Opisuj\u0105c „sk\u00f3rzane gry” trudno nie odnie\u015b\u0107 si\u0119 do innej serii gier logicznych, a mianowicie do projektu GIPF. Pomys\u0142 na wydanie gier powi\u0105zanych tematyk\u0105, grafik\u0105 itp. nie pojawi\u0142 si\u0119 wraz z projektem Krisa Burma, pierwsze takie pr\u00f3by by\u0142y ju\u017c w latach osiemdziesi\u0105tych. Gry Jactalei i GIPFa maj\u0105 kilka wsp\u00f3lnych cech, pod kilkoma wzgl\u0119dami si\u0119 jednak r\u00f3\u017cni\u0105. GIPF to filozofia, to tytu\u0142y wymy\u015blone przez jednego cz\u0142owieka, z za\u0142o\u017cenia maj\u0105ce stanowi\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107. Autorami „sk\u00f3rzak\u00f3w” s\u0105 r\u00f3\u017cni tw\u00f3rcy, gry nie maj\u0105 \u017cadnego powi\u0105zania, wsp\u00f3lna seria zosta\u0142a stworzona przez wydawc\u0119. Obie serie maj\u0105 bardzo charakterystyczny wygl\u0105d, obie dotycz\u0105 gier abstrakcyjnych, obie w ko\u0144cu s\u0105 bardzo intryguj\u0105ce dla kolekcjoner\u00f3w. Maj\u0105c jeden, dwa tytu\u0142y chce si\u0119 mie\u0107 wi\u0119cej, w ko\u0144cu pi\u0119\u0107 gier to nie du\u017co… pi\u0119\u0107 pude\u0142ek o wsp\u00f3lnej szacie graficznej prezentuje si\u0119 na p\u00f3\u0142ce wy\u015bmienicie, nawet gdy jeden z tytu\u0142\u00f3w mo\u017ce nam nie podchodzi\u0107. W moim przypadku zar\u00f3wno w GIPFie jak i w Jactalei mog\u0142o by by\u0107 mniej gier, ale na pewno nie wyrzuci\u0142bym bohatera niniejszej recenzji.<\/p>\n
Nim zaczn\u0119 przedstawia\u0107 gr\u0119 bli\u017cej, zapraszam do wcze\u015bniejszych recenzji gier Jactalei: Kamon<\/a>, Gyges<\/a> i Khan Tsin<\/a>.<\/p>\n W pude\u0142ku Exxit, podobnie jak w przypadku jego braci i siostry (nie wiem dlaczego, ale Gyges dla mnie jest rodzaju \u017ce\u0144skiego ;-)) mo\u017cna znale\u017a\u0107 instrukcj\u0119, tym razem wraz z graficznymi przyk\u0142adami, piankowe dwustronne \u017cetony planszy o kszta\u0142cie heks\u00f3w w kolorach graczy (czerwony i czarny), pionki oraz oczywi\u015bcie sk\u00f3rzan\u0105 plansz\u0119. Ta ostatnia do\u0142o\u017cona jest do gry nadmiarowo, by zachowa\u0107 klimat serii. Jest kompletnie niepotrzebna do rozgrywki, podejrzewam, \u017ce ma\u0142o kto j\u0105 u\u017cywa. <\/p>\n Osobi\u015bcie wykonanie Exxit podoba mi si\u0119 najmniej z wszystkich gier Jactalei. Zamiast dorzuca\u0107 do pude\u0142ka niepotrzebn\u0105 plansz\u0119, mo\u017cna by\u0142o zainwestowa\u0107 w lepszej jako\u015bci \u017cetony planszy, chocia\u017c prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, tymi kt\u00f3re s\u0105 do\u0142\u0105czone, gra si\u0119 bardzo dobrze i mam wra\u017cenie \u017ce wytrzymaj\u0105 setki partii. W dalszej cz\u0119\u015bci recenzji pisz\u0105c o planszy, b\u0119d\u0119 mia\u0142 na my\u015bli t\u0119 tworzon\u0105 z \u017ceton\u00f3w, a nie sk\u00f3rzan\u0105 – do\u0142\u0105czon\u0105 .<\/p>\n Mechanika<\/strong><\/p>\n Autorem Exxit jest Vincent Everaert w Polsce ma\u0142o znany. W naszym kraju poza Exxit mo\u017cna kupi\u0107 jeszcze jedn\u0105 jego gr\u0119 – Tortug\u0119. Na pocz\u0105tku rozgrywki w Exxit uczestnicy rozgrywki rozk\u0142adaj\u0105 cztery \u017cetony planszy, po dwa w kolorze graczy, tak jak na poni\u017cszym zdj\u0119ciu. <\/p>\n Nast\u0119pnie w trakcie rozgrywki zobowi\u0105zani s\u0105 wykona\u0107 jedn\u0105 z poni\u017cszych akcji:<\/p>\n taniec – obowi\u0105zkowo, je\u015bli jest mo\u017cliwy, W skr\u00f3cie opisz\u0119 o co w danej akcji chodzi. Taniec – to nic innego jak przemieszczenie w linii prostej pionu (wie\u017cy) z jednego pola na drugie, na kt\u00f3rym znajduje si\u0119 pion (wie\u017ca) przeciwnika o takiej samej wysoko\u015bci lub ni\u017cszej. W trakcie ruchu wie\u017ca jest rozk\u0142adana, poszczeg\u00f3lne jej elementy s\u0105 wyk\u0142adane na kolejne pola planszy. Je\u015bli cz\u0119\u015b\u0107 wie\u017cy znajdzie si\u0119 za plansz\u0105, ruch ko\u0144czy si\u0119. Taniec mo\u017ce, a nawet musi by\u0107 wykonany je\u015bli w jego wyniku element ruszanej wie\u017cy (pion) znajdzie si\u0119 na pionie lub wie\u017cy przeciwnika, je\u015bli rozk\u0142adana wie\u017ca nie dotrze do pionu (wie\u017cy) wsp\u00f3\u0142gracza, nie m\u00f3wimy wtedy o ta\u0144cu. Pojedynczy taniec mo\u017ce spowodowa\u0107 kolejne po sobie nast\u0119puj\u0105ce. Wy\u0142o\u017cenie pionu na plansz\u0119, to akcja kt\u00f3ra w przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce zaowocowa\u0107 ta\u0144cem. <\/p>\n Ostatnia mo\u017cliwo\u015b\u0107 ruchu polega na powi\u0119kszeniu planszy. Jest to mo\u017cliwe, gdy jeden z pion\u00f3w, kt\u00f3re w wyniku ta\u0144ca znalaz\u0142y si\u0119 poza plansz\u0105, s\u0105siaduje z dwoma \u017cetonami planszy. Wtedy aktywny gracz mo\u017ce wykorzysta\u0107 swoj\u0105 akcj\u0119 by zamieni\u0107 le\u017c\u0105cy poza plansz\u0105 pion (nie wa\u017cne czyj) na sw\u00f3j element planszy. Pion wraca do gracza, do kt\u00f3rego nale\u017cy. Rozbudowa planszy jest bardzo istotna, wr\u0119cz jest g\u0142\u00f3wnym zadaniem uczestnik\u00f3w rozgrywki. Na koniec gry, gdy braknie element\u00f3w planszy, gracze podliczaj\u0105 punkty. Za ka\u017cdy element w najwi\u0119kszej grupie otrzymuj\u0105 po dwa punkty, za pozosta\u0142e po jednym. Wygrywa osoba kt\u00f3ra zdob\u0119dzie wi\u0119cej punkt\u00f3w.<\/p>\n Strategia<\/strong><\/p>\n Exxit to dla mnie najlepsza gra z serii „sk\u00f3rzak\u00f3w” Jactalei. Nie jest tak lekka i mi\u0142a jak Kamon, ale mo\u017cliwo\u015bci jakie daje, rekompensuj\u0105 zar\u00f3wno mniejsz\u0105 grywalno\u015b\u0107, jak i mniej ciekawe wykonanie. Exxit to gra z gatunku „sente games”. Ten zwrot uku\u0142em na w\u0142asny po\u017cytek, a wywodzi si\u0119 z terminologii go. Dla nie znaj\u0105cych kr\u00f3tkie wyt\u0142umaczenie: sente to ruch, na kt\u00f3ry przeciwnik musi odpowiedzie\u0107, czyli taki kt\u00f3ry zachowuje inicjatyw\u0119. O ile w go na sente mo\u017cna nie odpowiada\u0107 – przewa\u017cnie nie ma to sensu – o tyle w Exxit, czy w innej „sente game” – Zertz, trzeba na taki ruch zareagowa\u0107. Jeszcze innym przyk\u0142adem ruchu sente, mo\u017ce by\u0107 pod\u0142o\u017cenie swojej bierki pod bicie w warcabach – kt\u00f3re jest wymagane. <\/p>\n Bardzo istotne jest zrozumienie akcji taniec, wyst\u0119puj\u0105cej w Exxit. Jej wykorzystanie, a dok\u0142adnie takie wykorzystanie, by przeciwnik poprzez taniec doprowadzi\u0142 piony na zewn\u0105trz planszy – to kwintesencja rozgrywki. Nale\u017cy nauczy\u0107 si\u0119 czyta\u0107 ruchy graczy, a nast\u0119pnie tak podk\u0142ada\u0107 swoje, by wymusi\u0107 akcje ta\u0144ca na przeciwniku – wykonywa\u0107 ruchy sente. Niejednokrotnie mo\u017cna wykorzysta\u0107 nie tylko jeden, ale i kilka ta\u0144c\u00f3w, co sprowadza si\u0119 do powi\u0119kszenia planszy o kilka p\u00f3l w swoim kolorze. R\u00f3wnie wa\u017cne jest, by d\u0105\u017cy\u0107 do stworzenia jednego jak najwi\u0119kszego obszaru, a zarazem nale\u017cy tak prowadzi\u0107 rozgrywk\u0119, by przeciwnik mia\u0142 obszary podzielone, jak najmniejsze. Dzi\u0119ki temu premia za najwi\u0119kszy obszar jest mniejsza. Jak wida\u0107 z powy\u017cszego, Exxit nie ma tak du\u017co mo\u017cliwych akcji jak np. Khan Tsin, ale te kt\u00f3re posiada, pozwalaj\u0105 na spore zagrania taktyczne. <\/p>\n Na osobn\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje pocz\u0105tek gry. Plansza roz\u0142o\u017cona jest symetrycznie, wydaje si\u0119 \u017ce gracz czerwony ma przez to lepsz\u0105 sytuacj\u0119 – swoimi \u017cetonami planszy rozdziela te nale\u017c\u0105ce do przeciwnika. W zwi\u0105zku z tym, ju\u017c na samym pocz\u0105tku gracze maj\u0105 troch\u0119 inne priorytety. Czarny musi stara\u0107 si\u0119 by nie dopu\u015bci\u0107 do rozbudowy obszaru czerwonego, a co za tym idzie, jeszcze wi\u0119kszego podzia\u0142u swoich \u017ceton\u00f3w planszy. Musi d\u0105\u017cy\u0107 do tego by je ze sob\u0105 po\u0142\u0105czy\u0107, a poprzez odpowiedni taniec doprowadzi\u0107 do takiej sytuacji, by ewentualne nowe plansze przeciwnika powsta\u0142y w miejscach odci\u0119tych. Czerwony, d\u0105\u017cy do rozbudowy swojego obszaru, ju\u017c na wst\u0119pie dzieli obszar czarnego – to jego atut – przewaga ta jest jednak cz\u0119\u015bciowo niwelowana poprzez fakt, \u017ce czerwony jest graczem rozpoczynaj\u0105cym.<\/p>\n Exxit to gra kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna si\u0119 uczy\u0107. Sam pocz\u0105tek rozgrywki mo\u017cna przeliczy\u0107, mo\u017cna t\u0105 wiedz\u0119 wykorzysta\u0107 w kolejnych grach. Dog\u0142\u0119bne analizowanie posuni\u0119\u0107 jest bardzo istotne, w po\u0142\u0105czeniu z sente mo\u017ce doprowadzi\u0107 do wygranej.<\/p>\n Wra\u017cenia<\/strong><\/p>\n Przy pierwszym spotkaniu z Exxit, gracze mog\u0105 czu\u0107 si\u0119 zagubieni. Akcja ta\u0144ca nie jest na tyle intuicyjna, by po 2 minutach z pe\u0142n\u0105 jasno\u015bci\u0105 siada\u0107 do gry. Na szcz\u0119\u015bcie, pierwsze wra\u017cenie do\u015b\u0107 szybko mija i po jednej szybkiej partii gr\u0119 prowadzi si\u0119 z pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105. Gra nale\u017cy do serii takich, w kt\u00f3rej pocz\u0105tkuj\u0105ca osoba ma mniejsze szanse od zaawansowanej. Dla mnie to zaleta, dla niekt\u00f3rych jednak wr\u0119cz przeciwnie, dlatego ostrzegam. Wracaj\u0105c do pocz\u0105tkowego por\u00f3wnania z GIPFem, Exxit m\u00f3g\u0142by \u015bmia\u0142o konkurowa\u0107 z mo\u017cliwo\u015bciami gier Krisa Burma. Nie jest to gra lekka, mi\u0142a, do rozgrywki z dzie\u0107mi. To powa\u017cna, m\u00f3zgo\u017cerna, dobra abstrakcyjna gra logiczna. Tak j\u0105 nale\u017cy postrzega\u0107 i jako tak\u0105 bardzo polecam.<\/p>\n Exxit jako jedyna z gier Jactalei by\u0142a nominowana do francuskiej gry roku As d’Or, zdoby\u0142a r\u00f3wnie\u017c nagrod\u0119 Prim\u00e9.<\/p>\n Ch\u0119tnych do spr\u00f3bowania zapraszam na \u015bwietn\u0105 stron\u0119 http:\/\/www.boardspace.net\/<\/a> na kt\u00f3rej mo\u017cna mi\u0119dzy innymi zagra\u0107 w\u0142a\u015bnie w Exxit.<\/p>\n Za<\/strong><\/p>\n mo\u017cliwo\u015bci strategiczne
\numie\u015bci\u0107 pion na dowolnym, nie zaj\u0119tym polu planszy,
\npowi\u0119kszy\u0107 plansz\u0119.
\nJe\u015bli gracz nie mo\u017ce wykona\u0107 \u017cadnej z powy\u017cszych akcji, traci ruch.<\/p>\n
\nm\u00f3zgo\u017cerno\u015b\u0107<\/p>\n