Mezopotamia zwana jest powszechnie pierwsz\u0105 cywilizacj\u0105. Na tytu\u0142 cywilizacji trzeba sobie jednak zas\u0142u\u017cy\u0107. Historycy nie daj\u0105 jej ot tak sobie. Trzeba wyr\u00f3\u017cnia\u0107 si\u0119 zorganizowanym o\u015brodkiem miejskim, monumentalnymi budynkami sakralnymi, pismem czy handlem. Spe\u0142niasz to? Ok – jeste\u015b cywilizacj\u0105. Nie spe\u0142niasz? Jeste\u015b band\u0105 dzikus\u00f3w. Nie ma co si\u0119 rozdrabnia\u0107.<\/p>\n
Plansz\u00f3wka, kt\u00f3rej akcja dzieje si\u0119 na terenach mi\u0119dzy Eufratem i Tygrysem nie jest niczym oryginalnym. Wr\u0119cz przeciwnie. Jest to temat do\u015b\u0107 powszechny jak pingwiny, piraci i poci\u0105gi. Cho\u0107by wspominaj\u0105c jedn\u0105 z najlepszych gier Reinera Knizii – Euphrates & Tigris. Temat pierwszej cywilizacji w grach wraca wi\u0119c jak bumerang. Tym razem bro\u0144 aborygen\u00f3w wr\u00f3ci\u0142a do nas w roku 2005. Wtedy w\u0142a\u015bnie wydawnictwo Phalanx Games wyda\u0142o na \u015bwiat Mesopotami\u0119<\/STRONG>. I zn\u00f3w jej stworzeniem zajmowa\u0142a si\u0119 nie byle jaka persona, lecz sam Klaus-J\u00fcrgen Wrede, autor s\u0142ynnego na ca\u0142y \u015bwiat Carcassonne.<\/p>\n W grze ka\u017cdy z uczestnik\u00f3w bierze na siebie odpowiedzialno\u015b\u0107 za kontrolowanie kilku plemion. Poprzez zdobywanie surowc\u00f3w, budowanie chat, zak\u0142adanie \u015bwi\u0119tych miejsc i rozbudow\u0119 wielkiej \u015bwi\u0105tyni zbli\u017camy si\u0119 do najwa\u017cniejszego – z\u0142o\u017cenia czterech ofiar. Ten kto zrobi to jako pierwszy zdob\u0119dzie bezcenne b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo boga Marduka.<\/p>\n Babilo\u0144ski luksus, sumeryjski smak<\/strong><\/p>\n Kto mia\u0142 w r\u0119kach pozycje wydawnictwa Phalanx Games, ten nie powinien by\u0107 zdziwiony. Eleganckie, pi\u0119kne wydanie – ale w wyj\u0105tkowy spos\u00f3b. Produkcje Days of Wonder te\u017c przecie\u017c s\u0105 \u015bliczne, niemniej tam mamy do czynienia z erupcj\u0105 barw, familijn\u0105 grafik\u0105. Takie pi\u0119kno dla wszystkich. Phalanx Games to co\u015b innego. Gry dla koneser\u00f3w, dla klasy wy\u017cszej. Ch\u0142odne, luksusowe, presti\u017cowe. Days of Wonder to Ferrari, Phalanx Games to Jaguar.<\/p>\n Mesopotamia<\/STRONG> podtrzymuje ten trend. Od starannej ilustracji na pude\u0142ku, kt\u00f3ra b\u0119dzie cieszy\u0107 oko stoj\u0105c na p\u00f3\u0142ce, poprzez wn\u0119trze, w kt\u00f3rym skrupulatnie dobrano ka\u017cdy otw\u00f3r na elementy, dzi\u0119ki czemu wszystko ma swoje jednoznaczne miejsce. Precyzja bardziej oczekiwana od Szwajcar\u00f3w ni\u017c od Holendr\u00f3w.<\/p>\n Dalej mamy jeszcze lepiej. Instrukcja napisana wyra\u017an\u0105 czcionk\u0105, okraszona licznymi rysunkami. Zasady pomimo, \u017ce umieszczone s\u0105 na 6 du\u017cych stronach nie s\u0105 skomplikowane. D\u0142ugo\u015b\u0107 tekstu zwi\u0105zana jest bardziej z \u0142opatologicznym przedstawieniem zagadnie\u0144 ni\u017c sam\u0105 ilo\u015bci\u0105 regu\u0142. <\/p>\n Na szczeg\u00f3n\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 jeszcze dwa elementy. Po pierwsze surowce. W zwyk\u0142ej typowej grze dostaliby\u015bmy dwa rodzaje klock\u00f3w. Ten br\u0105zowy to wyobra\u017a sobie, \u017ce jest to drewno, ten bia\u0142y – nie zapomnij! – to jest kamie\u0144. Tutaj nie ma tego problemu, bowiem drewno to faktycznie malutkie listwy drewna, a kamie\u0144 reprezentowany jest przez prawdziwe, twarde kamyczki. \u015awietna sprawa. Pierwszy raz z czym\u015b takim si\u0119 spotykam. Po drugie oryginalny system zaczep\u00f3w na p\u0142ytkach tworz\u0105cych plansz\u0119. Powszechnie w grach mamy jakie\u015b pola heksagonalne lub prostok\u0105tne, kt\u00f3re k\u0142adzie si\u0119 obok siebie. Tutaj na zasadzie puzzli plansza \u0142\u0105czy si\u0119 ze sob\u0105 w stabiln\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, dzi\u0119ki czemu utrudnione jest przypadkowe zdemolowanie jej przez nieuwa\u017cnego uczestnika. <\/p>\n Do tego wszystkiego dochodz\u0105 jeszcze karty wydarze\u0144, najr\u00f3\u017cniejsze drewniane elementy (reprezentuj\u0105ce chaty czy plemiona), \u017cetony \u015bwi\u0119tych miejsc oraz ofiar, tory punkt\u00f3w Many dla ka\u017cdego gracza i figurka wielkiej \u015bwi\u0105tyni.<\/p>\n Reasumuj\u0105c – bomba. Elegancja, dobry smak, typowe elementy plansz\u00f3wek stworzone w nowatorski spos\u00f3b.<\/p>\n Kodeks Hammurabiego, czyli mechanika<\/strong><\/p>\n Rozgrywka rozpoczyna si\u0119 od zbudowania niewielkiej planszy, rozmieszczenia chat i wystawienia naszych plemion. W czasie gry b\u0119dziemy mogli powi\u0119ksza\u0107 teren dzia\u0142a\u0144 przez wysy\u0142anie w\u0142asnych ludzi na wyprawy odkrywcze i dodawanie nowych kafelk\u00f3w. <\/p>\n Ka\u017cdy gracz w swojej turze dostaje punkty ruchu, kt\u00f3re mo\u017ce dowolnie rozdzieli\u0107 na swoje plemiona. Dzi\u0119ki nim porusza si\u0119 po krainie, zbiera surowce, napada na inne plemiona i kradnie im noszone przez nich kamienie lub drewno. Uczestnik mo\u017ce te\u017c rozbudowywa\u0107 \u015bwi\u0105tynie co daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 powi\u0119kszania maksymalnego poziomu tzw. Many. Mana w Mesopotamii<\/STRONG> to nic innego jak stan wiary naszych ludzi w boga Marduka.<\/p>\n Po tych czynno\u015bciach gracz mo\u017ce wykona\u0107 jedn\u0105 z czterech akcji. Po pierwsze zwi\u0119kszy\u0107 swoj\u0105 populacj\u0119 za pomoc\u0105 procesu rozmna\u017cania, po drugie zbudowa\u0107 chat\u0119 korzystaj\u0105c z drewna, po trzecie postawi\u0107 \u015bwi\u0119te miejsce przy u\u017cyciu kamienia i po czwarte si\u0119gn\u0105\u0107 po now\u0105 kart\u0119 wydarze\u0144. Warto doda\u0107, \u017ce cho\u0107 mo\u017cemy wybra\u0107 tylko jeden typ akcji to jeste\u015bmy w stanie go wielokrotnie zduplikowa\u0107 (z wyj\u0105tkiem brania karty). Czyli na przyk\u0142ad je\u017celi decydujemy si\u0119 na budow\u0119 domu i mamy do dyspozycji odpowiedni\u0105 liczb\u0119 robotnik\u00f3w oraz drewna to mo\u017cemy postawi\u0107 kilka chat naraz. Na koniec tury sprawdzamy jeszcze ilu naszych ludzi mie\u015bci si\u0119 na terenie \u015bwi\u0119tych miejsc i modli, co przek\u0142ada si\u0119 na wzrost punkt\u00f3w Many. <\/p>\n Celem gry oczywi\u015bcie jest z\u0142o\u017cenie czterech ofiar. Dary pojawiaj\u0105 si\u0119 na planszy w momencie postawienia nowej chaty. Ka\u017cdy podarunek dla boga r\u00f3\u017cni si\u0119 punktami Many jaka jest wymagana, aby z\u0142o\u017cy\u0107 go w \u015bwi\u0105tyni. Gdy mamy odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 wiary wysy\u0142amy jedno z naszych plemion z ofiar\u0105 na g\u0142owie. Wtedy punkty Many zmniejszaj\u0105 si\u0119, a plemi\u0119 po\u015bwi\u0119ca si\u0119 w imi\u0119 bog\u00f3w i zostaje usuni\u0119te z planszy. A my jeste\u015bmy bli\u017cej zwyci\u0119stwa.<\/p>\n Tak og\u00f3lnie wygl\u0105da rozgrywka. <\/p>\n Z \u017cycia staro\u017cytnych Semit\u00f3w, czyli spostrze\u017cenia<\/strong><\/p>\n W Mesopotamii<\/STRONG> niezwykle wa\u017cne jest optymalizowanie swoich ruch\u00f3w. Bieganie bez celu po planszy, tracenie swoich tur na bezwarto\u015bciowe czynno\u015bci bezpo\u015brednio przek\u0142ada si\u0119 na oddalanie od wygranej. Cz\u0119sto r\u00f3\u017cnice w drodze do zwyci\u0119stwa mi\u0119dzy graczami s\u0105 bardzo niewielkie, subtelne. Je\u017celi prze\u015bpimy nasz\u0105 szans\u0119 to przeciwnik wygra z nami o w\u0142os. Dostarcza to jednocze\u015bnie du\u017co emocji i rywalizacja trwa do ostatniej minuty rozgrywki.<\/p>\n Jak gra\u0107, \u017ceby wygra\u0107? Zauwa\u017cy\u0142em kilka element\u00f3w, na kt\u00f3re warto zwraca\u0107 uwag\u0119. Stara\u0107 si\u0119 budowa\u0107 chaty do\u015b\u0107 blisko g\u0142\u00f3wnej \u015bwi\u0105tyni, tak, aby noszenie ofiar nie marnowa\u0142o naszych punkt\u00f3w ruchu. Wykorzystywa\u0107 zasad\u0119 wielokrotnego wykonywanie tej samej akcji. Czyli w jednej turze zebra\u0107 na przyk\u0142ad dwa zestawy potrzebne do rozmna\u017canie i w ci\u0105gu jednej tury zdoby\u0107 dw\u00f3ch nowych obywateli. Podobnie robi\u0107 z budowaniem chat i \u015bwi\u0119tych miejsc. Szybko wy\u0142apywa\u0107 kamie\u0144 i rozbudowywa\u0107 \u015bwi\u0105tynie, aby zwi\u0119ksza\u0107 limit punkt\u00f3w Many. Kamie\u0144 jest cz\u0119sto surowcem, kt\u00f3rego ci\u0105gle brakuje i jest w cenie. Nie zostawiajmy go innym. Nie marnujmy punkt\u00f3w Many. Starajmy si\u0119 unika\u0107 sytuacji, \u017ce dostajemy nowe punkty, ale nie mo\u017cemy ich doda\u0107, bo limit ju\u017c zosta\u0142 osi\u0105gni\u0119ty. Je\u017celi mamy do wyboru akcje, kt\u00f3rej zysku nie jeste\u015bmy pewni albo wzi\u0119cie karty – bierzmy kart\u0119. S\u0105 fajne i przydatne. Je\u017celi nasze plemi\u0119 ma wolne r\u0119ce (a lepiej powiedzie\u0107 g\u0142ow\u0119), a mamy jaki\u015b surowiec w bezpo\u015bredniej odleg\u0142o\u015bci to bierzmy go. Nic to nas nie kosztuje, a zawsze mo\u017cemy go zabra\u0107 innym i przeszkodzi\u0107 im w ich planach. Nie b\u00f3jmy si\u0119 korzystania z obcych \u015bwi\u0119tych miejsc, szczeg\u00f3lnie jak mamy wolnych obywateli do pracy. Je\u017celi si\u0119 da nie marnujmy punkt\u00f3w ruchu na odkrywanie nowych terytori\u00f3w, inni zrobi\u0105 to za nas. Tyle je\u017celi chodzi o dobre rady.<\/p>\n Mesopotamia<\/STRONG> zdaje test ze skalowalno\u015bci. Przeznaczona jest od dw\u00f3ch do czterech os\u00f3b i nie ma wad w \u017cadnej z konfiguracji, s\u0105 tylko inaczej rozmieszczone akcenty. W dw\u00f3ch wa\u017cny jest po prostu KA\u017bDY, bez wyj\u0105tku, ruch. Czasami przeradza si\u0119 to w parti\u0119 szach\u00f3w, jeden, dwa b\u0142\u0119dy i wygrywa przeciwnik. O podobnym zjawisku m\u00f3wi si\u0119 w dwuosobowym Caylusie, cho\u0107 tam liczba mo\u017cliwo\u015bci jest znacznie, znacznie wi\u0119ksza. W tr\u00f3jk\u0119 i przede wszystkim czw\u00f3rk\u0119 nie da si\u0119 ju\u017c tak wszystkiego dok\u0142adnie przewidzie\u0107, bo niewiadomo co wpadnie do g\u0142owy wszystkim uczestnikom i jak\u0105 przyjm\u0105 taktyk\u0119.<\/p>\n Najwi\u0119ksz\u0105 wad\u0105 Mesopotamii<\/STRONG> jest bardzo wyra\u017any syndrom kingmaking. Czyli zjawisko, \u017ce na gracza, kt\u00f3ry pewnie kroczy do zwyci\u0119stwa rzuca si\u0119 ca\u0142a chmara przeciwnik\u00f3w i zabieraj\u0105 mu pewn\u0105 wygran\u0105. Cz\u0119sto decyduje o tym te\u017c gracz, kt\u00f3ry ju\u017c nie ma szans na dobry wynik. Szczeg\u00f3lnie bolesne jest to, \u017ce atakowany niezbyt mo\u017ce si\u0119 przed tym broni\u0107. Ca\u0142a ofensywa na lidera ko\u0144czy si\u0119 przewa\u017cnie tym, \u017ce wygrywa drugi w kolejno\u015bci gracz. Po dw\u00f3ch, trzech partiach przegranych w ten spos\u00f3b Mesopotamie<\/STRONG> mo\u017cna naprawd\u0119 znienawidzi\u0107 i zni\u017cy\u0107 si\u0119 do cz\u0119stego u\u017cywania kolokwializm\u00f3w zaczynaj\u0105cych si\u0119 na k.<\/p>\n Winne za ten efekt jest kilka kart wydarze\u0144 uderzaj\u0105cych w przeciwnika. Wystarczy jednak pozby\u0107 si\u0119 ich z talii i zjawisko kingmakingu znika. Najlepiej zrobi\u0107 to dla czterech i trzech uczestnik\u00f3w. W wersji dla dw\u00f3ch karty te dobrze si\u0119 sprawdzaj\u0105 i warto je zostawi\u0107. <\/p>\n Podsumowanie<\/strong><\/p>\n Mechanika Mesopotamii<\/STRONG> nale\u017cy do bardzo udanych i sprawdza si\u0119 znakomicie. Wreszcie Klaus-J\u00fcrgen Wrede uwolni\u0142 si\u0119 z sieci Carcassonne oraz licznych dodatk\u00f3w i stworzy\u0142 now\u0105 jako\u015b\u0107. Co prawda grywalnych, wci\u0105gaj\u0105cych cech swoich gier si\u0119 nie pozby\u0142, czyli tworzenia planszy z kafelk\u00f3w, lekko\u015bci rozgrywki, eleganckich mechanizm\u00f3w rz\u0105dz\u0105cych gr\u0105. Pozwoli\u0142 sobie te\u017c na zapo\u017cyczenie systemu ruchu z Tikala. Wszystko to zr\u0119cznie uformowa\u0142 i stworzy\u0142 pozycj\u0119 w kt\u00f3ra chce si\u0119 gra\u0107. Kt\u00f3ra potrafi wci\u0105gn\u0105\u0107 i kobiety i m\u0119\u017cczyzn .<\/p>\n Mesopotamia<\/STRONG> to bardzo dobra gra, nie mam zamiaru obni\u017ca\u0107 jej warto\u015bci. Dobrze, \u017ce mo\u017cna sobie poradzi\u0107 z najwi\u0119ksz\u0105 wad\u0105 tej gry, czyli kingmakingiem. W innym wypadku s\u0142abo\u015b\u0107 ta mog\u0142aby zupe\u0142nie zaprzepa\u015bci\u0107 produkcje Phalanx Games. A tak z czystym sumieniem mog\u0119 j\u0105 poleci\u0107, szczeg\u00f3lnie dla os\u00f3b, kt\u00f3rym podoba\u0142 si\u0119 na przyk\u0142ad Tikal lub Blue Moon City. Bo w paru elementach Mesopotamia<\/STRONG> je przypomina.<\/p>\n Zalety:<\/strong><\/p>\n luksusowe, \u0142adne wykonanie. gra cierpi na syndrom rzucania si\u0119 wszystkich graczy na najmocniejszego i pozbawiania go wygranej.
\numiarkowany poziom zasad, szybko mo\u017cna si\u0119 ich nauczy\u0107.
\nciekawa, elegancka mechanika, spora grywalno\u015b\u0107.
\nrywalizacja do ostatnich minut, sporo emocji.
\nWady:<\/strong><\/p>\n
\ngra jest do\u015b\u0107 abstrakcyjna, nie specjalnie odczuwa si\u0119 klimat staro\u017cytnej Mezopotamii.<\/p>\n