{"id":640437,"date":"2016-05-07T08:27:50","date_gmt":"2016-05-07T06:27:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=640437"},"modified":"2016-05-08T13:30:37","modified_gmt":"2016-05-08T11:30:37","slug":"ostroleka-26-maja-1831","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2016\/05\/07\/ostroleka-26-maja-1831\/","title":{"rendered":"Ostro\u0142\u0119ka 26 maja 1831"},"content":{"rendered":"

\"Ostroleka1831-okladka2\"<\/a>Co roku na \u015bwiecie ukazuje si\u0119 wiele gier planszowych. Nawet w Polsce doczekali\u015bmy si\u0119 czas\u00f3w, gdy gier, zw\u0142aszcza dla masowego odbiorcy, wydawanych jest ca\u0142kiem sporo. Jednak, jak zauwa\u017caj\u0105 niekt\u00f3rzy recenzenci, w\u015br\u00f3d tego zalewu cz\u0119sto coraz trudniej znale\u017a\u0107 tytu\u0142y, kt\u00f3re chcemy, \u017ceby zosta\u0142y z nami na d\u0142u\u017cej. Podobne zjawiska wyst\u0119puj\u0105 w innych dziedzinach \u017cycia. Gdy spojrzymy na \u015bwiat medi\u00f3w, bombarduj\u0105cych nas codziennie niezliczonymi wiadomo\u015bciami, nietrudno zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w\u015br\u00f3d tego zalewu r\u00f3\u017cnego rodzaju informacji, komentarzy, opinii naprawd\u0119 wa\u017cny jest tylko ich znikomy procent. Reszta stanowi tzw. szum informacyjny. Coraz wi\u0119cej odbiorc\u00f3w, tak w przypadku medi\u00f3w, jak i gier, stara si\u0119 dokonywa\u0107 selekcji, bo jak to m\u00f3wi\u0105 s\u0142owa jednej z piosenek \u201e\u017cycie jest za kr\u00f3tkie, aby pi\u0107 tanie wino\u201d. Mam nadziej\u0119, \u017ce tym tekstem uda mi si\u0119 zainteresowa\u0107 Was gr\u0105, kt\u00f3ra ma szans\u0119, przynajmniej u cz\u0119\u015bci z Was, pozosta\u0107 w kolekcji na d\u0142u\u017cej.<\/p>\n

<\/p>\n

\u201eOstro\u0142\u0119ka 26 maja 1831\u201d to gra wojenna przedstawiaj\u0105ca bitw\u0119 pod Ostro\u0142\u0119k\u0105, stoczon\u0105 26 maja 1831 roku. By\u0142a to jedna z najwa\u017cniejszych bitew powstania listopadowego. Zanim zaczn\u0119 zag\u0142\u0119bia\u0107 si\u0119 w temat, musz\u0119 zaznaczy\u0107, \u017ce jestem autorem tej gry, wi\u0119c pisz\u0119 ten tekst z pozycji jej tw\u00f3rcy. Gra ukaza\u0142a si\u0119 na jesieni 2015 roku, nak\u0142adem Instytutu Wydawniczego Erica<\/strong>. Jak wspomnia\u0142em, jest to gra wojenna. Artyku\u0142y o tego typu produkcjach nie goszcz\u0105 zbyt cz\u0119sto na portalu Games Fanatic. Zw\u0142aszcza je\u015bli chodzi o polskie tytu\u0142y. Tym bardziej uwa\u017cam, \u017ce warto zainteresowa\u0107 si\u0119 tematem. Oczywi\u015bcie, jak w przypadku ka\u017cdego gatunku gier, r\u00f3wnie\u017c gry wojenne nie wszystkim pasuj\u0105. Zdarza mi si\u0119 jednak regularnie spotyka\u0107 graczy grywaj\u0105cych w gry euro, kt\u00f3rzy mieliby ochot\u0119 spr\u00f3bowa\u0107, tylko nie bardzo wiedz\u0105 jak si\u0119 za to zabra\u0107. W\u0142a\u015bnie do nich i do tych, kt\u00f3rzy szukaj\u0105 jakiej\u015b gry \u201ena d\u0142u\u017cej\u201d, chcia\u0142bym przede wszystkim zaadresowa\u0107 ten tekst. Gra powinna zainteresowa\u0107 tak\u017ce wszystkich, kt\u00f3rzy cho\u0107 troch\u0119 znaj\u0105 dzieje powstania listopadowego, interesuj\u0105 si\u0119 epok\u0105 napoleo\u0144sk\u0105 (ta gra nie dotyczy jej wprost, ale zasady nadaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce dobrze do oddania bitew z tej epoki) i og\u00f3lnie nasz\u0105 narodow\u0105 histori\u0105. Dzi\u015b cz\u0119sto operuje si\u0119 has\u0142em \u201enowoczesny patriotyzm\u201d. My\u015bl\u0119, \u017ce \u201eOstro\u0142\u0119ka 26 maja 1831\u201d z powodzeniem si\u0119 w niego wpisuje.<\/p>\n

\"\"<\/a>Zasady gry pozwalaj\u0105 na rozgrywanie bitew z okresu powstania listopadowego i epoki napoleo\u0144skiej. Gra jest pod wieloma wzgl\u0119dami klasyczn\u0105 gr\u0105 wojenn\u0105. Wykorzystuje heksagonaln\u0105 plansz\u0119 i \u017cetony. Walki rozstrzygamy za pomoc\u0105 rzut\u00f3w kostk\u0105 (najcz\u0119\u015bciej stosowany jest rzut trzema kostkami k6). Wyniki walk, ostrza\u0142\u00f3w i innych zdarze\u0144 okre\u015blamy z wykorzystaniem tabel. W grze mamy znan\u0105 z wielu innych gier heksowych stref\u0119 kontroli. \u017betony wyst\u0119puj\u0105ce w grze przedstawiaj\u0105 oddzia\u0142y wojskowe polskie i rosyjskie w skali batalionu (piechota), dywizjonu (kawaleria) oraz baterii (artyleria). Jedno pole planszy to oko\u0142o 150 metr\u00f3w. Etap to 15-20 minut czasu rzeczywistego. Poza \u017cetonami jednostek mamy jeszcze w grze markery, czyli \u017cetony pomocnicze. Jednym ze smaczk\u00f3w s\u0105 \u017cetony wydarze\u0144, znajduj\u0105ce zastosowanie w drugim scenariuszu.<\/p>\n

Na pierwszy rzut oka \u201eOstro\u0142\u0119ka 26 maja 1831\u201d mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 po prostu kolejn\u0105 gr\u0105 wojenn\u0105 na heksach, jakich wiele ukaza\u0142o si\u0119 ju\u017c w przesz\u0142o\u015bci. W przypadku tego typu gier elementy nowatorskie, ciekawe rozwi\u0105zania w ramach mechaniki gry, r\u00f3\u017cnego rodzaju smaczki zwykle tkwi\u0105 g\u0142\u0119biej. O tyle pod tym k\u0105tem nie warto si\u0119 sugerowa\u0107 pierwszym wra\u017ceniem. Prace nad gr\u0105 trwa\u0142y wyj\u0105tkowo d\u0142ugo, w wi\u0119kszo\u015bci z przyczyn niezale\u017cnych ode mnie jako autora. Ich pocz\u0105tki si\u0119gaj\u0105 2005 roku. Przez ten czas mia\u0142em okazj\u0119 sporo przeczyta\u0107, zapozna\u0107 si\u0119 z r\u00f3\u017cnego rodzaju \u017ar\u00f3d\u0142ami historycznymi, przemy\u015ble\u0107 wiele rozwi\u0105za\u0144 zawartych w mechanice gry i innych znanych mi tytu\u0142ach, stanowi\u0105cych punkt odniesienia. Na ostatnim etapie prac sporo uwagi po\u015bwi\u0119cili\u015bmy ikonkom (ilustracjom) \u017co\u0142nierzy na \u017cetonach. G\u0142\u00f3wnie ich poprawno\u015bci od strony historycznej. Jeden z mocnych punkt\u00f3w gry stanowi r\u0119cznie rysowana plansza, z grafik\u0105 stylizowan\u0105 na XIX-wieczne mapy. Wreszcie wspomn\u0119 o obrazie na ok\u0142adce, przedstawiaj\u0105cym bitw\u0119, autorstwa Karola Malankiewicza, pochodz\u0105cym z 1838 roku. Obecnie znajduje si\u0119 on w zbiorach Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostro\u0142\u0119ce. Malarz by\u0142 uczestnikiem bitwy, dlatego obraz stanowi zarazem istotne \u017ar\u00f3d\u0142o historyczne. Jak ju\u017c jeste\u015bmy przy stronie edytorskiej, wspomn\u0119 jeszcze o bardzo sztywnym, pancernym pude\u0142ku gry, grubszym ni\u017c pude\u0142ka gier wielu firm, w tym GMT Games.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Mechanika gry stosuje szereg rozwi\u0105za\u0144 maj\u0105cych odda\u0107 XIX-wieczn\u0105 taktyk\u0119. Po pierwsze, mamy uwzgl\u0119dnione w zasadach mo\u017cliwo\u015bci formowania przez oddzia\u0142y szyk\u00f3w. I tak np. piechota wyst\u0119puje a\u017c w pi\u0119ciu r\u00f3\u017cnych szykach: linia, kolumna, tyraliera, czworobok, obrona zabudowa\u0144. W zale\u017cno\u015bci od tego, w jakim szyku si\u0119 znajduje, oddzia\u0142 ma r\u00f3\u017cne cechy. Linia pozwala w pe\u0142ni wykorzysta\u0107 si\u0142\u0119 ognia oddzia\u0142u, ale kiepsko si\u0119 ni\u0105 manewruje. Kolumna jest lepsza do ataku na bagnety i og\u00f3lnie walki wr\u0119cz oraz stanowi szyk bardzo dogodny do wykonywania manewr\u00f3w. Tyraliera \u015bwietnie porusza si\u0119 w trudnym terenie i ponosi ma\u0142e straty, gdy jest ostrzeliwana przez wrog\u0105 piechot\u0119 i artyleri\u0119, poza tym bardzo s\u0142abo walczy wr\u0119cz, ale mo\u017ce \u0142atwo unika\u0107 walki. Czworobok s\u0142u\u017cy g\u0142\u00f3wnie do obrony przed kawaleri\u0105, ale tak\u017ce do walki w okr\u0105\u017ceniu, niezbyt szybko si\u0119 porusza, s\u0142abo walczy z wrog\u0105 piechot\u0105 i nie mo\u017ce si\u0119 porusza\u0107 w terenie trudnym. Obrona zabudowa\u0144 to szyk polegaj\u0105cy na tym, \u017ce oddzia\u0142 znajduj\u0105cy si\u0119 w terenie zabudowanym wchodzi do budynk\u00f3w i barykaduje si\u0119 w nich. To co opisa\u0142em powy\u017cej oczywi\u015bcie nie wyczerpuje wszystkich cech poszczeg\u00f3lnych szyk\u00f3w piechoty.<\/p>\n

Jak wida\u0107, ka\u017cdy z szyk\u00f3w ma swoje s\u0142abe i mocne strony. W grze operowanie szykami przypomina troch\u0119 znan\u0105 zabaw\u0119 \u201ekamie\u0144, papier, no\u017cyce\u201d. Samo rozwi\u0105zanie polegaj\u0105ce na wyodr\u0119bnieniu szyk\u00f3w znajdziecie w r\u00f3\u017cnych grach po\u015bwi\u0119conych epoce napoleo\u0144skiej i generalnie temu okresowi historycznemu. Wa\u017cne jest jak i kiedy oddzia\u0142y mog\u0105 zmienia\u0107 szyki i tutaj s\u0105dz\u0119, \u017ce uda\u0142o mi si\u0119 stworzy\u0107 rozwi\u0105zania, kt\u00f3rych w innych grach nie znajdziecie. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to mi\u0119dzy innymi z podzia\u0142em etapu gry na cztery zasadnicze fazy, wykonywane najpierw przez jednego, potem przez drugiego z graczy:
\n– ruch kawalerii
\n– walka kawalerii
\n– ruch piechoty
\n– walka piechoty.<\/p>\n

\"\"<\/a>Generalnie jeden z pomys\u0142\u00f3w polega na tym, \u017ce rozdzielone zosta\u0142y ruch i walka piechoty i kawalerii, kt\u00f3re w wielu grach wykonywane s\u0105 w jednej fazie, \u0142\u0105cznie. Pozwoli\u0142o to stworzy\u0107 zasady reagowania na posuni\u0119cia przeciwnika podczas jego ruchu, czy podczas fazy walki przeciwnika, np. gdy jego jednostki wykonuj\u0105 po\u015bcig za naszymi wycofuj\u0105cymi si\u0119 oddzia\u0142ami. Reakcje polega\u0107 mog\u0105 na zmianie szyku, zmianie ukierunkowania, zmianie kolejno\u015bci oddzia\u0142\u00f3w w stosie, ostrzelaniu przeciwnika, kawaleria mo\u017ce wykonywa\u0107 kontrszar\u017c\u0119, oddzia\u0142y piechoty w szykach zwartych mog\u0105 wydziela\u0107 ze swojego sk\u0142adu pododdzia\u0142y tyralier\u00f3w itd.<\/p>\n

Kolejn\u0105 p\u0142aszczyzn\u0105 taktyczn\u0105 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 si\u0119 z wyodr\u0119bnieniem szyk\u00f3w i podzia\u0142em etapu na fazy jest wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie trzech rodzaj\u00f3w broni (piechoty, kawalerii i artylerii). Poniewa\u017c kawaleria i piechota poruszaj\u0105 si\u0119 i wykonuj\u0105 ataki w oddzielnych fazach, nie mog\u0105 wsp\u00f3lnie atakowa\u0107, co przynosi daleko id\u0105ce konsekwencje. Ich wsp\u00f3\u0142praca polega na tym, \u017ce s\u0105 w stanie atakowa\u0107 kolejno po sobie tzn. najpierw ten sam oddzia\u0142 atakuje kawaleria, a potem piechota. Kawalerii i piechocie towarzyszy artyleria, kt\u00f3ra dzieli si\u0119 na konn\u0105 i piesz\u0105. Ta pierwsza wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a z kawaleri\u0105, ta druga z piechot\u0105 (gracz mo\u017ce jednak przekwalifikowa\u0107 artyleri\u0119 konn\u0105 do wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania z piechot\u0105). Zr\u00f3\u017cnicowanie rodzaj\u00f3w broni polega r\u00f3wnie\u017c na tym, \u017ce kawaleria mo\u017ce szar\u017cowa\u0107, co stanowi jej podstawowy spos\u00f3b walki oraz daje dodatkowe mo\u017cliwo\u015bci podczas wykonywania ruchu. Szar\u017ca pozwala kawalerii na ignorowanie stref kontroli wrogiej piechoty i artylerii, czyli mo\u017ce ona przejecha\u0107 ko\u0142o wrogich oddzia\u0142\u00f3w piechoty i artylerii i nie musi si\u0119 zatrzymywa\u0107 w ich s\u0105siedztwie. Je\u015bli w szar\u017cy kawaleria odniesie zdecydowany sukces, uzyskuje kontynuacj\u0119 szar\u017cy i po wykonaniu po\u015bcigu mo\u017ce zaatakowa\u0107 po raz kolejny. W ten spos\u00f3b mo\u017ce wykona\u0107 w ci\u0105gu etapu do trzech atak\u00f3w.<\/p>\n

Gra pos\u0142uguje si\u0119 szeregiem wsp\u00f3\u0142czynnik\u00f3w r\u00f3\u017cnicuj\u0105cych oddzia\u0142y. Kluczowymi parametrami s\u0105 morale, oddaj\u0105ce stan psychiczny oddzia\u0142u, i efektywno\u015b\u0107, kt\u00f3ra okre\u015bla jak dobrze wyszkolony i jak do\u015bwiadczony by\u0142 oddzia\u0142. Oddzia\u0142y maj\u0105 te\u017c r\u00f3\u017cn\u0105 skuteczno\u015b\u0107 w prowadzeniu ostrza\u0142u karabinowego. Polska stara piechota (pu\u0142ki istniej\u0105ce przed powstaniem) by\u0142a pod tym wzgl\u0119dem du\u017co lepiej wyszkolona ni\u017c rosyjska. Z kolei nowe polskie oddzia\u0142y, powo\u0142ywane podczas powstania, cz\u0119sto w znacznym procencie sk\u0142ada\u0142y si\u0119 z kosynier\u00f3w, kt\u00f3rzy nie mieli \u017cadnej broni palnej, dlatego oddzia\u0142y te s\u0105 najmniej skuteczne w prowadzeniu ostrza\u0142u. W przypadku kawalerii, wyodr\u0119bniono jej r\u00f3\u017cne rodzaje, daj\u0105c im modyfikatory szar\u017cy od +2 (ca\u0142a lekka kawaleria uzbrojona w szable i kr\u00f3tk\u0105 bro\u0144 paln\u0105, g\u0142\u00f3wnie strzelcy konni, huzarzy) do +4 (kirasjerzy, czyli ci\u0119\u017cka, opancerzona kawaleria). W przypadku polskich pu\u0142k\u00f3w u\u0142an\u00f3w uwzgl\u0119dniono na ile dobrze \u017co\u0142nierze byli wyszkoleni we w\u0142adaniu lanc\u0105 (w zale\u017cno\u015bci od tego u\u0142ani i inne oddzia\u0142y lansjer\u00f3w posiadaj\u0105 modyfikator szar\u017cy +2 albo +3). Artyleria podzielona zosta\u0142a na lekk\u0105 i ci\u0119\u017ck\u0105 oraz na piesz\u0105 i konn\u0105. O jej jako\u015bci decyduje wyszkolenie artylerzyst\u00f3w, kt\u00f3re oddaje wspomniany ju\u017c wy\u017cej wsp\u00f3\u0142czynnik efektywno\u015b\u0107. Wszystkie te charakterystyki sprawiaj\u0105, \u017ce oddzia\u0142y zachowuj\u0105 si\u0119 tak jak historyczne jednostki. Wida\u0107 r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy nimi. Maj\u0105 mocne i s\u0142abe strony. Ca\u0142a sztuka, jak to cz\u0119sto bywa w grach, polega na wykorzystaniu mocnych stron i d\u0105\u017ceniu do tego, by przeciwnik nie by\u0142 w stanie wykorzysta\u0107 tych s\u0142abych.<\/p>\n\n