W poszukiwaniu bezcennej mapy musisz zaprowadzi\u0107 czworo nieustraszonych poszukiwaczy przyg\u00f3d do tybeta\u0144skiej \u015bwi\u0105tyni, a potem, przez prze\u0142\u0119cze Himalaj\u00f3w, do bram Zagubionej Doliny.<\/p>\n
Taki oto tekst reklamowy widnieje na odwrocie pude\u0142ka z gr\u0105. Nie jest to jednak, jak by si\u0119 mog\u0142o wydawa\u0107, gra przygodowa o zmaganiach podr\u00f3\u017cnik\u00f3w z trudami wyprawy w wysokie Himalaje. Niestety jest to kolejna, typowa dla Reinera Knizi gra, w kt\u00f3rej klimat nie ma praktycznie zwi\u0105zku z mechanik\u0105. Sama rozgrywka jest do\u015b\u0107 ciekawa, ale tematycznie osadzona jedynie poprzez grafik\u0119 na planszy i na kartach.<\/p>\n
Co w pude\u0142ku?<\/strong><\/p>\n W pude\u0142ku znajdziemy: 1 dwustronn\u0105 plansz\u0119, 4 drewniane pionki, 15 klejnot\u00f3w, 55 kart, instrukcj\u0119, oraz arkusz zawieraj\u0105cy: 15 \u017ceton\u00f3w znalezisk, 5 \u017ceton\u00f3w z mostem i 32 \u017cetony monet. Wszystko wykonane jest bardzo estetycznie i solidnie, z do\u015b\u0107 klimatyczna grafika na planszy i kartach.<\/p>\n Ciekawostk\u0105 jest 2-stronna plansza do gry. Nie jest to jednak r\u00f3\u017cny wariant tej samej gry, a dwa kolejne etapy \u2013 najpierw gracze poruszaj\u0105 si\u0119 na jednej a potem na drugiej stronie planszy. Pocz\u0105tkowo jest to intryguj\u0105ce, p\u00f3\u017aniej jednak, jako \u017ce trzeba w czasie gry odwraca\u0107 plansz\u0119, staje si\u0119 do\u015b\u0107 uci\u0105\u017cliwe.<\/p>\n Instrukcja wydana jest na kredowym papierze, kolorowa i co ciekawe napisana w 5 j\u0119zykach Europy \u015arodkowowschodniej. Dla ka\u017cdego kraju s\u0105 tylko dwie strony zasad, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 to rysunki. Jak wi\u0119c wida\u0107, problem\u00f3w z przyswojeniem zasad po 2-3 minutowym t\u0142umaczeniu nie b\u0119dzie mia\u0142 chyba nikt. Niemniej kr\u00f3tko\u015b\u0107 zasad jest, moim zdaniem, pewna wad\u0105\u00a0– ale o tym w dalszej cz\u0119\u015bci tekstu.<\/p>\n Zasady<\/strong><\/p>\n Same zasady s\u0105 banalnie proste. Gra podzielona jest na 2 etapy (ka\u017cdy rozgrywany na osobnej stronie planszy). Gracze staraj\u0105 si\u0119 zebra\u0107 jak najwi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 pieni\u0119dzy zdobywanych w czasie gry, na koniec ka\u017cdego etapu oraz na ko\u0144cu – za wymian\u0119 zebranych w czasie gry klejnot\u00f3w.<\/p>\n Na pocz\u0105tku ka\u017cdego etapu gracze dostaj\u0105 karty, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mog\u0105 porusza\u0107 pionki podr\u00f3\u017cnik\u00f3w o okre\u015blon\u0105 na kartach liczb\u0119 p\u00f3l. Ciekawym rozwi\u0105zaniem jest to, \u017ce wszystkie 4 pionki podr\u00f3\u017cnik\u00f3w s\u0105 wsp\u00f3lne dla graczy. Ka\u017cdy mo\u017ce poruszy\u0107 dowolny pionek wydaj\u0105c odpowiedni\u0105 kart\u0119 z r\u0119ki. Podczas podr\u00f3\u017cy gracze mog\u0105 porusza\u0107 si\u0119 tylko zgodnie z narysowanymi na planszy strza\u0142kami (nie mo\u017cna si\u0119 cofa\u0107). Na wyznaczonych polach dost\u0119pne s\u0105 r\u00f3\u017cne znaleziska \u2013 dodatkowa karta, pieni\u0105dze, klejnoty, lub dodatkowy ruch – pocz\u0105tkowo znaleziska s\u0105 niejawne, ale raz odkryte pozostaj\u0105 znane do ko\u0144ca etapu umo\u017cliwiaj\u0105c innym skorzystanie z tego samego bonusu.<\/p>\n Etap ko\u0144czy si\u0119 gdy dowolny z podr\u00f3\u017cnik\u00f3w dotrze do \u015bwi\u0105tyni (za co gracz, kt\u00f3ry wykona\u0142 ostatni ruch dostaje klejnot). W tym momencie nast\u0119puje punktacja etapu – ka\u017cdy z graczy dostaje pieni\u0105dze za karty posiadane na r\u0119ku w ilo\u015bci zale\u017cnej od tego gdzie znajduje si\u0119 podr\u00f3\u017cnik w kolorze odpowiadaj\u0105cym danej karcie (im bli\u017cej jest pionek docelowej \u015bwi\u0105tyni tym wi\u0119cej pieni\u0119dzy za kart\u0119 dostaje gracz).<\/p>\n Nast\u0119pnie odwraca si\u0119 plansz\u0119 i nast\u0119puje drugi etap. Etap drugi jest prawie identyczny z pierwszym. Jedyna r\u00f3\u017cnica polega na tym, \u017ce na trasie wyst\u0119puj\u0105 mosty (s\u0105 one jednorazowego u\u017cytku – je\u017celi jaki\u015b podr\u00f3\u017cnik po nim przejdzie – zarywa si\u0119 uniemo\u017cliwiaj\u0105c innym przej\u015bcie t\u0105 drog\u0105). Dodatkowo za doj\u015bcie do celu otrzymuje si\u0119 poza klejnotem dodatkowo 3 monety. Podliczenie pieni\u0119dzy za karty jest identyczne jak w pierwszym etapie. Na koniec dw\u00f3ch graczy z najwi\u0119ksz\u0105 ilo\u015bci\u0105 diament\u00f3w dostaje dodatkowe monety (w ilo\u015bci potrafi\u0105cej zmieni\u0107 do\u015b\u0107 mocno punktacj\u0119 – co czyni zbieranie diament\u00f3w wa\u017cnym elementem gry) – wygrywa gracz, kt\u00f3ry zgromadzi\u0142 najwi\u0119cej pieni\u0119dzy.<\/p>\n Wra\u017cenia z rozgrywki<\/strong><\/p>\n Po zapoznaniu si\u0119 z instrukcj\u0105 gra mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 banalna i mocno losowa. Jednak zdecydowanie nie jest to gra banalna, a losowo\u015b\u0107 pozwala na zr\u00f3\u017cnicowanie rozgrywek.<\/p>\n Losowo dostajemy karty oraz rozstawiamy znaleziska na planszy. Znaleziska s\u0105 jednak dost\u0119pne dla wszystkich, tak wi\u0119c ich uk\u0142ad wp\u0142ywa jednakowo na wszystkich graczy, dodatkowo powoduje, \u017ce ka\u017cda gra jest nieco inna. Losowo\u015b\u0107 kart na r\u0119ce rzutuje jedynie na strategi\u0119 gracza – po prostu w zale\u017cno\u015bci od tego, jakie mamy na r\u0119ku karty b\u0119dziemy promowa\u0107 r\u00f3\u017cne pionki podr\u00f3\u017cnik\u00f3w. Tak wi\u0119c d\u0105\u017cymy do tego, aby na koniec etapu mie\u0107 na r\u0119ku jak najwi\u0119cej kart w kolorze pionka, kt\u00f3ry doszed\u0142 do \u015bwi\u0105tyni oraz dodatkowo jak najmniej kart w kolorze pionk\u00f3w daleko od \u015bwi\u0105tyni, za kt\u00f3re dostaniemy mniej punkt\u00f3w lub nawet punkty ujemne. Z drugiej jednak strony, aby ruszy\u0107 pionki trzeba wyda\u0107 kart\u0119 w kolorze pionka (lub kart\u0119 jokera, dzi\u0119ki kt\u00f3rej mo\u017cna ruszy\u0107 dowolny pionek). Najlepsz\u0105 sytuacj\u0105 jest, zatem taka, w kt\u00f3rej inni gracze przesuwaj\u0105 pionek, na kt\u00f3rym nam zale\u017cy. Dobrym sposobem jest ustawianie \u201eswojego\u201d pionka tak, aby inni gracze go poruszali, czyli na przyk\u0142ad takie ustawienie podr\u00f3\u017cnika, aby inni gracze mogli zebra\u0107 bonus ze znalezisk. Z tym, \u017ce znaleziska te\u017c generuj\u0105 (bezpo\u015brednio lub po\u015brednio) monety, wi\u0119c nie mo\u017cna za du\u017co ich odda\u0107 przeciwnikom.<\/p>\n Zatem banalne zasady nie przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 na banalna rozgrywk\u0119. Gra jest lekka, ale zdecydowanie nie banalna – to strategia przyj\u0119ta podczas rozgrywki jest podstaw\u0105 wygranej. Prostota zasad umo\u017cliwia granie z mniej do\u015bwiadczonymi graczami oraz ma\u0142ymi dzie\u0107mi (producent podaje 8+, ale my\u015bl\u0119, ze 6-latki ju\u017c sobie z gr\u0105 mog\u0105 poradzi\u0107). Dodatkowo brak jawnej interakcji mi\u0119dzy graczami jest atutem przy grze z ma\u0142ymi dzie\u0107mi oraz osobami nielubi\u0105cymi bezpo\u015brednich star\u0107 mi\u0119dzy graczami.<\/p>\n Instrukcja do gry jest bardzo kr\u00f3tka i przyst\u0119pna. Dzi\u0119ki temu da si\u0119 zapozna\u0107 z zasadami dos\u0142ownie w 2-3 minuty. Wad\u0105 jest jednak to, \u017ce nie rozwi\u0105zuje pewnych szczeg\u00f3lnych przypadk\u00f3w. Przyk\u0142adowo, do\u015b\u0107 kluczowa sprawa – co zrobi\u0107, gdy wszystkim graczom sko\u0144cz\u0105 si\u0119 karty, a \u017caden podr\u00f3\u017cnik nie dotrze do ko\u0144ca etapu? Co prawda, jak dotychczas, taka sytuacja si\u0119 nam nie zdarzy\u0142a, ale w czasie jednej z gier w momencie doj\u015bcia do ko\u0144ca etapu tylko jeden gracz mia\u0142 karty (i to tylko dwie) i nie trudno sobie wyobrazi\u0107, \u017ce teoretycznie taka sytuacja jest mo\u017cliwa. W gronie moich znajomych ustalili\u015bmy, \u017ce w takiej sytuacji etap ko\u0144czy si\u0119 (innym rozwi\u0105zaniem mog\u0142oby by\u0107 losowe dobieranie kart). Kolejn\u0105, do\u015b\u0107 ra\u017c\u0105c\u0105, wad\u0105 jest zbyt ma\u0142a liczba klejnot\u00f3w. Notorycznie ich brakowa\u0142o – zasady r\u00f3wnie\u017c nie przewiduj\u0105 takiej sytuacji (my grali\u015bmy, \u017ce ilo\u015b\u0107 klejnot\u00f3w jest nieograniczona i stosowali\u015bmy \u017cetony zast\u0119pcze).<\/p>\n Liczba\u00a0graczy<\/strong><\/p>\n Gra przewidziana jest dla 2-4 os\u00f3b i bardzo dobrze si\u0119 sprawdza przy ka\u017cdej ilo\u015bci graczy. Gra dla 2 os\u00f3b ma nieco zmienione zasady (symulowany jest trzeci gracz) – zwi\u0119ksza to w pewnym stopniu losowo\u015b\u0107, ale nie rzutuje to specjalnie na jako\u015b\u0107 rozgrywki.<\/p>\n Czas gry<\/strong><\/p>\n Gra jest bardzo szybka. Razem z t\u0142umaczeniem zasad nie przekroczyli\u015bmy nigdy, podanych przez producenta 45 minut (niezale\u017cnie od liczby graczy). Zazwyczaj sama gra trwa\u0142a oko\u0142o 30 minut.<\/p>\n Oficjalny dodatek<\/strong><\/p>\n Na Zachodzie by\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 kupienia gry z dodatkiem. W wersji na Europ\u0119 Wschodni\u0105 dodatku nie ma, ale dost\u0119pny jest, za darmo, do pobrania st\u0105d.<\/p>\n Dodatek, to zbi\u00f3r \u201esuper-kart\u201d. Ka\u017cdy z graczy na pocz\u0105tku ka\u017cdego etapu dostaj\u0119 jedna taka kart\u0119, kt\u00f3r\u0105 mo\u017ce zagra\u0107 w dowolnym momencie. Karty s\u0105 do\u015b\u0107 zr\u00f3\u017cnicowane, ale jednocze\u015bnie wyr\u00f3wnane – to jak\u0105 kart\u0119 wylosujemy zdecyduje o tym jak j\u0105 wykorzystamy (zdeterminuje w pewnym sensie strategi\u0119 gry), ale nie zdecyduje o tym, \u017ce szanse gracza na wygran\u0105 s\u0105 r\u00f3\u017cne w zale\u017cno\u015bci od wylosowanej karty.<\/p>\n Og\u00f3lnie dodatek nie zmienia gry w jaki\u015b kolosalny spos\u00f3b. Niemniej z pewno\u015bci\u0105 warto po niego si\u0119gn\u0105\u0107, urozmaici to rozgrywk\u0119 i przed\u0142u\u017cy rado\u015b\u0107 z gry.<\/p>\n Podsumowanie<\/strong><\/p>\n Recenzja ma na celu podpowiedzie\u0107 czytelnikowi czy warto kupi\u0107 gr\u0119. W tym przypadku odpowied\u017a na pytanie czy warto, jest dla mnie do\u015b\u0107 trudna. Osobi\u015bcie gra mi si\u0119 podoba, ale nie zachwyca jako\u015b specjalnie. Moi wsp\u00f3\u0142gracze mieli mieszane reakcje, niekt\u00f3rym gra bardzo si\u0119 podoba\u0142a, inni uznawali, \u017ce mo\u017cna pogra\u0107, a jeszcze inni po wyt\u0142umaczeniu zasad zapytywali czy nie mam czego\u015b innego.<\/p>\n Osobom, kt\u00f3rym podobaj\u0105 si\u0119 lekkie gry rodzinne, z pewno\u015bci\u0105 r\u00f3wnie\u017c Tibet si\u0119 spodoba. Mi r\u00f3wnie\u017c gra przypad\u0142a do gustu, bior\u0105c jednak pod uwag\u0119 cen\u0119 gry, mam pewne w\u0105tpliwo\u015bci czy gr\u0119 warto kupi\u0107. Osobi\u015bcie znam kilka innych lekkich gier rodzinnych, kt\u00f3re bardziej mi si\u0119 podobaj\u0105, a maj\u0105 zbli\u017con\u0105 lub nawet mniejsz\u0105 cen\u0119. Je\u017celi jednak masz zamiar gra\u0107 z ma\u0142ymi dzie\u0107mi albo szukasz kolejnej lekkiej, rodzinnej gry my\u015bl\u0119, \u017ce si\u0119 nie zawiedziesz.<\/p>\n