{"id":774624,"date":"2017-08-03T08:40:00","date_gmt":"2017-08-03T06:40:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=774624"},"modified":"2019-06-17T18:43:43","modified_gmt":"2019-06-17T16:43:43","slug":"pax-renaissance-pieniadz-rzadzi-swiatem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2017\/08\/03\/pax-renaissance-pieniadz-rzadzi-swiatem\/","title":{"rendered":"Pax Renaissance &#8211; pieni\u0105dz rz\u0105dzi \u015bwiatem"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/pic3009233_lg.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-774625\" src=\"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/pic3009233_lg-134x200.jpg\" alt=\"\" width=\"134\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/pic3009233_lg-134x200.jpg 134w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/pic3009233_lg.jpg 684w\" sizes=\"auto, (max-width: 134px) 100vw, 134px\" \/><\/a>Ten moment musia\u0142 kiedy\u015b nadej\u015b\u0107. Od dawna g\u0142osi\u0142em, \u017ce spo\u015br\u00f3d wszelkich rodzaj\u00f3w i odmian gier planszowych najbardziej przemawiaj\u0105 do mnie ci\u0119\u017ckie eurogry mocno osadzone w klimacie. Konsekwencje by\u0142y nie do unikni\u0119cia. Coraz cz\u0119\u015bciej do moich uszu zacz\u0119\u0142o trafia\u0107 nazwisko Phila Eklunda, a w g\u0142owie zacz\u0119\u0142y kie\u0142kowa\u0107 niebezpieczne my\u015bli: a mo\u017ce doros\u0142em ju\u017c do tego, \u017ceby spr\u00f3bowa\u0107? A mo\u017ce to jest w\u0142a\u015bnie kierunek, w kt\u00f3rym prowadzi mnie ewolucja gracza? Wszak jego grami ekscytuje si\u0119 \u015bwiat, r\u00f3wnocze\u015bnie wypowiadaj\u0105c si\u0119 o nich z wyra\u017an\u0105 obaw\u0105. Obawa towarzyszy\u0142a i mnie, ale w ko\u0144cu trzeba by\u0142o podj\u0105\u0107 powa\u017cn\u0105 decyzj\u0119: si\u0119gn\u0119 po gr\u0119 Eklunda. Pad\u0142o na <em>Pax Renaissance<\/em>.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Jak wida\u0107 z powy\u017cszego wst\u0119pu nie jestem (jeszcze?) wiernym fanem autora, kt\u00f3ry na jego grach z\u0119by zjad\u0142, zatem recenzja pisana jest ze specyficznego punktu widzenia. Nie gra\u0142em w \u017cadnego wcze\u015bniejszego \u201epaxa\u201d ani \u201ebiosa\u201d, wi\u0119c oceniam <em>Renaissance<\/em> okiem nowicjusza, kt\u00f3ry trafi\u0142 na co\u015b zupe\u0142nie nowego i nieznanego. Ale niezmiernie intryguj\u0105cego.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Pax Renaissance<\/em> jest <strong>trzeci\u0105 gr\u0105 z serii Pax<\/strong>, od poprzednich r\u00f3\u017cni\u0105ca si\u0119 zar\u00f3wno wsp\u00f3\u0142projektantami, jak i osadzeniem historycznym. Poprzednie cz\u0119\u015bci eksplorowa\u0142y Meksyk prze\u0142omu XIX i XX wieku oraz afga\u0144skie plemiona w po\u0142owie wieku XIX, tym razem zmieniamy nieco skal\u0119 i okres. Zajmiemy si\u0119 ca\u0142\u0105 Europ\u0105 w okresie tytu\u0142owego renesansu, a konkretnie w latach 1460-1530. Wcielimy si\u0119 natomiast w najwi\u0119kszych bankier\u00f3w tamtych czas\u00f3w, kt\u00f3rzy zakulisowo poci\u0105gaj\u0105 za sznurki i usi\u0142uj\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na sytuacj\u0119 ekonomiczno-polityczn\u0105 za pomoc\u0105 swoich fortun.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/angle.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-774669\" src=\"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/angle.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"746\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/angle.jpg 1024w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/angle-200x146.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/angle-768x560.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Rozmiar pude\u0142ka<em> Pax Renaissance<\/em> sugeruje, \u017ce w \u015brodku znajduje si\u0119 ma\u0142a gierka. Co najwy\u017cej troch\u0119 bardziej rozbudowana karcianka. Cho\u0107 <em>Pax Renaissance<\/em> gr\u0105 karcian\u0105 niew\u0105tpliwie jest, to lista komponent\u00f3w jest ze wszech miar godna uwagi. Na st\u00f3\u0142 trafi prawdziwa mapa Europy (u\u0142o\u017cona z kart), na kt\u00f3rej umie\u015bcimy sporo drewna (w postaci figur szachowych), a wok\u00f3\u0142 roz\u0142o\u017cymy kolejne karty. Je\u015bli tych\u017ce okaza\u0142oby si\u0119 zbyt ma\u0142o, dodatek wyposa\u017cy nas w jeszcze jedn\u0105 tali\u0119. I tak, ta talia r\u00f3wnie\u017c zmie\u015bci si\u0119 do pude\u0142ka.<\/p>\n<p>Jakim cudem to wszystko udaje si\u0119 umie\u015bci\u0107 w prostopad\u0142o\u015bcianie o rozmiarach 19&#215;13 cm \u2013 to trzeba po prostu zobaczy\u0107. W ka\u017cdym razie <em>Pax Renaissance<\/em> trafi\u0142 u mnie na sam szczyt listy \u201eefektywne wykorzystanie miejsca w pude\u0142ku\u201d, zostawiaj\u0105c w tyle nawet seri\u0119 <em>Tiny Epic<\/em>.<\/p>\n<p>Nie oszukujmy si\u0119 jednak \u2013 to nie bogata zawarto\u015b\u0107 ani jako\u015b\u0107 wykonania przyci\u0105ga fan\u00f3w do tego typu gier, a <strong>zasady<\/strong>. Starzy gaw\u0119dziarze snuj\u0105 wieczorami przy kominku opowie\u015bci o tym, jak umys\u0142 zwyk\u0142ego \u015bmiertelnika przegrywa\u0142 walk\u0119 z gr\u0105 Eklunda ju\u017c na etapie instrukcji (wyolbrzymienie zamierzone i pisane z punktu widzenia eurogracza, gracze wojenni maj\u0105 tu prawo u\u015bmiechn\u0105\u0107 si\u0119 kpi\u0105co i przej\u015b\u0107 dwa akapity dalej).<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/cards2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-774671\" src=\"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/cards2.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"544\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/cards2.jpg 1024w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/cards2-200x106.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/cards2-768x408.jpg 768w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/cards2-300x160.jpg 300w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/cards2-620x330.jpg 620w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Tak naprawd\u0119 panika w obliczu <strong>instrukcji<\/strong> jest rzeczywi\u015bcie przesadzona. Faktem jest, \u017ce liczy 28 stron i faktem jest, \u017ce s\u0105 to strony spisane maczkiem, niczym szpiegowskie informacje zaszyfrowane na mikrofilmie. Trzeba jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce niema\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 tego tekstu to wstawki historyczne, przypisy, wyja\u015bnienia pewnych rozwi\u0105za\u0144 w kontek\u015bcie przedstawianych reali\u00f3w i tym podobne niemerytoryczne fragmenty. Przy kt\u00f3rych jednak zatrzymam si\u0119 na moment, bo by\u0142o to dla mnie nowe do\u015bwiadczenie. Ot\u00f3\u017c owe wstawki nie s\u0105 jedynie faktografi\u0105, ale te\u017c swego rodzaju manifestem przekona\u0144 historyczno-ekonomicznych autora. Jego spojrzenia na bankier\u00f3w, rodz\u0105cy si\u0119 kapitalizm, ale i inne si\u0142y \u00f3wczesnej Europy \u2013 spojrzenia nie szcz\u0119dz\u0105cego mocnych czasem opinii.<\/p>\n<p>Ale instrukcja to dopiero pocz\u0105tek. To pierwszy etap poznawania nie\u0142atwej gry, jak\u0105 jest <em>Pax Renaissance<\/em>.<\/p>\n<p>Dowiemy si\u0119 z niej, \u017ce <strong>trzon mechaniki<\/strong> jest tak naprawd\u0119 do\u015b\u0107 prosty. Mamy karcian\u0105 map\u0119 Europy z zaludniaj\u0105cymi j\u0105 szachowymi figurami oraz dwa tory kart. Ka\u017cdy z graczy wykonuje dwie proste akcj\u0119 w rundzie: zakup karty z toru, sprzeda\u017c karty, wy\u0142o\u017cenie karty do swojego tableau, odpalenie akcji z wy\u0142o\u017conych wcze\u015bniej kart lub przeprowadzenie wyprawy handlowej. Nic skomplikowanego. Diabe\u0142 tkwi w szczeg\u00f3\u0142ach, a konkretnie w niekt\u00f3rych efektach kart. O ile cz\u0119\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144 jest nietrudna: obl\u0119\u017cenie zabija jednostk\u0119, \u015bci\u0119cie g\u0142owy usuwa kart\u0119 itp., o tyle istnieje ca\u0142a grupa dzia\u0142a\u0144 kt\u00f3re zbiorczo nazwijmy konfliktami. Ich cech\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 jest to, \u017ce celem ich zagrania jest tak zwana zmiana re\u017cimu, czyli najcz\u0119\u015bciej przej\u0119cie kontroli nad jednym z pa\u0144stw. Jest jednak kilka rodzaj\u00f3w konflikt\u00f3w, od wojen religijnych poczynaj\u0105c na g\u0142osowaniach ko\u0144cz\u0105c, a ka\u017cda z nich ma odrobin\u0119 inne wymagania, odrobin\u0119 inne warunki zwyci\u0119stwa i odrobin\u0119 inne efekty. Wystarczy powiedzie\u0107, \u017ce jeszcze podczas trzeciej partii siedzieli\u015bmy nierzadko z nosem w instrukcji, \u017ceby sprawdzi\u0107 czym konkretnie r\u00f3\u017cni si\u0119 ch\u0142opska rewolta od konspiracji. Tak wi\u0119c drugi etap pojmowania <em>Pax Renaissance<\/em> \u2013 zrozumie\u0107 subtelne r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi dost\u0119pnymi akcjami.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/over.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-774674\" src=\"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/over.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"726\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/over.jpg 1024w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/over-200x142.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/over-768x545.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Ale to nie wystarczy. Kiedy teoretycznie ju\u017c wiedzia\u0142em, co robi\u0105 karty, kt\u00f3re widzia\u0142em przed oczami, nadal spogl\u0105daj\u0105c na map\u0119 widzia\u0142em tam tylko jakie\u015b trzydzie\u015bci pionk\u00f3w r\u00f3\u017cnych kolor\u00f3w i kszta\u0142t\u00f3w. I tu mamy trzeci etap oswajania <em>Pax Renaissance<\/em> \u2013 po\u0142\u0105czenie wiedzy teoretycznej z <strong>praktyk\u0105<\/strong>. Umiej\u0119tno\u015b\u0107 wy\u0142owienia w tej, nie oszukujmy si\u0119, niezbyt przejrzystej g\u0119stwinie konkretnych mo\u017cliwo\u015bci: o, tu si\u0119 da zrobi\u0107 d\u017cihad, a tu podb\u00f3j. Je\u015bli przeprowadz\u0119 wypraw\u0119 handlow\u0105 st\u0105d, to wzmocni\u0119 przy tym to pa\u0144stwo. M\u00f3j przeciwnik mo\u017ce to a to, a tego nie mo\u017ce. M\u00f3j drugi przeciwnik jest w stanie wygra\u0107 gr\u0119 w dw\u00f3ch ruchach. I tak dalej.<\/p>\n<p>A jeszcze czeka nas etap czwarty, czyli rozumienie <strong>po co<\/strong> przeprowadzamy dane akcje. W <em>Pax Renaissance<\/em>, tak jak w <em>Imperialu<\/em>, pa\u0144stwa i wojska nie przynale\u017c\u0105 trwale do graczy. Mo\u017cna je chwilowo kontrolowa\u0107, ale mo\u017cna je r\u00f3wnie\u017c z rundy na rund\u0119 straci\u0107 na rzecz oponenta. Dlatego te\u017c korzy\u015bci i sens poszczeg\u00f3lnych ruch\u00f3w wcale nie s\u0105 oczywiste. Ok, widz\u0119 ju\u017c, \u017ce ten ruch wzmocni Osman\u00f3w. Ale czy ja chc\u0119 wzmocni\u0107 Osman\u00f3w? To jest zasadnicze pytanie.<\/p>\n<p>W zorientowaniu si\u0119, co tak naprawd\u0119 nale\u017cy robi\u0107 w grze nie pomagaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c <strong>warunki zwyci\u0119stwa<\/strong>. Potencjalnie istniej\u0105 cztery sposoby na wygran\u0105 (plus pi\u0105ty \u2013 na \u201epunkty\u201d), ale na pocz\u0105tku rozgrywki \u017caden z nich nie jest aktywny. Dopiero w bardziej zaawansowanej fazie gry zaczynaj\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 specjalne karty komety, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 aktywowa\u0107 kt\u00f3re\u015b z zako\u0144cze\u0144, tym samym umo\u017cliwiaj\u0105c ka\u017cdemu z graczy og\u0142oszenie si\u0119 zwyci\u0119zc\u0105 w \u015bwietle jego kryteri\u00f3w. Og\u0142oszenie r\u00f3wnie\u017c wymaga akcji, tak samo jak aktywowanie warunku, wi\u0119c bardzo rzadko da si\u0119 to zrobi\u0107 w jednej rundzie. Warto zatem przygotowywa\u0107 si\u0119 do zwyci\u0119stwa znacznie wcze\u015bniej, ni\u017c jego warunki zostan\u0105 oficjalnie og\u0142oszone.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/victory.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-774675\" src=\"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/victory.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"768\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/victory.jpg 1024w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/victory-200x150.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/victory-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Pojawia si\u0119 zatem pytanie, czy do zwyci\u0119stwa mo\u017cna przygotowywa\u0107 si\u0119 od samego pocz\u0105tku? Czy <em>Pax<\/em> to gra z tego gatunku, w kt\u00f3rym przed pierwsz\u0105 rund\u0105 obieramy sobie jak\u0105\u015b <strong>strategi\u0119<\/strong>, a nast\u0119pnie dzielnie j\u0105 realizujemy? Mog\u0142oby si\u0119 tak zdawa\u0107, bo w mechanice gry jest bardzo niewiele element\u00f3w losowych. Nawet podboje i konflikty s\u0105 ca\u0142kowicie deterministyczne \u2013 nim zagramy kart\u0119 mo\u017cemy dok\u0142adnie policzy\u0107, jakim wynikiem zako\u0144czy si\u0119 starcie. Jednak <strong>losowo\u015b\u0107<\/strong> pozostaje w jednym elemencie \u2013 w kartach. Nie do\u015b\u0107, \u017ce wchodz\u0105 do gry w losowej kolejno\u015bci, to w danej rozgrywce uczestniczy jedynie po\u0142owa do dw\u00f3ch trzecich wszystkich kart (zale\u017cnie od liczby graczy). W zwi\u0105zku z tym pewne pomys\u0142y strategiczne mog\u0105 by\u0107 znacznie \u0142atwiejsze lub trudniejsze zale\u017cnie od partii, pewne mo\u017cliwo\u015bci pojawi\u0105 si\u0119 na samym pocz\u0105tku, p\u00f3\u017aniej albo nawet wcale. Sprawia to, \u017ce przebieg poszczeg\u00f3lnych partii jest szalenie zr\u00f3\u017cnicowany a pomys\u0142, \u017ceby zagra\u0107 drugi raz tak samo, jak poprzednio, w zasadzie z g\u00f3ry skazany na niepowodzenie. Oczywi\u015bcie z drugiej strony wi\u0105\u017ce si\u0119 to z konieczno\u015bci\u0105 reagowania i korzystania z tego, co tory kart nam podsun\u0105, a co cz\u0119sto nie wsp\u00f3\u0142gra z wymy\u015blon\u0105 przez nas wielk\u0105 strategi\u0105 na ca\u0142\u0105 gr\u0119. Znajomo\u015b\u0107 wszystkich kart z pewno\u015bci\u0105 mo\u017ce pom\u00f3c, ale nie poradzi na to, \u017ce kt\u00f3rej\u015b z nich w og\u00f3le nie b\u0119dzie w grze.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Podsumowuj\u0105c powy\u017csze \u2013 nie wiem, ile partii musia\u0142bym jeszcze rozegra\u0107, \u017ceby poczu\u0107 si\u0119 kompetentnym graczem w <em>Pax Renaissance<\/em>. P\u00f3ki co nadal uwa\u017cam si\u0119 za eksploratora, kt\u00f3ry gra ju\u017c \u015bwiadomie, ale z respektem i jest ca\u0142y czas zaskakiwany nowymi sytuacjami wynikaj\u0105cymi z przebiegu danej partii.<\/p>\n<p>Jestem przy tym pe\u0142en podziwu dla <strong>kunsztu modelowania<\/strong> abstrakcyjnymi zasadami i obiektami (figury szachowe) rzeczywistych mechanizm\u00f3w polityczno-ekonomicznych. Tego, jak lukratywny szlak handlowy wzmacnia wszystkie pa\u0144stwa, przez kt\u00f3re przechodzi. Albo jak nadmierne represje mog\u0105 sprowokowa\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w do obr\u00f3cenia si\u0119 przeciw w\u0142adzy.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/cards3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-774672\" src=\"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/cards3.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"768\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/cards3.jpg 1024w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/cards3-200x150.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/cards3-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Po ka\u017cdej rozegranej partii stopniowo dostrzega\u0142em kolejne <strong>detale<\/strong>, kt\u00f3re pozwala\u0142y mi bardziej \u015bwiadomie dzia\u0142a\u0107. Na przyk\u0142ad takie, czym r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie poszczeg\u00f3lne kr\u00f3lestwa, jak\u0105 wag\u0119 ma to, \u017ce w jednym pocz\u0105tkowo stacjonuj\u0105 dwie wie\u017ce (jednostki defensywne), a w drugim wie\u017ca i skoczek. Albo jakie s\u0105 konsekwencje potencjalnej zmiany przebiegu g\u0142\u00f3wnych szlak\u00f3w handlowych (ot\u00f3\u017c \u2013 ogromne) i jak si\u0119 na nie przygotowa\u0107. Ale gra nadal mnie zaskakuje i raz po raz stawia w sytuacji, gdy musz\u0119 zareagowa\u0107 na co\u015b, czego wcze\u015bniej nie dostrzeg\u0142em, a czasem dostrzec nie mog\u0142em.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>W zwi\u0105zku z tym, \u017ce rozgrywka toczy si\u0119 na wsp\u00f3lnej mapie, na kt\u00f3rej wi\u0119kszo\u015b\u0107 si\u0142 nie jest przypisana do \u017cadnego z graczy, ka\u017cde w zasadzie dzia\u0142anie ma wp\u0142yw na wszystkich. Jak nietrudno si\u0119 wi\u0119c domy\u015bli\u0107 <em>Pax Renaissance<\/em> to gra o bezpo\u015bredniej, ale i po\u015bredniej <strong>interakcji<\/strong>, opieraj\u0105cej si\u0119 nie tylko na przeprowadzaniu konflikt\u00f3w i przejmowaniu pa\u0144stw. Ka\u017cdy ruch wp\u0142ywa w jaki\u015b spos\u00f3b na r\u00f3wnowag\u0119 sytuacji i przybli\u017ca lub oddala kt\u00f3re\u015b z potencjalnych zako\u0144cze\u0144 gry. St\u0105d te\u017c obowi\u0105zkiem ka\u017cdego gracza jest nie tylko d\u0105\u017cy\u0107 do realizacji w\u0142asnego planu, ale r\u00f3wnie konsekwentnie neutralizowa\u0107 plany innych, bo zaniedbane prowadzi\u0107 mog\u0105 do szybkiego i zaskakuj\u0105cego ko\u0144ca rozgrywki (przynajmniej dop\u00f3ki wszyscy nie naucz\u0105 si\u0119 b\u0142yskawicznie rozpoznawa\u0107 zagro\u017cenia w zarodku). To jedna gier realizuj\u0105cych maksym\u0119 \u201espr\u00f3buj wygra\u0107, ale przede wszystkim nie daj wygra\u0107 innym\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Jeszcze jedna uwaga \u2013 w grach Phila Eklunda funkcjonuje do\u015b\u0107 nietypowy wynalazek okre\u015blany jako <strong>\u201eliving rules\u201d<\/strong>. To znaczy, \u017ce instrukcja \u017cyje, na bie\u017c\u0105co s\u0105 do niej wprowadzane u\u015bci\u015blenia, dopowiedzenia, a czasem nawet zmiany balansuj\u0105ce. Dlatego instrukcj\u0119 umieszczon\u0105 w pude\u0142ku warto traktowa\u0107 jako \u0142adnie oprawion\u0105, acz by\u0107 mo\u017ce odrobin\u0119 nieaktualn\u0105 podstaw\u0119 (oczywi\u015bcie jak najbardziej da si\u0119 z ni\u0105 zagra\u0107). Jednak najlepiej opiera\u0107 si\u0119 na najnowszej wersji ze strony wydawcy.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/map1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-774673\" src=\"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/map1.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"660\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/map1.jpg 1024w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/map1-200x129.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/map1-768x495.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Poznawanie <em>Pax Renaissance<\/em> to by\u0142a wielka przygoda. To gra nietypowa, niepodobna do niczego, z czym na co dzie\u0144 mam do czynienia. Gra niew\u0105tpliwie nie dla wszystkich \u2013 nawet je\u015bli przebrnie si\u0119 przez instrukcj\u0119, odpa\u015b\u0107 mo\u017cna na etapie pierwszej rozgrywki (podczas kt\u00f3rej do instrukcji wraca si\u0119 jakie\u015b sto razy). To gra, w kt\u00f3rej ka\u017cde najmniejsze zagranie ma ogromne, cho\u0107 czasem bardzo subtelne i niewidoczne na pierwszy rzut oka konsekwencje. To gra bardzo ma\u0142o przejrzysta, w kt\u00f3rej trzeba si\u0119 nauczy\u0107 widzie\u0107 okazje i przewidywa\u0107 skutki, ale te\u017c radzi\u0107 sobie z nieoczekiwanymi zwrotami sytuacji geopolitycznej. <em>Pax Renaissance<\/em> za ka\u017cdym razem b\u0119dzie zupe\u0142nie inne, zale\u017cnie od tego, jakie karty i w jakiej kolejno\u015bci si\u0119 pojawi\u0105, ale i od tego, co zrobi\u0105 z nimi gracze. Pozwoli napisa\u0107 histori\u0119 zupe\u0142nie na nowo \u2013 uczyni\u0107 republik\u0119 ze \u015awi\u0119tego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego albo przeprowadzi\u0107 d\u017cihad w Pa\u0144stwie Ko\u015bcielnym. A wszystkiego tego dokonamy za pomoc\u0105 zakulisowych manipulacji i ku chwale swojego banku. No i pozwoli w angloj\u0119zycznej grze zagra\u0107 kart\u0119 \u201ePospolite ruszenie\u201d.<\/p>\n<p>Tak jak napisa\u0142em \u2013 <em>Pax Renaissance<\/em> to zdecydowanie nie jest gra dla ka\u017cdego. Ale je\u015bli kogo\u015b zaintrygowa\u0142o to, co napisa\u0142em powy\u017cej, bardzo zach\u0119cam do spr\u00f3bowania, nawet mimo tego, \u017ce b\u0119dzie to kosztowa\u0142o niema\u0142o wysi\u0142ku. Bo <em>Pax Renaissance<\/em> to wyj\u0105tkowa gra.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>PS. Dla zainteresowanych &#8211; <a href=\"https:\/\/boardgamegeek.com\/article\/24231651#24231651\">tutaj<\/a> autor gry t\u0142umaczy, dlaczego na mapie nie ma Kr\u00f3lestwa Polskiego (s\u0105 W\u0119gry) oraz Kastylii.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ten moment musia\u0142 kiedy\u015b nadej\u015b\u0107. Od dawna g\u0142osi\u0142em, \u017ce spo\u015br\u00f3d wszelkich rodzaj\u00f3w i odmian gier planszowych najbardziej przemawiaj\u0105 do mnie ci\u0119\u017ckie eurogry mocno osadzone w klimacie. Konsekwencje by\u0142y nie do unikni\u0119cia. Coraz cz\u0119\u015bciej do moich uszu zacz\u0119\u0142o trafia\u0107 nazwisko Phila Eklunda, a w g\u0142owie zacz\u0119\u0142y kie\u0142kowa\u0107 niebezpieczne my\u015bli: a mo\u017ce doros\u0142em ju\u017c do tego, \u017ceby &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":147,"featured_media":774626,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-774624","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/774624","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/147"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=774624"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/774624\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/774626"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=774624"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=774624"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=774624"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=774624"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}