{"id":789516,"date":"2018-09-21T10:00:26","date_gmt":"2018-09-21T08:00:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=789516"},"modified":"2020-02-29T22:57:27","modified_gmt":"2020-02-29T21:57:27","slug":"hannibal-hamilcar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2018\/09\/21\/hannibal-hamilcar\/","title":{"rendered":"Hannibal & Hamilcar"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Hannibal z rodu Barkid\u00f3w. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry od najm\u0142odszych lat przygotowywa\u0142 si\u0119 do jednej misji: przywr\u00f3cenia wielko\u015bci pogn\u0119bionej przez Rzym Kartaginie. Cz\u0142owiek, kt\u00f3rego talent militarny zapisa\u0142 si\u0119 na sta\u0142e w anna\u0142ach historii wojskowo\u015bci. Ale te\u017c cz\u0142owiek, kt\u00f3ry pomimo wielu wygranych bitew, pomimo wielu kl\u0119sk zadanych Rzymowi, przegra\u0142 z tym Rzymem ca\u0142\u0105 wojn\u0119, a staro\u015b\u0107 sp\u0119dzi\u0142 na wygnaniu.<\/p>\n

Przebieg tych zmaga\u0144, znanych powszechnie jako II wojna punicka (218-201 p.n.e.), odtworzy\u0107 mo\u017cemy w grze Hannibal & Hamilcar<\/em> (wyd. Phalanx). To remake gry Hannibal: Rome vs Carthage<\/em><\/a> (1996), klasycznego hitu Marka Simonitcha, znanego tw\u00f3rcy gier wojennych. Jest to trzecie wydanie tej gry, wzbogacone o ca\u0142y pakiet dodatk\u00f3w, pocz\u0105wszy od nowych kart wydarze\u0144, przez szereg opcjonalnych zasad, nowych dow\u00f3dc\u00f3w, a\u017c do Hamilcara, czyli rozbudowanego scenariusza, a wr\u0119cz nowej gry na podstawie systemu.<\/p>\n

<\/p>\n

Bardzo, bardzo chcia\u0142em w t\u0119 gr\u0119 zagra\u0107. To klasyk, na kt\u00f3ry od wielu lat ostrzy\u0142em sobie z\u0119by i gdy tylko dotar\u0142a do mnie informacja, \u017ce powstaje nowa, wzbogacona edycja, od razu na moim radarze zapali\u0142o si\u0119 jaskrawe, pulsuj\u0105ce \u015bwiat\u0142o.<\/p>\n

No i wreszcie jest. Hamilcar & Hannibal<\/em>.\u00a0 Czy lepszy ni\u017c, poprzednie edycje? Czy wytrzyma\u0142 pr\u00f3b\u0119 czasu i zalew gier wype\u0142nionych nowymi, \u015bwie\u017cymi mechanikami?<\/p>\n

Rozpoznanie przed bitw\u0105<\/h4>\n
\"\"<\/a>

\u015awie\u017co po wypakowaniu z pude\u0142ka: Hannibal & Hamilcar wraz z mini-dodatkami Sun of Macedon i Price of Failure<\/p><\/div>\n

Przede wszystkim w oczy rzuca si\u0119… brak polskiej wersji j\u0119zykowej. Wydawnictwo Phalanx przyzwyczai\u0142o nas do tego, \u017ce dba o rodzimych graczy i wydaje swoje gry tak\u017ce po polsku. Niestety, nie w przypadku gry\u00a0Hannibal & Hamilcar<\/em>. Tekstu w grze jest sporo, tak w instrukcji, jak i na kartach, wi\u0119c je\u015bli kto\u015b nie ufa w swoj\u0105 lub wsp\u00f3\u0142graczy znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka angielskiego, pozostaje mu czeka\u0107 na t\u0142umaczenie. Wkr\u00f3tce (jesie\u0144?) ma by\u0107 takie t\u0142umaczenie udost\u0119pnione przez Phalanx\u00f3w do pobrania.<\/p>\n

W niedawnym rzucie okiem<\/a> pisa\u0142em ju\u017c, \u017ce wykonanie gry stoi na bardzo wysokim poziomie. Dobre grafiki, czytelne karty, wysmakowana plansza (zwr\u00f3\u0107cie uwag\u0119 na jej wz\u00f3r \u2013 wygl\u0105da niczym malowana na \u015bcianie) robi\u0105 naprawd\u0119 \u015bwietne wra\u017cnie i bardzo uprzyjemniaj\u0105 kontakt z gr\u0105. S\u0105 te\u017c figurki, kt\u00f3re \u2013 cho\u0107 nie s\u0105 niezb\u0119dne \u2013 dobrze wygl\u0105daj\u0105 na planszy i dodaja klimatu. Z figurkami jest natomiast taki problem, \u017ce chyba nie do ko\u0144ca przemy\u015blano spos\u00f3b ich przechowywania. W pude\u0142ku dostajemy do nich plastikow\u0105 wyprask\u0119, kt\u00f3ra jednak zajmuje tyle miejsca, \u017ce po rozpakowaniu gry niespecjalnie znalaz\u0142em spos\u00f3b na pouk\u0142adanie wszystkiego tak, \u017ceby wieko pude\u0142ka da\u0142o si\u0119 zamkn\u0105\u0107. Mi to nie przeszkadza \u2013 wyprask\u0119 wyrzuci\u0142em, figurki trzymam w woreczkach. Gdyby natomiast kto\u015b chcia\u0142 je pomalowa\u0107, pewnie wola\u0142by przechowywa\u0107 je w wyprasce, a wtedy powstaje problem z wiekiem.<\/p>\n

W temacie wykonania musz\u0119 jeszcze wspomnie\u0107 o ko\u015bciach. S\u0105 wielkie, kaniciaste i regularnie odmawiaj\u0105 turlania si\u0119. O ile pami\u0119tam by\u0142y jednym ze stretch goali kampanii na Kickstarterze i na zdj\u0119ciach czy grafikach faktycznie wygl\u0105da\u0142y imponuj\u0105co. Gorzej, \u017ce nie chc\u0105 si\u0119 turla\u0107, zatrzymuj\u0105c praktycznie na pierwszej wyrzuconej \u015bciance. To oczywi\u015bcie rzecz gustu, ale dla wojennik\u00f3w, kt\u00f3rzy ko\u015b\u0107mi rzucaj\u0105 sporo, te hannibalowe ko\u015bci s\u0105 zwyczajnie niewygodne i \u2013 cho\u0107 dziwnie to pisa\u0107 o ko\u015bciach – przekombinowane. Z pozoru to detal, ale w rozgrywce przeszkadza\u0142 na tyle, \u017ce tradycyjn\u0105 k6 wzi\u0119li\u015bmy z innego pude\u0142ka, a w przypadku pozosta\u0142ych ko\u015bci (z unikalnymi \u015bciankami) pilnowali\u015bmy si\u0119 nawzajem, aby odpowiednio mocno rzuci\u0107 i ko\u015b\u0107 jednak potoczy\u0142a si\u0119 o kilka \u015bcianek.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Ko\u015bci z gry – por\u00f3wnanie z klasyczn\u0105 k6<\/p><\/div>\n

Pewne uwagi mam te\u017c do instrukcji. W pude\u0142ku dostajemy a\u017c trzy grube podr\u0119czniki: Rulebook (zasady Hannibala punkt po punkcie), Playbook (opis historyczny konfliktu i wprowadzaj\u0105ce w mechanik\u0119 tutoriale) i wreszcie Scenario Book (ksi\u0119ga scenariuszy oraz zasady Hamilcara). Wida\u0107, \u017ce wydawnictwo Pahalanx, tworzone zreszt\u0105 przez zdeklarowanych fan\u00f3w oryginalnego Hannibala, bardzo stara\u0142o si\u0119 u\u0142atwi\u0107 kontakt z gr\u0105 i zapoznanie z mechanik\u0105. St\u0105d jedno- i dwuosobowe tutoriale, kt\u00f3re krok po kroku ucz\u0105 zasad gry. Owszem, to bardzo przydatne narz\u0119dzie do nauki.<\/p>\n

Szkoda jednak, \u017ce nie za\u0142\u0105czono odniesie\u0144 poszczeg\u00f3lnych akapit\u00f3w do paragraf\u00f3w w podstawowej instrukcji. W samym rulebooku brak te\u017c indeksu u\u0142atwiaj\u0105cego szukanie odpowiedniej regu\u0142y w trakcie rozgrywki. Znalaz\u0142em r\u00f3wnie\u017c pewne niezgodno\u015bci mi\u0119dzy instrukcj\u0105, a kartami pomocy. Ot, czasem czego\u015b na karcie zabraknie, a jest w instrukcji, a czasem odwrotnie. Najwi\u0119kszy problem mia\u0142em jednak z zasadami Hamilcara, o czym w dalszej cz\u0119\u015bci recenzji.<\/p>\n

Chwil\u0119 sp\u0119dzi\u0142em te\u017c na odkrywaniu w jaki spos\u00f3b odczytywa\u0107 nale\u017cy tabel\u0119 na planszy ze stratami attrition (nazwijmy je stratami marszowymi), i czy za rzut kostk\u0105 odpowiada kolumna, czy mo\u017ce linia. Brak tam po prostu odpowiedniej ikony.<\/p>\n

No dobrze, niedoci\u0105gni\u0119cia om\u00f3wione \u2013 czas zanurzy\u0107 si\u0119 w \u015bwiat gry. A ta oferuje nam… trzy etapy wtajemniczenia.<\/p>\n

Vanilla Hannibal<\/h4>\n

Etap podstawowy, to poznanie kampanii (II wojny punickiej) w wariancie klasycznym, zgodnym z poprzednimi wydaniami Hannibal: Rome vs Carthage<\/em>, czyli bez dodatkowych zasad i z 60-kartow\u0105 tali\u0105 wydarze\u0144. To etap zaznajamiania si\u0119 z zasadami, map\u0105, efektami kart.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Osiem z ponad 100 kart wydarze\u0144. Lewy g\u00f3rny r\u00f3g, to warto\u015b\u0107 operacyjna, umo\u017cliwiaj\u0105ca aktywowanie wodz\u00f3w i dok\u0142adanie wp\u0142yw\u00f3w politycznych (PC). Opr\u00f3cz tego gdzieniegdzie wida\u0107 ikony przypominaj\u0105ce o mo\u017cliwo\u015bci wykonania ruchu morskiego lub rekrutacji. Literka R poni\u017cej tre\u015bci wydarzenia oznacza rozszerzony opis karty w instrukcji.<\/p><\/div>\n

Hannibal<\/em> jest klasycznym przedstawicielem mechaniki card driven. Wszystkie dzia\u0142ania w grze realizujemy na podstawie kart zagrywanych na sytuacyjne wydarzenia (opisane na karcie), b\u0105d\u017a na punkty operacyjne umo\u017cliwiaj\u0105ce inne, bardziej uniwersalne dzia\u0142ania (poruszanie wojsk, wstawianie\/zdejmowanie wp\u0142yw\u00f3w politycznych, rekrutacja). Celem jest opanowanie zachodniej cz\u0119\u015bci Morza \u015ar\u00f3dziemnego na jeden z trzech sposob\u00f3w: poprzez zdobycie stolicy rywala, pozbawienie go wp\u0142yw\u00f3w politycznych (niebieskie i czerwone \u017cetony widoczne na zdj\u0119ciach na mapie) lub zdobycie dominacji (wygrana na punkty po ostatniej rundzie gry).<\/p>\n

Wszystkie nasze dzia\u0142ania ogniskowa\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 wok\u00f3\u0142 politycznych wp\u0142yw\u00f3w (tzw. punkty PC). Na r\u00f3\u017cne sposoby mo\u017cna je dok\u0142ada\u0107\/zdejmowa\u0107 z mapy, celem uzyskania przewagi w regionach, prowincjach i pa\u0144stwach tworzonych przez inne plemiona. Armie pomagaj\u0105 chroni\u0107 nasze wp\u0142ywy lub umo\u017cliwiaj\u0105 zdejmowanie wp\u0142yw\u00f3w przeciwnika. W tym w\u0142a\u015bnie celu toczy\u0107 b\u0119dziemy te\u017c bitwy i prowadzi\u0107 obl\u0119\u017cenia.<\/p>\n

Rund\u0119 rozpoczyna faza uzupe\u0142nie\u0144, podczas kt\u00f3rej Kartagina i Rzym dostaj\u0105 posi\u0142ki wojskowe i nowych wodz\u00f3w. Potem nast\u0119puje najwa\u017cniejsza cz\u0119\u015b\u0107 gry, czyli zagrywanie na przemian kart i realizowanie dzia\u0142a\u0144 na planszy. Gdy obaj gracze zostan\u0105 bez kart na r\u0119ce, nast\u0119puj\u0105 fazy \u201eksi\u0119gowe\u201d, czyli rzut na \u201estraty marszowe\u201d (attrition) i przeliczenie wp\u0142yw\u00f3w (taki swoisty scoring, w ramach kt\u00f3rego posiadacz mniejszej liczby wp\u0142yw\u00f3w musi jeszcze zdj\u0105\u0107 z mapy kolejne swoje \u017cetony PC).<\/p>\n

Ca\u0142a gra mo\u017ce potrwa\u0107 od 3 do nawet 6 godzin, ale – ze wzgl\u0119du na dynamik\u0119 wydarze\u0144 i ci\u0105g\u0142e dylematy zwi\u0105zane ze sposobem grania kart – czas ten potrafi przebiec niezauwa\u017calnie. Dost\u0119pne s\u0105 te\u017c scenariusze, kt\u00f3re rozbijaj\u0105 II wojn\u0119 punick\u0105 na \u201eodcinki\u201d, pozwalaj\u0105c wskoczy\u0107 w dowolnie wybrany moment konfliktu. To dobre rozwi\u0105zanie gdy dysponujemy kr\u00f3tszym czasem ni\u017c wymagany do pe\u0142nej rozgrywki.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Rzymianie \u015bmia\u0142o sobie poczynaj\u0105 w Afryce. Przej\u0119li kontrol\u0119 polityczn\u0105 nad Numidia Minor i szykuj\u0105 si\u0119 do ataku na wojska Hanona w samej Kartaginie.<\/p><\/div>\n

Efekty kart wydarze\u0144 potrafi\u0105 mocno zmieni\u0107 sytuacj\u0119 na planszy. W wyniku powsta\u0144 i bunt\u00f3w straci\u0107 mo\u017cemy kontrol\u0119 nad ca\u0142a prowincj\u0105, obl\u0119\u017cone miasto na skutek zdrady mo\u017ce niespodziewanie wpa\u015b\u0107 w r\u0119ce przeciwnika, a zaraza potrafi znacz\u0105co uszczupli\u0107 si\u0142y armii. Nie jest jednak tak, \u017ce mocne wydarzenia b\u0119d\u0105 grane \u201ez automatu\u201d, bo \u2013 po pierwsze \u2013 zwykle s\u0105 bardzo sytuacyjne, a po drugie \u2013 zawsze kusi wykorzystanie karty na punkty operacyjne (ruch genera\u0142\u00f3w, wstawienie wp\u0142yw\u00f3w politycznych, transport morski). W\u0142a\u015bciwie za ka\u017cdym razem stajemy przed trudnymi wyborami odno\u015bnie momentu i sposobu zagrania karty. Tak w\u0142a\u015bnie powinno by\u0107 w dobrej grze card driven game, i tak jest w Hannibalu.<\/p>\n

W wariancie podstawowym 60-kartowa talia (wsp\u00f3lna dla obu graczy) w ci\u0105gu jednej rozgrywki zostanie przynajmniej raz przetasowana, wi\u0119c gracze maj\u0105 szans\u0119 zobaczenia ka\u017cdej karty w dzia\u0142aniu dwa razy. Ju\u017c po pierwszej rozgrywce wiadomo mniej wi\u0119cej czego si\u0119 wystrzega\u0107 i jak si\u0119 zabezpieczy\u0107 przed mocnymi efektami przeciwnika. Bardzo pomaga to w nauce gry.<\/p>\n

Brakowa\u0142o mi troch\u0119 mo\u017cliwo\u015bci pozostawienia sobie jednej karty na kolejn\u0105 rund\u0119. Czasami trafiaj\u0105 si\u0119 nam efekty, kt\u00f3re doskonale sprawdzi\u0142yby si\u0119 w ofensywie planowanej na kolejn\u0105 rund\u0119. No ale niestety \u2013 trzeba wyci\u0105gn\u0105\u0107 maksa z tego, co mamy na r\u0119ce w tym konkretnym momencie.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Najs\u0142ynniejsi wodzowie II wojny punickiej: w dolnym rz\u0119dzie trzej bracia, synowie Hamilcara Barkasa (po prawej Hannibal, najlepszy w\u00f3dz w grze). W g\u00f3rnym rz\u0119dzie wodzowie rzymscy: Warrus (odpowiedzialny za kl\u0119sk\u0119 pod Kannami), Fabius Maximus, znany bardziej pod przydomkiem Cunctator, kt\u00f3ry swoj\u0105 ostro\u017cn\u0105 taktyk\u0105 prawdopodobnie przechyli\u0142 szal\u0119 zwyci\u0119stwa na korzy\u015b\u0107 Rzymu, i wreszcie Scypion Afryka\u0144ski – pogromca Hazdrubala w Iberii i Hannibala pod Zam\u0105.<\/p><\/div>\n

Obie strony maj\u0105 nieco inne mo\u017cliwo\u015bci, obiema gra si\u0119 troch\u0119 inaczej. Kartagina, to przede wszystkim doskona\u0142y w\u00f3dz \u2013 Hannibal. Jego zdolno\u015b\u0107 specjalna, bardzo przydatna w bitwie, oraz og\u00f3lne umiej\u0119tno\u015bci dowodzenia czyni\u0105 z prowadzonej przez niego armii \u015bwietne narz\u0119dzie prowadzenia wojny. Hannibal ma du\u017c\u0105 przewag\u0119 nad praktycznie ka\u017cdym z wodz\u00f3w rzymskich. Swobodnie podejmuje bitwy, przejmuje w nich inicjatyw\u0119 i swobodnie mo\u017ce si\u0119 z nich te\u017c wycofywa\u0107, gdy nie id\u0105 po jego my\u015bli. Zadaniem gracza Kartagi\u0144skiego jest jak najszybsze przetransportowanie tej \u201ewarmachine\u201d do Italii, zapewnienie wsparcia politycznego i posi\u0142k\u00f3w. Musi si\u0119 jednak boryka\u0107 z du\u017cymi trudno\u015bciami transportowymi (Rzymianie panuj\u0105 na morzu) i wewn\u0119trzn\u0105 opozycj\u0105 w samej Kartaginie.<\/p>\n

Z kolei Rzym, to ogromne zdolno\u015bci mobilizacyjne. Republika co rusz wystawia nowe armie konsularne (regularnie obijane przez Hannibala) i podnosi si\u0119 z najwi\u0119kszych nawet kl\u0119sk. Rzymianie swobodnie p\u0142ywaj\u0105 po mapie i mog\u0105 gro\u017anie kontratakowa\u0107 w Iberii czy nawet w samej Afryce. Cho\u0107 wodz\u00f3w maj\u0105 gorszych, a ponadto wybieranych losowo (ups, pard\u0105sik \u2013 przez lud rzymski ma si\u0119 rozumie\u0107…), to jednak wystarczy \u017ce doczekaj\u0105 pojawienia si\u0119 Scypiona Afryka\u0144skiego. Scypion poziomem dor\u00f3wnuje Hannibalowi, pojawia si\u0119 na czele pot\u0119\u017cnej armii i umo\u017cliwia przej\u015bcie do strategicznej kontrofensywy.<\/p>\n

Osobnego om\u00f3wienia wymaga system toczenia bitew, stanowi\u0105cy element charakterystyczny Hannibala<\/em>. By\u0107 mo\u017ce niekt\u00f3rym z czytelnik\u00f3w znany jest bardziej z gry 1989: Jesie\u0144 Narod\u00f3w<\/em>, do kt\u00f3rej zosta\u0142 on zaimplementowany z pewnymi zmianami (inna sprawa, czy by\u0142a to implementacja udana). Oto zamiast tradycyjnych dla gier wojennych rzut\u00f3w ko\u015b\u0107mi, wspartych ewentualnie zagraniem jednej-dw\u00f3ch kart, mamy ca\u0142\u0105 osobn\u0105 mechanik\u0119 walki w formie mini-gierki. Przed bitw\u0105 ka\u017cdy z graczy dobiera karty manewr\u00f3w z osobnej talii. S\u0105 tam ataki z flanki, ataki w centrum, natarcia itd. \u2013 \u0142\u0105cznie 5 typ\u00f3w atak\u00f3w i karty rezerwy, s\u0142u\u017c\u0105ce za jokera.<\/p>\n

Gracz atakuj\u0105cy wyk\u0142ada jedn\u0105 z posiadanych kart, a obro\u0144ca musi odpowiedzie\u0107 identyczn\u0105 (lub rezerw\u0105) \u017ceby \u201eodbi\u0107\u201d atak. Takie \u201eodbicie\u201d pozwala wykona\u0107 pr\u00f3b\u0119 przej\u0119cia inicjatywy w bitwie (rzut ko\u015bci\u0105, szansa powodzenia zale\u017cna od zdolno\u015bci dow\u00f3dcy) i uzyskania prawa do zagrywania kart. Je\u015bli rzut jest nieudany, atakuj\u0105cy zagrywa kolejn\u0105 kart\u0119. Je\u015bli obro\u0144ca nie mo\u017ce lub nie chce \u201eodbi\u0107\u201d ataku, atak \u201ewchodzi\u201d i bitwa si\u0119 ko\u0144czy. Ustalane s\u0105 straty obu stron, przegrywaj\u0105cy zmuszony jest do wycofania si\u0119, jego pora\u017cka os\u0142abia te\u017c jego wp\u0142ywy polityczne (konieczno\u015b\u0107 zdj\u0119cia PC z mapy w liczbie r\u00f3wnej po\u0142owie strat).<\/p>\n

\"\"<\/a>

Po lewej stronie wydawnictwo Phalanx szturmuje rynek swoimi produkcjami. A dalej cztery karty bitewne i trzy karty morskie.<\/p><\/div>\n

Pierwsze wra\u017cenia odno\u015bnie mechaniki rozgrywania bitew mog\u0105 by\u0107 dla niekt\u00f3rych takie, \u017ce oto maj\u0105 do czynienia w\u0142a\u015bciwie z wyk\u0142adank\u0105, kt\u00f3r\u0105 zast\u0105pi\u0107 mo\u017cna rzutem ko\u015b\u0107mi z odpowiednimi modyfikatorami. Sam pocz\u0105tkowo mia\u0142em podobne przemy\u015blenia. Ostatecznie nie mog\u0119 si\u0119 jednak z takim zarzutem zgodzi\u0107.<\/p>\n

Przede wszystkim mechanika rozgrywania bitwy stanowi centrum ca\u0142ego systemu militarnej p\u0142aszczyzny konfliktu. Liczba kart w dyspozycji ka\u017cdego z walcz\u0105cych zale\u017cy od liczby oddzia\u0142\u00f3w, zdolno\u015bci dow\u00f3dc\u00f3w, sytuacji politycznej w regionie (regiony popieraj\u0105ce dan\u0105 stron\u0119 zapewniaj\u0105 jej wsparcie w bitwie), wreszcie manewr\u00f3w przed sam\u0105 bitw\u0105 (pr\u00f3ba przechwycenia lub pr\u00f3ba unikni\u0119cia bitwy). Uniwersalna zasada, zgodna zreszt\u0105 z zasadami sztuki wojennej, nakazuje d\u0105\u017cy\u0107 do walki kiedy mamy przewag\u0119.<\/p>\n

W Hannibalu<\/em> przewag\u0105 jest wi\u0119ksza od przeciwnika liczba kart bitewnych i wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci taktyczne (lepszy dow\u00f3dca, odpowiednie miejsce do stoczenia bitwy). Nie zawsze idzie to w parze z si\u0142\u0105 jednostek \u2013 mo\u017cna dowodzi\u0107 mniejsz\u0105 armi\u0105, ale i tak mie\u0107 wi\u0119cej kart bitewnych. W trakcie samej bitwy niby faktycznie mamy za zadanie jedynie odpowiedzie\u0107 przeciwnikowi na zagran\u0105 kart\u0119, ale jest te\u017c kilka nieoczywistych decyzji do podj\u0119cia. Mo\u017cemy bowiem bitw\u0119 przeci\u0105ga\u0107 lub skraca\u0107, co b\u0119dzie mia\u0142o wp\u0142yw na straty obu stron.<\/p>\n

Pewnej zr\u0119czno\u015bci wymaga tak\u017ce operowanie najsilniejsz\u0105 kart\u0105 bitewn\u0105 ‘Double Envelopement’ (podw\u00f3jne oskrzydlenie), kt\u00f3ra mo\u017ce zdecydowa\u0107 o kl\u0119sce przeciwnika, ale te\u017c \u2013 gdy zostanie \u201eodbita\u201d – automatycznie oddaje mu inicjatyw\u0119. Natomiast graj\u0105c przeciwko Hannibalowi, kt\u00f3rego zdolno\u015b\u0107 specjalna umo\u017cliwia elastyczne wykorzystanie karty \u201eProbe\u201d, warto go wcze\u015bniej \u2013 jak mawia\u0142 jeden z moich wsp\u00f3\u0142graczy – \u201ewypro\u0142bowa\u0107\u201d (czyli zagrywa\u0107 Probe zmuszaj\u0105c Hannibala do jego odrzucania, \u017ceby ograniczy\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 korzystania z tej zdolno\u015bci).<\/p>\n

Patrz\u0105c na ten system ca\u0142o\u015bciowo, sporo tu subtelno\u015bci, kt\u00f3rych \u2013 mam wra\u017cenie \u2013 rzut ko\u015bci\u0105 z modyfikatorami nie potrafi\u0142by odda\u0107 na tym samym poziomie. W czasie tej karcianej mini-gierki emocje te\u017c s\u0105 wi\u0119ksze i d\u0142u\u017csze ni\u017c gdyby po prostu rzuci\u0107 kostkami.
\nJa w ka\u017cdym razie bitwy w Hannibalu<\/em> bardzo polubi\u0142em.<\/p>\n

Gdy ju\u017c opanujecie Hannibala<\/em> na tyle, by swobodnie bawi\u0107 si\u0119 gr\u0105 i odkrywa\u0107 nowe strategie, czas na kolejny krok, czyli…<\/p>\n

Hannibal – dodatki<\/h4>\n
\"\"<\/a>

Kartagi\u0144czycy usadowili si\u0119 w po\u0142udniowej Italii. Trwaj\u0105 walki o Sardyni\u0119!<\/p><\/div>\n

…w\u0142\u0105czenie dodatk\u00f3w do Hannibala<\/em>. W tym kroku sprawdzicie alternatywne rozstawienia kampanii, do\u0142o\u017cycie do podstawowej talii 30 dodatkowych kart wydarze\u0144, zrekrutujecie nowych wodz\u00f3w i b\u0119dziecie eksperymentowa\u0107 z zasadami dodatkowymi. By\u0107 mo\u017ce wydaje si\u0119 wam, \u017ce to tylko drobne korekty, ale w rzeczywisto\u015bci potrafi\u0105 one bardzo mocno zmieni\u0107 gr\u0119, przesun\u0105\u0107 \u015brodek ci\u0119\u017cko\u015bci na inne aspekty rozgrywki, zaskoczy\u0107 graczy niespodziewanymi sytuacjami. \u015awietne jest alternatywne rozstawienie kampanii pocz\u0105tkowej, autorstwa Charlesa Feaux de la Croix. Niby jedynie przesuwa rzymskie legiony z p\u00f3\u0142nocnej Italii na drug\u0105 stron\u0119 Alp, ale to wystarczy by kampania od samego pocz\u0105tku obfitowa\u0142a w starcia. O ile podstawowy setup sugerowa\u0142 Rzymowi raczej gr\u0119 defensywn\u0105, o tyle tutaj na odwr\u00f3t \u2013 mo\u017cliwa jest natychmiastowa wielka rzymska ofensywa na Iberi\u0119 i trzeba bardzo uwa\u017cnie gra\u0107 Hannibalem, \u017ceby ten kryzys opanowa\u0107.<\/p>\n

Dodatkowe karty mocno zmieniaj\u0105 kszta\u0142t talii: rozwadniaj\u0105 j\u0105 i czyni\u0105 mniej przewidywaln\u0105 dystrybucj\u0119 wydarze\u0144. Wprowadzaj\u0105 oczywi\u015bcie nowe, ciekawe efekty, jak to w Hannibalu<\/em> \u2013 cz\u0119sto bardzo sytuacyjne. Z zasad dodatkowych najmocniej odczu\u0142em natomiast zmiany w zakresie obl\u0119\u017ce\u0144, kt\u00f3re przyspieszaj\u0105 upadek miasta i daj\u0105 zdobywcy wyb\u00f3r jednego z dw\u00f3ch bonus\u00f3w (pozyskanie wojska lub wp\u0142yw\u00f3w politycznych). Bardzo fajnie mo\u017ce si\u0119 to \u0142\u0105czy\u0107 z zasad\u0105 uzale\u017cniaj\u0105c\u0105 wielko\u015b\u0107 kartagi\u0144skich posi\u0142k\u00f3w od liczby posiadanych miast, ale w tym zestawieniu nie gra\u0142em. Mocny jest te\u017c Bomilcar – dow\u00f3dca, kt\u00f3ry u\u0142atwia dop\u0142yw posi\u0142k\u00f3w kartagi\u0144skich do Italii. Ciekawa jest te\u017c zasada zmieniaj\u0105ca system k\u0142adzenia \u017ceton\u00f3w PC.<\/p>\n

Jak widzicie, dodatk\u00f3w mamy na tyle du\u017co (5 zasad dodatkowych, do tego 27 nowych kart), \u017ce \u015bmia\u0142o mo\u017cna pobawi\u0107 si\u0119 w eksperymentowanie, otrzymuj\u0105c w zamian nieco inna rozgrywk\u0119.
\nW sprzeda\u017cy dost\u0119pne s\u0105 te\u017c dwa mini-dodatki, ka\u017cdy z jednym dow\u00f3dca i dwoma kartami wydarze\u0144. Czy to zakup obowi\u0105zkowy? Na pewno nie. Kart w samej podstawowej wersji jest wystarczaj\u0105co du\u017co, aczkolwiek w ka\u017cdym z pude\u0142ek jedna karta jest mocna i warta posiadania (w dodatku Sun of Macedon<\/em> – przes\u0142anie si\u0142 kartagi\u0144skich do Genui, w dodatku Price of Failure<\/em> \u2013 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyeliminowania wodza kartagi\u0144skiego po pora\u017cce!).<\/p>\n

Hamilcar<\/h4>\n

Ostatni, trzeci etap, to Hamilcar<\/em>, czyli de facto nowa gra na odwrotnej stronie planszy, tym razem po\u015bwi\u0119cona I wojnie punickiej. Pisz\u0119 \u201enowa gra\u201d, bo to zdecydowanie co\u015b wi\u0119cej ni\u017c scenariusz. St\u0105d zapewne w tytule gry pojawia si\u0119 \u00f3w \u201eHamilcar”, czyli imi\u0119 genera\u0142a kartagi\u0144skiego z okresu I wojny punickiej, ojca Hannibala, Hazdrubala i Magona.<\/p>\n

Obie gry maj\u0105 wsp\u00f3lny system zarz\u0105dzania kartami wydarze\u0144 i bitew l\u0105dowych. Hamilcar<\/em> nak\u0142ada na to jednak kilka drobniejszych uzupe\u0142nie\u0144 (np. wozy z zaopatrzeniem czy matryca politycznych zmaga\u0144 na szczytach w\u0142adzy w Kartaginie) i jedn\u0105 bardzo powa\u017cn\u0105 zmian\u0119, a mianowicie morskie starcie flot Kartaginy i Rzymu, kt\u00f3re staje si\u0119 w\u0142a\u015bciwie centralnym obszarem rywalizacji graczy. Hamilcar<\/em> jest zdecydowanie morskocentryczny. Posiadanie panowania na morzu (specjalny \u017ceton) dodaje r\u00f3\u017cnorakie bonusy polityczne i taktyczne, jest te\u017c niezb\u0119dne do przeprowadzenia obl\u0119\u017ce\u0144 stolic obu walcz\u0105cych stron i sycylijskich Syrakuz.<\/p>\n

Zmieni\u0142a si\u0119 te\u017c mapa, i to nie tylko geograficznie. Zmianie uleg\u0142a bowiem sama architektura po\u0142\u0105cze\u0144 mi\u0119dzy punktami. Koniec ze swobodnym (dla Rzymu, i w sumie te\u017c dla Kartaginy) p\u0142ywaniem po mapie w dowolne punkty. Teraz ruch morski odbywa si\u0119 po konkretnych szlakach wyznaczonych na mapie. Szlaki te zgrupowane s\u0105 w dwie drogi: p\u00f3\u0142nocno-zachodni\u0105, wiod\u0105c\u0105 przez Sardyni\u0119 i Korsyk\u0119, oraz po\u0142udniowo-wschodni\u0105, obejmuj\u0105c\u0105 akweny wok\u00f3\u0142 Sycylii. Jedynie tymi drogami si\u0142y l\u0105dowe obu stron mog\u0105 si\u0119 przedosta\u0107 do Kartaginy lub Rzymu. Ma to swoje plusy, ma te\u017c minusy. Na pewno wprowadza dodatkow\u0105 warstw\u0119 decyzyjn\u0105, bo musimy na map\u0119 patrze\u0107 \u201eoczami admira\u0142a\u201d, w sieci po\u0142\u0105cze\u0144 wynajduj\u0105c punkty, z kt\u00f3rych mo\u017cemy blokowa\u0107 komunikacj\u0119 przeciwnika i zabezpiecza\u0107 w\u0142asn\u0105. To ciekawe wyzwanie, cho\u0107 nie dla ka\u017cdego intuicyjne.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Mapa Hamilcara. Widoczna sie\u0107 szlak\u00f3w morskich. Wi\u0119cej p\u00f3l, w por\u00f3wnaniu z Hannibalem<\/em>, jest tak\u017ce na Sycylii. Niebieski tr\u00f3jz\u0105b oznacza, \u017ce supremacj\u0119 na morzu dzier\u017cy Kartagina.<\/p><\/div>\n

Minusem jest natomiast mo\u017cliwo\u015b\u0107 zaistnienia klinczu w tych rejonach. Obie pot\u0119gi mozolnie przepychaj\u0105 si\u0119 i manewruj\u0105 wok\u00f3\u0142 Sycylii lub Sardynii, niby karty fruwaj\u0105, niby bitwy si\u0119 tocz\u0105, ale… na mapie niewiele si\u0119 zmienia. Stagnacja. Rzym jest za s\u0142aby, \u017ceby desantowa\u0107 swoje wojska w Afryce, Kartagina nie ma do\u015b\u0107 si\u0142 na inwazj\u0119 Italii. Strona silniejsza na l\u0105dzie nie mo\u017ce podj\u0105\u0107 ofensywy, je\u015bli nie ma te\u017c przewagi na morzu. W kilkugodzinnej rozgrywce (czas por\u00f3wnywalny z Hannibalem<\/em>) mo\u017ce to troch\u0119 m\u0119czy\u0107, bo po prostu brak przestrzeni znanej z Hannibala i mo\u017cliwo\u015bci przenoszenia walk na r\u00f3\u017cne teatry dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n

Same zasady wojny morskiej przypad\u0142y mi osobi\u015bcie do gustu. Pokazuj\u0105 znaczenie transportu morskiego, panowania na morzu, sens utrzymywania du\u017cych flot wojennych, port\u00f3w, cel toczenia bitew morskich… Starcia flot s\u0105 ciekawe i emocjonuj\u0105ce, a jednocze\u015bnie zupe\u0142nie inne od tych na l\u0105dzie. Owszem, te\u017c mamy do dyspozycji specjalne karty morskie, ale zaledwie kilka na bitw\u0119. Wa\u017cne s\u0105 ich efekty i zarz\u0105dzanie znajduj\u0105cymi si\u0119 w naszej dyspozycji okr\u0119tami.<\/p>\n

W Hannibalu<\/em> kluczowe by\u0142o zbudowanie przewagi w danym regionie i d\u0105\u017cenie do bitwy l\u0105dowej w warunkach tej przewagi. W Hamilcarze<\/em> dochodzi do tego tak\u017ce konieczno\u015b\u0107 budowania przewagi na morzu i tworzenia jak najkorzystniejszej sytuacji dla w\u0142asnej floty do stoczenia bitwy morskiej. Zmiennych jest jednak mniej ni\u017c w przypadku bitew l\u0105dowych. Ot, mo\u017cemy trzyma\u0107 odpowiedni\u0105 liczb\u0119 okr\u0119t\u00f3w w stanie gotowo\u015bci. Najlepiej pod komend\u0105 zdolnego dow\u00f3dcy-admira\u0142a, ustawionego gdzie\u015b w strategicznym punkcie, gdzie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 przechwytywa\u0107 transporty przeciwnika. Do tego mo\u017ce jaka\u015b karta wydarzenia na r\u0119ce i… w\u0142a\u015bciwie tyle. Dlatego morskie starcia maj\u0105 znacznie bardziej losowy charakter, ni\u017c l\u0105dowe.<\/p>\n

O ile rzuty kostk\u0105 na trafienie to s\u00f3l gier wojennych, o tyle rzucanie ko\u015b\u0107mi w celu dobrania karty bitewnej troch\u0119 irytuje. Efekty kart mocno wp\u0142ywaj\u0105 na wynik morskiej bitwy (cho\u0107 zdarza si\u0119 te\u017c dobra\u0107 kart\u0119 zupe\u0142nie nieprzydatn\u0105 \u2013 tu tak\u017ce losowo\u015b\u0107 daje si\u0119 we znaki), i strona, kt\u00f3ra dzi\u0119ki szcz\u0119\u015bliwym rzutom dostanie jedn\u0105-dwie karty wi\u0119cej zdobywa istotn\u0105 przewag\u0119. Dlatego jeszcze bardziej ni\u017c w przypadku bitew l\u0105dowych uwa\u017ca\u0107 trzeba gdzie i kiedy wszczynamy bitw\u0119 morsk\u0105. Wynik jest bardziej nieprzewidywalny, a floty odbudowa\u0107 trudniej. Ja osobi\u015bcie akceptuj\u0119 takie rozwi\u0105zanie, ale nie wszyscy wsp\u00f3\u0142gracze moje zdanie podzielali.<\/p>\n

Same bitwy l\u0105dowe, cho\u0107 zasady posiadaj\u0105 te same co w Hannibalu<\/em>, toczone s\u0105 zwykle przez mniejsze armie i przy mniejszej liczbie kart bitewnych na stron\u0119. To o tyle plus, \u017ce szybciej dochodzimy do tej najciekawszej, najbardziej emocjonuj\u0105cej fazy z 3-4 kartami bitewnymi na r\u0119ce i zastanawianiem si\u0119, jakie atuty ma przeciwnik. Minusem jest natomiast mniejsza liczba rzut\u00f3w ko\u015b\u0107mi, przez co lepszy genera\u0142 \u2013 przy pechowych rzutach \u2013 mo\u017ce nie zd\u0105\u017cy\u0107 przej\u0105\u0107 inicjatywy w bitwie. Rezultaty bitew s\u0105 zatem mniej przewidywalne, ni\u017c w Hannibalu<\/em>.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Obl\u0119\u017cenie Messyny. W grze trwa\u0142o prawie 10 lat i nie zako\u0144czy\u0142o si\u0119 powodzeniem na skutek wybitnie pechowych rzut\u00f3w…<\/p><\/div>\n

Uwagi mam te\u017c do instrukcji. Zasady Hamilcara<\/em> stanowi\u0105 swoist\u0105 \u201enak\u0142adk\u0119\u201d na Hannibala<\/em>, zawart\u0105 w scenario booku. Problem w tym, \u017ce gdzie\u015b tam na styku zasad Hannibala<\/em> i hamilcarowej nak\u0142adki powstaje przestrze\u0144 dla niedopowiedze\u0144, w\u0105tpliwo\u015bci niejasno\u015bci… Do tego zasady nie s\u0105 sp\u00f3jne z kart\u0105 pomocy. Brak mi osobi\u015bcie jakiego\u015b skr\u00f3towego, has\u0142owego zestawienia wszystkich zmian w por\u00f3wnaniu do gry podstawowej, z odno\u015bnikami do konkretnych paragraf\u00f3w (ot tak, dla przypomnienia).<\/p>\n

Za pewien minus uwa\u017cam brak \u201escenariusza kampanijnego\u201d, w kt\u00f3rym wynik rozgrywki w Hamilcara<\/em> m\u00f3g\u0142by wp\u0142yn\u0105\u0107 na rozstawienie si\u0142 w Hannibalu<\/em>. Owszem, mi\u0119dzy pierwsz\u0105 i druga wojn\u0105 punick\u0105 sporo si\u0119 wydarzy\u0142o, ale czemu nie popu\u015bci\u0107 wodzy fantazji i nie pobawi\u0107 si\u0119 w antyczne political fiction?<\/p>\n

Za ma\u0142o gra\u0142em w Hamilcara<\/em>, \u017ceby z czystym sumieniem stwierdzi\u0107, \u017ce jest \u201elepszy\u201d lub \u201egorszy\u201d od Hannibala czy wyrokowa\u0107 o balansie. Wydaje si\u0119 by\u0107 na zbli\u017conym, wysokim poziomie, co starszy brat przyrodni (przyrodni, bo ojciec inny – Hamilcara<\/em> opracowa\u0142 Jaros\u0142aw Andruszkiewicz z Phalanx). Na pewno jest znacznie trudniejszy. Nie bez przyczyny okre\u015blam go w tej recenzji jako trzeci poziom wtajemniczenia.<\/p>\n

Gdybym mia\u0142 jednak pokusi\u0107 si\u0119 o ocen\u0119 balansu, to Kartagina wydaje si\u0119 stron\u0105 s\u0142absz\u0105. Raz, \u017ce mn\u00f3stwo zale\u017cy w grze od supremacji na morzu, a Rzym ma przewag\u0119 w liczbie wystawianych okr\u0119t\u00f3w i p\u00f3\u017aniej tak\u017ce w ich jako\u015bci. Dwa \u2013 brak tak wybitnego wodza jak Hannibal, o kt\u00f3rego mo\u017cna oprze\u0107 ofensyw\u0119 l\u0105dow\u0105 i liczy\u0107 na sukces, nawet ze s\u0142abszymi si\u0142ami. Ma\u0142o tego, tym razem tak\u017ce Kartagi\u0144czycy losuj\u0105 genera\u0142\u00f3w i s\u0142abszy zestaw wodz\u00f3w mo\u017ce im dodatkowo popsu\u0107 szyki.<\/p>\n

Ze wzgl\u0119du na powy\u017csze, czyli wi\u0119kszy poziom losowo\u015bci (bitwy l\u0105dowe, morskie, losowy dob\u00f3r dow\u00f3dc\u00f3w) ze swojej frakcji trzeba wycisn\u0105\u0107 wszystko, co si\u0119 da, i do maksimum wykorzysta\u0107 wszelkie niuanse. A do tego, jak ju\u017c psia\u0142em, trzeba doskonale zna\u0107 zasady. Radz\u0119 wi\u0119c zostawi\u0107 sobie Hamilcara<\/em> na p\u00f3\u017aniej \u2013 b\u0119dzie ciekawym urozmaiceniem, gdy ju\u017c z Hannibalem<\/em> b\u0119dziecie za pan brat.<\/p>\n

Podsumowanie<\/h4>\n

Komu polecam gr\u0119\u00a0Hannibal & Hamilcar<\/em>?
\nMi\u0142o\u015bnik\u00f3w gier wojennych namawia\u0107 nie musz\u0119. Oni je\u015bli jeszcze nie maj\u0105 kt\u00f3rego\u015b z poprzednich wyda\u0144, ju\u017c zapewne wiedz\u0105, \u017ce warto si\u0119 Hannibalem<\/em> zainteresowa\u0107.<\/p>\n

Zastanawiam si\u0119, na ile gra mo\u017ce by\u0107 interesuj\u0105ca dla kogo\u015b, kto na co dzie\u0144 nie gra w gry stricte wojenne, natomiast dotar\u0142 do Zimnej Wojny<\/em><\/a> (Twilight Struggle<\/em>) lub 1989: Jesieni Narod\u00f3w<\/em>. W pewnym sensie Hannibal & Hamilcar<\/em> jest zbli\u017cony do tych tytu\u0142\u00f3w. Tutaj tak\u017ce mamy przeci\u0105ganie liny w rywalizacji o polityczne wp\u0142ywy w prowincjach\/krajach zachodniej cz\u0119\u015bci Morza \u015ar\u00f3dziemnego, mamy swego rodzaju scoring (faza por\u00f3wnywania wp\u0142yw\u00f3w), a i mechanika card driven tak\u017ce wyst\u0119puje. Ci kt\u00f3rzy grali w 1989<\/em>, w hannibalowym systemie bitewnym odnajd\u0105 si\u0119 od razu. Jedyn\u0105 trudno\u015bci\u0105 mog\u0105 by\u0107 wzajemne zale\u017cno\u015bci genera\u0142\u00f3w, wp\u0142yw\u00f3w, manewr\u00f3w przed walk\u0105. Ale te\u017c nie jest to trudno\u015b\u0107 nie do przeskoczenia.<\/p>\n

My\u015bl\u0119, \u017ce w Hannibala<\/em> po prostu warto zagra\u0107. Gra znakomicie przetrwa\u0142a pr\u00f3b\u0119 czasu, a wydanie od\u015bwie\u017cone jeszcze j\u0105 wzbogaca (wspomniane trzy poziomy wtajemniczenia). Hannibal & Hamilcar<\/em> stoi w jednym rz\u0119dzie z innymi grami wojennymi, kt\u00f3re eurogracz powinien wypr\u00f3bowa\u0107, takimi jak Sekigahara<\/em><\/a>, Friedrich<\/em><\/a>, Maria<\/em><\/a> czy Triumph & Tragedy<\/a><\/em>. Cho\u0107 cena nie nale\u017cy do najni\u017cszych, nabywca z pewno\u015bci\u0105 mo\u017ce oczekiwa\u0107 wielu godzin dobrej zabawy.<\/p>\n

Ja polecam. Warto zagra\u0107 nawet je\u015bli komu\u015b nie po drodze z grami wojennymi.<\/p>\n

 <\/p>\n

Plusy:
\n+ w pude\u0142ku dwie gry i sporo wariant\u00f3w dodatkowych
\n+ pi\u0119kne wydanie
\n+ du\u017ca dynamika wydarze\u0144, zwroty akcji
\n+ emocjonuj\u0105cy system bitewny
\n+ dzia\u0142ania flot w Hamilcarze (pomimo losowo\u015bci)
\n+ tutorial i scenariusze<\/p>\n

Minusy:
\n– kostki…
\n– Hamilcar jest fajny, ale nie tak fajny jak Hannibal (losowo\u015b\u0107, tendencja do klinczu)
\n– instrukcja i karty pomocy mog\u0142yby by\u0107 bardziej dopracowane<\/p>\n

<\/p>\n

Opinia RAJa<\/h4>\n

Hannibal & Hamilcar<\/em> to bardzo interesuj\u0105ca gra, w ciekawy spos\u00f3b pokazuj\u0105ca realia tego chyba najwi\u0119kszego z antycznych konflikt\u00f3w.<\/p>\n

Mechanika kart i wodz\u00f3w ma sens i dobrze wpisuje si\u0119 w \u00f3wczesne realia. Mechanizmy takie jak zdobywanie i tracenie politycznego poparcia na pierwszy rzut oka mog\u0105 wydawa\u0107 si\u0119 dziwne. Bo niby dlaczego przegrana gdzie\u015b pod Rzymem ma wp\u0142ywa\u0107 na poparcie daleko w Afryce? Po g\u0142\u0119bszym zastanowieniu to ma jednak sens.<\/p>\n

Rzym i Kartagina nie by\u0142y jednolitymi pa\u0144stwami. To tak naprawd\u0119 by\u0142y zlepki plemion i pa\u0144stw miast, cz\u0119sto niech\u0119tnie nastawionych do dominuj\u0105cego miasta, kt\u00f3re ich kontrolowa\u0142o. St\u0105d tak\u00a0 zadziwiaj\u0105ce dla nas sytuacje polityczne, jak przechodzenie na stron\u0119 Hannibala miast w Italii – co zdarzy\u0142o si\u0119 naprawd\u0119. Patrz\u0105c na to z dzisiejszej perspektywy mo\u017cna to odebra\u0107 jakby w wojnie Polski z Niemcami, Lublin zdradzi\u0142by Warszaw\u0119 i sprzymierzy\u0142 si\u0119 z Germanami. Ale to jest b\u0142\u0119dna perspektywa. Jej odrzucenie i spojrzenie oczami antycznych pokazuje, \u017ce wszystko nabiera sporego sensu. Hannibal & Hamilcar<\/em> dobrze oddaje \u00f3wczesne realia polityczne.<\/p>\n

Najbardziej kontrowersyjnym elementem gry jest mechanika bitwy. Spotka\u0142em si\u0119 nawet ze stwierdzeniami, \u017ce to jest gra w karcianego Piotrusia<\/em> czy Wojn\u0119<\/em>. Sam r\u00f3wnie\u017c przyznaj\u0119, \u017ce to jest element mocno losowy – bo nie ma si\u0119 \u017cadnej kontroli nad tym jakie karty si\u0119 dobra\u0142o albo jakie mia\u0142o si\u0119 rzuty na przej\u0119cie inicjatywy lub ucieczk\u0119. A je\u017celi trzy bitwy przeciwko Hannibalowi ko\u0144cz\u0105 si\u0119 ca\u0142kowitym zniszczeniem armii rzymskiej to mo\u017cna si\u0119 za\u0142ama\u0107. Najpierw s\u0142aby doci\u0105g kart i to pomimo wi\u0119kszej ich ilo\u015bci, p\u00f3\u017aniej z\u0142e rzuty na oderwanie si\u0119 od przeciwnika i na koniec rzut kostk\u0105 na straty podczas ucieczki gdzie jest 1\/3 szansy na ca\u0142kowite zniszczenie. A wszystko przy minimalnych stratach Hannibala (nawet jak bitwa trwa\u0142a d\u0142ugo to by\u0142 rzut 1 na straty).<\/p>\n

Ja rozumiem g\u0142\u0119bszy sens tej mechaniki. Rozumiem, \u017ce tym mo\u017cna i nale\u017cy zarz\u0105dza\u0107. Wiedzie\u0107 kiedy si\u0119 p\u00f3j\u015b\u0107 do bitwy, kiedy wycofa\u0107, kiedy pogodzi\u0107 ze strat\u0105 i odbudowa\u0107. Tak naprawd\u0119 jest, mo\u017cna z t\u0105 losowo\u015bci\u0105 \u017cy\u0107 i ogranicza\u0107 jej wp\u0142yw na gr\u0119. Mo\u017cna dostrzec w tej mechanice ciekawe niuanse i odniesienia do \u00f3wczesnych reali\u00f3w.
\nAle to wymaga do\u015bwiadczenia, kt\u00f3re najpierw trzeba nabra\u0107. To powoduje, \u017ce mechanizm bitwy w Hannibal & Hamilcar<\/em> sta\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym wyznacznikiem tego, czy gra si\u0119 spodoba czy te\u017c nie. Je\u017celi po pierwszej rozgrywce gracz zrazi si\u0119 do takiego sposobu rozgrywania bitew, to mo\u017ce ju\u017c nie chcie\u0107 do niej zasi\u0105\u015b\u0107 ponownie. Mo\u017ce te\u017c by\u0107 tak, \u017ce ten spos\u00f3b rozgrywania bitew po prostu nam nie pasuje i ju\u017c.<\/p>\n

To powoduje, \u017ce gr\u0119 Hannibal & Hamilcar<\/em> albo si\u0119 bardzo lubi albo bardzo nie lubi. Chocia\u017c ja mam mieszane uczucia, to wiem, \u017ce zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 graczy jednak j\u0105 lubi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hannibal z rodu Barkid\u00f3w. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry od najm\u0142odszych lat przygotowywa\u0142 si\u0119 do jednej misji: przywr\u00f3cenia wielko\u015bci pogn\u0119bionej przez Rzym Kartaginie. Cz\u0142owiek, kt\u00f3rego talent militarny zapisa\u0142 si\u0119 na sta\u0142e w anna\u0142ach historii wojskowo\u015bci. Ale te\u017c cz\u0142owiek, kt\u00f3ry pomimo wielu wygranych bitew, pomimo wielu kl\u0119sk zadanych Rzymowi, przegra\u0142 z tym Rzymem ca\u0142\u0105 wojn\u0119, a staro\u015b\u0107 sp\u0119dzi\u0142 na …<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":772499,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"post_folder":[],"class_list":["post-789516","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/789516","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=789516"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/789516\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/772499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=789516"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=789516"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=789516"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=789516"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}