– To co m\u00f3wisz jest niegodziwe, Cesarze.
\n– Sp\u00f3jrzmy prawdzie w oczy, moja kr\u00f3lowo. Nar\u00f3d egipski schodzi na psy! Nadajecie si\u0119 tylko do tego, by by\u0107 p\u00f3\u0142niewolnikami Rzymu.
\n– M\u00f3j nar\u00f3d wzni\u00f3s\u0142 Piramidy! Latarni\u0119 morsk\u0105 w Faros! \u015awi\u0105tynie! Obeliski!
\n– To by\u0142o dawno! Teraz potraficie tylko czeka\u0107 na wylewy Nilu…
\n– DOSY\u0106! Udowodni\u0119 ci Cesarze, \u017ce Egipt wci\u0105\u017c ro\u015bnie w si\u0142\u0119, a jego lud jest genialny! Ka\u017c\u0119 zbudowa\u0107 dla ciebie w ci\u0105gu trzech miesi\u0119cy tu, w Aleksandrii, wspania\u0142y pa\u0142ac!
\n– Kr\u00f3lowo, je\u015bli tego dokonasz, przyznam, \u017ce si\u0119 myli\u0142em i uznam, \u017ce tw\u00f3j nar\u00f3d jest wci\u0105\u017c wielkim narodem…ale bardzo w to w\u0105tpi\u0119.<\/p>\n
“Asteriks i Kleopatra” R. Go\u015bcinny, A. Uderzo<\/p>\n
W\u0142a\u015bnie na tej historii musieli wzorowa\u0107 si\u0119 Bruno Cathala i Ludovic Maublanc tworz\u0105c najnowsz\u0105 produkcj\u0119 Days of Wonder pod tytu\u0142em Cleopatra and the Society of Architects<\/STRONG>. Jest to tym bardziej pewne, poniewa\u017c Asteriks jest najs\u0142ynniejszym rysunkowym bohaterem francuskim, a obaj autorzy to rodowici Francuzi. Tu nie mo\u017ce by\u0107 przypadku. <\/p>\n Obu tw\u00f3rc\u00f3w znamy ju\u017c z kilku produkcji. Bruno Cathala to autor takich tytu\u0142\u00f3w jak Shadows over Camelot czy Boomtown, a Ludovic Maublanc stworzy\u0142 lekkie Ca$h’n Gun$. Najnowsza produkcja tego duetu przenosi nas do staro\u017cytnego Egiptu. Wcielamy si\u0119 w role architekt\u00f3w pracuj\u0105cych dla Kleopatry. Naszym zadaniem jest zbudowa\u0107 pa\u0142ac dla Jej Wysoko\u015bci, przy okazji pomna\u017caj\u0105c sw\u00f3j maj\u0105tek ile si\u0119 tylko da. <\/p>\n Wygl\u0105d<\/strong><\/p>\n Z Days of Wonder sprawa jest prosta. Gdy w pobli\u017cu obeznanych os\u00f3b pojawia si\u0119 nowa produkcja tej firmy, zaczyna wzrasta\u0107 poziom adrenaliny, a zmniejsza si\u0119 poziom kultury osobistej. Rozpoczyna si\u0119 przepychanie, poganianie, negocjowanie kto pierwszy otworzy pude\u0142ko, kto obejrzy najpierw karty, kto roz\u0142o\u017cy plansz\u0119. W tym momencie zanika familijny charakter gry, a pojawia si\u0119 brutalno\u015b\u0107, agresja i dzika rywalizacja. Kto pierwszy dobierze si\u0119 do kolejnej pi\u0119knie wydanej gry.<\/p>\n Cleopatra and the Society of Architects<\/STRONG> nie jest wyj\u0105tkiem, a wr\u0119cz pog\u0142\u0119bia to zjawisko. Ju\u017c ci\u0119\u017car ca\u0142o\u015bci sugeruje, \u017ce wykonawcy element\u00f3w do gier musieli siedzie\u0107 po godzinach.<\/p>\n Po otwarciu pude\u0142ka pierwsze co rzuca nam si\u0119 w oczy to instrukcja. Standardowo wykonana jak na gry tego wydawnictwa. Czyli pozostaje pisa\u0107 w samych superlatywach. Kolorowa, pe\u0142na rysunk\u00f3w, przyk\u0142ad\u00f3w, \u015bwietna pod wzgl\u0119dem merytorycznym i wizualnym. Do tego mamy jeszcze przeznaczone dla graczy dwustronne pomoce, zawieraj\u0105ce spis najwa\u017cniejszych regu\u0142. Bardzo przydaj\u0105 si\u0119 podczas rozgrywki.<\/p>\n Pod instrukcj\u0105 znajduj\u0105 si\u0119 dwie plansze. Pierwsza symbolizuj\u0105ca wej\u015bcie do pa\u0142acu, druga przedstawiaj\u0105ca jego wn\u0119trze. Stawiamy je ko\u0142o siebie przed rozgrywk\u0105 i korzystamy z jednej cz\u0119\u015bci pude\u0142ka, aby zasymulowa\u0107 dwupoziomowy wygl\u0105d budynku. <\/p>\n Dalej znajduje si\u0119 najwa\u017cniejszy element pude\u0142ka – mn\u00f3stwo plastikowych element\u00f3w. Ka\u017cdy z nich to jaka\u015b cz\u0119\u015b\u0107 pa\u0142acu, a wi\u0119c mamy sfinksy, obeliski, tron, mozaiki, kolumny i ramy drzwi. Wszystko starannie umieszczone w przegr\u00f3dkach, tworz\u0105c tzw. kamienio\u0142om. Jako\u015b\u0107 tych element\u00f3w nie jest mo\u017ce najwy\u017csza (aby za bardzo nie zwi\u0119kszy\u0142 si\u0119 koszt produkcji), niemniej rozstawione na planszy robi\u0105 \u015bwietne wra\u017cenie.<\/p>\n Oczywi\u015bcie innych element\u00f3w mamy jeszcze ca\u0142e mn\u00f3stwo. S\u0105 talenty czyli \u015brodek p\u0142atniczy u\u017cywany w czasie rozgrywki, s\u0105 \u017cetony korupcji, s\u0105 p\u0142ytki reprezentuj\u0105ce kupc\u00f3w rzecznych, plastikowe figurki Kleopatry oraz Anubis\u00f3w, specjalne kostki, piramidki do ukrywania aktualnego stanu korupcji i talia kart. Uff. Naprawd\u0119 sporo. Wszystko utrzymane w klimacie staro\u017cytnego Egiptu. Wyst\u0119puj\u0105 charakterystycznie dla tego okresu stylizowane znaki i hieroglify. Ilustracje na kartach narysowane s\u0105 przez profesjonalist\u0119 i r\u00f3wnie\u017c robi\u0105 du\u017ce wra\u017cenie.<\/p>\n Ca\u0142o\u015b\u0107 prezentuje si\u0119 na pierwszy rzut oka po prostu osza\u0142amiaj\u0105co. Bogactwo do\u0142\u0105czonych element\u00f3w jest pora\u017caj\u0105ca i ma\u0142o kt\u00f3ra gra mo\u017ce pochwali\u0107 si\u0119 takim przepychem. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce Cleopatra and the Society of Architects<\/STRONG> to przerost formy nad tre\u015bci\u0105. Do tre\u015bci jeszcze dojdziemy, ale forma jest nadzwyczajna. Prawie ka\u017cda osoba, kt\u00f3ra b\u0119dzie przechodzi\u0107 obok i zobaczy ten tytu\u0142 podczas rozgrywki zatrzyma si\u0119, podejdzie i przyjrzy si\u0119 z zaciekawieniem. To trzeba wyra\u017anie zaznaczy\u0107. Wizualnie ca\u0142o\u015b\u0107 robi wielkie wra\u017cenie.<\/p>\n Mechanika<\/strong><\/p>\n Zasady Cleopatra and the Society of Architects<\/STRONG> s\u0105 bardzo proste, a gra ma charakter familijny, tak wi\u0119c dowolne osoby w wieku powy\u017cej 10 lat powinny dobrze si\u0119 bawi\u0107. Celem gry, jak wspomina\u0142em, jest uzyskanie jak najwi\u0119kszych zysk\u00f3w przy budowie pa\u0142acu dla Kleopatry. W czasie stawiania konstrukcji b\u0119dziemy mogli korzysta\u0107 z legalnych lub mniej legalnych \u015brodk\u00f3w. Niemoralne sposoby pozwalaj\u0105 przy\u015bpieszy\u0107 nasze prace, ale te\u017c dostarczaj\u0105 amulet\u00f3w korupcji. Na koniec gry osoba o najwy\u017cszym wska\u017aniku skorumpowania wpada do krokodyli i odpada z walki o zwyci\u0119stwo. Dopiero z pozosta\u0142ych graczy wybierani s\u0105 kandydaci do wygranej. Ca\u0142o\u015b\u0107 rozgrywki powinna zaj\u0105\u0107 uczestnikom oko\u0142o godziny. <\/p>\n W ka\u017cdej turze gracz musi wybra\u0107 jedn\u0105 z dw\u00f3ch akcji. Albo wybiera si\u0119 na zakupy na targowisko, albo idzie do kamienio\u0142om\u00f3w i stawia kolejny element pa\u0142acu Kleopatry. Decyduj\u0105c si\u0119 na pierwsze rozwi\u0105zanie uczestnik bierze jeden z trzech zestaw\u00f3w kart. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich jest odkryta, cz\u0119\u015b\u0107 zakryta. Si\u0119ga po ten stosik, kt\u00f3ry mu najbardziej odpowiada. Karty reprezentuj\u0105 przede wszystkim surowce potrzebne do stawiania poszczeg\u00f3lnych fragment\u00f3w pa\u0142acu. Ale nie tylko. Niekt\u00f3re z nich to postacie, kt\u00f3re mo\u017cna wykorzysta\u0107 do r\u00f3\u017cnych cel\u00f3w. Na przyk\u0142ad, aby dokona\u0107 pr\u00f3by wyci\u0105gni\u0119cia od innych graczy jaki\u015b zasob\u00f3w albo przejrze\u0107 stos kart odrzuconych i wybra\u0107 sobie kt\u00f3r\u0105kolwiek. <\/p>\n Po tym wszystkim odbudowujemy targowisko przez dodanie do ka\u017cdego zestawu po jednej karcie. Wa\u017cne jest, aby po zakupach gracz mia\u0142 co najwy\u017cej dziesi\u0119\u0107 kart. Za nadwy\u017ck\u0119 b\u0119dzie ukarany amuletami korupcji. <\/p>\n Druga akcja jak\u0105 mo\u017cemy wykona\u0107 to wyprawa do kamienio\u0142omu. Tutaj przybywamy gdy mamy ju\u017c odpowiedni\u0105 liczb\u0119 surowc\u00f3w. Wybieramy na pocz\u0105tku fragment pa\u0142acu jaki chcemy doda\u0107 do powstaj\u0105cej konstrukcji. <\/p>\n Ka\u017cdy element r\u00f3\u017cni si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 ilo\u015bci\u0105 i typem surowc\u00f3w jakie wymaga. Wydajemy nasze zasoby, do\u0142\u0105czamy now\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 konstrukcji i otrzymujemy zarobek. Liczba uzyskanych talent\u00f3w zale\u017cy od r\u00f3\u017cnych czynnik\u00f3w. Po pierwsze jak\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 pa\u0142acu zbudowali\u015bmy. Po drugie ile naraz element\u00f3w postawili\u015bmy (wi\u0119ksza ilo\u015b\u0107 jest odpowiednio premiowana). Wreszcie niekt\u00f3ry fragmenty daj\u0105 dodatkowe pieni\u0105dze je\u017celi \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 bezpo\u015brednio z okre\u015blonym elementem. <\/p>\n Na koniec wyprawy do kamienio\u0142om\u00f3w rzucamy specjalnymi kostkami. Niby jest to zwyk\u0142a sz\u00f3stka, ale tylko na jednym oczku ma symbol Ankh. Je\u017celi wypadnie w\u0142a\u015bnie ten znak to odk\u0142ada si\u0119 t\u0105 kostk\u0119 na o\u0142tarz Wielkiego Kap\u0142ana i w kolejnych turach rzuca si\u0119 mniejsz\u0105 liczb\u0105 kostek. Je\u017celi w kt\u00f3rym\u015b momencie na o\u0142tarzu b\u0119dzie pi\u0119\u0107 znak\u00f3w Ankh to odbywa si\u0119 sk\u0142adanie ofiary Wielkiemu Kap\u0142anowi. Ka\u017cdy z graczy przeznacza na to dan\u0105 sum\u0119 talent\u00f3w. Ten, kt\u00f3ry ofiaruje najwi\u0119cej b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 odrzuci\u0107 trzy amulety korupcji. Pozostali za sk\u0105pstwo zostan\u0105 ukarani dodaniem \u017ceton\u00f3w korupcji.<\/p>\n Innym sposobem na pozbywanie si\u0119 powy\u017cszych znak\u00f3w przest\u0119pstwa jest korzystanie z mozaiki. Jest to jedna z cz\u0119\u015bci pa\u0142acu. Je\u017celi postawimy j\u0105 tak, \u017ce pozostawiona wolna przestrze\u0144 nie pozwala na do\u0142\u0105czenie \u017cadnej innej ju\u017c mozaiki, to mo\u017cemy zbudowa\u0107 w tym miejscu Sanktuarium. Sprowadza si\u0119 to do postawienia tam jednej ze swoich figurek Anubisa. Na ko\u0144cu gry w tym miejscu b\u0119dziemy mogli wy\u0142o\u017cy\u0107 amulety korupcji i tym samym zmniejszy\u0107 sobie ich ostateczn\u0105 liczb\u0119. <\/p>\n Spostrze\u017cenia<\/strong><\/p>\n Generalnie sam pomys\u0142 w Cleopatra and the Society of Architects<\/STRONG> jest do\u015b\u0107 ciekawy. Szczeg\u00f3lnie na pochwa\u0142\u0119 zas\u0142uguje system zdobywania amulet\u00f3w korupcji i wrzucania najbardziej przest\u0119pczego gracza do krokodyli. Tak, wi\u0119c potencja\u0142 by\u0142. Niestety zosta\u0142 on zmarnowany na skutek wprowadzonej mechaniki. Jest ona do\u015b\u0107 prymitywna i nie urzeka. Na par\u0119 s\u0142\u00f3w krytyki zas\u0142uguj\u0105 sobie te\u017c karty postaci. S\u0105 one kosztowne, bo ich zagranie wymaga dodania sobie amulet\u00f3w korupcji, a nie daj\u0105 zbyt atrakcyjnych bonus\u00f3w. Wydaje si\u0119, \u017ce zosta\u0142y opracowane w zbytnim po\u015bpiechu i bez odpowiedniego przemy\u015blenia. Szczeg\u00f3lnie bezu\u017cyteczna wydaje si\u0119 karta Eunucha. <\/p>\n Co by jednak nie m\u00f3wi\u0107 gra nie jest z\u0142a. Bardzo dobrze wpasowuje si\u0119 w rozgrywk\u0119 familijn\u0105, gdy gramy z dzie\u0107mi, lud\u017ami zupe\u0142nie niedo\u015bwiadczonymi w grach planszowych, gdzie dobrze ma si\u0119 bawi\u0107 ca\u0142a rodzina, od dziadk\u00f3w po najm\u0142odszych. Wtedy tytu\u0142 spisuje si\u0119 bardzo dobrze. <\/p>\n W grze nie mo\u017cna budowa\u0107 dalekosi\u0119\u017cnych strategii. Nie jeste\u015bmy w stanie przewidzie\u0107 co nam przyjdzie i co planuj\u0105 zrobi\u0107 przeciwnicy. G\u0142\u00f3wnie kombinujemy kr\u00f3tkodystansowo, na jedn\u0105, dwie tury w prz\u00f3d. Jako, \u017ce celem jest zdobywanie talent\u00f3w nie obejdzie si\u0119 bez wykorzystywania nielegalnych metod budowy pa\u0142acu. Przy\u015bpieszaj\u0105 nam one nasze ruchy i pozwalaj\u0105 rywalizowa\u0107 z reszt\u0105 uczestnik\u00f3w. St\u0105d niezwykle wa\u017cne jest pozbywanie si\u0119 nadmiaru korupcji przez budowanie Sanktuari\u00f3w albo sk\u0142adanie ofiary Wielkiemu Kap\u0142anowi. Cz\u0119sto podczas moich rozgrywek zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce gracz potencjalnie przegrany (bardzo du\u017co amulet\u00f3w) rzutem na ta\u015bm\u0119 budowa\u0142 Sanktuarium i potrafi\u0142 unikn\u0105\u0107 wrzucenia do krokodyli.<\/p>\n Pocz\u0105tkowo rozgrywka przebiega falami. Wszyscy gracze zbieraj\u0105 surowce, wszyscy gracze buduj\u0105 fragment pa\u0142acu i zn\u00f3w wszyscy gracze zbieraj\u0105 surowce. Ale w pewnym momencie ten system rozsynchronizuje si\u0119 i tury tak si\u0119 ju\u017c nie powtarzaj\u0105. <\/p>\n W Cleopatra and the Society of Architects<\/STRONG> wyst\u0119puje do\u015b\u0107 du\u017cy element losowy. Targowisko zawiera raz karty odkryte, raz zakryte. Mamy niewielki wp\u0142yw na to jak budowane s\u0105 zestawy kart. A i tak szybko ciekawy stos zostanie zabrany nam z przed nosa przez konkurent\u00f3w.<\/p>\n Gra si\u0119 s\u0142abo skaluje. Najlepsza jest dla pi\u0119ciu i czterech os\u00f3b. Du\u017co traci na jako\u015bci w trybie dla trzech graczy. Na oficjalnej stronie Cleopatra and the Society of Architects<\/STRONG> jest jeszcze wariant dla dw\u00f3ch<\/a>. Ale podobnie jak i dla trzech gra du\u017co traci.<\/p>\n Podsumowanie<\/strong><\/p>\n Stron\u0119 wizualn\u0105 na pewno nale\u017cy zaliczy\u0107 do najwi\u0119kszych aut\u00f3w Cleopatra and the Society of Architects<\/STRONG>. Rozstawione obeliski, sfinksy czy tron robi\u0105 du\u017ce wra\u017cenie i wzbudzaj\u0105 zainteresowanie. Troch\u0119 gorzej z sam\u0105 jako\u015bci\u0105 rozgrywki. Trzyma poziom, ale nie rzuca na kolana. Na szcz\u0119\u015bcie tury graczy s\u0105 bardzo dynamiczne, nie ma niepotrzebnych przestoj\u00f3w i sama partia nie jest nu\u017c\u0105ca.<\/p>\n