Sobota na targach w Essen to dzie\u0144, kiedy przez teren imprezy przelewa si\u0119 najwi\u0119ksza liczba uczestnik\u00f3w. Tego dnia pojawiaj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno mieszka\u0144cy miasta jak i mn\u00f3stwo Niemc\u00f3w z innych zak\u0105tk\u00f3w kraju, przyje\u017cdzaj\u0105cych tu na weekend.<\/p>\n
Na ten w\u0142a\u015bnie dzie\u0144 zaplanowali\u015bmy granie w najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 tytu\u0142\u00f3w – szybko przekonali\u015bmy si\u0119 jak du\u017cy pope\u0142nili\u015bmy b\u0142\u0105d. Przede wszystkim liczba uczestnik\u00f3w by\u0142a tak du\u017ca, \u017ce pokonywanie olbrzymich, zat\u0142oczonych\u00a0przestrzeni sta\u0142o si\u0119 bardzo czasoch\u0142onne. Jednak nawet je\u017celi uda\u0142o si\u0119 gdzie\u015b ju\u017c dotrze\u0107 – znalezienie stolika do rozgrywki wymaga\u0142o co najmniej kilkunastominutowego oczekiwania (a i tak cz\u0119sto jedyn\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 by\u0142o zagranie na pod\u0142odze)<\/p>\n
Na pocz\u0105tku uda\u0142o nam si\u0119 zaj\u0105\u0107 miejsce na stoisku Pegasus Spiele, gdzie zagrali\u015bmy w Don Peperoni<\/strong>. Tematem gry s\u0105 wybory na burmistrza w nienazwanej republice bananowej – ka\u017cdy z graczy wysy\u0142a w teren dw\u00f3ch swoich ludzi, aby namawia\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w do g\u0142osowania na odpowiedniego kandydata. W ka\u017cdym domku, kt\u00f3ry odwiedzimy mo\u017cemy zostawi\u0107 wybran\u0105 kwot\u0119 w lokalnej walucie. Gdy w jednym miejscu znajd\u0105 si\u0119 “oferty” co najmniej trzech kandydat\u00f3w, \u017cetony odkrywa si\u0119 i sprawdza komu udziel\u0105 swego poparcia mieszka\u0144cy. Dodatkowo, ka\u017cdy z graczy ma jeszcze pi\u0119ciu pomocnik\u00f3w, kt\u00f3rych mo\u017ce wykorzysta\u0107 do umocnienia swoich wp\u0142yw\u00f3w lub przej\u0119cia terytorium kontrkandydata. Ca\u0142o\u015b\u0107 to w zasadzie territory-control z bardzo sympatyczn\u0105 grafik\u0105, lekkim klimatem i elementem blefu. Przypad\u0142a nam do gustu, chocia\u017c mechanika nie jest na tyle innowacyjna, aby gra sta\u0142a si\u0119 jakim\u015b hitem.<\/p>\n Nast\u0119pnym tytu\u0142em w naszej zaplanowanej trasie by\u0142 Imperial<\/strong> wydany przez eggert-spiele – gra, kt\u00f3ra znajdowa\u0142a si\u0119 na wielu wish-listach BGG dotycz\u0105cych tegorocznych targ\u00f3w. Niestety, czas pojedynczej rozgrywki to ponad dwie godziny (wraz z t\u0142umaczeniem zasad bli\u017cej 3 godzin), wi\u0119c mimo i\u017c gra by\u0142a na trzech r\u00f3\u017cnych stoiskach (eggert-spiele, JKLM, Rio Grande), nie uda\u0142o nam si\u0119 znale\u017a\u0107 \u017cadnego wolnego stolika czy rozgrywki ko\u0144cz\u0105cej si\u0119 w przeci\u0105gu najbli\u017cszych 30 minut. Uda\u0142o mi si\u0119 tylko przez chwil\u0119 przyjrze\u0107 – i to co zobaczy\u0142em zaciekawi\u0142o mnie na tyle, \u017ce na pewno postaram si\u0119 o \u015bci\u0105gni\u0119cie tego tytu\u0142u do Polski. W Imperial gracze wcielaj\u0105 si\u0119 w inwestor\u00f3w w Europie czas\u00f3w pocz\u0105tku kapitalizmu i wielkich wojen. Na planszy mocarstwa rozwijaj\u0105 sw\u00f3j przemys\u0142 i tocz\u0105 walki, gracze za\u015b wspieraj\u0105 je\u00a0i przejmuj\u0105 kontrol\u0119 nad ich rz\u0105dami aby na koniec gry otrzyma\u0107 punkty zale\u017cne od si\u0142y danego pa\u0144stwa i swojego zaanga\u017cowania w nim. W mechanice wykorzystany jest co najmniej jeden element z poprzedniej gry wydawnictwa – Antike (ko\u0142o z dost\u0119pnymi akcjami). Ca\u0142o\u015b\u0107 wygl\u0105da bardzo dobrze – zar\u00f3wno wizualnie jak i przy pierwszym rzucie oka na zasady.<\/p>\n Kolejnym tytu\u0142em, w kt\u00f3ry bardzo chcia\u0142em zagra\u0107 i na szcz\u0119\u015bcie dosy\u0107 szybko nam si\u0119 uda\u0142o – by\u0142a Taluva<\/strong> wydana przez Hans im Glueck. Jest to nowa gra autora dosy\u0107 popularnej w Polsce Attiki. Tym razem rzecz dzieje si\u0119 na tajemniczej, pe\u0142nej wulkan\u00f3w wyspie. Mechanika opiera si\u0119 na wyci\u0105ganiu i uk\u0142adaniu \u017ceton\u00f3w, z kt\u00f3rych buduje si\u0119 plansz\u0119, zasiedlan\u0105 przez graczy, kt\u00f3rzy buduj\u0105 tu swoje chatki, \u015bwi\u0105tynie i wie\u017ce. Na pierwszy rzut oka przypomina troch\u0119 Fjorde, jest jednak o wiele bardziej z\u0142o\u017cona i wymagaj\u0105ca wielu taktycznych decyzji. Bardzo ciekawym elementem jest uk\u0142adanie \u017ceton\u00f3w planszy jeden na drugim – w ten spos\u00f3b powstaje tr\u00f3jwymiarowa, bardzo ciekawie wygl\u0105daj\u0105ca struktura. Naprawd\u0119 dobry, solidny tytu\u0142. Dodatkowo rozgrywka trwa oko\u0142o 30 minut, wi\u0119c mo\u017cna zagra\u0107 kilka partyjek w stosunkowo kr\u00f3tkim czasie.<\/p>\n Po kilku partyjkach w Taluv\u0119 mieli\u015bmy ochot\u0119 zagra\u0107 w Kabale und Hiebe<\/strong>, niestety w grze znajduje si\u0119 sporo tekstu w j\u0119zyku niemieckim (tak\u017ce na kartach) a na stoisku Hans im Glueck nie by\u0142o nikogo, kto m\u00f3g\u0142by wyt\u0142umaczy\u0107 nam zasady (!). Szczerze m\u00f3wi\u0105c bardzo nas to rozczarowa\u0142o, ale ilustrowa\u0142o te\u017c dziwne zjawisko, kt\u00f3re dostrzeg\u0142em ju\u017c wcze\u015bniej. Mimo sporej liczby zagranicznych go\u015bci, du\u017ce niemieckie wydawnictwa jak Kosmos czy Hans im Glueck nie przygotowuj\u0105 na targi angielskich wersji zasad – nawet do najbardziej promowanych tytu\u0142\u00f3w. Znalezienie kogo\u015b, kto zna angielski na tyle biegle by wyt\u0142umaczy\u0142 zasady, nie zawsze jest \u0142atwe. Co ciekawe – tego problemu nie ma przy wielu mniejszych wydawnictwach, kt\u00f3re albo maj\u0105 wydrukowane angielskie t\u0142umaczenia albo wr\u0119cz instrukcje przygotowane od razu w obu j\u0119zykach.<\/p>\n Nast\u0119pnym tytu\u0142em, kt\u00f3ry wypr\u00f3bowali\u015bmy by\u0142a Genesis<\/strong> – nowa\u00a0gra Reinera Knizia. Gracze teoretycznie kieruj\u0105 jednym z gatunk\u00f3w – lud\u017ami, ssakami, gadami lub p\u0142azami, w celu dominacji na Ziemi. W praktyce jednak sprowadza si\u0119 to do uk\u0142adania kafelk\u00f3w, tak aby zabudowa\u0107 przeciwnika i zdoby\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 w danym kolorze. Mechanika nijak si\u0119 ma do tematyki, sama gra jest dosy\u0107 prosta, jednak wci\u0105gaj\u0105ca. Mam jednak wra\u017cenie, \u017ce pomimo elementu losowego (wprowadzonego dosy\u0107 sztucznie), ca\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce robi\u0107 si\u0119 schematyczna po kilku partiach. Generalnie, jest to w zasadzie gra logiczna i by\u0107 mo\u017ce lepiej by si\u0119 sprawdzi\u0142a jako taka, ni\u017c udaj\u0105c co\u015b czym nie jest. Tytu\u0142 warty zainteresowania – jednak raczej dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w kompletnej abstrakcji.<\/p>\n Po Genesis udali\u015bmy si\u0119 na stoisko Kosmosu, gdzie ponad 20 minut czekali\u015bmy na zwolnienie si\u0119 egzemplarza Pillars of the Earth<\/strong> (Die S\u00e4ulen der Erde) a nast\u0119pne 10 na kogo\u015b, kto b\u0119dzie w stanie wyja\u015bni\u0107 nam zasady. Sama gra przede wszystkim oczarowuje swoim wygl\u0105dem. Plansza ilustruje plac budowy katedry oraz otaczaj\u0105ce elementy miasteczka – zamek, ko\u015bci\u00f3\u0142, targ, itp. Ka\u017cdy z graczy ma 12 robotnik\u00f3w oraz 3 architekt\u00f3w, kt\u00f3rych wysy\u0142a w odpowiednie miejsca na planszy, aby zdoby\u0107 surowce, kt\u00f3re mo\u017ce potem wymieni\u0107 na punkty zwyci\u0119stwa. Przypomina to troch\u0119 Caylusa, jednak jest od niego du\u017co prostszy. Tutaj nie mamy tak wielu dr\u00f3g do zwyci\u0119stwa, brak elementu rozbudowy miasteczka, zdobywania punkt\u00f3w na innych graczach czy przeszkadzania im. Interakcja ogranicza si\u0119 do zajmowania lepszych miejsc oraz zgarniania najlepszych kart rzemie\u015blnik\u00f3w przed innymi. Minusem dla gracza nie znaj\u0105cego j\u0119zyka niemieckiego jest spora liczba tekst\u00f3w na kartach postaci specjalnych oraz wydarze\u0144. Z drugiej strony – nie trzymamy ich w tajemnicy, wi\u0119c sprawdzenie t\u0142umaczenia zaledwie trzech kart na rund\u0119 gry nie powinno stanowi\u0107 specjalnego problemu.<\/p>\n Niestety, by\u0142a to ostatnia gra w jak\u0105 uda\u0142o nam si\u0119 zagra\u0107 w sobot\u0119. W mi\u0119dzyczasie ogl\u0105dali\u015bmy inne stoiska a przede wszystkim kibicowali\u015bmy polskim zawodnikom na Mistrzostwach \u015awiata w Osadnik\u00f3w z Catanu<\/strong>. W tym roku posz\u0142o troch\u0119 lepiej, nadal jednak nikt z naszej dru\u017cyny nie przedosta\u0142 si\u0119 do p\u00f3\u0142fina\u0142u. Partie by\u0142y zaci\u0119te i trudne – dla wielu zawodnik\u00f3w by\u0142 to kt\u00f3ry\u015b z kolei start w Mistrzostwach. Warto jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce zesz\u0142oroczny zwyci\u0119zca z Czech, tym razem zagra\u0142 wyj\u0105tkowo s\u0142abo – nie jestem pewien, czy wygra\u0142 kt\u00f3r\u0105kolwiek ze swoich gier. Miejmy nadziej\u0119, \u017ce jednak przysz\u0142oroczny start b\u0119dzie bardziej owocny i tym razem nasi gracze wr\u00f3c\u0105 z tarcz\u0105, a nie na niej.<\/p>\n Poza granymi tytu\u0142ami, warto wspomnie\u0107 o jeszcze kilku ciekawostkach z Essen. W sobot\u0119, tu\u017c przed wyjazdem, uda\u0142o mi si\u0119 w ko\u0144cu znale\u017a\u0107 stoisko Czech Board Games – firmy skupiaj\u0105cej czeskich wydawc\u00f3w, wspomagaj\u0105cej dystrybucj\u0119 i promocj\u0119 gier. Nie by\u0142o to \u0142atwe, poniewa\u017c niewielki boks znajdowa\u0142 si\u0119 w jednej z najrzadziej odwiedzanych przeze mnie sal, w ma\u0142o atrakcyjnym miejscu. Zdawa\u0142o si\u0119, \u017ce\u00a0przy takiej lokalizacji – ma\u0142o kto tu dotrze i zainteresuje si\u0119 pokazywanymi tytu\u0142ami. Tymczasem ponad miesi\u0105c temu w serwisie BoardGameNews Rick Thornquist pisa\u0142 bardzo pozytywnie o pierwszych wra\u017ceniach z rozgrywki w prototyp jednej z wydawanych przez nich gier – Graenaland<\/strong>… Kiedy dotar\u0142em na stoisko w sobot\u0119 wieczorem, wszystkie 500 egzemplarzy (!)\u00a0by\u0142o ju\u017c wyprzedane a w niedziel\u0119 rano mia\u0142 przyjecha\u0107 transport kolejnych egzemplarzy z Czech. Przy mnie jacy\u015b ludzie chcieli kupi\u0107 u\u017cywany na targach egzemplarz, byle tylko dosta\u0107 gr\u0119 (wyje\u017cdzali w sobot\u0119 wieczorem, nie mogli wi\u0119c poczeka\u0107 do jutra). Czesi byli cali rozradowani – jak powiedzia\u0142 mi jeden z nich, widzieli si\u0119 z Rickiem poprzedniego dnia i zdaj\u0105 sobie spraw\u0119 jak wiele znaczy\u0142a ta jedna, kr\u00f3tka recenzja. Niesamowity dow\u00f3d autorytetu najbardziej znanych recenzent\u00f3w w bran\u017cy i skupiaj\u0105cej ich witryny BoardGameNews zrobi\u0142 na mnie olbrzymie wra\u017cenie. Obawiam si\u0119, \u017ce Rick zostanie teraz zasypany prototypami gier :-).<\/p>\n Przy podsumowaniu tegorocznego Essen nasuwa si\u0119 od razu skojarzenie z nieszcz\u0119snym polskim Monopoly Warsaw Open. Oczywi\u015bcie imprezy te dzieli jako\u015bciowa przepa\u015b\u0107, warto jednak zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na kilka wa\u017cnych aspekt\u00f3w. Po pierwsze oznakowanie – plakaty SPIEL ’06 by\u0142y doskonale widoczne w ca\u0142ej aglomeracji – nawet w oddalonym o ponad 10 km Gelsenkirchen, gdzie nocowali\u015bmy. Przy wje\u017adzie do miasta, na zjazdach z autostrady – wsz\u0119dzie by\u0142y wyra\u017ane znaki kieruj\u0105ce do hal Messe Essen. Po dotarciu na miejsce samochody by\u0142y kierowane na odpowiednie parkingi, wszystko odbywa\u0142o si\u0119 sprawnie i precyzyjnie.<\/p>\n Na samych targach panowa\u0142 niesamowity porz\u0105dek – wszystko by\u0142o zorganizowane perfekcyjnie, od obs\u0142ugi poczynaj\u0105c przez \u015bwietnie dzia\u0142aj\u0105c\u0105 klimatyzacj\u0119 po logiczny uk\u0142ad stoisk i rewelacyjn\u0105 sto\u0142\u00f3wk\u0119 (na dodatek – niedrog\u0105). Jedyne, do czego mo\u017cna si\u0119 przyczepi\u0107 to jednak dro\u017cyzna. Wej\u015bcie na targi – 25 euro za 4-dniow\u0105 wej\u015bci\u00f3wk\u0119 – nie obejmowa\u0142o informatora, kt\u00f3ry trzeba by\u0142o sobie dokupi\u0107 za kolejne 10 euro. Na terenie HotSpot z bezprzewodowym internetem… ale w cenie 8 euro za ka\u017cd\u0105 rozpocz\u0119t\u0105 godzin\u0119.<\/p>\n Na niekorzy\u015b\u0107 imprezy mo\u017cna te\u017c zaliczy\u0107 jej odleg\u0142o\u015b\u0107 od Polski – trzyna\u015bcie godzin jazdy samochodem nie nale\u017cy do specjalnych przyjemno\u015bci. Bior\u0105c pod uwag\u0119 to, \u017ce na samych targach byli\u015bmy tylko 2 dni (2x 8 godzin), okazuje si\u0119, \u017ce d\u0142u\u017cej trwa\u0142 dojazd, ni\u017c zabawa. W przysz\u0142ym roku planuj\u0119 wcze\u015bnie zrobi\u0107 rezerwacj\u0119 w jednej z tanich linii lotniczych – ju\u017c za 200 z\u0142 mo\u017cna dolecie\u0107 z Gda\u0144ska do pobliskiego Dortmundu w ci\u0105gu p\u00f3\u0142torej godziny. Warto te\u017c zarezerwowa\u0107 sobie wi\u0119cej czasu i by\u0107 na miejscu od czwartku do niedzieli – w przeciwnym razie naprawd\u0119 trudno jest obejrze\u0107 chocia\u017cby cz\u0119\u015b\u0107 przygotowanej przez wydawc\u00f3w oferty – nie wspominaj\u0105c o zagraniu w najciekawsze tytu\u0142y. Na targach by\u0142o pokazywanych kilkaset tytu\u0142\u00f3w – w\u015br\u00f3d takich ich liczby bardzo \u0142atwo przegapi\u0107 pere\u0142ki, szczeg\u00f3lnie na stoiskach mniejszych wydawc\u00f3w.<\/p>\n Atmosfera Essen jest niesamowita i dla ka\u017cdego mi\u0142o\u015bnika gier planszowych SPIEL to wydarzenie, w kt\u00f3rym warto uczestniczy\u0107. Mam nadziej\u0119, \u017ce w ci\u0105gu kilku lat doczekamy si\u0119 podobnie wa\u017cnej plansz\u00f3wkowej imprezy w Polsce. Kilka miesi\u0119cy temu kontaktowa\u0142 si\u0119 ze mn\u0105 szef jednej z du\u017cych polskich firm targowych, wi\u0119c nic nie jest wykluczone. Trzymam kciuki, a tymczasem zapraszam do obejrzenia zdj\u0119\u0107 oraz do zobaczenia w Essen za rok!<\/p>\n