Powoli staj\u0119 si\u0119 specjalist\u0105 od gier gangsterskich (recenzowa\u0142em \u201cChicago Poker\u201d), a du\u017co szybciej \u2013 od produkcji Franka Czarnetzky\u2019ego i cacek wydanych przez LudoArt (recenzowa\u0142em \u201cFragile\u201d).<\/p>\n
Tym razem, gdy dosta\u0142em \u201eGangstera\u201d, zdziwi\u0142em si\u0119 wielko\u015bci\u0105 pude\u0142ka, troszk\u0119 wi\u0119kszego, ni\u017c w przypadku karcianki. A jednak wydawnictwo zn\u00f3w zaskoczy\u0142o mnie wykonaniem \u2013 opakowanie gry to \u015bliczna, zgrabna skrzyneczka z drewna, owini\u0119ta obwolut\u0105 niepozwalaj\u0105c\u0105 mu si\u0119 samoczynnie otworzy\u0107 w plecaku. Co w \u015brodku? \u017betony gangster\u00f3w w czterech kolorach (gra jest dla 2-4 graczy), cztery pociski (prawdziwe!), tor punktacji i plansza. Wszystko \u015bci\u015bni\u0119te w tym niemo\u017cliwie ma\u0142ym pude\u0142ku \u2013 to wra\u017cenie zostanie mi na d\u0142ugo.<\/p>\n
Por\u00f3wnanie<\/strong><\/p>\n Jest to produkcja du\u017co ta\u0144sza (ale te\u017c du\u017co mniejsza) od \u201eFragile\u201d. Owszem, bior\u0105c pod uwag\u0119\u00a0liczb\u0119 element\u00f3w, rozmiar planszy, ich wykonanie oraz czas rozgrywki \u2013 wypada gorzej, cho\u0107 sama rozgrywka ma kilka cech wsp\u00f3lnych. Mog\u0105 tu nieco razi\u0107 \u017cetony gangster\u00f3w, kt\u00f3re przy ilustracjach na kartach \u201eChicago pokera\u201d wypadaj\u0105 marnie, cho\u0107 te\u017c opieraj\u0105 si\u0119 na filmowych postaciach. Tutaj s\u0105 one rysunkami utrzymanymi w komiksowej estetyce. Samo wykonanie jest na bardzo dobrym poziomie: twarda tektura, porz\u0105dne przygotowanie i, mimo wszystko, klimatyczne ilustracje. Rozbrajaj\u0105 pociski \u2013 prawdziwe, powa\u017cne gad\u017cety gangstera, \u017cadne tam podrabiane plastiki \u2013 jak to by\u0142o w wy\u017cej wzmiankowanej grze. Ca\u0142o\u015b\u0107 uzupe\u0142nia, charakterystyczna dla LudoArt, informacja o ofercie producenta stylizowana na gazet\u0119.<\/p>\n Zaczynamy<\/strong> Gramy<\/strong> Z punktacj\u0105 i samym sposobem jej liczenia wi\u0105\u017ce si\u0119 minus. Granie w mniej, ni\u017c cztery osoby niestety zmniejsza warto\u015b\u0107 ruchu. Jest to prosta zale\u017cno\u015b\u0107 liczby graczy i mo\u017cliwo\u015bci blokowania innym. Zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce dw\u00f3ch graczy siada do planszy, b\u0119d\u0105 si\u0119 skupia\u0107 na blokowaniu, bo dwa kolory s\u0105 wolne. Przy trzech \u2013 mniej. Przy czterach \u2013 ka\u017cdy zastanowi si\u0119 sto razy nad do\u0142o\u017ceniem, bo by\u0107 mo\u017ce zarobi\u0105 na tym inni.<\/p>\n Ocena<\/strong><\/p>\n Uwielbiam ograniczenia w grach. Rozgrywka w \u201eGangstera\u201d to jedno wielkie ograniczenie. Pierwsze: jeden ruch na rund\u0119. Drugie: ka\u017cdy wyb\u00f3r jest dobry i z\u0142y jednocze\u015bnie. Trzecie: tylko trzydzie\u015bci sze\u015b\u0107 \u017ceton\u00f3w. Czwarte: jeden pocisk, tak wa\u017cny. Pi\u0105te: przeciwnicy b\u0119d\u0105 si\u0119 nam odcina\u0107 punkty, jak si\u0119 da. Wymienia\u0107 jeszcze? Podsumowanie<\/strong> Plusy:<\/strong>
\n<\/strong>
\n\u201eGangster\u201d jest gr\u0105 logiczn\u0105 i, jak podaje instrukcja, ma trwa\u0107 oko\u0142o 25 minut. Trzeba doliczy\u0107 minut\u0119 na roz\u0142o\u017cenie element\u00f3w oraz \u00a0wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119\u00a0r\u00f3\u017cn\u0105 decyzyjno\u015b\u0107 graczy. Musimy te\u017c znale\u017a\u0107 trzy \u017cetony w kolorze gracza, warte odpowiednio 1, 2 i 3, kt\u00f3re \u2013 symbolizowane pociskami \u2013 stanowi\u0105 o sile gangstera. Spraw\u0119 rozwi\u0105\u017c\u0105 woreczki strunowe, kt\u00f3rych firma, jak zwykle, niestety posk\u0105pi\u0142a. Pozosta\u0142e \u017cetony trzeba przetasowa\u0107, co jednak wydaje si\u0119 ci\u0119\u017cko wykonalne \u2013 st\u0105d dla w\u0142asnego komfortu zawsze rezygnowali\u015bmy z tego rozwi\u0105zania, po prostu mieszaj\u0105c je na stole i uk\u0142adaj\u0105c w zakryty stos.
\nWspomniane przed chwil\u0105 trzy \u017cetony tworz\u0105 uzupe\u0142nienia gracza, s\u0105 jednak nieodnawialne \u2013 je\u015bli wykorzysta\u00a0on gangstera z tej puli \u2013 nie pojawi si\u0119 tam nowy, nawet je\u015bli b\u0119dzie w tym samym kolorze i tej samej warto\u015bci. Obok planszy k\u0142adzie si\u0119 tor punktacji, zako\u0144czony na 17 polu wizerunkiem Ala Capone – gdy gracz je osi\u0105gnie zostaje szefem mafii w Chicago. Pionki graczy umieszcza si\u0119 oczywi\u015bcie na pocz\u0105tku drogi ku wy\u017cynom przest\u0119pstwa. Ka\u017cdemu trzeba jeszcze rozda\u0107 po jednym pocisku (ten te\u017c jest jednorazowego u\u017cytku), wyk\u0142ada si\u0119 dw\u00f3ch pierwszych gangster\u00f3w ze stosu obok planszy (podobnie jak np. w \u201eTicket to Ride\u201d) i mo\u017cna zaczyna\u0107 zabaw\u0119.<\/p>\n
\n<\/strong>
\n\u201eGangster\u201d jest gr\u0105 logiczn\u0105. Gracze na przemian wykonuj\u0105 ruchy (o kt\u00f3rych za chwil\u0119), uk\u0142adaj\u0105c gangster\u00f3w na planszy do czasu, gdy w rz\u0119dzie pionowo lub poziomo znajdzie si\u0119 ich sze\u015bciu \u2013 wtedy nast\u0119puje punktacja. W swojej turze mo\u017cna wybra\u0107 z kilku akcji, ale wykona\u0107 jedn\u0105. Do wyboru s\u0105: poci\u0105gni\u0119cie lub\u00a0do\u0142o\u017cenie gangstera, przesuni\u0119cie ju\u017c le\u017c\u0105cego na planszy, b\u0105d\u017a takiego\u017c ustrzelenie. Boli, bo najbardziej pasuje do\u0142o\u017cy\u0107 i poruszy\u0107 lub odwrotnie. Albo do\u0142o\u017cy\u0107 dwa razy. A potem pozostaje cierpie\u0107, bo ten ruch przecie\u017c zmieni\u0142by wszystko.
\nMo\u017cna wi\u0119c wykona\u0107 jedn\u0105 akcj\u0119, a tu pojawia si\u0119 utrudnienie o tyle, \u017ce ka\u017cda zosta\u0142a ob\u0142o\u017cona dodatkowymi zasadami. Mo\u017cna wi\u0119c do\u0142o\u017cy\u0107 gangstera, ale trzeba wybra\u0107, czy z puli dw\u00f3ch odkrytych na stole, czy z prywatnego uzupe\u0142nienia (wspomniane trzy \u017cetony na pocz\u0105tku), czy zakrytego \u017cetonu, a wi\u0119c strza\u0142 w ciemno, cho\u0107 tak naprawd\u0119 wa\u017cne jest, gdzie si\u0119 go po\u0142o\u017cy. Mo\u017cna poruszy\u0107 gangstera na planszy, ale nie takiego, kt\u00f3ry le\u017cy w rz\u0119dzie sko\u0144czonym, wi\u0119c licz\u0105cym sze\u015b\u0107 p\u00f3l.
\nMo\u017cna ustrzeli\u0107 innego gangstera, ale musz\u0105 by\u0107 spe\u0142nione dwa warunki: nasz gangster musi by\u0107 pole obok \u201eustrzelanego\u201d oraz musimy mie\u0107 pocisk. A ten, jak wspomnia\u0142em jest drogim gad\u017cetem, bo jednym na gr\u0119. Gangster spod pocisku nie mo\u017ce by\u0107 poruszony, a przy tym jeszcze nie liczy si\u0119 przy punktacji.
\nCiekawy jest w \u201eGangsterze\u201d sam spos\u00f3b punktowania. W momencie, gdy ko\u0144czy si\u0119 rz\u0105d (albo dwa) zaczyna si\u0119 liczenie (przy dw\u00f3ch rz\u0119dach kolejno\u015b\u0107 wybiera gracz kompletuj\u0105cy). Jest to jeden z najciekawszych mechanizm\u00f3w gry: sprawdzamy, ile punkt\u00f3w w pociskach (punktach si\u0142y) ma ka\u017cdy z graczy. Gracz z\u00a0 najwy\u017cszym wynikiem zdobywa tyle punkt\u00f3w, ile wynosi r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy si\u0142\u0105 jego gangster\u00f3w i kolejnego w rz\u0119dzie. Czy znaczy to tyle, \u017ce wystarczy wej\u015b\u0107 w jeden rz\u0105d dobry, a potem drugi i wygrywamy? Nie! Powody s\u0105 dwa: mo\u017cliwo\u015b\u0107 poruszenie \u017cetonem nie tylko swoim i fakt, \u017ce je\u015bli jest remis, wygrywa trzeci gracz. Tak, to prawda: przy czterech graczach dwa remisy znacz\u0105: nic dla ka\u017cdego. Jest to jedna ze strategii (a t\u0119 trzeba uzale\u017cni\u0107 od sposobu grania innych) na gr\u0119, bo wygrywa gracz z najwi\u0119ksz\u0105 ilo\u015bci\u0105 punkt\u00f3w. Wystarczy jeden wi\u0119cej, a w \u201eGangsterze\u201d nie jest to ma\u0142o.<\/p>\n
\nWbrew pozorom, partia nie trwa d\u0142ugo. Mimo \u017ce wyst\u0119puje tu, charakterystyczna dla gier logicznych, zale\u017cno\u015b\u0107 czasu decyzji od czasu gry rosn\u0105ca wprost proporcjonalnie do tego ostatniego, maksymalnie grali\u015bmy 20-30 minut. Spr\u00f3bowali\u015bmy wariantu, \u017ce dostaje si\u0119 tyle punkt\u00f3w, ile mamy w gangsterach, ale sko\u0144czy\u0142o si\u0119 po dw\u00f3ch rz\u0119dach i doszli\u015bmy do wniosku, \u017ce nie warto tego proponowa\u0107 nawet jako opcj\u0119.
\nMo\u017cna mie\u0107 wra\u017cenie, \u017ce to k\u00f3\u0142ko i krzy\u017cyk, tyle \u017ce na wi\u0119kszej, \u0142adniejszej planszy i z u\u017cyciem czterech, a nie dw\u00f3ch symboli. Owszem, jest w tym co nieco racji, lecz trzeba doda\u0107 do tego pomno\u017cenie mo\u017cliwo\u015bci wspomnianej gry przez: warto\u015bci gangster\u00f3w w r\u00f3\u017cnych uk\u0142adach, mo\u017cliwo\u015b\u0107 przesuwania \u017ceton\u00f3w, eliminowanie ich warto\u015bci (cho\u0107 nie miejsca) oraz losowe doci\u0105ganie k\u00f3lek i krzy\u017cyk\u00f3w. Nie jestem matematykiem, ale mo\u017cliwo\u015bci rozgrywki wydaje si\u0119 by\u0107 sporo.
\nWbrew pozorom, losowe wyci\u0105ganie \u017ceton\u00f3w ma sw\u00f3j urok. Wszyscy graj\u0105cy mieli okres narzekania na sw\u00f3j los \u201ebo nie ma moich\u201d, a dopiero po chwili okazywa\u0142o si\u0119, \u017ce to wcale nie takie z\u0142e, bo mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce p\u00f3\u017aniejsze wyk\u0142adanie swoich \u017ceton\u00f3w, mo\u017ce si\u0119 wi\u0105za\u0107 z lepszymi lokacjami. To oczywi\u015bcie r\u00f3wnie\u017c od graj\u0105cego zale\u017cy, jak wyk\u0142ada \u017cetony przeciwnik\u00f3w lub nimi porusza. Nie ma prostego sposobu na wygran\u0105. Sposob\u00f3w obalenia tego stwierdzenia s\u0105 trzy: nie mo\u017cna pasowa\u0107, nie gramy sami, a w takiej liczbie ruch\u00f3w ka\u017cdy ma znaczenie.
\nTak, wi\u0105\u017ce si\u0119 to z minusem, \u017ce jeden b\u0142\u0105d mo\u017ce kosztowa\u0107 gracza zwyci\u0119stwo. Nie ma to jednak wielkiego znaczenia, bior\u0105c pod uwag\u0119 czas rozgrywki, wahaj\u0105cy si\u0119 pomi\u0119dzy 10 a 25 minut. Nawet niech b\u0119dzie: p\u00f3\u0142 godziny.<\/p>\n
\n<\/strong>
\nD\u0142ugo my\u015bla\u0142em, z czym por\u00f3wna\u0107 \u201eGangstera\u201d. Nat\u0142ok gier by\u0142 ogromny, lecz po chwili analizy ka\u017cdego przypadku rozumia\u0142em, \u017ce nie do ko\u0144ca to trafione. S\u0142ysza\u0142em na przyk\u0142ad, \u017ce wiele wsp\u00f3lnego sama mechanika ma z \u201eKingdoms\u201d Reinera Knizii. Nie wiem, nie gra\u0142em, wi\u0119c por\u00f3wnywa\u0107 nie b\u0119d\u0119, aczkolwiek gracze znaj\u0105cy wzmiankowan\u0105 pozycj\u0119 po rozgrywce zmieniali zdanie odno\u015bnie podobie\u0144stwa. Nawet je\u015bli mechanika nie jest nowa, bo szcz\u0105tkowo wyst\u0119puje w kilku innych tytu\u0142ach \u2013 to po\u0142\u0105czenie jest na tyle unikalne, \u017ce jestem w stanie powiedzie\u0107: \u015bwietny pomys\u0142. Nie jest te\u017c tak, \u017ce logiczno\u015b\u0107 rozgrywki zabija klimat \u2013 mamy do czynienia z gr\u0105 polegaj\u0105c\u0105 na wyk\u0142adaniu \u017ceton\u00f3w, ale wykonanie utrzymuje kanw\u0119 fabularn\u0105, a co wi\u0119cej \u2013 jest w stanie j\u0105 obroni\u0107.
\nOczywi\u015bcie, \u017ce gra ma nie tylko zalety, cho\u0107 te stanowczo przewa\u017caj\u0105 nad wadami. Minusem niew\u0105tpliwie (mimo wszystko i wcze\u015bniejszego zaliczenia na plus) jest tu cena: malutkie pude\u0142eczko, kosztuje ponad 100 PLN, a to niema\u0142o. Mimo kr\u00f3tkiej rozgrywki nie jest to pozycja dobra na przerywnik, po kilku zdawa\u0142oby si\u0119 partyjkach \u2013 jest w stanie powa\u017cnie zm\u0119czy\u0107. Nie, nie chodzi o znudzenie rozgrywk\u0105, co ulg\u0119 \u017ce mo\u017cemy przesi\u0105\u015b\u0107 si\u0119 do czego\u015bc l\u017cejszego. Jest tu wp\u0142yw kingmakingu, tym niemniej niewiele wykraczaj\u0105cy poza standardowo obecn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107, raczej wyst\u0119puj\u0105cy szcz\u0105tkowo i rzadko \u2013 je\u015bli gracze zechc\u0105.
\n\u201eGangster\u201d ma pewn\u0105 cech\u0119, kt\u00f3ra mnie urzek\u0142a. Powiew \u015bwie\u017co\u015bci w wyk\u0142adaniu \u017ceton\u00f3w na plansz\u0119. I –\u00a0mimo wysokiej ceny –\u00a0s\u0105dz\u0119, \u017ce warto zainwestowa\u0107.<\/p>\n
\n+ Przemy\u015blana mechanika
\n+ Klimat
\n+ Wykonanie<\/p>\n