{"id":734698,"date":"2016-11-10T16:00:00","date_gmt":"2016-11-10T15:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=734698"},"modified":"2016-11-11T20:24:09","modified_gmt":"2016-11-11T19:24:09","slug":"bloody-fields-of-mollwitz-krwawe-pola-malujowic","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2016\/11\/10\/bloody-fields-of-mollwitz-krwawe-pola-malujowic\/","title":{"rendered":"Bloody Fields of Mollwitz – Krwawe Pola Ma\u0142ujowic"},"content":{"rendered":"

\"bloody_f_mollwitz_01\"<\/a>Przyznam, \u017ce gdy wydawnictwo Strategmata og\u0142osi\u0142o, \u017ce jego kolejna gra b\u0119dzie po\u015bwi\u0119cona bitwie pod Ma\u0142ujowicami, przyj\u0105\u0142em to z mieszanymi uczuciami. Z jednej strony zadowolenie, bo lubi\u0119, gdy dostaj\u0119 do r\u0119ki gr\u0119 o bitwie, o kt\u00f3rej wiem ma\u0142o i kt\u00f3rej do tej pory nie mia\u0142em okazji rozgrywa\u0107. Z drugiej strony by\u0142y jednak w\u0105tpliwo\u015bci, bo specyfika\u00a0XVIII-wiecznych bitew z ich charakterystycznym szykiem liniowym sprawia\u0142a, \u017ce do najciekawszych (w moim odczuciu) nie nale\u017ca\u0142y \u2013 ot, stawa\u0142y naprzeciwko siebie dwie linie wojska i strzela\u0142y. Na dobr\u0105 spraw\u0119 zmienili to\u00a0dopiero Francuzi za czas\u00f3w Napoleona. Inna sprawa, \u017ce ten temat te\u017c nigdy specjalnie mnie nie interesowa\u0142, wi\u0119c taki stereotyp wcale nie musia\u0142 w 100% odpowiada\u0107 prawdzie. Tak wi\u0119c obserwowa\u0142em wiadomo\u015bci na temat gry z zaciekawieniem, ale te\u017c bez zbytniego entuzjazmu. Kiedy za\u015b wysz\u0142a, pokusi\u0142em si\u0119 jednak o zakup, aby zobaczy\u0107, czy taki ten pruski diabe\u0142 straszny.<\/p>\n

Tematem gry jest bitwa pod Mollwitz (dzi\u015b \u2013 Ma\u0142ujowice), jedno z kluczowych star\u0107 wojny o sukcesj\u0119 austriack\u0105. Prusacy, po zaj\u0119ciu austriackiego \u015bl\u0105ska, zmuszeni zostali broni\u0107 \u015bwie\u017co \u201enabytych\u201d posiad\u0142o\u015bci, za\u015b do rozstrzygni\u0119cia dosz\u0142o w\u0142a\u015bnie pod Mollwitz, gdzie 10 kwietnia 1741 roku na pokrytym \u015bniegiem polu star\u0142y si\u0119 obie armie. Na wskutek b\u0142\u0119d\u00f3w Austriacy musieli rozstawia\u0107 si\u0119 ju\u017c w trakcie starcia, za\u015b kawalerii przypad\u0142o os\u0142anianie rozwini\u0119cia wojsk. Mimo tego pocz\u0105tek bitwy wcale nie zapowiada\u0142 zwyci\u0119stwa wojsk pruskich. Starcie, maj\u0105ca charakter dynamiczny, z szal\u0105 zwyci\u0119stwa przechylaj\u0105c\u0105 si\u0119 raz w jedn\u0105, raz w drug\u0105 stron\u0119, wykaza\u0142o ostatecznie wysok\u0105 warto\u015b\u0107 pruskiej piechoty, maj\u0105cej by\u0107 przez d\u0142ugie lata symbolem skuteczno\u015bci armii Fryderyka II, zwanego potem \u201eWielkim\u201d. Zwyci\u0119stwo nie by\u0142o jednak definitywne (jak mawia\u0142 Napoleon – \u201eNa wojnie wszystko jest opini\u0105\u201d), za\u015b si\u0142y stron \u2013 wzgl\u0119dnie wyr\u00f3wnane, co czyni\u0142o bitw\u0119 do\u015b\u0107 dobrym materia\u0142em wyj\u015bciowym na gr\u0119.<\/p>\n

\"bloody_f_mollwitz_02\"<\/a>
\nGra wydana zosta\u0142a\u00a0w standardowym, niezbyt wysokim pude\u0142ku, otwieranym w tradycyjny spos\u00f3b \u2013 to wygodniejsze rozwi\u0105zanie ni\u017c stosowane w niekt\u00f3rych grach tego wydawcy pude\u0142ko ze swego rodzaju wiekiem. Na ok\u0142adce znalaz\u0142a si\u0119 ilustracja z epoki przedstawiaj\u0105ca prusk\u0105 piechot\u0119 w natarciu \u2013 wygl\u0105da efektownie i dynamicznie. Tradycyjnie umieszczono tu tak\u017ce miniatury z portretami wodz\u00f3w. Z ty\u0142u natomiast znajdziemy informacj\u0119 historyczn\u0105, przyk\u0142ady \u017ceton\u00f3w, miniatur\u0119 fragmentu planszy oraz podstawowe dane, tak na temat zawarto\u015bci pude\u0142ka jak i kwestii zwi\u0105zanych z gr\u0105 (typu zawarto\u015b\u0107, stopie\u0144 z\u0142o\u017cono\u015bci zasad itd). Cieszy mnie, \u017ce ta ostatnia rzecz, b\u0119d\u0105ca standardem na zachodzie, przyjmuje si\u0119 coraz cz\u0119\u015bciej w Polsce. Ciekawostk\u0105 jest informacja o innych grach Strategmaty umieszczona na wewn\u0119trznej stronie pokrywy pude\u0142ka \u2013 pierwszy raz spotka\u0142em si\u0119 z takim rozwi\u0105zaniem.<\/p>\n

\"bloody_f_mollwitz_03\"<\/a>Plansza w wymiarze A1 mo\u017ce nieco zaskakiwa\u0107 kremow\u0105 biel\u0105 jako dominuj\u0105c\u0105 barw\u0105, ale nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce bitwa by\u0142a rozgrywana na pokrytym g\u0119stym \u015bniegiem polu, co przydaje tej konwencji graficznej pewnego sensu. Odnotowa\u0107 nale\u017cy, \u017ce nazwy miejscowo\u015bci zapisano zar\u00f3wno po niemiecku jak i po polsku (nazwy potok\u00f3w ju\u017c nie). Plansza jest graficznie do\u015b\u0107 czytelna i wygodna, nie ma sytuacji, w kt\u00f3rych teren wywo\u0142ywa\u0142by jakie\u015b w\u0105tpliwo\u015bci odno\u015bnie tego, co i gdzie si\u0119 znajduje, przeszkody wodne i kraw\u0119dzie blokuj\u0105ce przebiegaj\u0105 r\u00f3wno wzd\u0142u\u017c granic heks\u00f3w. W przypadku takich gier to rzecz istotna, w innych tytu\u0142ach bywa\u0142o, \u017ce mia\u0142em w\u0105tpliwo\u015bci co tego, jaki teren dany heks w zasadzie obejmuje. Tym, co w moim odczuciu mog\u0142oby by\u0107\u00a0lepiej zrobione, s\u0105\u00a0r\u00f3\u017cnice poziom\u00f3w wysoko\u015bci \u2013 s\u0105 one zaznaczone do\u015b\u0107 podobn\u0105 barw\u0105, przez co nie wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 zbytnio i bywa, \u017ce mo\u017cna przez nieuwag\u0119 ich nie zauwa\u017cy\u0107. W Krwawych Stepach Krymu<\/em>\u00a0tego samego wydawcy r\u00f3\u017cnica poziom\u00f3w by\u0142a jednak ciut lepiej zrobiona. Na planszy znalaz\u0142 si\u0119 jeszcze tor etap\u00f3w oraz legenda. Skala to 120 metr\u00f3w na heks i 30 minut na etap.<\/p>\n

\"bloody_f_mollwitz_04\"<\/a>
\n\u017betony, w liczbie 432 (przy czym nieco ponad po\u0142owa to \u017cetony pomocnicze), w ca\u0142o\u015bci sztancowane, wydano na grubym, ale matowym papierze. Te oznaczaj\u0105ce oddzia\u0142y s\u0105 dwustronne, przy czym awers przedstawia jednostk\u0119 o pe\u0142nej warto\u015bci bojowej, za\u015b rewers \u2013 o zmniejszonym morale. Na \u017cetonach znalaz\u0142y si\u0119 symbole szyku \u2013 linii oraz szyku lu\u017anego w przypadku huzar\u00f3w, ikony samych jednostek, ich morale oraz si\u0142a ognia u piechoty. Dobrym rozwi\u0105zaniem jest wykorzystanie kolorowego paska u g\u00f3ry \u017cetonu, okre\u015blaj\u0105cego jego przynale\u017cno\u015b\u0107 do danej cz\u0119\u015bci armii \u2013 przyspiesza to rozk\u0142adanie oddzia\u0142\u00f3w i u\u0142atwia ich identyfikacj\u0119. W przypadku wodz\u00f3w naczelnych wykorzystano ich portrety, za\u015b\u00a0przy pozosta\u0142ych dow\u00f3dcach ograniczono si\u0119 do sylwetek. Artyleria jest wyj\u0105tkiem, poniewa\u017c rewers przedstawia j\u0105 w szykuj bojowym, za\u015b awers \u2013 transportowym. Grafiki z \u017co\u0142nierzami s\u0105 ca\u0142kiem niez\u0142e, nale\u017c\u0119 do tych graczy, kt\u00f3rzy preferuj\u0105 \u017cetony z obrazkami ni\u017c z symbolami, Niestety, w przypadku dw\u00f3ch pruskich dow\u00f3dc\u00f3w na \u017cetonach nie wydrukowano ich nazwisk, za\u015b na kilku \u017cetonach rozkaz\u00f3w pope\u0142niono drobne b\u0142\u0119dy \u2013 acz musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce otrzyma\u0142em errat\u0119 z tymi \u017cetonami wydrukowanymi ponownie, ju\u017c prawid\u0142owo. Kupi\u0142em gr\u0119 do\u015b\u0107 szybko po jej wydaniu, zatem podejrzewam, \u017ce obecnie poprawione \u017cetony dodawane s\u0105 ju\u017c do ka\u017cdej z nich standardowo (tak by\u0142o w przypadku Farmer\u00f3w przeciwko Imperium<\/em>\u00a0tego samego wydawcy, gdzie errat\u0119 z b\u0142\u0119dnie wydrukowanym \u017cetonem otrzyma\u0142em wraz z zakupion\u0105 gr\u0105). Zaznaczy\u0107 trzeba, \u017ce poka\u017ana cz\u0119\u015b\u0107 \u017ceton\u00f3w to \u017cetony pomocnicze, przede wszystkim s\u0142u\u017c\u0105ce do zaznaczania spadku poziomu morale. Skala jednostek to batalion (w przypadku piechoty) i szwadron (w przypadku kawalerii).<\/p>\n

Na pi\u0119ciu wydrukowanych osobno, na kredowym papierze, kartach zamieszczono u\u017cywane w grze tabelki. Tworz\u0105 dwa komplety identycznych zestaw\u00f3w, po jednym dla ka\u017cdego gracza. Pi\u0105ta zawiera informacje o rozstawieniu wojsk oraz dodatek, kt\u00f3ry bardzo przypad\u0142 mi do gustu, czyli pe\u0142ne Ordre de Bataille obu armii. Jest to nie tylko ciekawostka, ale rzecz praktycznie przydatna, o czym p\u00f3\u017aniej. Tabele s\u0105 czytelne i zrozumia\u0142e w obs\u0142udze \u2013 w wi\u0119kszo\u015bci s\u0105 podobne do tych, kt\u00f3re Strategmata wykorzystywa\u0142a ju\u017c w swoich poprzednich grach (Krwawe stepy Krymu, Farmerzy przeciwko imperium<\/em>), z uwzgl\u0119dnieniem specyfiki starcia, epoki i zmian z nimi zwi\u0105zanych.<\/p>\n

Instrukcja liczy szesna\u015bcie stron. Jest zrozumia\u0142a i przyjazna w obs\u0142udze. Wida\u0107 wyra\u017anie ewolucj\u0119 przepis\u00f3w, kt\u00f3re powsta\u0142y przy okazji Krwawych step\u00f3w Krymu<\/em> i zosta\u0142y uproszczone w Farmerach<\/em>. Krwawym polom Ma\u0142ujowic<\/em>\u00a0bli\u017cej jest do tej drugiej gry, zrezygnowano tu z punkt\u00f3w si\u0142y na rzecz wy\u0142\u0105cznie morale jako wska\u017anika warto\u015bci bojowej oddzia\u0142u, zasady s\u0105 nieco bardziej przejrzyste i zawieraj\u0105 mniej wyj\u0105tk\u00f3w i szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, o kt\u00f3rych \u0142atwo zapomnie\u0107 w trakcie gry. Wprowadzono pewne nowe rozwi\u0105zania, jak cho\u0107by mo\u017cliwo\u015b\u0107 z\u0142amania szyku liniowego czy artyleri\u0119 batalionow\u0105, ale niema\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 zasad jest ju\u017c znana. Mnie to akurat cieszy, bo wyrabia nawyk pewnej lojalno\u015bci wobec wydawcy i nie zmusza do ka\u017cdorazowego wkuwania nowych zasad. Najwi\u0119ksz\u0105 zmian\u0105, i to zdecydowanie na plus, jest nowy system rozkaz\u00f3w, oparty na \u017cetonach \u2013 o wiele lepszy od poprzedniego, kt\u00f3ry wymaga\u0142 rysowania strza\u0142ek. Inne elementy, takie jak reakcja, mechanika walki czy ostrza\u0142u, zosta\u0142y tylko nieco zmodyfikowane. W sumie to i dobrze, bo ju\u017c poprzednio sprawdza\u0142y si\u0119 ca\u0142kiem nie\u017ale.<\/p>\n

\"bloody_f_mollwitz_05\"<\/a>
\nWalka dzieli si\u0119 tu na dwa rodzaje \u2013 ostrza\u0142 i walk\u0119 wr\u0119cz. Ostrza\u0142 polega na rzucie kostk\u0105 i sprawdzeniu zadanych strat w punktach morale. Utrata okre\u015blonej ilo\u015bci z nich zmusza przeciwnika do wycofania si\u0119. Walka wr\u0119cz to seria test\u00f3w morale, kt\u00f3re okre\u015blaj\u0105, czy jednostka atakuj\u0105ca zdo\u0142a\u0142a si\u0119 porwa\u0107 do ataku, jak owo natarcie zni\u00f3s\u0142 obro\u0144ca i wreszcie, jak sko\u0144czy\u0142o si\u0119 to dla atakuj\u0105cego. Mo\u017ce doj\u015b\u0107 do sytuacji (jak najbardziej historycznej, zaznaczmy), \u017ce \u017co\u0142nierze po prostu nie p\u00f3jd\u0105 do ataku, albo atak zdo\u0142a rozbi\u0107 wroga, ale sam doprowadzi do du\u017cych start i zamieszania w szeregach atakuj\u0105cego. Ta r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 rozwoju sytuacji zdecydowanie zwi\u0119ksza dramatyzm rozgrywki. Na walk\u0119 wr\u0119cz wp\u0142ywa sporo czynnik\u00f3w \u2013 kierunek natarcia, szyk obro\u0144cy, stosunek si\u0142. Acz gdy por\u00f3wnamy tabelki walki i ostrza\u0142u z tymi z Krwawych step\u00f3w<\/em>\u00a0to zauwa\u017cymy ich odchudzenie i rezygnacj\u0119 z rozdzia\u0142u punkt\u00f3w ruchu, si\u0142y i morale. W tym momencie morale odgrywa wi\u0119kszo\u015b\u0107 tego, co by\u0142o wcze\u015bniej rozdzielone mi\u0119dzy r\u00f3\u017cne czynniki. Narzeka\u0107 pewnie b\u0119d\u0105 fani realizmu, ale z drugiej strony, zyskuje sama rozgrywka. Uj\u0119cie tego wszystkiego w jeden czynnik to swoista \u201ebrzytwa Ockhama\u201d mechaniki. Uproszczono te\u017c system walki wr\u0119cz. Zamiast punkt\u00f3w si\u0142y mamy po prostu liczb\u0119 uwik\u0142anych w starcie jednostek i na tej podstawie okre\u015blamy stosunek si\u0142 (przy czym nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce stosunek si\u0142 jest tu tylko jednym z czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na przebieg starcia).<\/p>\n

Rezultatem walki mo\u017ce by\u0107 utrata okre\u015blonej ilo\u015bci punkt\u00f3w morale. Przy stracie wi\u0119kszej ilo\u015bci oddzia\u0142 jest odwracany na drug\u0105 stron\u0119, co oznacza zredukowanie o jeden maksymalnie posiadanej ilo\u015bci tych\u017ce punkt\u00f3w. Po stracie wszystkich oddzia\u0142 przykrywany jest \u017cetonem rozbicia i wieje gdzie pieprz ro\u015bnie. Co prawda gra przyjmuje sytuacje, w kt\u00f3rych rozbity oddzia\u0142 zbiera si\u0119 do kupy i wraca do walki, ale przyznam, na podstawie w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144, \u017ce rozbite oddzia\u0142y w praktyce mo\u017cna spisa\u0107 na straty, zanim bowiem wycofaj\u0105 si\u0119 na odpowiedni\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107 i pozbieraj\u0105, minie naprawd\u0119 szmat czasu. A je\u015bli jeszcze nieopatrznie wpadnie mi\u0119dzy nie jaki\u015b oddzia\u0142 wrogich huzar\u00f3w, to ju\u017c mogi\u0142a. Utracone punkty morale mo\u017cna odzyskiwa\u0107 kosztem punkt\u00f3w ruchu, jednak maksymaln\u0105 liczb\u0119 mo\u017cliwych do odzyskania punkt\u00f3w okre\u015bla rozkaz, jaki dana formacja posiada. Czyli np. je\u015bli dane skrzyd\u0142o ma rozkaz \u201eatak\u201d, to oddzia\u0142y musz\u0105 i\u015b\u0107 do przodu i walczy\u0107, nie trac\u0105c zbyt wiele czasu, przez co ka\u017cda jednostka przynale\u017cna do takiej formacji mo\u017ce odzyska\u0107 tylko dwa punkty na etap. To dodatkowo zwi\u0119ksza ryzyko zwi\u0105zane z atakami na piechot\u0119 wroga \u2013 zanim do niej podejdziemy, nasze jednostki mog\u0105 oberwa\u0107 z dzia\u0142 (strata morale), potem zaanga\u017cuj\u0105 si\u0119 walk\u0119 i je\u015bli jej nie wygraj\u0105, to robi si\u0119 nagle bardzo nieciekawie. Bo o ile przeciwnik w formacji obronnej b\u0119dzie mia\u0142 \u0142atwiejsz\u0105 sytuacj\u0119, to nasi \u017co\u0142nierze, poganiani przez swoich oficer\u00f3w do dalszego ataku, znajd\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy m\u0142otem a kowad\u0142em. A morale leci i leci… Co wi\u0119cej, os\u0142abione bataliony b\u0119d\u0105 si\u0119 cofa\u0107 nawet pod s\u0142abym ostrza\u0142em, \u0142ami\u0105c szyk i psuj\u0105c struktur\u0119 dowodzenia. Ostatecznie, wygrywa ten, kogo wojska wyka\u017c\u0105 si\u0119 wi\u0119ksz\u0105 wytrzyma\u0142o\u015bci\u0105 \u2013 co chyba nie\u017ale oddaje realia XVIII-wiecznych star\u0107.<\/p>\n

\"bloody_f_mollwitz_06\"<\/a>Mechanika gry wykorzystuje aktywacje \u2013 ka\u017cdy gracz posiada \u017cetony aktywuj\u0105ce poszczeg\u00f3lne zgrupowania wojsk. Gracze wybieraj\u0105 dane \u017cetony, okre\u015blaj\u0105 inicjatyw\u0119 (czyli kto pierwszy wykona ruch) i poruszaj\u0105 dane zgrupowania. Rozwi\u0105zanie to ma t\u0119 zalet\u0119, \u017ce nie zmusza graczy do d\u0142ugiego czekania na to, a\u017c druga strona poruszy wszystkie swoje oddzia\u0142y. Dodatkowo, specyfik\u0105 mechaniki tej gry jest aktywno\u015b\u0107 obu stron przez ca\u0142y czas. Nawet gdy porusza si\u0119 jeden z graczy, drugi mo\u017ce na bie\u017c\u0105co reagowa\u0107, prowadzi\u0107 ostrza\u0142, dokonywa\u0107 kontrszar\u017c, zmienia\u0107 szyk. Ba, wr\u0119cz musi, bo np. kawaleria po zbli\u017ceniu si\u0119 nieprzyjacielskich jednostek ma obowi\u0105zek albo kontrszar\u017cowa\u0107 albo si\u0119 cofn\u0105\u0107, nie mo\u017ce po prostu sta\u0107 i nic nie robi\u0107. Nadaje do Ma\u0142ujowicom<\/em>\u00a0sporej dynamiki i w pewnym sensie burzy t\u0119 pozorn\u0105 statyczno\u015b\u0107 bitwy, o kt\u00f3rej pisa\u0142em na pocz\u0105tku. Je\u015bli mia\u0142bym za\u015b szuka\u0107 jakich\u015b minus\u00f3w tego rozwi\u0105zania, to na my\u015bl przychodzi mi chyba jeden \u2013 zdarzaj\u0105 si\u0119 sytuacje, kiedy jednostka porusza si\u0119, nast\u0119pnie reaguje na jej ruch drugi gracz, nast\u0119puje rozstrzygniecie reakcji, a po tym wszystkim zapominamy, ile dana jednostka mia\u0142a jeszcze punkt\u00f3w ruchu. Tu polecam wykorzysta\u0107 kostk\u0119, kt\u00f3ra, k\u0142adziona obok takiej jednostki, okre\u015bla ilo\u015b\u0107 wydanych ju\u017c punkt\u00f3w ruchu.<\/p>\n

Tym, co odgrywa bardzo istotn\u0105 rol\u0119, jest dowodzenie. Jednostki musz\u0105 by\u0107 w zasi\u0119gu dowodzenia swoich wodz\u00f3w, albo bezpo\u015brednio, albo (specyfika epoki) tworzy\u0107 jedn\u0105 lini\u0119 z dowodzonymi oddzia\u0142ami, aby m\u00f3c dzia\u0142a\u0107. Dowodzenie ma charakter trzech szczebli. W\u00f3dz naczelny wydaje rozkazy dow\u00f3dcom skrzyde\u0142. Ci wykonuj\u0105 te rozkazy i mog\u0105,w miar\u0119 zmiany sytuacji (acz to zale\u017cy od stopnia ich samodzielno\u015bci), je modyfikowa\u0107. Dow\u00f3dcy brygad za\u015b s\u0142u\u017c\u0105 do rozci\u0105gania siatki dowodzenia i zwi\u0119kszania jej zasi\u0119gu. Rozkazy to Marsz (czyli wojsko idzie do przodu i strzela), Atak (to samo, tylko mo\u017ce te\u017c ruszy\u0107 na bagnety) i Obrona (czyli stoimy i strzelamy do wszystkiego, co podejdzie, maj\u0105c mocno ograniczone pole manewrowania). Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce rozkazy obejmuj\u0105 te\u017c dow\u00f3dc\u00f3w \u2013 je\u015bli dana formacja ma np. rozkaz marsz, to dow\u00f3dca musi przesun\u0105\u0107 si\u0119 tak\u017ce do przodu. System ten dzia\u0142a sprawnie i przyznam, \u017ce dodaje grze smaku \u2013 dochodzi bowiem do sytuacji, w kt\u00f3rej armia musi dzia\u0142a\u0107 wsp\u00f3lnie, warto przewidywa\u0107, jakie b\u0119d\u0105 konsekwencje danych rozkaz\u00f3w, za\u015b ka\u017cda pr\u00f3ba samodzielnej akcji jest zawsze obarczona ryzykiem, \u017ce dow\u00f3dca nie zrozumie rozkazu lub nie wyka\u017ce si\u0119 inicjatyw\u0105 na tyle du\u017c\u0105, aby samodzielnie zmieni\u0107 jego tre\u015b\u0107 i dostosowa\u0107 j\u0105 do sytuacji. By\u0142em \u015bwiadkiem sytuacji, w kt\u00f3rej jedno z pruskich skrzyde\u0142 \u201ejak g\u0142upie\u201d posz\u0142o do przodu, odrywaj\u0105c si\u0119 od reszty armii i zosta\u0142o rozjechane przez austriack\u0105 jazd\u0119, gdy\u017c dow\u00f3dca ba\u0142 si\u0119 zatrzyma\u0107 swoich \u017co\u0142nierzy (skoro kazano mu na pocz\u0105tku bitwy naciera\u0107, to naciera\u0142…). Cho\u0107 na pocz\u0105tku bitwy kwestie dowodzenia mog\u0105 wydawa\u0107 si\u0119 mniej istotne (bo dow\u00f3dcy blisko siebie i swoich oddzia\u0142\u00f3w, armie w szyku), to po kilku etapach ka\u017cdy gracz zauwa\u017cy, jak istotny jest ten element i jak zdradliwy by\u0107 on potrafi. To kolejna z rzeczy, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce nie da si\u0119 zawsze w 100% wszystkiego przewidzie\u0107, a gra nie jest tak powtarzalna, jak to si\u0119 mo\u017ce wydawa\u0107.<\/p>\n

Nauka zasad nie powinna zajmowa\u0107 zbyt wiele czasu \u2013 najlepiej przeczyta\u0107 je ze dwa razy, po czym rozegra\u0107 scenariusz wprowadzaj\u0105cy, a dopiero potem ewentualnie bra\u0107 si\u0119 za pe\u0142n\u0105 bitw\u0119, gdy\u017c rozgrywanie jej \u201ena start\u201d mo\u017ce zniech\u0119ci\u0107. Zasady s\u0105 ca\u0142kiem przyswajalne, cho\u0107 wydaje mi si\u0119, \u017ce kilka przyk\u0142ad\u00f3w wi\u0119cej \u2013 np. opis\u00f3w starcia z r\u00f3\u017cnymi wariantami jego przebiegu, by nie zaszkodzi\u0142o. Jako, \u017ce jest ju\u017c to trzecia moja gra wykorzystuj\u0105ca pewien podobny system, to i trudno mi te\u017c do ko\u0144ca w pe\u0142ni obiektywnie uzna\u0107, jak bardzo szybko zasady te opanuje kto\u015b, dla kogo b\u0119dzie to pierwszy z nimi kontakt. Wydaje mi si\u0119 jednak, \u017ce nie powinny one sprawia\u0107 wi\u0119kszych trudno\u015bci \u2013 nie jest ich wiele i co nie bez znaczenia, nie obfituj\u0105 w nadmiar wyj\u0105tk\u00f3w czy innych przepis\u00f3w dodatkowych.<\/p>\n

Armie obu stron r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 nieco. Podstaw\u0105 wojsk pruskich jest piechota, za\u015b ozdob\u0105 s\u0105 bataliony grenadier\u00f3w, kt\u00f3rych odporno\u015b\u0107 jest imponuj\u0105ca. Gorzej z kawaleri\u0105, bo cho\u0107 jest, to jej niskie morale sprawia, \u017ce w starciu z austriackimi kirasjerami pruscy kawalerzy\u015bci zwykle szybko \u201ewycofuj\u0105 si\u0119 na z g\u00f3ry upatrzone pozycje\u201d, czyli m\u00f3wi\u0105 po ludzku, wiej\u0105 gdzie pieprz (i wanilia…) ro\u015bnie. G\u0142\u00f3wn\u0105 si\u0142\u0105 wojsk cesarskich jest natomiast du\u017co bardzo dobrej jazdy. Cho\u0107 po pierwszych starciach mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce ataki kawaleri\u0105 na linie piechoty pruskiej s\u0105 r\u00f3wnie skuteczne co walenie g\u0142ow\u0105 w mur, to zar\u0119czam, ten mur da si\u0119 g\u0142ow\u0105 przebi\u0107, je\u015bli gracz wyka\u017ce si\u0119 konsekwencj\u0105 (i, co oczywiste, b\u0119dzie mia\u0142 nieco szcz\u0119\u015bcia). Pocz\u0105tkowo zdawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce kawaleria powinna by\u0107 troch\u0119 silniejsza, a konkretniej mie\u0107 mocniejsze bonusy do szar\u017cy \u2013 ale znowu, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce bitwa toczy\u0142a si\u0119 w g\u0119stym \u015bniegu. Zalet\u0105 kawalerii jest niew\u0105tpliwie fakt, \u017ce nawet po zebraniu ci\u0119g\u00f3w mo\u017cna ona do\u015b\u0107 \u0142atwo odskoczy\u0107 od wroga i si\u0119 pozbiera\u0107. Piechota natomiast, cho\u0107 bardzo skuteczna w obronie i dysponuj\u0105ca niema\u0142\u0105 si\u0142a ognia, po rozbiciu staje si\u0119 \u0142atwiutkim celem nawet dla najl\u017cejszej kawalerii, czyli huzar\u00f3w. Z drugiej strony, \u0142awa pruskiej piechoty, id\u0105cej w dw\u00f3ch liniach, potrafi, dobrze dowodzona, sia\u0107 spustoszenie. I by\u0142oby pi\u0119knie, ale z kolei skrzyd\u0142a pruskie maj\u0105 tendencje do niebezpiecznego rozsypywania si\u0119 przy mocniejszych atakach wroga. Do tego nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce nieszcz\u0119sne lewe skrzyd\u0142o armii pruskiej, oddzielone od reszty wojsk potokiem, uwielbia wprost odrywa\u0107 si\u0119 od reszty si\u0142 i komplikowa\u0107 sprawy zwi\u0105zane z dowodzeniem. Austriacy natomiast, w zale\u017cno\u015bci od scenariusza, wchodz\u0105 do walki w r\u00f3\u017cnym szyku i cz\u0119sto musz\u0105 porz\u0105dkowa\u0107 swoje si\u0142y naprzeciw nacieraj\u0105cych Prusak\u00f3w. S\u0142owem \u2013 wiele r\u00f3\u017cnych aspekt\u00f3w decyduje o tym, jak potoczy si\u0119 rozgrywka, a obie strony maj\u0105 inne s\u0142abe i mocne strony.<\/p>\n

\"bloody_f_mollwitz_07\"<\/a>Ksi\u0105\u017ck\u0119 scenariuszy otwiera wprowadzenie historyczne \u2013 bardzo obszerne, opisuj\u0105ce t\u0142o polityczne konfliktu, jego przebieg a\u017c do momentu bitwy i wreszcie szczeg\u00f3\u0142owy opis jej samej. To pewne novum wzgl\u0119dem wcze\u015bniejszych\u00a0gier, gdzie tego rodzaju wprowadze\u0144 niestety brakowa\u0142o (otrzymywali\u015bmy jedynie skr\u00f3towe zarysowanie sytuacji przed bitwami). Dla mnie to spory plus, bo um\u00f3wmy si\u0119, o bitwie pod Ma\u0142ujowicami niewielu czyta\u0142o wi\u0119cej. Zasady szczeg\u00f3\u0142owe odno\u015bnie samych scenariuszy nie s\u0105 przesadnie z\u0142o\u017cone. Scenariusze s\u0105 w sumie cztery \u2013 pierwszy to wprowadzenie dla bardziej \u201ezielonych\u201d graczy, obejmuj\u0105cy tylko garstk\u0119 \u017ceton\u00f3w i pozwalaj\u0105cy na szybko posmakowa\u0107 mechaniki gry. Drugi, zasadniczy, to scenariusz historyczny. Przedstawia on ca\u0142\u0105 procedur\u0119 wej\u015bcia wojsk austriackich na pole bitwy i ich rozwijania si\u0119, niezgodnie z wcze\u015bniejszymi zamierzeniami, co powoduje pewien chaos. Z drugiej strony, Prusacy maj\u0105 problem w postaci rozdzielenia trzonu ich armii z lewym skrzyd\u0142em, oddzielonym od reszty wojsk potokiem. Sytuacja jest dynamiczna i tak jak w rzeczywisto\u015bci, przebieg bitwy potrafi zaskakiwa\u0107. Trzeci scenariusz zak\u0142ada szybsze i sprawniejsze przybycie Austriak\u00f3w, ale nadal z problemami. Czwartemu z kolei najbli\u017cej do klasycznej XVIII-wiecznej bitwy, gdy\u017c obie strony stoj\u0105 naprzeciwko siebie w idealnym porz\u0105dku i r\u00f3wnych szykach. Tutaj Austriacy, z ich mas\u0105 bardzo dobrej kawalerii, maj\u0105 najwi\u0119ksze szanse na powodzenie, a gracz pruski \u2013 powody do nerw\u00f3w. Bo cho\u0107 mo\u017ce kusi\u0107, aby po prostu stan\u0105\u0107 murem piechoty i da\u0107 si\u0119 Austriakom o ten mur rozbija\u0107, to warunki zwyci\u0119stwa na to nie pozwalaj\u0105. Mimo stosunkowo niewielkiej ilo\u015bci etap\u00f3w (jedena\u015bcie) sama rozgrywka nie nale\u017cy do najkr\u00f3tszych (da\u0142bym jej ok. 4-5 godzin), cho\u0107 warunki zwyci\u0119stwa s\u0105 tak skonstruowane, \u017ce gra mo\u017ce si\u0119 sko\u0144czy\u0107 znacznie szybciej, zw\u0142aszcza je\u015bli austriacki gracz wyka\u017ce si\u0119 du\u017c\u0105 inicjatyw\u0105. Tym, co mo\u017ce ciut m\u0119czy\u0107, jest fakt, \u017ce w\u0142a\u015bciwie w ka\u017cdym scenariuszu Prusacy s\u0105 identycznie rozstawieniu na pocz\u0105tku i pierwsze etapu wygl\u0105daj\u0105 zawsze tak samo.<\/p>\n

Mog\u0119 spokojnie stwierdzi\u0107, \u017ce gra pozytywnie mnie zaskoczy\u0142a. Po wspomnianych na pocz\u0105tku w\u0105tpliwo\u015bciach nie zosta\u0142o wiele, a rozgrywka okaza\u0142a si\u0119 zaskakuj\u0105co wr\u0119cz dynamiczna i zmienna, co w przypadku gry o jednej bitwie jest sporym plusem. Nie bez znaczenia jest te\u017c fakt zamieszczenia a\u017c czterech scenariuszy, kt\u00f3re wyra\u017anie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie. Wydanie gry nie ust\u0119puje jako\u015bci\u0105 produktom zagranicznym, za\u015b jej ni\u017csza, w stosunku do nich, cena, jest na pewno argumentem na korzy\u015b\u0107 Krwawych p\u00f3l Ma\u0142ujowic<\/em>. Wady, o kt\u00f3rych wspomina\u0142em w tek\u015bcie, nie wp\u0142ywaj\u0105 na og\u00f3ln\u0105 frajd\u0119 p\u0142yn\u0105c\u0105 z rozgrywki. Co wi\u0119cej, dostajemy niezbyt znan\u0105 w Polsce bitw\u0119, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce na naszych obecnych ziemiach i istotnie wp\u0142yn\u0119\u0142a na histori\u0119 \u015al\u0105ska.<\/p>\n

Plusy:
\n– Ciekawa i ma\u0142o znana bitwa z niezbyt cz\u0119sto obecnego w grach konfliktu.
\n– Dynamiczna rozgrywka i \u0142atwe do szybkiego opanowania zasady.
\n– Cztery r\u00f3\u017cne scenariusze do jednej bitwy.<\/p>\n

Minusy:
\n– Drobne b\u0142\u0119dy na kilku \u017cetonach (ale jest errata).
\n– Bardzo powolny proces reorganizacji rozbitych oddzia\u0142\u00f3w.
\n– \u015acisk na planszy w kluczowych momentach bitwy i raczej ograniczona swoboda manewru<\/p>\n

Recenzja zosta\u0142a pierwotnie opublikowana na BoardGameGeek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przyznam, \u017ce gdy wydawnictwo Strategmata og\u0142osi\u0142o, \u017ce jego kolejna gra b\u0119dzie po\u015bwi\u0119cona bitwie pod Ma\u0142ujowicami, przyj\u0105\u0142em to z mieszanymi uczuciami. Z jednej strony zadowolenie, bo lubi\u0119, gdy dostaj\u0119 do r\u0119ki gr\u0119 o bitwie, o kt\u00f3rej wiem ma\u0142o i kt\u00f3rej do tej pory nie mia\u0142em okazji rozgrywa\u0107. Z drugiej strony by\u0142y jednak w\u0105tpliwo\u015bci, bo specyfika\u00a0XVIII-wiecznych bitew …<\/p>\n","protected":false},"author":2044,"featured_media":734699,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-734698","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/734698","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2044"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=734698"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/734698\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/734699"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=734698"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=734698"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=734698"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=734698"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}