Nie jestem zwyk\u0142ym graczem w “Osadnik\u00f3w z Catanu”, co nie znaczy, \u017ce jestem maniakiem sp\u0119dzaj\u0105cym ca\u0142e dnie na forach dyskusyjnych. Niezwyk\u0142o\u015b\u0107 tkwi w czym innym. Zwykle najpierw kupuj\u0119 gr\u0119 planszow\u0105, potem szukam wersji sieciowo-komputerowej (kto nie gra w pracy, niech pierwszy rzuci kamieniem). Tu by\u0142o odwrotnie – gra do najta\u0144szych nie nale\u017cy, a zawsze by\u0142y inne, zawsze co\u015b – w efekcie umyka\u0142 ten zakup przez kolejne miesi\u0105ce. Jako \u017ce moja \u017cona jest fank\u0105 “Carcassonne” znalaz\u0142em jej wersj\u0119 sieciow\u0105, a jedn\u0105 z oferowanych na stronie gier byli tajemniczy “Xplorers”. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to po prostu “Osadnicy”, wi\u0119c graj\u0105c uczy\u0142em si\u0119 zasad w praktyce, bo instrukcja, kt\u00f3r\u0105 sobie \u015bci\u0105gn\u0105\u0142em – nie nadawa\u0142a si\u0119. Jako\u015b niekompletna by\u0142a.<\/p>\n
W ko\u0144cu jednak naby\u0142em gr\u0119 planszow\u0105 drog\u0105 prezentu i cho\u0107 niespodzianka ogromna, pomy\u015bla\u0142em sobie: \u201eCo to jest?\u201d. Nie ma z\u0142ota? Nie ma statk\u00f3w? Wysp nie ma? I na tym nie ko\u0144czy\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cnice. Gra sama w sobie\u00a0– oczywi\u015bcie \u015bwietna, lecz\u2026Co\u015b brakowa\u0142o z wersji komputerowej, w kt\u00f3rej o dodatku poni\u017cej \u201eCities&Knights\u201d nie by\u0142o mowy.<\/p>\n
I tak oto, gdy pod choink\u0119 dosta\u0142em \u201e\u017beglarzy z Catanu\u201d wszystko si\u0119 wyja\u015bni\u0142o. St\u0105d …<\/p>\n
Wra\u017cenie pierwsze…<\/strong><\/p>\n by\u0142o, jak to przy niemieckich grach\u00a0– porz\u0105dnie to zrobione, mo\u017ce nie najpi\u0119kniej, ale solidnie. \u017betony odchodz\u0105 pi\u0119knie i wyci\u0105gni\u0119cie ich z ramek to kilka minut roboty. Co zatem dostajemy: kilka nowych ogranicznik\u00f3w planszy w przedziwnych kszta\u0142tach (je\u015bli chodzi o dopasowanie do tych z wersji podstawowej), mn\u00f3stwo \u017ceton\u00f3w morza, \u017cetony terenu\u2026 W ko\u0144cu \u017caden dodatek nie obejdzie si\u0119 bez tego, co zak\u0142ada z samego swego istnienia\u00a0– a wi\u0119c warto\u015bci naddanej.<\/p>\n W \u201e\u017beglarzach\u201d jest kilka nowych element\u00f3w. Pierwszym z nich jest teren z\u0142otono\u015bnej rzeki. Jak sama nazwa wskazuje\u00a0– za zaj\u0119cie tego terenu otrzymujemy z\u0142oto. Jako \u017ce takiego surowca pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 w\u015br\u00f3d kart, a wprowadzenie ich by\u0142oby to niezbyt logiczne z punktu widzenia dodatku (o czym za chwil\u0119) Klaus Teuber za\u0142o\u017cy\u0142, \u017ce za zdobyte z\u0142oto gracze mog\u0105 kupi\u0107 dowolny surowiec. Innymi s\u0142owy, eksploatuj\u0105c z\u0142otono\u015bn\u0105 rzek\u0119, dostajemy surowiec do wyboru.<\/p>\n Drug\u0105 \u201enowo\u015bci\u0105\u201d (dlatego uj\u0119t\u0105 w cudzys\u0142\u00f3w) jest posta\u0107 Pirata. Jest to Z\u0142odziej z podstawowej wersji, tyle \u017ce grasuj\u0105cy po morzach, wi\u0119c gdy na kostkach wypada \u201e7\u201d mo\u017cemy wybra\u0107, czy chcemy poruszy\u0107 Z\u0142odziejem, czy Piratem. Pirat jest o tyle ciekawym dodatkiem, \u017ce nie mo\u017cna czu\u0107 si\u0119 bezpiecznie, bo gracz poruszaj\u0105cy nim mo\u017ce r\u00f3wnie dobrze zdecydowa\u0107 si\u0119 na Z\u0142odzieja. Ten element pozwala na zablokowanie innymi s\u0142owy drugiego surowca, gdyby kt\u00f3ry\u015b z graczy poczu\u0142 si\u0119 zbyt pewnie. Jednocze\u015bnie ograniczenie do m\u00f3rz powoduje, \u017ce bez powodu mo\u017cna gn\u0119bi\u0107 jedynego, kt\u00f3ry zdecydowa\u0142 si\u0119 na rejs. Pod warunkiem oczywi\u015bcie, \u017ce pozostali gracze jako\u015b niewiele z eksploracji chc\u0105 skorzysta\u0107, a warto, bo wi\u0119kszo\u015b\u0107 scenariuszy zak\u0142ada, \u017ce za zak\u0142adanie osad na wyspach otrzymuje si\u0119 dodatkowe punkty.<\/p>\n Opr\u00f3cz tego, w pude\u0142ku znajdziemy elementy drogi morskiej\u00a0– statki\u00a0– podobnie jak w podstawce, w odpowiednich kolorach. Nie spodziewajmy si\u0119 cud\u00f3w\u00a0– podobnie jak osady i miasta, statki s\u0105 wi\u0119c bardzo schematyczne. Potrzebuj\u0105 one drewna i we\u0142ny, wi\u0119c stosunkowo niewielkim kosztem (w za\u0142o\u017ceniu, \u017ce nie trafi\u0142 si\u0119 nam kamie\u0144) mo\u017cemy zbudowa\u0107 drog\u0119.<\/p>\n Ca\u0142kowit\u0105 nowo\u015bci\u0105 s\u0105 Karty Cud\u00f3w. S\u0105 kosztowne, potrzebuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c osi\u0105gni\u0119cia pewnego poziomu, by m\u00f3c je wybudowa\u0107, maj\u0105 4 elementy sk\u0142adowe\u2026 Szkoda tylko, \u017ce wykorzysta\u0107 je mo\u017cna w jednym scenariuszu.<\/p>\n Ostatnim nowym elementem s\u0105\u2026 \u017cetony. Okr\u0105g\u0142e, z obrazkiem z ok\u0142adki Osadnik\u00f3w, malutkie, por\u0119czne, w liczbie wystarczaj\u0105cej dla wszystkich i jeszcze zostaje. \u017betony maj\u0105 wykorzystanie w grze, przede wszystkim jednak s\u0142u\u017c\u0105 jako oznaczenie punkt\u00f3w zwyci\u0119stwa i wystarczaj\u0105co uzasadnia to ich istnienie. Nie trzeba liczy\u0107 osad, dr\u00f3g i budynk\u00f3w\u00a0– wystarczy spojrze\u0107 na st\u00f3\u0142 przed naszym przeciwnikiem.<\/p>\n Poza tym wszystkim oczywi\u015bcie do\u0142\u0105czona zosta\u0142a instrukcja. I tu jest czas na…<\/p>\n Wra\u017cenie drugie <\/strong><\/p>\n Scenariuszy jest dziewi\u0119\u0107\u00a0– du\u017co, nie znaczy jednak, \u017ce dobrze. Tym bardziej, \u017ce tylko osiem wchodzi w sk\u0142ad kampanii, a ostatni tworzymy dowolnie z poprzednich, maj\u0105c dostarczone tylko sk\u0142adniki wej\u015bciowe. Przy okazji\u00a0– bardzo pomocny element: liczba \u017ceton\u00f3w przydatnych przy tworzeniu planszy. Innymi s\u0142owy dostajemy osiem scenariuszy, a dziewi\u0105ty jest z gatunku \u201eZr\u00f3b to sam\u201d, cho\u0107 przy ka\u017cdym z dostarczonych poprzednio mamy sugestie, jak u\u0142o\u017cy\u0107 \u017cetony alternatywnie.<\/p>\n Oczywi\u015bcie na pocz\u0105tku oburzy\u0142em si\u0119 na ide\u0119 scenariuszy, bo nale\u017c\u0119 do ludzi, kt\u00f3rzy w \u017cyciu nigdy nie u\u0142o\u017cyli wyspy zgodnie z za\u0142o\u017ceniami instrukcji. Przy pierwszej pr\u00f3bie zagrania w \u201e\u017beglarzy\u201d okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie uda si\u0119 za bardzo bez korzystania z rozpisek dostarczanych na pocz\u0105tku scenariusza. Nietrudno by\u0142o si\u0119 zorientowa\u0107, \u017ce trzeba przy tym wykorzysta\u0107 r\u00f3wnie\u017c ograniczniki planszy z pierwszej wersji, kt\u00f3re trzeba obr\u00f3ci\u0107, co ju\u017c tak jasne nie by\u0142o. Tu uwaga techniczna: zaznaczone w instrukcji mo\u017cliwe niszczenie element\u00f3w z wersji podstawowej naprawd\u0119 post\u0119puje bardzo szybko przy nieostro\u017cnym wk\u0142adaniu element\u00f3w z odwrotnej strony.<\/p>\n Odno\u015bnie samych scenariuszy\u00a0– pewnie wszystko zale\u017cy od klimatu, ale dla nas s\u0105 to raczej zasady i same plansze, ni\u017c elementy tej samej rozgrywki. Zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce jedna gra w \u201eOsadnik\u00f3w\u201d to oko\u0142o godziny, tutaj jest d\u0142u\u017cej\u00a0– gra si\u0119 do 12 punkt\u00f3w (najcz\u0119\u015bciej). Niekt\u00f3re ze scenariuszy s\u0105 ciekawe, inne mniej\u00a0– zawsze si\u0119 zdarza. Tym niemniej przy pomys\u0142ach naprawd\u0119 \u015bwietnych (\u201eCuda Catanu\u201d), gdzie gra si\u0119 do czasu wybudowania cudu lub zdobycia 10 punkt\u00f3w (przy czym cud trzeba mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c wybudowany na pewnym poziomie), zdarzaj\u0105 si\u0119 po prostu pomy\u0142ki. My\u015bl\u0119 tu o scenariuszach typu \u201eCztery wyspy\u201d, kt\u00f3re od tw\u00f3rc\u00f3w nie wymaga\u0142y nic poza pomy\u015bleniem, jak skr\u00f3ci\u0107 rozgrywk\u0119 i co do\u0142o\u017cy\u0107, by ludzie nie poczuli si\u0119 oszukani. To najbardziej nier\u00f3wny element gry. Ciekawe rozwi\u0105zania (pozbycie si\u0119 kart \u201eNajd\u0142u\u017csza droga handlowa\u201d w \u201eWyspach pirat\u00f3w\u201d) przeplataj\u0105 si\u0119 z wt\u00f3rnymi i na si\u0142\u0119 kombinowanymi na wygl\u0105daj\u0105ce nieco inaczej. Oczywi\u015bcie\u00a0– nikt nam nie ka\u017ce gra\u0107 w scenariusze, kt\u00f3re si\u0119 nie podobaj\u0105, tym niemniej\u00a0– za takie r\u00f3wnie\u017c si\u0119 p\u0142aci\u2026<\/p>\n Rozgrywka<\/strong><\/p>\n Du\u017co zale\u017cy od wyboru scenariusza. Zwykle jednak rozgrywka nie trwa wiele d\u0142u\u017cej, ni\u017c w wersji podstawowej\u00a0– specjalna punktacja rozwi\u0105zuje rozgrywk\u0119 w podobnym czasie, cho\u0107 punkt\u00f3w zdobywa si\u0119 wi\u0119cej. Scenariusz determinuje r\u00f3wnie\u017c spos\u00f3b rozgrywki\u00a0– generalnie jednak nale\u017cy wychodzi\u0107 w morze najszybciej jak to tylko mo\u017cliwe. Po pierwsze\u00a0– wi\u0105\u017ce si\u0119 to z r\u00f3\u017cnymi dodatkami, umieszczanymi najcz\u0119\u015bciej za pasem morza (wyj\u0105tkiem jest tu \u201ePrzez pustyni\u0119\u201d), po drugie\u00a0– pozwala rozwin\u0105\u0107 drog\u0119 dowolnie, gdy pozostali gracze pr\u00f3buj\u0105 ustawia\u0107 drogi w bardziej zag\u0119szczonych miejscach. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to oczywi\u015bcie z nara\u017ceniem si\u0119 na atak pirata. Z tego powodu nieco innych przyzwyczaje\u0144 trzeba naby\u0107 przy samym zasiedlaniu wyspy, kt\u00f3re w wypadku \u201e\u017beglarzy\u201d raczej trzeba nazwa\u0107 faz\u0105 pocz\u0105tkow\u0105. Oczywi\u015bcie najwi\u0119cej interakcji i najciekawsz\u0105 rozgrywk\u0119 uzyskuje si\u0119, graj\u0105c w 4 osoby. Wi\u0119ksza plansza oferuje wi\u0119cej mo\u017cliwo\u015bci\u00a0– zatem wydaje si\u0119, \u017ce rozgrywka staje si\u0119 bardziej klarowna. Szkoda jednak, \u017ce tw\u00f3rcy zrezygnowali z rozwi\u0105zania Carcassonne: przy wprowadzeniu pierwszego dodatku nie ma mo\u017cliwo\u015bci gra\u0107 w wi\u0119cej, ni\u017c cztery osoby. By\u0107 mo\u017ce wyd\u0142u\u017cy\u0142oby to rozgrywk\u0119, lecz i przy czterech graczach zdarzaj\u0105 si\u0119 tak partie trzydziestominutowe, jak dwugodzinne. Tu jednak wchodzimy w…<\/p>\n Podsumowanie<\/strong><\/p>\n Jak napisa\u0142em na pocz\u0105tku – dla mnie \u201e\u017beglarze\u201d byli cz\u0119\u015bci\u0105 \u201eOsadnik\u00f3w\u201d od pocz\u0105tku. Rozumiem wzgl\u0119dy marketingowe, lecz w tym wypadku jest to nieco przesadzone. Zasady dodatkowe nie s\u0105 tak trudne i nie komplikuj\u0105 rozgrywki w spos\u00f3b uniemo\u017cliwiaj\u0105cy wyt\u0142umaczenie ich ludziom, kt\u00f3rzy nigdy wcze\u015bniej nie mieli styczno\u015bci z t\u0105 jak i \u017cadn\u0105 inn\u0105 gr\u0105 (przetestowane). Kilka klock\u00f3w drogi morskiej (statk\u00f3w) dla ka\u017cdego z graczy, dodatkowych \u017ceton\u00f3w (w wi\u0119kszo\u015bci morza), kilka ogranicznik\u00f3w planszy wi\u0119cej\u00a0– to chyba nie jest warte pud\u0142a wielkiego, jak orygina\u0142. Nawet, je\u015bli doliczymy do tego Cuda, \u017ceton Pirata i absolutny hit \u201e\u017beglarzy\u201d\u00a0– malutkie, okr\u0105g\u0142e znaczniki\u00a0– i tak zostanie mn\u00f3stwo miejsca.<\/p>\n W ostatecznym rachunku jednak \u201e\u017beglarze\u201d wypadaj\u0105 na plus, mimo nier\u00f3wnego poziomu scenariuszy. Cho\u0107 to droga zabawa (jak na dodatek), mo\u017cliwo\u015bci rozgrywki komplikuj\u0105 si\u0119, a scenariusze nie nudz\u0105 po kilku rozgrywkach, nawet z tymi samymi osobami. Nie dzieje si\u0119 tak, bo \u201e\u017beglarze\u201d s\u0105 \u015bwietnym dodatkiem. \u201eOsadnicy\u201d s\u0105 \u015bwietn\u0105 gr\u0105, kt\u00f3ra mechanik\u0105 (ach te losowe kostki) obroni\u0142aby du\u017co gorszy dodatek. A fani i tak kupi\u0105.<\/p>\n Plusy: <\/strong><\/p>\n Rozgrywka staje si\u0119 bardziej skomplikowana, ale nie do przesady
\nZnaczniki, u\u0142atwiaj\u0105ce spraw\u0119 np. liczenia punkt\u00f3w
\nCiekawe scenariusze (niekt\u00f3re)<\/p>\n