{"id":776042,"date":"2017-10-13T10:00:00","date_gmt":"2017-10-13T08:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=776042"},"modified":"2022-09-30T09:38:00","modified_gmt":"2022-09-30T07:38:00","slug":"kalaha-zelazna-afrykanska-logika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2017\/10\/13\/kalaha-zelazna-afrykanska-logika\/","title":{"rendered":"Kalaha &#8211; \u017celazna afryka\u0144ska logika"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_121444.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-776043\" src=\"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_121444-200x150.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"150\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_121444-200x150.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_121444-768x576.jpg 768w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_121444-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_121444.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a>Jak podaje Wikipedia &#8211; okre\u015ble\u0144 na t\u0119 gr\u0119 jest ponad 200. Najpopularniejsze to mankala (Afryka P\u00f3\u0142nocna i kraje arabskie), wari (Afryka Zachodnia) oraz kalaha (Afryka Po\u0142udniowa). Jest to w zasadzie grupa gier, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 liczb\u0105 do\u0142k\u00f3w, pocz\u0105tkow\u0105 liczb\u0105 kamieni w do\u0142kach, obecno\u015bci\u0105 (lub nie) baz oraz zasadami zbijania pion\u00f3w. Ale g\u0142\u00f3wna mechanika jest jedna: bierzemy wszystkie kamienie z naszego do\u0142ka (czyli tego, kt\u00f3ry le\u017cy po naszej stronie) i rozsiewamy je<!--more--> &#8211; najcz\u0119\u015bciej przeciwnie do ruchu wskaz\u00f3wek zegara &#8211; po planszy wk\u0142adaj\u0105c po kolei po jednym kamieniu zar\u00f3wno do w\u0142asnych do\u0142k\u00f3w jak i do do\u0142k\u00f3w przeciwnika. Celem jest zdobycie jak najwi\u0119kszej liczby kamieni poprzez zbijanie ich z planszy. Sposoby na to s\u0105 r\u00f3\u017cne &#8211; w zale\u017cno\u015bci od wariantu gry.<\/p>\n<p>W grze <em>Kalaha<\/em> wydanej przez Tactica zasady szczeg\u00f3\u0142owe s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n<ul>\n<li>Pocz\u0105tkowo w do\u0142kach uk\u0142adamy po \u00a04 kamienie.<\/li>\n<li>Jak wida\u0107 &#8211; mamy w grze bazy. To te dwa du\u017ce zag\u0142\u0119bienia po prawej (moja baza) i lewej (baza przeciwnika) stronie. Tu gromadzimy zbite kamienie. W\u0142asna baza r\u00f3wnie\u017c traktowana jest jak do\u0142ek &#8211; lecz w specyficzny spos\u00f3b. Nie s\u0142u\u017cy do zbijania, ale gdy ostatni kamie\u0144 wyl\u0105duje w bazie mamy prawo do kolejnego ruchu.<\/li>\n<li>Gdy ostatni kamie\u0144 wyl\u0105duje w naszym pustym do\u0142ku &#8211; zdejmujemy z planszy jego oraz wszystkie kamienie z przylegaj\u0105cego do\u0144 do\u0142ka przeciwnika i wk\u0142adamy do naszej bazy.<\/li>\n<li>Gra si\u0119 ko\u0144czy, gdy jeden z graczy nie mo\u017ce wykona\u0107 ruchu (wszystkie jego do\u0142ki s\u0105 puste). Wygrywa osoba, kt\u00f3ra zgromadzi\u0142a wi\u0119cej kamieni.<\/li>\n<\/ul>\n\n        <style type='text\/css'>\n            #gallery-1 {\n                margin: auto;\n            }\n            #gallery-1 .gallery-item {\n                float: left;\n                margin-top: 10px;\n                text-align: center;\n                width: 33%;           }\n            #gallery-1 img {\n                border: 2px solid #cfcfcf;\n            }\n            #gallery-1 .gallery-caption {\n                margin-left: 0;\n            }\n        <\/style>\n        <!-- see gallery_shortcode() in wp-includes\/media.php -->\n        <div id='gallery-1' class='gallery-images gallery galleryid-776042'><dl class='gallery-item'>\n            <dt class='gallery-icon'>\n                <a href='https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_121533.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"150\" src=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_121533-200x150.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_121533-200x150.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_121533-768x576.jpg 768w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_121533-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_121533.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a>\n            <\/dt>\n                <dd class='gallery-caption'>\n                Kalaha \/ Mankala\n                <\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n            <dt class='gallery-icon'>\n                <a href='https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122508.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"150\" src=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122508-200x150.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122508-200x150.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122508-768x576.jpg 768w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122508-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122508.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a>\n            <\/dt>\n                <dd class='gallery-caption'>\n                Tak si\u0119 prezentuje po wyj\u0119ciu\n                <\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n            <dt class='gallery-icon'>\n                <a href='https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122614.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"150\" src=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122614-200x150.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122614-200x150.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122614-768x576.jpg 768w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122614-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122614.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a>\n            <\/dt>\n                <dd class='gallery-caption'>\n                Uk\u0142ad pocz\u0105tkowy\n                <\/dd><\/dl><br style=\"clear: both\" \/><dl class='gallery-item'>\n            <dt class='gallery-icon'>\n                <a href='https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122638.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"150\" src=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122638-200x150.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122638-200x150.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122638-768x576.jpg 768w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122638-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122638.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a>\n            <\/dt>\n                <dd class='gallery-caption'>\n                Moja kolej &#8211; ostatni kamyk wpad\u0142 do bazy, wi\u0119c mam dodatkowy ruch\n                <\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n            <dt class='gallery-icon'>\n                <a href='https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122659.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"150\" src=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122659-200x150.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122659-200x150.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122659-768x576.jpg 768w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122659-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122659.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a>\n            <\/dt>\n                <dd class='gallery-caption'>\n                &#8230; i m\u00f3g\u0142 wygl\u0105da\u0107 tak &#8211; tym razem kamyki wyl\u0105dowa\u0142y te\u017c w do\u0142kach przeciwnika\n                <\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n            <dt class='gallery-icon'>\n                <a href='https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122756.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"150\" src=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122756-200x150.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122756-200x150.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122756-768x576.jpg 768w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122756-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122756.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a>\n            <\/dt>\n                <dd class='gallery-caption'>\n                Je\u015bli wyjm\u0119 wszystkie kamyki z drugiego do\u0142ka&#8230;\n                <\/dd><\/dl><br style=\"clear: both\" \/><dl class='gallery-item'>\n            <dt class='gallery-icon'>\n                <a href='https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122803.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"150\" src=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122803-200x150.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122803-200x150.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122803-768x576.jpg 768w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122803-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122803.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a>\n            <\/dt>\n                <dd class='gallery-caption'>\n                To ostatni wpadnie do pustego do\u0142ka&#8230;\n                <\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n            <dt class='gallery-icon'>\n                <a href='https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122811.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"150\" src=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122811-200x150.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122811-200x150.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122811-768x576.jpg 768w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122811-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122811.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a>\n            <\/dt>\n                <dd class='gallery-caption'>\n                I dzi\u0119ki temu wrzuc\u0119 jego oraz przylegaj\u0105ce kamyki przeciwnika do mojej bazy\n                <\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n            <dt class='gallery-icon'>\n                <a href='https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122858.jpg'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"150\" src=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122858-200x150.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122858-200x150.jpg 200w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122858-768x576.jpg 768w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122858-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/img_20171013_122858.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a>\n            <\/dt>\n                <dd class='gallery-caption'>\n                A tak mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 zako\u0144czenie partii &#8211; nie mam ju\u017c ruchu. Niewykorzystane kamyki przeciwnik zbiera i umieszcza w swojej bazie. Teraz liczymy wyniki.\n                <\/dd><\/dl><br style=\"clear: both\" \/>\n            <br style='clear: both;' \/>\n        <\/div>\n\n<p>C\u00f3\u017c mog\u0119 powiedzie\u0107 o tej grze?<\/p>\n<p>To jedna z najstarszych gier \u015bwiata. By\u0142a znana ludziom ju\u017c od czasu neolitu. Uznaje si\u0119 j\u0105 za gr\u0119 afryka\u0144sk\u0105, bo towarzyszy\u0142a wszystkim plemionom z tego kontynentu praktycznie od zawsze. Nie ma chyba nikogo z tego rejonu \u015bwiata, kto by nie zna\u0142 mankali. By\u0142a tam wr\u0119cz otaczana czci\u0105, a do dzi\u015b mo\u017cna naby\u0107 bardzo drogie i pi\u0119knie rze\u017abione egzemplarze. Jednak grano w ni\u0105 od wiek\u00f3w r\u00f3wnie\u017c na Bliskim Wschodzie i na wyspach Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej, wi\u0119c trudno jednoznacznie okre\u015bli\u0107 kto &#8220;wynalaz\u0142&#8221; mankal\u0119. Do Europy trafi\u0142a stosunkowo niedawno &#8211; ok. 100 lat temu &#8211; i wci\u0105\u017c jeszcze nie jest zbyt popularna.<\/p>\n<p>Opr\u00f3cz tego, \u017ce to kawa\u0142ek naszej, ludzkiej historii to jest to po prostu bardzo dobra gra logiczna (cho\u0107 w niekt\u00f3rych wariantach istnieje podobno opracowany system na wygranie gry przez pierwszego gracza &#8211; na co jednak znaleziono spos\u00f3b wprowadzaj\u0105c zasad\u0119, \u017ce drugi gracz zamiast wykonywa\u0107 sw\u00f3j ruch mo\u017ce po prostu obr\u00f3ci\u0107 plansz\u0119). Wymaga ona umiej\u0119tno\u015bci planowania oraz reagowania na posuni\u0119cia przeciwnika. Im wi\u0119cej w prz\u00f3d jeste\u015bmy w stanie sobie wyobrazi\u0107 mo\u017cliwych kombinacji &#8211; tym wi\u0119ksz\u0105 mamy szans\u0119 wygra\u0107 w <em>Kalah\u0119<\/em>. Ciekawe czy przyczyni\u0142a si\u0119 ona do tego, \u017ce nasz m\u00f3zg wyewoluowa\u0142 w tak zawrotnym tempie \ud83d\ude42<\/p>\n<p>Do tego wszystkiego warto jeszcze wspomnie\u0107, \u017ce system ten jest wykorzystywany w wielu nowoczesnych grach planszowych &#8211; cho\u0107by w <a href=\"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/2012\/01\/23\/trajan-eurogra-omnia-vincit\/\">Trajanie<\/a> czy w <a href=\"http:\/\/www.gamesfanatic.pl\/2017\/02\/22\/piec-klanow-czyli-jak-bruno-cathala-uczyl-arabskie-klany-gry-afrykanskich-plemion\/\">Pi\u0119ciu Klanach<\/a>. Oczywi\u015bcie wyst\u0119puje tam wiele wi\u0119cej zmiennych i ca\u0142a otoczka fabularna &#8211; niemniej g\u0142\u00f3wna mechanika bazuje w\u0142a\u015bnie na mankali.<\/p>\n<p>A wracaj\u0105c do <em>Kalahy<\/em>. Mia\u0142am spory dylemat co do wyboru wersji &#8211; bo jest sporo r\u00f3\u017cnych wyda\u0144 na rynku, a zale\u017ca\u0142o mi zar\u00f3wno na dobrej cenie jak i na jako\u015bci. C\u00f3\u017c &#8211; najta\u0144szym mo\u017cliwym sposobem na t\u0119 gr\u0119 jest &#8230;. narysowanie na kartonie 12 do\u0142k\u00f3w, dw\u00f3ch baz oraz po\u017cyczenie od babci r\u00f3\u017cnokolorowych guziczk\u00f3w \ud83d\ude42 \u00a0niemniej zabranie takiego home-made na zaj\u0119cia ze studentami wygl\u0105da ma\u0142o profesjonalnie a poziom przyjemno\u015bci z gry wynika przecie\u017c nie tylko z mechaniki ale r\u00f3wnie\u017c z obcowania z komponentami. I oto dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci wydawnictwa Tactic mog\u0142am pokaza\u0107 studentom bardzo dobrze zrobion\u0105 <em>Kalah\u0119<\/em>. Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c &#8211; sama si\u0119 zaskoczy\u0142am, gdy otworzylam paczk\u0119 i wyj\u0119\u0142am pude\u0142ko &#8211; metalowe, ci\u0119\u017ckie&#8230; a w \u015brodku pi\u0119kna drewniana plansza i jeszcze pi\u0119kniejsze kamyki. Gra\u0142am co prawda ju\u017c w <em>Kalah\u0119<\/em> Tactica na kt\u00f3rym\u015b konwencie, ale by\u0142a to du\u017ca, pokazowa gra i zupe\u0142nie nie spodziewa\u0142am si\u0119, \u017ce te mniejsze, sprzeda\u017cowe egzemplarze b\u0119d\u0105 tej samej jako\u015bci. Naprawd\u0119 du\u017cy plus. Jedynym mankamentem mo\u017ce by\u0107 rozmiar kamyk\u00f3w &#8211; gdy uzbiera ich si\u0119 du\u017co w do\u0142ku to po prostu przestaj\u0105 si\u0119 mie\u015bci\u0107. Z drugiej jednak strony &#8211; one s\u0105 pi\u0119kne, ci\u0119\u017ckie &#8211; to bardzo mi\u0142e uczucie wyjmowa\u0107 je i przemieszcza\u0107 po planszy. Tak czy owak, polecam. Przede wszystkim tym, kt\u00f3rzy lubi\u0105 abstrakcyjne gry logiczne. Warto j\u0105 mie\u0107 w kolekcji &#8211; cho\u0107by z powod\u00f3w historycznych. I warto w ni\u0105 zagra\u0107 od czasu do czasu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jak podaje Wikipedia &#8211; okre\u015ble\u0144 na t\u0119 gr\u0119 jest ponad 200. Najpopularniejsze to mankala (Afryka P\u00f3\u0142nocna i kraje arabskie), wari (Afryka Zachodnia) oraz kalaha (Afryka Po\u0142udniowa). Jest to w zasadzie grupa gier, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 liczb\u0105 do\u0142k\u00f3w, pocz\u0105tkow\u0105 liczb\u0105 kamieni w do\u0142kach, obecno\u015bci\u0105 (lub nie) baz oraz zasadami zbijania pion\u00f3w. Ale g\u0142\u00f3wna mechanika jest jedna: &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1289,"featured_media":776056,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-776042","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/776042","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1289"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=776042"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/776042\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/776056"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=776042"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=776042"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=776042"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=776042"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}