonych piramid. Do tego liczne znaczniki farmer\u00f3w, prowincji, startuj\u0105cego gracza, \u015bwi\u0105tyni i pomocnicze kostki do licytacji. <\/p>\n Ca\u0142o\u015b\u0107 nie rzuca wizualnie na kolana, ale na sw\u00f3j spos\u00f3b wprowadza w klimat gry. Dobrze te\u017c wspomaga przebieg rozgrywki. <\/p>\n Zak\u0142adamy dynastie i zdobywamy prowincje <\/strong><\/p>\n Reiner Knizia nastawi\u0142 si\u0119, aby odda\u0107 w pigu\u0142ce przebieg \u017cycia w dolinie Nilu. Gracze w Amun-Re<\/STRONG> wcielaj\u0105 si\u0119 w rywalizuj\u0105ce egipskie dynastie. B\u0119d\u0105 pr\u00f3bowali zdoby\u0107 jak najbardziej dochodowe prowincje, zbudowa\u0107 jak najwi\u0119cej piramid, inwestowa\u0107 w handel wielb\u0142\u0105dami lub pola uprawne, wreszcie z\u0142o\u017cy\u0107 ofiar\u0119 bogowi urodzaju i p\u0142odno\u015bci jakim by\u0142 Amun-Re. Co mo\u017ce da\u0107 im jego b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo i urodzaj w \u017cniwach. Wszystko to powinno trwa\u0107 oko\u0142o p\u00f3\u0142torej godziny, bo tyle wynosi \u015bredni czas rozgrywki.<\/p>\n Przebieg gry dzieli si\u0119 na dwa etapy: rozw\u00f3j Starego i Nowego Kr\u00f3lestwa. S\u0105 to umowne nazwy na dwa momenty obliczania punkt\u00f3w jakie wyst\u0105pi\u0105 w grze. Wspomniane po\u0142\u00f3wki dziel\u0105 si\u0119 nast\u0119pnie na trzy identyczne rundy, symbolizuj\u0105ce sezon, w kt\u00f3rym rozwija si\u0119 nasze staro\u017cytne pa\u0144stwo.<\/p>\n Ka\u017cda runda zaczyna si\u0119 od zdobywania prowincji. Odbywa si\u0119 ona przy u\u017cyciu licytacji – jednego z ulubionych przez tw\u00f3rc\u00f3w Eurogier mechanizm\u00f3w rozdzielania zasob\u00f3w dla graczy. Jednak Reiner Knizia to osoba, kt\u00f3ra nawet w tak „wytartej” mechanice doszuka si\u0119 oryginalno\u015bci. Pierwszy raz jak zetkn\u0105\u0142em si\u0119 z systemem kupowania prowincji w Amun-Re<\/STRONG>, by\u0142em wprost zachwycony. I do teraz mi nie przesz\u0142o.<\/p>\n Mianowicie losujemy prowincje, kt\u00f3rych liczba odpowiada ilo\u015bci graczy i ustawiamy je na planszy. Ka\u017cda z kart przedstawiaj\u0105ca ziemie do zdobycia zawiera pola, ponumerowane od 0 do 36. Teraz poczynaj\u0105c od startuj\u0105cego gracza, ka\u017cdy z uczestnik\u00f3w po kolei k\u0142adzie sw\u00f3j znacznik na polu z liczb\u0105. Jest to jego deklaracja ile za dan\u0105 prowincj\u0119 mo\u017ce da\u0107 pieni\u0119dzy. Je\u017celi wszyscy wybrali inne ziemie faza si\u0119 ko\u0144czy i ka\u017cdy p\u0142aci odpowiedni\u0105 liczb\u0119 pieni\u0119dzy. Od tej pory odpowiedni fragment kraju przechodzi w posiadanie ka\u017cdego z graczy. Prawdziwa zabawa nast\u0119puje jednak je\u017celi mamy konflikt. Osoba, kt\u00f3ra da\u0142a wy\u017csz\u0105 ofert\u0119 mo\u017ce pozosta\u0107 na tym l\u0105dzie, ale pozostali musz\u0105 si\u0119 wynie\u015b\u0107 i poda\u0107 now\u0105 ofert\u0119 w obr\u0119bie innego miejsca. <\/p>\n Wprowadzony mechanizm jest niezwykle elegancki i dostarcza emocjonuj\u0105cych pojedynk\u00f3w. Musimy dobrze rozplanowa\u0107 nie tylko ile mo\u017cemy zap\u0142aci\u0107 za dan\u0105 prowincj\u0119, ale te\u017c zastanowi\u0107 si\u0119 jak w og\u00f3le do niej si\u0119 dobra\u0107. Nie zawsze najlepiej jest od razu uderzy\u0107 na najbardziej atrakcyjne ziemie. Bo jest prawie pewne, \u017ce kto\u015b nas w nich przebije i b\u0119dziemy musieli szuka\u0107 szcz\u0119\u015bcia gdzie indziej. Podobnie s\u0142abym pomys\u0142em jest wybra\u0107 najgorszy rejon, bo nikt si\u0119 o niego nie b\u0119dzie bi\u0142. Dobrze wybiera\u0107 po\u015brednie. W kt\u00f3rych i tak ciekawe rzeczy zyskamy je\u017celi nas nie przebije przeciwnik, a je\u017celi podniesie r\u0119kawice to b\u0119dziemy mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 przenie\u015b\u0107 si\u0119 w jeszcze lepsze miejsce.<\/p>\n Dodatkowo mo\u017cna sobie u\u0142atwia\u0107 \u017cycie kartami specjalnymi. Jedna z nich ma taki skutek, \u017ce inny gracz musi dawa\u0107 mocniejsze oferty ni\u017c zwykle, \u017ceby nas przebi\u0107. Inna natomiast pozwala na licytacje ca\u0142y czas w obr\u0119bie tej samej prowincji. Dzi\u0119ki czemu mo\u017cemy zignorowa\u0107 zasad\u0119, \u017ce przy przebijaniu stawki trzeba opu\u015bci\u0107 dotychczasowe ziemie.<\/p>\n Sam wyb\u00f3r danej prowincji to te\u017c nie prosta sprawa. Ka\u017cda z nich dostarcza innych korzy\u015bci i ma \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek z wybran\u0105 przez nas taktyk\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 pozwala na handel wielb\u0142\u0105dami, inne na uprawianie roli, jeszcze inne dostarczaj\u0105 pewnego zysku niezale\u017cnie czy b\u0119dzie urodzaj czy nie. S\u0105 te\u017c takie, kt\u00f3re poszerzaj\u0105 liczb\u0119 kart jakie mo\u017cemy mie\u0107 na r\u0119ku, dostarczaj\u0105 \u015bwi\u0105ty\u0144 (a te dodatkowe punkty zwyci\u0119stwa), wreszcie kilka z nich daje darmowe zasoby. Jest w czym wybiera\u0107.<\/p>\n Rozwijamy nasze ziemie<\/strong><\/p>\n Posiadaj\u0105c ju\u017c w\u0142asne prowincje mo\u017cemy przyst\u0105pi\u0107 do jej rozwoju i zakup\u00f3w. Ceny wszystkich surowc\u00f3w s\u0105 takie same i liczone na podstawie tabeli umieszczonej na planszy. Zasada op\u0142at jest prosta. Im wi\u0119cej chcemy kupi\u0107 sztuk danego zasobu tym coraz bardziej wzrasta jego cena. <\/p>\n Pierwsze co mo\u017cemy zdoby\u0107 to karty specjalne. Jest ich sporo i s\u0142u\u017c\u0105 najr\u00f3\u017cniejszym celom. Niekt\u00f3re pozwalaj\u0105 zdoby\u0107 za nic pieni\u0105dze, inne mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na wielko\u015b\u0107 sk\u0142adanej ofiary bogu Amun-Re, a jeszcze inne zwi\u0119kszaj\u0105 doch\u00f3d z p\u00f3l. Du\u017co jest te\u017c kart-zada\u0144. Je\u017celi spe\u0142nimy pewne za\u0142o\u017cenia np. uda nam si\u0119 zdoby\u0107 wszystkie prowincje po jednej stronie Nilu, dostaniemy dodatkowe punkty zwyci\u0119stwa.<\/p>\n Kolejna sprawa to zainwestowanie w farmer\u00f3w i wys\u0142anie ich do pracy na polach. Za ka\u017cdego rolnika otrzymamy przych\u00f3d, kt\u00f3re jest \u015bci\u015ble uzale\u017cniony od tego, jakie b\u0119d\u0105 \u017cniwa. Czy urodzajne czy wr\u0119cz przeciwnie – s\u0142abe. St\u0105d trzeba podchodzi\u0107 do ich zakup\u00f3w ostro\u017cnie. Bo nasza inwestycja przy pewnych sytuacjach mo\u017ce si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 z nawi\u0105zk\u0105, a przy innych zarobimy marne grosze.<\/p>\n Ostatni\u0105 rzecz jak\u0105 mo\u017cemy kupi\u0107 to kamienne bloki – elementy piramidy. To najwa\u017cniejszy element, kt\u00f3ry mo\u017ce przes\u0105dzi\u0107 o tym czy odniesiemy zwyci\u0119stwo w grze czy poniesiemy pora\u017ck\u0119. Aby postawi\u0107 pojedyncz\u0105 piramid\u0119 musimy w prowincji wystawi\u0107 trzy kamienne bloki. S\u0105 te\u017c karty specjalne, kt\u00f3re pomniejszaj\u0105 ten wym\u00f3g do dw\u00f3ch blok\u00f3w. <\/p>\n Sk\u0142adamy ofiar\u0119 dla Amun-Re<\/strong><\/p>\n Nic w staro\u017cytnym Egipcie nie zdarza\u0142o si\u0119 bez boskiej interwencji. St\u0105d te\u017c i wielko\u015b\u0107 plon\u00f3w z p\u00f3l zale\u017cy od tego jak wysokie ofiary z\u0142o\u017c\u0105 Amun-Re poszczeg\u00f3lni gracze. Wszyscy uczestnicy wybieraj\u0105 w ukryciu sum\u0119 pieni\u0119dzy jak\u0105 s\u0105 w stanie odda\u0107. I r\u00f3wnocze\u015bnie odkrywaj\u0105 swoje stawki. Warto doda\u0107, \u017ce ka\u017cda osoba ma na r\u0119ku r\u00f3wnie\u017c kart\u0119 okradania ofiary, kt\u00f3r\u0105 mo\u017ce zagra\u0107 zamiast pieni\u0119dzy. Nast\u0119pnie liczy si\u0119 otrzyman\u0105 sum\u0119 pieni\u0119\u017cn\u0105 i zagl\u0105da na plansze. Tam poszczeg\u00f3lne zakresy datk\u00f3w przyporz\u0105dkowane s\u0105 konkretnym dochodom z farmer\u00f3w. Czyli za ka\u017cdego rolnika mo\u017cemy otrzyma\u0107 jedn\u0105, dwie, trzy lub cztery monety. Dodatkowego smaczku dodaje zasada, \u017ce tylko s\u0142absze zbiory, a wi\u0119c te daj\u0105ce jeden i dwie monety, pozwalaj\u0105 handlarzom wielb\u0142\u0105d\u00f3w co\u015b zarobi\u0107. Je\u017celi jest urodzaj i zyski wynosz\u0105 trzy lub cztery monety za rolnika handlarze wielb\u0142\u0105d\u00f3w nie zarabiaj\u0105 nic.<\/p>\n Osoba, kt\u00f3ra wystawi\u0142a najwi\u0119ksz\u0105 stawk\u0119 zostaje graczem startowym. Otrzymuje te\u017c bosk\u0105 nagrod\u0119 w wysoko\u015bci trzech dowolnych zasob\u00f3w. Drugi w kolejno\u015bci gracz dostaje dwa zasoby, a pozostali po jednym. Wyj\u0105tkiem s\u0105 osoby, kt\u00f3re okrada\u0142y datki. Te nie otrzymuj\u0105 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa Amun-Re. Jedynie co dostaj\u0105 to trzy monety, kt\u00f3re r\u0105bn\u0119li ze sto\u0142u ofiarnego.<\/p>\n Przebieg tej fazy ma \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek na to, jaki b\u0119dziemy posiada\u0107 bud\u017cet na kolejn\u0105 faz\u0119. Niezwykle wa\u017cne jest obserwowanie czym dysponuj\u0105 gracze. Czy posiadaj\u0105 du\u017co farmer\u00f3w, czy jednak wi\u0119cej zainwestowali w wielb\u0142\u0105dy. Ile wydali pieni\u0119dzy na budowle i jak\u0105 mog\u0105 dysponowa\u0107 got\u00f3wk\u0105. Je\u017celi nisk\u0105 to bardzo mo\u017cliwe, \u017ce b\u0119d\u0105 pr\u00f3bowali okrada\u0107 ofiar\u0119. <\/p>\n Z autopsji stwierdzam, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w zyski z p\u00f3l nie przynosz\u0105 jaki\u015b wielkich dochod\u00f3w. Gracze sk\u0105pi\u0105 na ofiary lub wr\u0119cz je obni\u017caj\u0105. Pozwala to wyci\u0105gn\u0105\u0107 wniosek, \u017ce bardzo ostro\u017cnie trzeba inwestowa\u0107 w farmer\u00f3w. Nie s\u0105 tani, a zysk z nich nie jest pewny. Mo\u017cemy przez nich bardzo \u0142atwo wpa\u015b\u0107 w powa\u017cne tarapaty finansowe i ju\u017c si\u0119 z nich nie wydosta\u0107. Z drugiej strony przy odpowiednich graczach, a przede wszystkich przy prowincjach jakie posiadaj\u0105 i taktyce jak\u0105 wybrali, pola mog\u0105 przynie\u015b\u0107 niez\u0142y zysk. Wtedy prawdopodobnie b\u0119d\u0105 gracze inwestowa\u0107 w ofiar\u0119 w wi\u0119kszym stopniu, co si\u0119 prze\u0142o\u017cy jednocze\u015bnie na wi\u0119kszy doch\u00f3d.<\/p>\n Zdobywamy punkty zwyci\u0119stwa<\/strong><\/p>\n W momencie gdy zako\u0144czy si\u0119 \u017cywot Starego lub Nowego Kr\u00f3lestwa wszyscy gracze przyst\u0119puj\u0105 do obliczania uzyskanych punkt\u00f3w zwyci\u0119stwa. Odbywa si\u0119 to w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b:<\/p>\n otrzymujemy 1 punkt za ka\u017cd\u0105 piramid\u0119 Podsumowujemy<\/strong><\/p>\n Amun-Re<\/STRONG> niestety nie skaluje si\u0119 zbyt dobrze. Przeznaczone jest od trzech do pi\u0119ciu uczestnik\u00f3w. Idea\u0142em jest granie w pi\u0119\u0107 os\u00f3b. Wtedy gra ukazuje swoje prawdziwe oblicze i jest niezwykle wci\u0105gaj\u0105ca. W cztery osoby ju\u017c nie ma takiego impetu, ale nadal gra si\u0119 sympatycznie. W tr\u00f3jk\u0119 Amun-Re<\/STRONG> du\u017co traci i ju\u017c tak nie zachwyca. <\/p>\n Pozostaje mi tylko powiedzie\u0107, \u017ce Amun-Re<\/STRONG> to wspania\u0142a gra. Zachwyty na \u015bwiecie nad ni\u0105 nie s\u0105 przesad\u0105. Mnie osobi\u015bcie podoba si\u0119 nawet bardziej od s\u0142ynnego Tigris & Euphrates. Elegancja mechaniki i cudowne zasymulowanie \u017cycia nad Nilem urzek\u0142o mnie. Gra jest do\u015b\u0107 z\u0142o\u017cona, wymaga b\u0142yskotliwo\u015bci, dobrego planowania i ci\u0105g\u0142ych obserwacji ruch\u00f3w graczy. Bardziej spodoba si\u0119 zwolennikom Caylusa ni\u017c Cleopatry. Nie jest to lekka gra, w kt\u00f3rej graj\u0105c na kompletnym luzie mo\u017cesz do czego\u015b do\u015b\u0107. Z mojej strony wielkie brawa dla tw\u00f3rcy i szczera rekomendacja. Dobra robota, panie Knizia. <\/p>\n Zalety<\/strong><\/p>\n wysoka grywalno\u015b\u0107 nie urzekaj\u0105ca oprawa graficzna
\nje\u017celi uda\u0142o nam si\u0119 w trzech prowincjach zbudowa\u0107 po jednej piramidzie otrzymujemy 3 punkty, je\u017celi po dwie dostajemy 6 punkt\u00f3w itd.
\ngracz, kt\u00f3ry posiada najwi\u0119cej piramid po kt\u00f3rej\u015b ze stron Nilu otrzymuje dodatkowe 5 punkt\u00f3w
\nosoba, kt\u00f3ra posiada prowincje ze \u015bwi\u0105tyni\u0105 otrzymuje tyle punkt\u00f3w jaki by\u0142 ostatni zysk ze zbior\u00f3w
\nza ka\u017cde spe\u0142nienie wymaga\u0144 na karcie bonusowej otrzymujemy 3 punkty
\nna koniec gry osoba o najwi\u0119kszym posiadanym bud\u017cecie dostaje 6 punkt\u00f3w, nast\u0119pna w kolejno\u015bci cztery punkty i jeszcze kolejna dwa punkty.
\nWarto jeszcze zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce na koniec istnienia Starego Kr\u00f3lestwa wszystkie wcze\u015bniej zdobyte przez graczy prowincje s\u0105 tracone, natomiast piramidy jakie zostawili pozostaj\u0105. Co dostarcza emocjonuj\u0105cej walki w drugim etapie gry, bo ka\u017cdy chce zdoby\u0107 te lepiej rozwini\u0119te miejsca. Pozwala te\u017c graczom, kt\u00f3rzy mieli gorszy start na nadrobienie punkt\u00f3w do czo\u0142\u00f3wki.<\/p>\n
\nwspaniale ukazane w pigu\u0142ce \u017cycie nad Nilem w staro\u017cytnym Egipcie
\nmn\u00f3stwo taktyk, budowania dalekosi\u0119\u017cnych strategii
\nniezwykle elegancka mechanika, znane mechanizmy u\u017cyte w oryginalny spos\u00f3b
\nWady<\/strong><\/p>\n
\nczym mniej os\u00f3b tym grywalno\u015b\u0107 drastycznie spada <\/p>\n