{"id":801944,"date":"2020-10-01T09:00:00","date_gmt":"2020-10-01T07:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=801944"},"modified":"2020-10-01T09:28:16","modified_gmt":"2020-10-01T07:28:16","slug":"wstep-do-gier-tradycyjnych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2020\/10\/01\/wstep-do-gier-tradycyjnych\/","title":{"rendered":"Wst\u0119p do gier tradycyjnych. Remigiusz Kopoczek."},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>1 pa\u017adziernika to tradycyjnie pocz\u0105tek roku akademickiego. My\u015bl\u0119, \u017ce to w\u0142a\u015bciwy moment, by napisa\u0107 o publikacji, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 w serii \u201ePrace Naukowe Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach\u201d. Chodzi o ksi\u0105\u017ck\u0119 Remigiusza Kopoczka \u201eWst\u0119p do wiedzy o grach tradycyjnych\u201d, kt\u00f3r\u0105 tak przestawia wydawca:<\/p>\n

Ksi\u0105\u017cka stanowi kompendium wiedzy na temat historii gier tradycyjnych, ich funkcji i znaczenia w dziejach rozwoju spo\u0142ecze\u0144stw. Zbiera wiadomo\u015bci dotycz\u0105ce poszczeg\u00f3lnych grup gier oraz szczeg\u00f3\u0142owo prezentuje ich zasady. W pi\u0119ciu rozdzia\u0142ach zosta\u0142y om\u00f3wione zagadnienia zwi\u0105zane z samymi poj\u0119ciami \u201egra\u201d i \u201ezabawa\u201d, gry planszowe, karciane, hazardowe oraz domino i uk\u0142adanki. Niew\u0105tpliwym atutem ksi\u0105\u017cki jest bogaty materia\u0142 ilustracyjny.<\/em><\/p>\n

Ksi\u0105\u017cek na temat gier planszowych nie ukazuje si\u0119 w Polsce zbyt du\u017co, a co dopiero publikacji o charakterze naukowym. Troch\u0119 wi\u0119c mnie zdziwi\u0142o to, \u017ce o pozycji wydanej w roku 2013, dowiedzia\u0142em si\u0119 dopiero po kilku latach. R\u00f3wnie\u017c nazwisko autora \u2013 Remigiusz Kopoczek<\/strong> nic mi nie m\u00f3wi\u0142o, cho\u0107 grami i publikacjami o nich interesuj\u0119 si\u0119 od wielu lat. Kolejne pytanie zwi\u0105zane jest z tytu\u0142em ksi\u0105\u017cki \u2013 co autor rozumie pod poj\u0119ciem \u201egry tradycyjne\u201d? Poszuka\u0142em wi\u0119c informacji o autorze i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jest to specjalista od gier wideo<\/strong>. St\u0105d \u0142atwy wniosek \u2013 gry tradycyjne to dla niego to wszystko, co w naszym \u015brodowisku nazywane jest raczej \u201egrami bez pr\u0105du\u201d. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c potwierdzi\u0142o si\u0119 to dopiero w ostatnim zdaniu ksi\u0105\u017cki, gdzie autor jako \u201egry wsp\u00f3\u0142czesne\u201d okre\u015bla te, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 w przestrzeni wirtualnej.<\/p>\n

\"bibliografia\"<\/a>Ksi\u0105\u017cka sk\u0142ada si\u0119 z pi\u0119ciu rozdzia\u0142\u00f3w. Pierwszy zawiera g\u0142\u00f3wnie og\u00f3lne informacje z dziedziny ludologii<\/strong> czyli nauki o grach, a tak\u017ce przyk\u0142ady gier i zabaw pochodz\u0105ce z polskiego folkloru. Najciekawszy jest ostatni podrozdzia\u0142 \u201eZ problematyki klasyfikacji gier i zabaw\u201d. Szerzej om\u00f3wiona jest w nim klasyfikacja, kt\u00f3r\u0105 w ksi\u0105\u017cce \u201eGry i ludzie\u201d zaproponowa\u0142 francuski socjolog Roger Caillois. Wspomniane s\u0105 tak\u017ce inne systematyki, kt\u00f3rych autorami s\u0105 Robert Charles Bell, Joseph Boyer i Harold Murray. Zaskoczy\u0142o mnie, \u017ce przy tych nazwiskach brak jest odno\u015bnik\u00f3w do odpowiednich publikacji. Zajrza\u0142em wi\u0119c do zamieszczonej na ko\u0144cu ksi\u0105\u017cki bibliografii i to dopiero by\u0142 szok. Autor powo\u0142uje si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na \u017ar\u00f3d\u0142a, wydane w j\u0119zyku polskim! Jak na prac\u0119 naukow\u0105 w dziedzinie, w kt\u00f3rej Polska nie jest pot\u0119g\u0105, nie wygl\u0105da to dobrze. Zreszt\u0105 w tym, co si\u0119 dzieje w Polsce, te\u017c autor du\u017cej orientacji nie ma, skoro pisze, \u017ce \u201ez polskich znawc\u00f3w gier tak\u0105 systematyk\u0119 obecnie stosuje Lech Pijanowski\u201d, a przecie\u017c Lech Pijanowski zmar\u0142 w roku 1974.<\/p>\n

Drugi rozdzia\u0142 ksi\u0105\u017cki, zajmuj\u0105cy przesz\u0142o po\u0142ow\u0119 jej obj\u0119to\u015bci, po\u015bwi\u0119cony jest grom planszowym<\/strong>. Zaczyna si\u0119 od kilkustronicowych opis\u00f3w dziewi\u0119ciu gier, kt\u00f3re bezdyskusyjnie mo\u017cna uzna\u0107 za tradycyjne: pachisi (chi\u0144czyka), backgammona, g\u0119si, m\u0142ynka, go, gier \u201eobl\u0119\u017cniczych\u201d (typu lis i g\u0119si), mankali, szach\u00f3w i warcab\u00f3w. O ile w przypadku pachisi jedynym zarzutem, jaki mo\u017cna postawi\u0107 w odniesieniu do pracy naukowej, to opieranie si\u0119 na Wikipedii<\/strong>, to ju\u017c przy backgammonie autor zaliczy\u0142 spor\u0105 wpadk\u0119. Nie wiadomo po co, umie\u015bci\u0142 szczeg\u00f3\u0142owe przepisy gry, skopiowane z portalu kurnik.pl. Gdyby jeszcze ograniczy\u0142 si\u0119 do kopiowania, to tak \u017ale by nie by\u0142o, ale niestety pr\u00f3bowa\u0142 \u201eswoimi s\u0142owami\u201d wyja\u015bni\u0107 tzw. Zasad\u0119 Crawforda<\/strong> i wysz\u0142o na to, \u017ce ca\u0142kiem nie zrozumia\u0142, o co w niej chodzi a w dodatku zrobi\u0142 liter\u00f3wk\u0119 w nazwisku. Nast\u0119pny podrozdzia\u0142, dotycz\u0105cy \u201egier spiralnych\u201d, a po\u015bwi\u0119cony g\u0142\u00f3wnie \u201egrze w g\u0119\u015b\u201d, ko\u0144czy si\u0119 zaskakuj\u0105c\u0105 informacj\u0105, \u017ce na \u201ekoncepcji spirali\u201d opieraj\u0105 si\u0119 takie gry hazardowe, jak Tramwaj, Wy\u015bcigi Samochodowe, Wy\u015bcigi Rowerowe oraz Zaj\u0105c i Je\u017c. <\/i>Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce autor niezbyt uwa\u017cnie korzysta\u0142 ze \u017ar\u00f3d\u0142a<\/strong>, czyli ksi\u0105\u017cki Leksykon Gier Planszowych<\/i> Erwina Glonneggera – nie zauwa\u017cy\u0142, \u017ce gry hazardowe i wy\u015bcigowe umieszczone s\u0105 w dw\u00f3ch nast\u0119pnych rozdzia\u0142ach po rozdziale o \u201egrach spiralnych\u201d i po\u0142\u0105czy\u0142 te trzy kategorie w jedn\u0105. Zreszt\u0105 ca\u0142y rozdzia\u0142 o grach planszowych oparty jest g\u0142\u00f3wnie na dw\u00f3ch \u017ar\u00f3d\u0142ach (opr\u00f3cz wspomnianego Leksykonu r\u00f3wnie\u017c na Encyklopedii \u201eGry \u015awiata\u201d Lecha i Wojciecha Pijanowskich). Jedynie przy opisie szach\u00f3w autor skorzysta\u0142 z \u201eSzach\u00f3w od A do Z\u201d Litmanowicza i Gi\u017cyckiego, a przy opisie mankali z dw\u00f3ch artyku\u0142\u00f3w w j\u0119zyku angielskim, nie uwzgl\u0119dnionych zreszt\u0105 w bibliografii. Ostatnie 10 stron rozdzia\u0142u o grach planszowych zawiera kilkuzdaniowe opisy 25 gier, niekt\u00f3re z obrazkami, przedstawiaj\u0105cymi wygl\u0105d planszy. Wszystkie te opisy zaczerpni\u0119te s\u0105 z Encyklopedii \u201eGry \u015awiata\u201d, a w istocie pochodz\u0105 z wydanego po raz pierwszy w roku 1972 \u201ePrzewodnika Gier\u201d Lecha Pijanowskiego. W efekcie o Reversi mo\u017cna si\u0119 dowiedzie\u0107, \u017ce to gra popularna w XIX wieku, znana do dzi\u015b na W\u0119grzech. Jak wida\u0107 autor ksi\u0105\u017cki nie spostrzeg\u0142 podanej w napisanym kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej Leksykonie Gier Planszowych informacji o tym, \u017ce w 1973 roku Goro Hasegawa zmodyfikowa\u0142 zasady tej gry i wyda\u0142 j\u0105 pod nazw\u0105 Othello.<\/p>\n

\"m\u0142ynek\"<\/a>

Kolejna wpadka autora. Ten sam obrazek pojawia si\u0119 w ksi\u0105\u017cce dwa razy. Najpierw prawid\u0142owo, przy opisie m\u0142ynka, a kilkana\u015bcie stron dalej, przy opisie warcab\u00f3w, podpisany po polsku jako Alquerque, cho\u0107 angielski opis zosta\u0142 bez zmian.<\/p><\/div>\n

Trzeci, najkr\u00f3tszy rozdzia\u0142, nosi tytu\u0142 \u201eDomino oraz inne uk\u0142adanki<\/strong>\u201d. Kr\u00f3tko opisana zosta\u0142a w nim historia domina oraz najprostszy wariant tej gry, a tak\u017ce wymienione nazwy kilku innych jej odmian. I znowu autorowi \u201esklei\u0142y si\u0119 kartki\u201d w Leksykonie Gier, bo w ostatnim akapicie rozdzia\u0142u poda\u0142 informacj\u0119, \u017ce do tej samej grupy co domino nale\u017cy gra memory, opisana przez Glonneggera kilkana\u015bcie stron dalej.<\/p>\n

Czwarty rozdzia\u0142 po\u015bwi\u0119cony jest grom w karty. O ile historia kart do gry oraz gier karcianych w dawnej Polsce zosta\u0142y dobrze om\u00f3wione, to nast\u0119pn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tego rozdzia\u0142u mo\u017cna uzna\u0107 za kuriozum<\/strong>. Ot\u00f3\u017c autor przedstawi\u0142 \u201eSystematyk\u0119 gier wed\u0142ug Niko\u0142aja Rozalijewa\u201d tzn. na pi\u0119ciu stronach ksi\u0105\u017cki poda\u0142 nazwy ponad 160 gier karcianych, zaznaczaj\u0105c jedynie, dla ilu os\u00f3b jest dana gra i iloma kartami si\u0119 w ni\u0105 gra. A ta \u201esystematyka\u201d to podzia\u0142 gier na nast\u0119puj\u0105ce kategorie:<\/p>\n

\n
    \n
  • gry z ca\u0142ego \u015bwiata<\/li>\n
  • gry zaawansowane<\/li>\n
  • bryd\u017c<\/li>\n
  • gry na weekend<\/li>\n
  • gry relaksuj\u0105ce<\/li>\n
  • gry rodzinne<\/li>\n
  • gry najprostsze<\/li>\n<\/ul>\n

    Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, o ponad 80% gier z tej listy nigdy nie s\u0142ysza\u0142em. Aczkolwiek niewykluczone, \u017ce je znam ale pod innymi nazwami.<\/p>\n

    <\/div><\/div>

    \n\n