Nasza cywilizacja i gospodarka promuje specjalist\u00f3w, ludzi wykszta\u0142conych w w\u0105skiej dziedzinie, ale za to bardzo dobrze. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w cz\u0142owiek po informatyce programuje, po medycynie zajmuje si\u0119 leczeniem ludzi, a po ASP para si\u0119 grafik\u0105. Ponad pi\u0119\u0107set lat temu takie zjawisko by\u0142o nie do pomy\u015blenia. Panowa\u0142 Renesans, a za idea\u0142 epoki uchodzi\u0142 cz\u0142owiek wszechstronnie wykszta\u0142cony, zainteresowany dziedzinami cz\u0119sto bardzo odmiennymi. Najs\u0142ynniejszym z nich by\u0142 mistrz, kt\u00f3ry wyprzedzi\u0142 swoj\u0105 epok\u0119 – Leonardo da Vinci.<\/p>\n
Dzi\u015b trudno uwierzy\u0107, \u017ce m\u00f3g\u0142 istnie\u0107 taki homo universale. By\u0107 jednocze\u015bnie doskona\u0142ym malarzem, rze\u017abiarzem, architektem, konstruktorem maszyn czy filozofem. Zajmowa\u0107 si\u0119 medycyn\u0105, fizyk\u0105, matematyk\u0105, biologi\u0105 i w ka\u017cdej dziedzinie by\u0107 geniuszem. A jednak taki w\u0142a\u015bnie by\u0142 Leonardo da Vinci.<\/p>\n
Wiele jego prac znanych jest do\u015b\u0107 dobrze. Znamy powody ich powstania, proces tw\u00f3rczy i wiele innych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Jednak najwi\u0119ksz\u0105 mg\u0142\u0105 tajemnicy osnute s\u0105 maszyny i wynalazki, kt\u00f3rych tworzy\u0142 liczne projekty, schematy i modele. Nie wiemy czy posun\u0105\u0142 si\u0119 do opracowania ich prototyp\u00f3w i rzeczywistego przetestowania. Co wi\u0119cej po wielu stuleciach wysz\u0142o na jaw, \u017ce wiele jego projekt\u00f3w faktycznie umo\u017cliwia\u0142o zrealizowanie funkcjonuj\u0105cej maszyny. W\u015br\u00f3d samych rysunk\u00f3w mo\u017cna znale\u017a\u0107 plany takich wynalazk\u00f3w jak spadochron, aparat do nurkowania, \u0142\u00f3d\u017a podwodna, maszyna lataj\u0105ca, czo\u0142g, rower i wiele, wiele innych. <\/p>\n
Modnym i wci\u0105gaj\u0105cym tematem opracowywania wynalazk\u00f3w zaj\u0119\u0142a si\u0119 w\u0142oska firma daVinci games. Na najwi\u0119kszych targach gier planszowych na \u015bwiecie w Essen dumnie zaprezentowa\u0142a plansz\u00f3wk\u0119 Leonardo da Vinci<\/STRONG>. Jej tw\u00f3rcami – co rzadko si\u0119 zdarza – s\u0105 a\u017c cztery osoby: Stefano Luperto, Antonio Tinto, Virginio Gigli i Flaminia Brasini. Tworz\u0105 pod szyldem Acchittocca. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich, nie ma za sob\u0105 \u017cadnych komercyjnych gier.<\/p>\n W grze uczestnicy przenosz\u0105 si\u0119 do Florencji i wcielaj\u0105 si\u0119 w role wynalazc\u00f3w. Z niewielk\u0105 pomoc\u0105 swoich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w b\u0119d\u0105 opracowywa\u0107 maszyny zam\u00f3wione przez w\u0142adc\u0119 miasta. Kto si\u0119 z tego wywi\u0105\u017ce najlepiej zarobi najwi\u0119cej pieni\u0119dzy i zostanie ukoronowany przez samego Leonarda na najwi\u0119kszego mistrza.<\/p>\n Leonardo da Vinci, kt\u00f3ry wygl\u0105dem nie wyprzedzi\u0142 epoki<\/strong><\/p>\n Wydawca podszed\u0142 do publikacji swojego tytu\u0142u z jasno ustalonym celem. Jako, \u017ce nie jest potentatem na rynku, a autorzy gry to nie s\u0142awy plansz\u00f3wkowego \u015bwiata trzeba tak wyda\u0107 sw\u00f3j produkt, aby dotar\u0142 do jak najliczniejszej grupy odbiorc\u00f3w. Rozwi\u0105zaniem na to jest niezale\u017cno\u015b\u0107 j\u0119zykowa. St\u0105d gdy otwieramy pude\u0142ko uderza nas nietypowa liczba instrukcji. Mamy ich a\u017c pi\u0119\u0107 sztuk, ka\u017cda w innym j\u0119zyku (w tym najwa\u017cniejsza po angielsku). Natomiast na planszy i kartach nie mamy \u017cadnych istotnych napis\u00f3w. Wszystkie opisy uj\u0119te s\u0105 jedynie za pomoc\u0105 symboli i rysunk\u00f3w. Wyj\u0105tkiem s\u0105 w\u0142oskie nazwy wynalazk\u00f3w, nie maj\u0105ce jednak \u017cadnego wp\u0142ywu na rozgrywk\u0119. Sama instrukcja nie jest dzie\u0142em sztuki, cho\u0107 utrzymuje pewien poziom i zawiera wszystkie wa\u017cne dla rozgrywki informacje. <\/p>\n Oprawa graficzna nie imponuje, wida\u0107, \u017ce strona wizualna zosta\u0142a opracowana niezbyt wysokim kosztem. Co prawda je\u017celi zapoznamy si\u0119 z ciekawym tekstem<\/a> rysownika o tym jak powstawa\u0142a grafika do Leonardo da Vinci<\/STRONG>, doszukamy si\u0119 wielu ciekawych nawi\u0105za\u0144 do rzeczywistych obraz\u00f3w i szkic\u00f3w. Problem w tym, \u017ce osoba nie posiadaj\u0105ca odpowiedniej wiedzy i tak nie zwr\u00f3ci na to najmniejszej uwagi.<\/p>\n Najs\u0142abiej prezentuje si\u0119 strona graficzna planszy. Przedstawia miasto, ale w postaci jakby szkicu, pokolorowanego farbami czy kredkami. Maj\u0105c jednak w pami\u0119ci wiele eleganckich tytu\u0142\u00f3w, jak cho\u0107by Thurn und Taxis, pragn\u0119\u0142oby si\u0119 wi\u0119kszego wk\u0142adu w stron\u0119 wizualn\u0105 plansz\u00f3wki. Do strony funkcjonalnej planszy te\u017c trzeba si\u0119 odrobin\u0119 przyczepi\u0107. Co prawda mieszcz\u0105 si\u0119 na niej prawie wszystkie b\u0119d\u0105ce w grze elementy, jest do\u015b\u0107 czytelna i \u0142atwa w korzystaniu, to nie jest idealnie. K\u0142opotem s\u0105 sklepy z umieszczonymi obok taliami surowc\u00f3w. Bywa, \u017ce graczom myl\u0105 si\u0119, kt\u00f3ry sklep za co odpowiada. I wprowadzaj\u0105 pracownika na miejsce dla nich niepo\u017c\u0105dane. <\/p>\n Na pewno najlepiej prezentuj\u0105 si\u0119 karty surowc\u00f3w, wynalazk\u00f3w i pieni\u0105dze. Utrzymane s\u0105 w odpowiednim stylu, \u0142adnie narysowane i funkcjonalnie zaprojektowane. Mo\u017ce odrobin\u0119 bardziej powinien odr\u00f3\u017cnia\u0107 si\u0119 symbol drewna od ceg\u0142y, ale to drobny szczeg\u00f3\u0142. Nic nie mo\u017cna zarzuci\u0107 drewnianym elementom: fajne, dobrze wyprofilowane pionki pracownik\u00f3w i mistrz\u00f3w. Gorzej natomiast ma si\u0119 sprawa z laboratoriami i mechanicznymi lud\u017ami. Wygl\u0105daj\u0105 do\u015b\u0107 amatorsko. <\/p>\n Reasumuj\u0105c bardzo nier\u00f3wny wygl\u0105d. S\u0105 elementy wykonane na wysokim poziomie i takie, z kt\u00f3rych nie ma co by\u0107 dumnym. S\u0105 braki w informacjach na planszy np. tabelki z ostateczn\u0105 punktacj\u0105, s\u0105 wygodne karty i pionki. Taki jako\u015bciowy miszmasz.<\/p>\n Dama z m\u0142oteczkiem<\/strong><\/p>\n Leonardo da Vinci<\/STRONG> charakteryzuje si\u0119 d\u0142u\u017cszym ni\u017c zwykle przygotowaniem do rozgrywki. Trzeba rozstawi\u0107 wszystkie elementy na planszy, odpowiednio (do\u015b\u0107 nietypowo) potasowa\u0107 tali\u0119 wynalazk\u00f3w i przede wszystkim podzieli\u0107 startowe elementy dla graczy. Przy tym ostatnim s\u0105 do wyboru dwa warianty: dla pocz\u0105tkuj\u0105cych i dla zaawansowanych. Moja rada jest taka, aby wariant dla nowicjuszy stosowa\u0107 tylko i wy\u0142\u0105cznie przy pierwszej styczno\u015bci z rozgrywk\u0105. Rozk\u0142ad dla zaawansowanych jest znacznie ciekawszy i gracz sam decyduje czy ma na pocz\u0105tku wi\u0119cej pracownik\u00f3w czy lepsze laboratorium, a mo\u017ce woli mie\u0107 wi\u0119kszy bud\u017cet lub liczniejsze surowce. Ma to \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek ze strategi\u0105 jak\u0105 przyjmie na ca\u0142\u0105 rozgrywk\u0119. Natomiast je\u017celi uczestnik wybierze wersje dla pocz\u0105tkuj\u0105cych i ustalone z g\u00f3ry startowe rozstawienie nie b\u0119dzie zgadza\u0142o si\u0119 z jego taktyk\u0105 w grze to b\u0119dzie mia\u0142 bardzo utrudniony pocz\u0105tek, a nawet spadnie mu powa\u017cnie szansa na zwyci\u0119stwo. Je\u017celi mo\u017cecie to korzystajcie z wersji dla zaawansowanych!<\/p>\n Czas wreszcie stan\u0105\u0107 na czele ekipy projektowej i rozpocz\u0105\u0107 tworzenie wynalazk\u00f3w. Ka\u017cdy z graczy otrzymuje laboratorium, wykwalifikowanego mistrza, pracownik\u00f3w, kilka surowc\u00f3w i pieni\u0119dzy. Celem zarobienie jest jak najwi\u0119kszej ilo\u015bci floren\u00f3w. Mamy na to dziewi\u0119\u0107 tur gry, czyli w zale\u017cno\u015bci od liczby graczy od godziny do dw\u00f3ch. <\/p>\n Wszystko rozpoczyna si\u0119 gdy w\u0142adca miasta umieszcza na planszy kilka zam\u00f3wie\u0144 na wynalazki. Gracze obserwuj\u0105c jakie s\u0105 wymagania (liczba tygodni oraz potrzebne surowce) i w tajemnicy przed innymi rozpoczynaj\u0105 prac\u0119 nad jedn\u0105 z machin. Odbywa si\u0119 to przez pod\u0142o\u017cenie pod laboratorium odpowiedniej liczby surowc\u00f3w. Prosty mechanizm, ale dobrze funkcjonuj\u0105cy. Uczestnicy musz\u0105 obserwowa\u0107 podczas rozgrywki swoich konkurent\u00f3w, a dok\u0142adnie surowce jakie zdobywaj\u0105 w sklepach, dzi\u0119ki czemu mog\u0105 pr\u00f3bowa\u0107 si\u0119 domy\u015bli\u0107 nad czym pracuje druga strona. Na szcz\u0119\u015bcie wszystkiego nie da si\u0119 zapami\u0119ta\u0107 i zawsze pojawia si\u0119 uczucie niepewno\u015bci.<\/p>\n Zam\u00f3wienie wybrane, trzeba zabra\u0107 si\u0119 za wysy\u0142anie ekipy do zada\u0144. Ka\u017cdy z graczy przemieszcza swoich pracownik\u00f3w i mistrza do odpowiednich miejsc na planszy lub do laboratorium. <\/p>\n P\u00f3l w mie\u015bcie, kt\u00f3re mo\u017cna odwiedzi\u0107 jest wiele:<\/p>\n Rada miejska, dodaj\u0105ca par\u0119 akcji specjalnych: zarobienie niewielkiej liczby pieni\u0119dzy, kupienie tanio surowca, przestawienie pracownika w inn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 miasta lub podejrzenie przysz\u0142ych wynalazk\u00f3w i ustawienie ich w odpowiedniej kolejno\u015bci. Po tych zabiegach w zale\u017cno\u015bci od tego ile w laboratorium pracuje os\u00f3b (pracownik\u00f3w, mistrz\u00f3w, mechanicznych ludzi) przesuwamy znacznik post\u0119pu prac nad wynalazkiem o odpowiedni\u0105 liczb\u0119 tygodni. Gdy nadejdzie d\u0142ugo oczekiwany moment zrealizowania zlecenia ka\u017cdy z graczy og\u0142asza o tym. Zarabia przy tym odpowiedni\u0105 liczb\u0119 florent\u00f3w, wy\u017csz\u0105 je\u017celi jest pierwszy, ni\u017csz\u0105 je\u017celi nie jest pierwszy. W przypadku gdy r\u00f3wnocze\u015bnie dwie ekipy stworzy\u0142y to samo dzie\u0142o musi nast\u0105pi\u0107 mi\u0119dzy nimi licytacja, kto otrzyma kart\u0119 wynalazku na w\u0142asno\u015b\u0107. A op\u0142aca si\u0119 je kolekcjonowa\u0107. Zbieraj\u0105c te same symbole na kartach, przy\u015bpieszamy wynajdywanie podobnych technologii. Wy\u0142apuj\u0105c wiele r\u00f3\u017cnych symboli dostaniemy na koniec gry spory zastrzyk punkt\u00f3w.<\/p>\n Po tym wszystkim pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe zlecenia do zrealizowania, a my w nowej turze mo\u017cemy si\u0119 ich podj\u0105\u0107 lub nie.<\/p>\n Obserwuj, dedukuj, podejmuj trafne decyzje <\/strong><\/p>\n Jak na eleganck\u0105 eurogr\u0119 przysta\u0142o nie ma jednej, jedynej drogi do zwyci\u0119stwa. Mo\u017cliwo\u015bci jest sporo, strategii mamy bez liku. Jedni gracze b\u0119d\u0105 nastawia\u0107 si\u0119 za ta\u0144sze wynalazki, kt\u00f3re mo\u017cna szybko budowa\u0107 i szybko zarabia\u0107 troszk\u0119 floren\u00f3w. Przy okazji kolekcjonowa\u0107 te\u017c r\u00f3\u017cne symbole kart, co na koniec gry da dodatkowy zastrzyk punktowy. Inni przyjm\u0105 odmienn\u0105 taktyk\u0119: przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 gry b\u0119d\u0105 rozwija\u0107 laboratorium, kupowa\u0107 mechanicznych ludzi, rekrutowa\u0107 wi\u0119cej pracownik\u00f3w, a dopiero p\u00f3\u017aniej skupi\u0105 si\u0119 na najd\u0142u\u017cszych wynalazkach, kt\u00f3re daj\u0105 najwi\u0119cej floren\u00f3w. A jak to zwykle bywa jeszcze inni b\u0119d\u0105 miesza\u0107 te rozwi\u0105zania. Co ciekawe rywalizacja potrafi trwa\u0107 mi\u0119dzy czo\u0142owymi graczami a\u017c do ostatniej tury, a zdobycie zwyci\u0119stwa to cz\u0119sto przewaga tylko kilku punkt\u00f3w.<\/p>\n Jedyne niebezpiecze\u0144stwo jakie widz\u0119 to trend w szybkim zdobywaniu pracownik\u00f3w. Je\u017celi b\u0119dziemy grali ci\u0105gle w tym samym sk\u0142adzie graczy to szybko zauwa\u017c\u0105 oni, \u017ce jedn\u0105 z najlepszych decyzji jest na pocz\u0105tku odwiedzanie akademii. Wi\u0119ksza liczba pracownik\u00f3w przek\u0142ada si\u0119 bowiem na szybsze odkrywanie oraz zwi\u0119kszenie szansy zdobycia przewagi w danych miejscach. Mo\u017ce sprowadzi\u0107 si\u0119 do tego, \u017ce trzecia czy czwarta z kolei rozgrywka, w tym samym sk\u0142adzie, zacznie mie\u0107 bardzo podobny przebieg na pocz\u0105tku.<\/p>\n Dzie\u0142o daVinci games bardziej stawia na intuicyjne podej\u015bcie do rozgrywki ni\u017c matematyczne przemy\u015blenia nad ka\u017cdym ruchem. Oczywi\u015bcie warto obserwowa\u0107 ile laboratori\u00f3w przeciwnik ma zaj\u0119tych, jakie bierze surowce czy iloma pracownikami dysponuje, ale nie liczy\u0107, \u017ce zbudujemy jak\u0105\u015b sensown\u0105 strategi\u0119 na dwie, trzy tury w prz\u00f3d. Nie ma na to szans. Dysponujemy zbyt ma\u0142ymi danymi, a cz\u0119ste zmiany sytuacji na planszy i wywo\u0142ane z nimi konsekwencje potrafi\u0105 by\u0107 zbyt du\u017ce, \u017ceby mo\u017cna by\u0142o je \u0142atwo ogarn\u0105\u0107. St\u0105d je\u017celi osoba zaczyna niepotrzebnie duma\u0107 nad ka\u017cdym ruchem to wiele z tego nie osi\u0105ga, a tylko niepotrzebnie przed\u0142u\u017ca rozgrywk\u0119. <\/p>\n Leonardo da Vinci<\/STRONG> przeznaczony jest od dw\u00f3ch do pi\u0119ciu os\u00f3b. Przetestowa\u0142em go w ka\u017cdej konfiguracji i wyci\u0105gn\u0105\u0142em z rozegranych partii nast\u0119puj\u0105ce wnioski. Zdecydowanie najlepsza, najbardziej intensywna oraz za\u017carta rywalizacja wyst\u0119puje przy czterech i pi\u0119ciu graczach. Przy takim sk\u0142adzie Leonardo da Vinci<\/STRONG> pokazuje swoje wszystkie mo\u017cliwo\u015bci, a my mo\u017cemy w pe\u0142ni cieszy\u0107 si\u0119 atrakcjami rozgrywki. Jedyn\u0105 wad\u0105 niestety du\u017cej liczby uczestnik\u00f3w jest spowolnienie tempa gry, szczeg\u00f3lnie gdy bawi\u0105 si\u0119 przy niej ludzie lubi\u0105cy d\u0142u\u017cej pomy\u015ble\u0107. Z tego powodu do\u015b\u0107 dobrze sprawdza si\u0119 te\u017c potyczka dwuosobowa. Mo\u017ce nie ma takich emocji i walk, za to jest niezwyk\u0142a szybko\u015b\u0107 i dynamizm podczas rozgrywki. Wychodzi na to, \u017ce trzyosobowy tryb jest najs\u0142abszy i istotnie tak jest. Nie ma takiej walki jak przy czterech oraz pi\u0119ciu, a jednocze\u015bnie drastycznie zwalnia rozgrywka w por\u00f3wnaniu do tej przy dw\u00f3ch osobach.<\/p>\n
\nWarsztat, kt\u00f3ry umo\u017cliwia ulepszenie istniej\u0105cego laboratorium, dokupienie drugiej pracowni lub stworzenie mechanicznego cz\u0142owieka przy\u015bpieszaj\u0105cego proces tworzenia machiny.
\nAkademia, w kt\u00f3rej mo\u017cemy naby\u0107 nowych pracownik\u00f3w.
\nSklepy, w kt\u00f3rych ka\u017cdy oferuje inny surowiec.
\nTutaj znowu pojawia si\u0119 ciekawy mechanizm. Jak przysta\u0142o na w\u0142oskich projektant\u00f3w mamy kolejny eksperyment z mechanizmami rozgrywki. Mianowicie na podstawie liczby i typu pionk\u00f3w oblicza si\u0119 ranking w danym miejscu. Osoba, kt\u00f3ra jest pierwsza ma prawo wykona\u0107 dan\u0105 akcje za darmo, kolejny uczestnik musi zap\u0142aci\u0107 ju\u017c dwa floreny lub spasowa\u0107. Je\u017celi jednak zap\u0142aci to nast\u0119pny musi wyda\u0107 a\u017c trzy floreny itd. Generalnie sprowadza si\u0119 to do sympatycznego po\u0142\u0105czenia zdobywania przewag a la El Grande z systemem wyst\u0119puj\u0105cym przy pasowaniu graczy w Caylusie (gdy koszt zaj\u0119cia budynku wzrasta). Funkcjonuje to do\u015b\u0107 dobrze i zmusza uczestnik\u00f3w do sprawnego rozstawienia swoich pracownik\u00f3w, aby zdoby\u0107 jak najwi\u0119cej korzystnych dla siebie akcji, a jednocze\u015bnie jak najmniej przy tym zap\u0142aci\u0107. Pami\u0119tajmy ka\u017cdy floren to jednocze\u015bnie jeden punkt zwyci\u0119stwa. Z drugiej strony nawet jak nie uda nam si\u0119 wygra\u0107 przewagi w danym miejscu to nie jeste\u015bmy na straconej pozycji. Zawsze mo\u017cemy wykona\u0107 jak\u0105\u015b akcj\u0119, tylko musimy zap\u0142aci\u0107 za ni\u0105 wy\u017cszy koszt.<\/p>\n