W 1587 roku Abbas I zwany Wielkim obejmuje tytu\u0142 szacha Persji. W czasie swoich rz\u0105d\u00f3w prowadzi liczne wyprawy wojenne. Bije Uzbek\u00f3w, Turk\u00f3w, Tatar\u00f3w, gromi krwawo powstanie w Gruzji. Jednak nie tylko wojn\u0105 Persja stoi. W 1592 roku Abbas I przenosi sw\u00f3j dw\u00f3r do Isfahanu. Od tej pory nadchodzi dla m\u0142odej stolicy z\u0142oty wiek. W kr\u00f3tkim czasie miasto osi\u0105ga oko\u0142o miliona mieszka\u0144c\u00f3w, a jak grzyby po deszczu powstaj\u0105 dziesi\u0105tki, je\u017celi nie setki park\u00f3w, pa\u0142ac\u00f3w, bibliotek, sklep\u00f3w, meczet\u00f3w, szk\u00f3\u0142 i \u0142a\u017ani. Dumni Persowie zaczynaj\u0105 nazywa\u0107 swoje miasto Nesf-e-Jahan, czyli po\u0142owa \u015bwiata. Bo jak odwiedzisz Isfahan to tak jakby\u015b zobaczy\u0142 po\u0142ow\u0119 \u015bwiata.<\/p>\n
W roku 2006 znana francuska firma Ystari Games wypuszcza na rynek gr\u0119 pod tytu\u0142em Yspahan<\/STRONG>. Nazwa jest jednak troch\u0119 myl\u0105ca, bo ka\u017cdy kto chcia\u0142by obejrze\u0107 cuda Isfahanu, nie b\u0119dzie niestety mia\u0142 tej przyjemno\u015bci. Cho\u0107 plansz\u00f3wka przenosi nas w odpowiedni okres i w odpowiedni region, do samego miasta nie zawitamy. W czasie rozgrywki wcielamy si\u0119 w kupc\u00f3w, kt\u00f3rych zamiarem jest wykorzystanie handlowej koniunktury. Zape\u0142niaj\u0105c towarami liczne sklepy le\u017c\u0105ce dooko\u0142a Isfahanu b\u0119dziemy liczy\u0107, \u017ce odwiedzi je wys\u0142annik szacha. Te towary, kt\u00f3re wpadn\u0105 mu w oko umie\u015bci na karawanach id\u0105cych w stron\u0119 stolicy.<\/p>\n Autorem gry jest wchodz\u0105ca gwiazda rynku plansz\u00f3wkowego szwajcar Sebastien Pauchon. Sw\u00f3j debiut postanowi\u0142 zwi\u0105za\u0107 z wydawnictwem posiadaj\u0105cym ju\u017c spor\u0105 renom\u0119. Ystari Games tradycyjnie wypuszcza gry bardzo dobre, a ja staram si\u0119 nie omin\u0105\u0107 \u017cadnej z nich. Tym razem te\u017c si\u0119 nie zawiod\u0142em. Co prawda powinni\u015bmy by\u0107 przygotowani na zupe\u0142nie inne doznania ni\u017c zwykle. Pierwsze dwie gry: Ys i Caylus by\u0142y to pozycje znacznie ci\u0119\u017csze i bardziej wymagaj\u0105ce. Wypuszczony w 2005 Mykerinos r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 o nich prostsz\u0105 i szybsz\u0105 mechanik\u0105, cho\u0107 g\u0142\u00f3wkowania nie zabrak\u0142o. Yspahan<\/STRONG> natomiast jest jeszcze l\u017cejszy. Pojawi\u0142a si\u0119 te\u017c do tej pory prawie nieznana w produkcjach Ystari Games losowo\u015b\u0107.<\/p>\n Cuda Isfahanu<\/strong><\/p>\n Pude\u0142ko Yspahana<\/STRONG> jest tej samej wielko\u015bci co do Caylusa lub Ys. Z ok\u0142adki patrzy na nas kupiec na wielb\u0142\u0105dzie, a w tle majaczy niczym fatamorgana miasto Isfahan. W \u015brodku klasyczna dla Ystari instrukcja. Jak zwykle dobra, z licznymi rysunkami i przyk\u0142adami. Dalej mamy \u015bredniej wielko\u015bci plansz\u0119. Przedstawia cztery s\u0105siaduj\u0105ce ze sob\u0105 osady oraz g\u0142\u00f3wn\u0105 aleje po kt\u00f3rej b\u0119dzie porusza\u0142 si\u0119 wys\u0142annik szacha. Jest kolorowa, \u0142adnie wykonana, sprawia pozytywne wra\u017cenie. To jeszcze nie koniec. Planszy w Yspahanie<\/STRONG> jest ci dostatek. Niewielk\u0105 kartonow\u0105 kart\u0119 otrzymuje ka\u017cdy z graczy. Przedstawia ona budynki jakie mo\u017cna zbudowa\u0107. Do tego jeszcze dochodzi plansza z karawan\u0105 i powierzchnia do umieszczania kostek oraz wykonywania akcji.<\/p>\n Zagl\u0105damy dalej w g\u0142\u0105b pude\u0142ka. Du\u017co drewnianych element\u00f3w. Po pierwsze kostki do oznaczania towar\u00f3w oraz postawionych budynk\u00f3w. Po drugie okr\u0105g\u0142e elementy symbolizuj\u0105ce pieni\u0105dze. Najfajniej jednak wygl\u0105daj\u0105 malutkie figurki wielb\u0142\u0105d\u00f3w. A\u017c za fajnie w stosunku do tego do czego s\u0142u\u017c\u0105. Bo g\u0142\u00f3wnie le\u017c\u0105 na stole i wa\u017cna jest tylko ich liczba. Zawarto\u015b\u0107 zamyka 12 kostek sze\u015bcio\u015bciennych.<\/p>\n Podsumowuj\u0105c estetyczna i dobrze wykonana gra. Czapek z g\u0142\u00f3w nie zrzuca, ale zadanie schludnej, nowoczesnej plansz\u00f3wki spe\u0142nia.<\/p>\n Nie ma wody na pustyni…<\/strong><\/p>\n …ale o dziwo w Yspahanie<\/STRONG> s\u0105 kostki! W nowoczesnych Eurograch sze\u015bcio\u015bciennych generator\u00f3w liczb losowych unika si\u0119 jak ognia. Kojarz\u0105 si\u0119 z przestarza\u0142ymi produkcjami i brakiem pomys\u0142u na mechanik\u0119. Panuje pogl\u0105d, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesny projektant powinien omija\u0107 je z daleka. O tyle wi\u0119c jest zaskakuj\u0105ce, \u017ce za po\u015brednictwem kostek uda\u0142o si\u0119 Sebastienowi Pauchon opracowa\u0107 szybkie i do\u015b\u0107 ciekawe mechanizmy gry.<\/p>\n Mianowicie tura zaczyna si\u0119 od rzucenia dziewi\u0119cioma kostkami. Za op\u0142at\u0105 mo\u017cna skorzysta\u0107 jeszcze od jednej do trzech dodatkowych. Nast\u0119pnie grupujemy K6 wzgl\u0119dem wyrzuconych oczek i umieszczamy na planszy akcji. Tak, \u017ce najni\u017csze warto\u015bci zostaj\u0105 umieszczone na najni\u017cszej grupie akcji, najwy\u017csze na najwy\u017cszej, a wszystkie po\u015brednie po kolei, od samego do\u0142u do g\u00f3ry. Brzmi do\u015b\u0107 abstrakcyjnie, ale dostarcza nast\u0119puj\u0105cego efektu – cz\u0119\u015b\u0107 akcji w spos\u00f3b losowy staje si\u0119 mniej lub bardziej atrakcyjna. Co wi\u0119cej suma kostek i rozk\u0142ad prawdopodobie\u0144stwa jest na tyle fajnie opracowany, \u017ce akcje daj\u0105ce wi\u0119cej punkt\u00f3w zwyci\u0119stwa s\u0105 trudniejsze w osi\u0105gni\u0119ciu.<\/p>\n Teraz zaczynaj\u0105c od gracza startuj\u0105cego uczestnicy wybieraj\u0105 dan\u0105 grup\u0119 akcji (zwi\u0105zan\u0105 z danymi oczkami jakie wypad\u0142y na kostkach). Mo\u017ce to by\u0107 zdobywanie wielb\u0142\u0105d\u00f3w, pieni\u0119dzy oraz umieszczenie towaru na sklepie w jednej z osad. Ewentualnie mo\u017cna skorzysta\u0107 z krok\u00f3w dost\u0119pnych dla ka\u017cdej grupy akcji, czyli poruszanie wys\u0142annika szacha lub wzi\u0119cie karty specjalnej. Po tym wszystkim gracze maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 na ostatni ruch – postawienie jednej z budowli. Poszczeg\u00f3lne konstrukcje r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 cen\u0105 i zdolno\u015bci\u0105. Jedne potrafi\u0105 wygenerowa\u0107 nadmiarowe wielb\u0142\u0105dy lub pieni\u0105dze, inne dostarczaj\u0105 dodatkowych punkt\u00f3w zwyci\u0119stwa. Jak wszyscy wykonaj\u0105 swoje czynno\u015bci zmienia si\u0119 gracz rozpoczynaj\u0105cy i nast\u0119puje kolejny rzut kostkami. Wracaj\u0105c jeszcze do jednej akcji – poruszania szacha, bo to wa\u017cny moment. Dzi\u0119ki niemu mo\u017cna umie\u015bci\u0107 dany towar na karawanach kieruj\u0105cych si\u0119 do Isfahanu. A to dodatkowe punkty zwyci\u0119stwa.<\/p>\n W czasie ca\u0142ej rozgrywki s\u0105 trzy momenty punktowania. Gdy nadejdzie kt\u00f3re\u015b z nich, po pierwsze sprawdza si\u0119 osady. Za ka\u017cd\u0105 grup\u0119 sklep\u00f3w, w kt\u00f3rej umie\u015bcili\u015bmy kostki otrzymujemy odpowiedni\u0105 liczb\u0119 punkt\u00f3w. Nast\u0119pnie zgarnia si\u0119 towary z planszy i przechodzi do karawan. Sumuje si\u0119 wszystkie nasze kostki i mno\u017cy przez t\u0105 umieszczon\u0105 na najwy\u017cszym pi\u0119trze pochodu wielb\u0142\u0105d\u00f3w. Tych towar\u00f3w si\u0119 przez ca\u0142\u0105 gr\u0119 ju\u017c nie zdejmuje. <\/p>\n <\/strong> Najwa\u017cniejsz\u0105 zalet\u0105 Yspahana<\/STRONG> jest to, \u017ce mamy naprawd\u0119 sporo metod na zwyci\u0119stwo. Punkty mo\u017cemy zarobi\u0107 na r\u00f3\u017cne sposoby, a wszystkiego nie da si\u0119 realizowa\u0107. Trzeba skupi\u0107 si\u0119 na konkretnej taktyce i by\u0107 jej wiernym. Nie zauwa\u017cy\u0142em, \u017ceby by\u0142a jedyna wygrywaj\u0105ca, cho\u0107 s\u0105 takie do kt\u00f3rych mam wi\u0119ksze zaufanie ni\u017c do innych. Co mo\u017ce zalicza\u0107 si\u0119 do strategii? Na przyk\u0142ad zajmowanie najbardziej intratnych sklep\u00f3w, daj\u0105cych za jednym razem najwi\u0119cej punkt\u00f3w. Albo inaczej. Zdobywanie tych mniej atrakcyjnych, ale za to posiadanie budynku generuj\u0105cego dodatkowe punkty zwyci\u0119stwa za ka\u017cd\u0105 grup\u0119 sklep\u00f3w. Wtedy wa\u017cniejsza jest bardziej ich ilo\u015b\u0107 ni\u017c jako\u015b\u0107. Pos\u0142anie towar\u00f3w na karawany to nast\u0119pna metoda na podbudowanie naszego wyniku, ale nie ostatnia. Znacz\u0105ce punkty zwyci\u0119stwa mo\u017cna zdoby\u0107 te\u017c na stawianiu budynk\u00f3w. Od drugiej konstrukcji wszystkie kolejne przesuwaj\u0105 nas na torze punktacji. Warto te\u017c wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 niekt\u00f3re karty specjalne. Jedne potrafi\u0105 kupowa\u0107 punkty zwyci\u0119stwa za wielb\u0142\u0105dy, inne za pieni\u0105dze. Metod jak wida\u0107 jest bez liku i ka\u017cdy b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 znale\u017a\u0107 tak\u0105, kt\u00f3ra mu w danej sytuacji najbardziej odpowiada.<\/p>\n Du\u017c\u0105 zalet\u0105 nowego dzie\u0142a Ystari Games jest lekko\u015b\u0107 i szybko\u015b\u0107 rozgrywki. Partie trwaj\u0105 przewa\u017cnie od trzydziestu minut do oko\u0142o godziny. Rozgrywka bywa bardzo relaksuj\u0105ca. Pomimo, \u017ce mo\u017cliwo\u015bci jest ca\u0142kiem sporo to decyzje nie s\u0105 obarczone jaki\u015b wielkim wysi\u0142kiem umys\u0142owym. Podejmujemy jest z werw\u0105 i bez w\u0105tpliwo\u015bci. Wszystko to sprawia, \u017ce gra si\u0119 \u015bwietnie sprawdza gdy mamy towarzystwo stroni\u0105ce od ci\u0119\u017ckich, d\u0142ugich tytu\u0142\u00f3w. <\/p>\n Yspahan<\/STRONG> przeznaczony jest od trzech do czterech graczy. Jest to najgorsza z mo\u017cliwych dla mnie konfiguracji i nie przepadam za tak w\u0105skim przedzia\u0142em. Albo mamy od 2 do 4 i wtedy mo\u017cemy bawi\u0107 si\u0119 nawet w dw\u00f3jk\u0119, albo od 3 do 5 i wtedy w partii mo\u017ce bra\u0107 naprawd\u0119 sporo os\u00f3b. A tak ubogi system jak tu zawsze sprawia problemy. Wracaj\u0105c jednak do samej plansz\u00f3wki. W trzy i w cztery osoby gra si\u0119 dobrze i nie ma wi\u0119kszych r\u00f3\u017cni\u0107 podczas rozgrywki. <\/p>\n Jak ju\u017c wspomina\u0142em w Yspahanie<\/STRONG> ca\u0142kiem cz\u0119sto rzuca si\u0119 kostkami. Pomimo, \u017ce mechanika wymy\u015blona jest nietrywialnie, losowo\u015bci w og\u00f3le tutaj nie unikniemy. Jest jej na pewno du\u017co wi\u0119cej ni\u017c w poprzednich pozycjach Ystari Games. St\u0105d gracze, kt\u00f3rzy nie preferuj\u0105 wi\u0119kszego ni\u017c zwykle czynnika nieprzewidywalno\u015bci mog\u0105 czu\u0107 dyskomfort. Co by jednak w tej materii nie m\u00f3wi\u0107, zwyci\u0119zc\u0105 zostaje ten, kto najrozs\u0105dniej b\u0119dzie zarz\u0105dza\u0142 posiadanymi zasobami i najlepiej dostosuje si\u0119 do aktualnej sytuacji na planszy. Dzikim fartem nikt nie wygra.<\/p>\n Warto te\u017c poruszy\u0107 temat klimatu. Yspahan<\/STRONG> przenosi nas w egzotyczny region i w interesuj\u0105cy okres historyczny, ale pozycja jest przede wszystkim Eurogr\u0105. I tak jak w klasycznych produkcjach niemieckich, tak i tu najwi\u0119kszym blaskiem \u015bwieci oryginalno\u015b\u0107 i nowatorstwo mechaniki. Sama fabu\u0142a jest tylko t\u0142em, o kt\u00f3rym do\u015b\u0107 szybko si\u0119 zapomina, a skupia si\u0119 na rywalizacji z przeciwnikami. Podsumowanie<\/strong><\/p>\n Tak jak wielokrotnie powtarza\u0142em w powy\u017cej recenzji – Yspahan<\/STRONG> jest leciutki. Zupe\u0142nie nie przystaje do swoich starszych koleg\u00f3w pojawiaj\u0105cych si\u0119 pod sztandarem Ystari Games. Co nie oznacza, \u017ce jest z\u0142y. Wprost przeciwnie. Oryginalna mechanika, sporo mo\u017cliwo\u015bci taktycznych jednoznacznie wskazuj\u0105, \u017ce mamy do czynienia z tytu\u0142em dobrym.<\/p>\n Cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b por\u00f3wnuje Yspahana<\/STRONG> do Thurn und Taxis (nie w mechanice, bo ta jest zupe\u0142nie inna, ale we wra\u017ceniach z rozgrywki). Co\u015b w tym jest. Tu i tam mamy do\u015b\u0107 proste zasady w stosunku do du\u017cej ilo\u015bci pomys\u0142\u00f3w na zwyci\u0119stwo. W obu wyst\u0119puje znacz\u0105cy element losowy. Co prawda zdobywca Spiel des Jahres 2006 moim zdaniem ma wi\u0119ksz\u0105 grywalno\u015b\u0107, ale obok Yspahana<\/STRONG> nie mo\u017cna te\u017c przej\u015b\u0107 oboj\u0119tnie. Polecam wi\u0119c szczeg\u00f3lnie osobom, kt\u00f3re lubi\u0105 si\u0119 relaksowa\u0107 przy grach. Dla kt\u00f3rych ch\u0119\u0107 mi\u0142ego sp\u0119dzenia czasu ze znajomymi (o r\u00f3\u017cnym stopniu zaawansowania w plansz\u00f3wki) przewa\u017ca nad ch\u0119ci\u0105 bezlitosnej, m\u00f3zgo\u017cernej rozgrywki.<\/p>\n Zalety:<\/strong><\/p>\n oryginalna mechanika. wi\u0119ksza ni\u017c zwykle losowo\u015b\u0107.
\nSpostrze\u017cenia<\/strong><\/p>\n
\n <\/strong><\/p>\n
\nszybka i lekka rozgrywka.
\ndu\u017ca liczba mo\u017cliwo\u015bci taktycznych.
\nw miar\u0119 proste zasady.
\nschludno\u015b\u0107 wykonania.
\nWady: <\/strong><\/p>\n
\nw\u0105ski przedzia\u0142 graczy, mo\u017cna gra\u0107 tylko w 3 lub 4 osoby.
\nproste zasady, ale za pierwszy razem ci\u0119\u017cko je si\u0119 t\u0142umaczy, bo s\u0105 na tyle oryginalne (szczeg\u00f3lnie system wyboru akcji po rzuceniu kostkami).<\/p>\n