{"id":807311,"date":"2021-10-29T10:00:00","date_gmt":"2021-10-29T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=807311"},"modified":"2021-10-29T10:54:36","modified_gmt":"2021-10-29T08:54:36","slug":"clash-of-cultures-monumentalna-edycja-z-olbrzymia-gra","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2021\/10\/29\/clash-of-cultures-monumentalna-edycja-z-olbrzymia-gra\/","title":{"rendered":"Clash of Cultures – monumentalna edycja z olbrzymi\u0105 gr\u0105"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Clash of Cultures\u00a0<\/em>to zdecydowanie wielka gra. Ju\u017c teraz mo\u017cecie si\u0119 domy\u015ble\u0107, \u017ce chodzi nie tylko o gabaryty. Wydana po raz pierwszy w 2012 roku, gdy nikt jeszcze nie marzy\u0142, \u017ce tytu\u0142 tego typu zago\u015bci na naszym rynku, przez d\u0142ugi czas pozostawa\u0142a bia\u0142ym krukiem w\u015br\u00f3d mi\u0142o\u015bnik\u00f3w gier 4X. Nie wspominaj\u0105c ju\u017c o dodatku, o kt\u00f3rym kto\u015b tam s\u0142ysza\u0142, lecz nikt go na oczy nie widzia\u0142. Niemniej karawana jedzie dalej, sporo wody pop\u0142yn\u0119\u0142o w rzece, a gier na p\u00f3\u0142kach przybywa i przybywa… Czy dzisiaj\u00a0Clash of Cultures\u00a0<\/em>mo\u017ce przyku\u0107 do sto\u0142u graczy, mog\u0105cych przebiera\u0107 w ogromie podobnych tytu\u0142\u00f3w? Zobaczmy jak ten sprawdzian przejdzie polska edycja od Portal Games<\/strong><\/a>.<\/p>\n

<\/p>\n

Clash of Cultures\u00a0<\/em>nale\u017cy do rodzaju 4X, czyli eXplore (odkrywaj map\u0119 za pomoc\u0105 swoich jednostek), eXpand (rozszerzaj zakres swoich wp\u0142yw\u00f3w na kolejne terytoria), eXploit (wykorzystuj zdobyte terytoria do rozwoju cywilizacyjnego i\/lub wojskowego) i oczywi\u015bcie eXterminate (tzn. pozb\u0105d\u017a si\u0119 innych graczy z rozgrywki). A jako, \u017ce gr\u0119 dostajemy od razu z dodatkiem, to nie gramy bli\u017cej niesprecyzowanymi imperiami, ale dbamy o rozw\u00f3j Chin, Japonii, Grecji, Hun\u00f3w itd. Co naturalnie dodaje nie tylko klimatu, lecz tak\u017ce kolejne opcje podczas rozgrywki.<\/p>\n

Wszystko jest tu naprawd\u0119 monumentalne. Od pude\u0142ka, przez liczb\u0119 figurek, poprzez mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3re b\u0119dziemy odkrywa\u0107 w trakcie kolejnych rozgrywek, nie wspominaj\u0105c ju\u017c o mrowiu tytu\u0142owych kultur do wyboru i na obszernej instrukcji ko\u0144cz\u0105c. Je\u017celi przychodz\u0105 wam na my\u015bl gry cywilizacyjne, wymagaj\u0105ce du\u017co wk\u0142adu w\u0142asnego przy czytaniu instrukcji, mozolnego uczenia si\u0119 regu\u0142, powoduj\u0105ce \u017ce na my\u015bl o wprowadzeniu nowych graczy macie dreszcze…, to jak najszybciej o tym zapomnijcie. Wbrew pozorom regu\u0142y w\u00a0Clash of Cultures<\/em> wcale nie s\u0105, a\u017c tak wymagaj\u0105ce. \u0141atwo je za\u0142apa\u0107, co nie oznacza, \u017ce sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na jaki\u015b banalny i ma\u0142o porywaj\u0105cy tytu\u0142. Dopiero z czasem nauczymy si\u0119, jak w pe\u0142ni je wykorzysta\u0107. Dlatego te\u017c jest to tak dobra pozycja. Za pomoc\u0105 prostych mechanizm\u00f3w potrafi zagwarantowa\u0107 niezwykle satysfakcjonuj\u0105ce partie.<\/strong><\/p>\n

Rozw\u00f3j nie musi by\u0107 schematyczny<\/h4>\n

Zanim opowiem troch\u0119 o akcjach, musz\u0119 wspomnie\u0107 o jednym z najwa\u017cniejszych element\u00f3w rozgrywki, czyli planszetce rozwoju.\"\"<\/a> To tutaj w\u0142a\u015bnie wykuwa si\u0119 nasz plan na reszt\u0119 rozgrywki. Mo\u017cemy skierowa\u0107 nasz\u0105 cywilizacj\u0119 w jedn\u0105 z 12 kategorii, z kt\u00f3rych ka\u017cda sk\u0142ada si\u0119 z 4 rozwini\u0119\u0107. I tak powstaj\u0105 fundamenty pod nasz\u0105 ewentualn\u0105 pora\u017ck\u0119 b\u0105d\u017a zwyci\u0119stwo. Jednak\u017ce to nie s\u0105 tylko decyzje w stylu, czy najpierw p\u00f3jd\u0119 troch\u0119 w ekonomi\u0119 i wojsko, bo tamtem gracz idzie bardziej w kultur\u0119. \u015acie\u017cki naszego rozwoju nie s\u0105, a\u017c tak oczywiste. Niekt\u00f3re z nich daj\u0105 nam darmowy dost\u0119p do kolejnych, podczas gdy inne chroni\u0105 nas przed negatywnym wp\u0142ywem z wydarze\u0144. Nieraz warto by\u0142o postawi\u0107 najpierw na nauk\u0119, aby potem przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 gry korzysta\u0107 ze \u015bwietnych bonus\u00f3w. Nie jest tak, \u017ce wyuczymy si\u0119 jednego najbardziej optymalnego schematu usprawnie\u0144 i tak b\u0119dziemy lecie\u0107 z partii na parti\u0119.<\/strong><\/p>\n

Zw\u0142aszcza gdy od razu dorzucimy sobie dodatek dok\u0142adaj\u0105cy mini-planszetk\u0119 z specjalnymi ulepszeniami naszej cywilizacji, kt\u00f3re zmieniaj\u0105 wag\u0119 zdolno\u015bci z g\u0142\u00f3wnej planszetki. I tutaj otwiera si\u0119 przed nami kolejne pole do kombinowania. W ko\u0144cu nie liczy si\u0119 wy\u0142\u0105cznie dok\u0142adanie kosteczek, aby odblokowa\u0107 kolejne opcje rozwoju, ale r\u00f3wnie\u017c zmieniaj\u0105ca si\u0119 sytuacja na planszy. Na samym pocz\u0105tku mo\u017cliwo\u015bci decyzyjne mog\u0105 nas troch\u0119 przyt\u0142oczy\u0107, jednak ju\u017c w trakcie rozgrywki okazuje si\u0119, \u017ce s\u0105 one niezwykle klarowne. Nawet w pierwszej partii nie poruszamy si\u0119, jak dzieci we mgle, lecz spokojnie podejmujemy pierwsze \u015bwiadome decyzje. Owszem b\u0119dzie im jeszcze daleko do najbardziej optymalnych ruch\u00f3w, co w og\u00f3le nie przeszkadza w cieszeniu si\u0119 z gry.<\/strong> Nale\u017cy jednak wspomnie\u0107, \u017ce nie wszystkie opcje rozwoju na planszetce danej cywilizacji s\u0105 r\u00f3wnie \u0142atwe do opanowania. Niekiedy bezpo\u015brednie korzy\u015bci b\u0119d\u0105 widoczne na pierwszy rzut oka. Inne b\u0119d\u0105 w stanie w pe\u0142ni wykorzysta\u0107 dopiero bardziej zaawansowani gracze (szczeg\u00f3lnie te zwi\u0105zane z wp\u0142ywem kulturowym). Btw. otwarcie na magazynowanie oraz irygacje wcale nie nale\u017cy do najlepszych \ud83d\ude42 Negatywne efekty wydarze\u0144 nie dopiek\u0105 nam tak bardzo, jak prze\u015bwiadczenie o konieczno\u015bci wykonania pewnych ruch\u00f3w. Lepiej patrzcie na plansz\u0119 i na karty \ud83d\ude42<\/p>\n

Z nasz\u0105 planszetk\u0105 jest zwi\u0105zany jeden z najbardziej interesuj\u0105cych mechanizm\u00f3w gry.<\/strong> Dok\u0142adanie kolejnych kosteczek jest konieczne, aby nasza cywilizacja wesz\u0142a w okres rozkwitu, jednak\u017ce nie znaczy to, \u017ce rozw\u00f3j nie ma konsekwencji. Po do\u0142o\u017ceniu trzeciej kostki odpala si\u0119 wydarzenie, kt\u00f3re cz\u0119sto wi\u0105\u017ce si\u0119 z negatywnym efektem. Co z tego, \u017ce zaplanowali\u015bmy sobie wszystko w najdrobniejszych szczeg\u00f3\u0142ach, skoro karta zmienia uk\u0142ad si\u0142. Mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce jej rezultat b\u0119dzie dla nas korzystny, jednak pewne ryzyko zawsze jest. I tak od czasu do czasu warto si\u0119 zastanowi\u0107, czy do\u0142o\u017cenie kolejnej kosteczki jest naprawd\u0119 dobrym pomys\u0142em, skoro konsekwencje mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 dla nas wyj\u0105tkowo bolesne. Nie zawsze parcie do przodu jest korzystne, szczeg\u00f3lnie gdy jeszcze przy okazji zach\u0119cimy rywali do zaatakowania nas, gdy\u017c albo za bardzo rozgo\u015bcili\u015bmy si\u0119 na pobliskich terytoriach, albo nara\u017camy si\u0119 na przej\u0119cie wa\u017cnych budynk\u00f3w.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Ruszaj si\u0119, eksploruj, zdobywaj<\/h4>\n

W swojej turze musimy wykona\u0107 trzy z 6 akcji g\u0142\u00f3wnych: rozwini\u0119cia planszetki, za\u0142o\u017cenia miasta, aktywacji miasta (i tutaj wybra\u0107: zbieranie surowc\u00f3w, wznoszenie budynku, werbowanie jednostek), ruchu jednostkami, zwi\u0119kszenia szcz\u0119\u015bliwo\u015bci oraz wp\u0142ywu kulturowego. I wszystkie z nich mo\u017cna naprawd\u0119 \u0142atwo zrozumie\u0107. Wystarczy zapami\u0119ta\u0107 kilka og\u00f3lnych regu\u0142 (np. z jakich p\u00f3l mo\u017cna zbiera\u0107 surowce albo jaki jest zasi\u0119g poruszania si\u0119 naszych jednostek), aby bez problemu zabra\u0107 si\u0119 za d\u0142ugofalowe planowanie. Zagl\u0105dali\u015bmy do instrukcji tylko po to, aby sprawdzi\u0107 par\u0119 detali. Jednak\u017ce nie zrozumcie mnie \u017ale. Nie jest tak, \u017ce\u00a0Clash of Cultures\u00a0<\/em>nie sprawi problemu tym graczom, kt\u00f3rych dotychczas grali tylko w\u00a0Splendor\u00a0<\/em>lub\u00a0Wsi\u0105\u015b\u0107 do Poci\u0105gu<\/em>. Dalej jest to pozycja dla zaawansowanych graczy, jednak\u017ce pr\u00f3b wej\u015bcia nie jest, a\u017c tak wysoki jak np. w\u00a0Cywilizacji poprzez Wieki<\/em>.<\/p>\n

\"\"<\/a>Okej musimy dobrze przemy\u015ble\u0107 nasze ruchy oraz zwraca\u0107 uwag\u0119 na to, co zamierzaj\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 nasi rywale. Jednak\u017ce nie nale\u017cy zapomina\u0107 o tym, \u017ce r\u00f3wnie\u017c gra b\u0119dzie stawia\u0107 przed nami pewne wyzwania.<\/strong> Talia wydarze\u0144, w zale\u017cno\u015bci od okoliczno\u015bci, mo\u017ce nam w r\u00f3wnym stopniu pom\u00f3c, co przeszkodzi\u0107. Nie zadbali\u015bmy o higien\u0119 czy magazynowanie surowc\u00f3w – poniesiemy bolesne konsekwencje. Nawet je\u015bli zostawili\u015bmy to na p\u00f3\u017aniej, gdy\u017c na horyzoncie czai\u0142 si\u0119 niecny atak innego gracza. Ponadto mog\u0105 sprowadzi\u0107 na nas atak pirat\u00f3w albo przybycie barbarzy\u0144c\u00f3w. Te losowe czynniki zawsze musimy bra\u0107 pod uwag\u0119, kiedy planujemy kolejne ruchy.<\/strong><\/p>\n

Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce najwi\u0119ksze w\u0105tpliwo\u015bci podczas rozgrywki mieli\u015bmy co do zasad poruszania si\u0119 barbarzy\u0144c\u00f3w i pirat\u00f3w. Zdecydowanie by\u0142y one najmniej intuicyjne, cho\u0107 daleko im by\u0142o jeszcze do skomplikowania. Wr\u00f3\u0107my jednak do konkret\u00f3w. Powiedzie\u0107, \u017ce w\u00a0Clash of Cultures<\/em> jest wiele dr\u00f3g prowadz\u0105cych do zwyci\u0119stwa, to najgorszy z najgorszych bana\u0142\u00f3w. Bo te\u017c o kt\u00f3rej bardzo dobrej grze nie mo\u017cna powiedzie\u0107 tego samego? To, co wyr\u00f3\u017cnia te drogi spo\u015br\u00f3d innych podobnych jest stopniowe odkrywanie wszystkich zaz\u0119biaj\u0105cych si\u0119 zale\u017cno\u015bci, co nie polega tylko na \u0142\u0105czeniu kolejnych kropek (cyt. wstawianiu kosteczek) na planszy rozwoju.<\/strong> Trzeba jeszcze zaz\u0119bi\u0107 je z wykonywanymi przez nas akcjami. Bonusy b\u0119d\u0105 nam dawa\u0107 i budynki, i dobrze przeprowadzane ataki, niemniej ju\u017c samo rozmieszczenie nowej osady wp\u0142ywa na nasz dalszy rozw\u00f3j. Co ciekawe nie zawsze musimy i\u015b\u0107 w te profity, kt\u00f3re daje nam konkretna cywilizacja. B\u0119dzie nam troch\u0119 trudniej, ale nic nie stoi na przeszkodzie, \u017ceby wojskowa kultura posz\u0142a jednak w co\u015b innego. Dodatkowo dobrze zaplanowane ruchy mog\u0105 nas jeszcze uchroni\u0107 przed negatywny wp\u0142ywem wydarze\u0144.<\/p>\n

Nieoczywista waga kultury i jak to jest z t\u0105 walk\u0105<\/h4>\n

Najmniej oczywist\u0105 akcj\u0105 jest wp\u0142yw kulturowy. Dzi\u0119ki niemu mo\u017cemy zamienia\u0107 budynki innych graczy na w\u0142asne. Przyznam si\u0119 bez bicia, \u017ce przez par\u0119 partii w og\u00f3le z niej nie korzystali\u015bmy. Z jednej strony jest ona bardzo trudna do wykonania (musimy \"\"<\/a>zar\u00f3wno spe\u0142ni\u0107 okre\u015blone warunki, jak i mie\u0107 troch\u0119 szcz\u0119\u015bcia na kostkach), podczas gdy z drugiej nie wydawa\u0142a si\u0119 przynosi\u0107 wielkich zysk\u00f3w. Ot, troch\u0119 punkt\u00f3w na koniec gry, poniewa\u017c budowniczy budynku zazwyczaj nadal korzysta z jego zdolno\u015bci. Aczkolwiek im wi\u0119cej grali\u015bmy, tym bardziej doceniali\u015bmy znaczenie wp\u0142ywu kultury.<\/strong> Je\u017celi odpowiednio rozwiniemy t\u0119 akcj\u0119, po\u0142\u0105czymy z odpowiednim celem, dodamy jak\u0105\u015b kart\u0119, to naprawd\u0119 mo\u017cemy nie\u017ale zaszkodzi\u0107 naszemu rywalowi. Odzyska\u0107 budynek jest jeszcze trudniej, ni\u017c go zdoby\u0107! (wy\u0142\u0105cza si\u0119 wiele modyfikator\u00f3w do rzutu kostk\u0105!). A w\u00a0Clash of Cultures\u00a0<\/em>wcale nie zdobywamy, a\u017c tak wielu punkt\u00f3w. I potem okazuje si\u0119, ze najgro\u017aniejsze s\u0105 te cywilizacje, kt\u00f3re w og\u00f3le nie ruszaj\u0105 si\u0119 ze swoich bazowych terytori\u00f3w, chroni\u0105 si\u0119 za kilkoma jednostkami wojskowymi i tylko spokojnie rozszerzaj\u0105 swoje wp\u0142ywy.<\/p>\n

I jeszcze o tym, na co wszyscy (przynajmniej mam tak\u0105 nadzieje) czekaj\u0105, czyli s\u0142\u00f3w kilka o walce. Ciekawa z ni\u0105 sprawa. Czy jest wa\u017cna? R\u00f3wnocze\u015bnie i tak, i nie. Zale\u017cy od rozgrywki. Mo\u017cemy si\u0119 \u015bciera\u0107 cywilizacjami nastawionymi na rozw\u00f3j kulturowy i wtedy \u00a0konflikty b\u0119d\u0105 rzadsze. . Innym razem dostaniemy tak\u0105 kultur\u0119, kt\u00f3ra od razu b\u0119dzie przedziera\u0107 si\u0119 przez map\u0119 i zostawia\u0107 krwawy \u015blad. Wszystko te\u017c zale\u017cy od naszych preferencji i tego, jak lubimy prowadzi\u0107 gr\u0119. Oczywi\u015bcie\u00a0Clash of Cultures\u00a0<\/em>nie jest pasjansem i nie sprawdzi si\u0119 w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy lubi\u0105 spokojnie sobie budowa\u0107, a najazd innego gracza na ich poletka wywo\u0142uje w nich tylko furi\u0119. Ostatecznie i tak czy siak dojdzie do dzia\u0142a\u0144 wojskowych. \u00a0To od graczy zale\u017cy, jak wa\u017cne oka\u017c\u0105 si\u0119 militaria.<\/strong> Warto jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce z pewno\u015bci\u0105 nie wygramy w og\u00f3le nie id\u0105c w wojsko. Podobny skutek odniesiemy, gdy skoncentrujemy si\u0119 tylko na tym aspekcie gry. Potrzebny jest balans z ewentualnym wahni\u0119ciem w jedn\u0105 stron\u0119 ;). W ko\u0144cu i tak dojdzie do militarnego starcia bowiem dzi\u0119ki niemu zabieramy innym punkty oraz korzy\u015bci p\u0142yn\u0105ce z przej\u0119tych budynk\u00f3w.<\/p>\n

Struktura bitwy nie jest skomplikowana. Zagrywamy kart\u0119, rzucamy kostkami, obliczamy wynik wraz ze wszystkimi modyfikatorami, usuwamy poleg\u0142ych i powtarzamy ca\u0142\u0105 procedur\u0119, a\u017c do rozstrzygni\u0119cia. I tutaj zaznacz\u0119 jedn\u0105 wa\u017cn\u0105 rzecz. Grajcie od razu z dodatkiem. Naprawd\u0119. Nie przestraszcie si\u0119 ostrze\u017ce\u0144 lub nie s\u0105d\u017acie, \u017ce nie jeste\u015bcie jeszcze gotowi, bo nie opanowali\u015bcie podstawki. \u00a0Po jego dodaniu\u00a0Clash of Cultures\u00a0<\/em>naprawd\u0119 dostaje rumie\u0144c\u00f3w.<\/strong> Nie tylko w zakresie planszetki rozwoju, lecz tak\u017ce w walce. Nowe jednostki to jeszcze nic w por\u00f3wnaniu do przyw\u00f3dc\u00f3w. Ich zdolno\u015bci mog\u0105 zmieni\u0107 nasz styl prowadzenia gry, a tak\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na nasz\u0105 militarn\u0105 taktyk\u0119. Dzi\u0119ki niemu walka zyskuje na g\u0142\u0119bi minimalizuj\u0105c wp\u0142yw losu, cho\u0107 nadal jest on znacz\u0105cy.<\/p>\n

Dobry nastr\u00f3j mo\u017ce zdzia\u0142a\u0107 cuda<\/h4>\n

Naturalnie przedstawiam wam tylko niekt\u00f3re rzeczy z ca\u0142ego bogactwa \u015bwiata\u00a0Clash of Cultures<\/em>. Nie jestem nawet w stanie \"\"<\/a>powiedzie\u0107 wszystkiego o najbardziej kluczowych elementach rozgrywki. Chocia\u017cby o kartach, kt\u00f3re daj\u0105 nam r\u00f3\u017cne sposobno\u015bci punktowania albo pewne dodatkowe efekty. Czy o eksplorowaniu, kt\u00f3re mimo swej prostoty potrafi sporo namiesza\u0107, jak nie b\u0119dziemy kontrolowa\u0107 naszej pasji do odkrywania nowych l\u0105d\u00f3w (i dzi\u0119ki temu zosta\u0107 otoczonymi przez pirat\u00f3w albo barbarzy\u0144c\u00f3w). Jednak\u017ce nie mog\u0119 pomin\u0105\u0107 kwestii zwi\u0105zanych z rozwojem naszego miasta. Wiadomo im lepsza cywilizacji, tym bardziej zaawansowany rozw\u00f3j miejski. Niemniej bogactwo zawsze przyci\u0105ga chciwych. A koszta jego utrzymania bywaj\u0105 op\u0142akane w skutkach. Nasze miasta s\u0105 ograniczone zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem liczby budynk\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cemy w nich wznie\u015b\u0107, jak i od poziomu szcz\u0119\u015bliwo\u015bci. Zadowolone miejsca b\u0119d\u0105 produkowa\u0107 wi\u0119cej, ale nieraz op\u0142aca si\u0119 je przycisn\u0105\u0107, aby w danej rundzie lepiej wykorzysta\u0107 dane akcje. Jednak czy poniesiemy to ryzyko skoro wiemy, \u017ce konsekwencje b\u0119dziemy ponosi\u0107 przez nast\u0119pne rundy? (np. nie mog\u0105c szybko werbowa\u0107 jednostek).<\/strong><\/p>\n

A na dodatek kusz\u0105 nas jeszcze cuda, kt\u00f3rych koszt wzniesienia jest niezwykle wysoki, a ponadto mog\u0105 zosta\u0107 przej\u0119te przez innych graczy. Jednak gwarantowane przez nich dodatkowe umiej\u0119tno\u015bci na pewno skusz\u0105 niejednego. Nawet je\u015bli zabieraj\u0105 miejsce innemu, bardziej u\u017cytecznemu budynkowi. Nie wspominaj\u0105c ju\u017c o tym, \u017ce daj\u0105 du\u017co punkt\u00f3w na koniec gry. Warto jednak mie\u0107 na uwadze, \u017ce dobrze rozwini\u0119te o\u015brodki przyci\u0105gaj\u0105 innych. A rzadko kiedy sta\u0107 na jednocze\u015bnie na budynki i na wiele jednostek wojskowych. Jak jeszcze nie przemy\u015blimy wystarczaj\u0105co przestrzennego rozmieszczenia naszych osad, to gwarantuje wam, \u017ce przeciwnicy b\u0119d\u0105 podbija\u0107 nasze w\u0142o\u015bci raz za razem. Czyli zn\u00f3w zagwarantowano nam kolejne pole do rozmy\u015bla\u0144.<\/p>\n

Starcie umys\u0142\u00f3w, starcie na planszy – jak g\u0142owa zmaga si\u0119 z losem<\/h4>\n

Clash of Cultures\u00a0<\/em>to wyj\u0105tkowa gra. Chocia\u017c jest pe\u0142noprawn\u0105 gr\u0105 4X, to jednocze\u015bnie wcale nie charakteryzuje si\u0119 wysokim progiem wej\u015bcia. Wiadomo, \u017ce bardziej zaawansowani gracze b\u0119d\u0105 mieli pewn\u0105 przewag\u0119 nad pocz\u0105tkuj\u0105cymi, ze wzgl\u0119du na zdobyt\u0105 wiedz\u0119 o poszczeg\u00f3lnych zale\u017cno\u015bciach mi\u0119dzy elementami gry, jednak\u017ce wprowadzanie nowych graczy wcale nie jest problematyczne. I nawet nie zostan\u0105 zmia\u017cd\u017ceni na samym pocz\u0105tku rozgrywki. Ponadto gra posiada mechanizm, kt\u00f3ry uruchamia procedur\u0119 ko\u0144ca gry, gdy jeden z graczy zostanie wyeliminowany. Nie ma wi\u0119c strachu, \u017ce kto\u015b b\u0119dzie si\u0119 nudzi\u0142 przy stole jeszcze kilka godzin.<\/strong> W ko\u0144cu tytu\u0142 ten to g\u0142\u00f3wne danie wieczoru. Je\u017celi za\u0142apiemy wszystkie mechanizmy gry rozgrywka nie powinna trwa\u0107 oko\u0142o 4 godzin. Mimo tego, \u017ce wcale nie czekamy d\u0142ugo na swoj\u0105 tur\u0119. Chocia\u017c mamy do wykonania, a\u017c trzy akcje, a i potem odblokowujemy akcje dodatkowe, to nie s\u0105 one na tyle skomplikowane, aby ci\u0105gn\u0119\u0142y si\u0119 w niesko\u0144czono\u015b\u0107. I to przy nieustannie zmieniaj\u0105cej si\u0119 sytuacji na planszy!<\/p>\n

Clash of Culture\u00a0<\/em>to starcie umys\u0142\u00f3w, w kt\u00f3rym musimy pami\u0119ta\u0107 o wielu zmiennych, warunkowanych przez ruchy innych graczy oraz pewne mechanizmy gry. Ponadto sami, z partii na parti\u0119, zaczynamy odkrywa\u0107 kolejne mo\u017cliwo\u015bci rozwoju.<\/strong> To wszystko sprawia, \u017ce strategia bardzo przyjemnie \u0142\u0105czy si\u0119 tutaj z taktyk\u0105. Musimy mie\u0107 jaki\u015b d\u0142ugofalowy plan, a jednocze\u015bnie szybko reagowa\u0107 na bie\u017c\u0105ce okoliczno\u015bci. A im wi\u0119cej mamy wprawy w tych r\u00f3\u017cnorodnych mechanizmach, tym wi\u0119cej rado\u015bci czerpiemy z rozgrywki. Niemniej jest to tytu\u0142 wybitnie konfrontacyjny.<\/strong> Je\u017celi nie lubimy czu\u0107 oddechu innych na karku (i to nie tylko militarnego, lecz tak\u017ce kulturowego), to raczej nie jest to tytu\u0142 dla nas. Bardzo podoba\u0142 mi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c system zarz\u0105dzania ryzykiem.<\/strong> Mo\u017cemy postawi\u0107 na delikatn\u0105 rozbudow\u0119, \u017ceby zapewni\u0107 sobie odpowiednie profity lub modyfikatory do walki i dopiero wtedy zacz\u0105\u0107 spogl\u0105da\u0107 w stron\u0119 nowych zdobyczy, ryzykuj\u0105c, \u017ce inni zainteresuj\u0105 si\u0119 nimi wcze\u015bniej, a nam nic nie zostanie. Albo postawi\u0107 na bardziej ryzykowne zagrywki i zda\u0107 si\u0119 troch\u0119 na los, co mo\u017ce nam przynie\u015b\u0107 wielk\u0105 kl\u0119sk\u0119 albo spor\u0105 przewag\u0119.<\/p>\n

Gra zmieniaj\u0105c tylko kilka pocz\u0105tkowych warunk\u00f3w (inne kafelki terenu, inne cywilizacje, inne rozmieszczenie barbarzy\u0144c\u00f3w, \"\"<\/a>inny rozk\u0142ad wydarze\u0144) zapewnia nam wiele r\u00f3\u017cnorodnych rozgrywek. Nie ma co martwi\u0107 si\u0119 o regrywalno\u015b\u0107, skoro za ka\u017cdym razem czekaj\u0105 na nas troch\u0119 inne wyzwania.<\/strong> Fajnie jest si\u0119 od czasu do czasu przekona\u0107, \u017ce nie tylko wojna mo\u017ce zapewni\u0107 nam sukces. Oczywi\u015bcie\u00a0Clash of Cultures\u00a0<\/em>nie wymusza na nas przyj\u0119cia okre\u015blonego stylu gry. Pokazuje jedynie pewne nowe opcje. Dodatkowo zwolennicy r\u00f3\u017cnego podchodzenia do gier 4X znajd\u0105 tu co\u015b dla siebie. Mi\u0142o\u015bnicy optymalizacji oraz skrobania punkcik\u00f3w mog\u0105 zderzy\u0107 si\u0119 na planszy z fanatykami negatywnej interakcji \u00a0walcz\u0105c o zwyci\u0119stwo na r\u00f3wnych zasadach. I podkre\u015bl\u0119 raz jeszcze – odkrywanie tych wszystkich zale\u017cno\u015bci, mo\u017cliwo\u015bci oraz sposob\u00f3w gry sprawia naprawd\u0119 olbrzymi\u0105 frajd\u0119<\/strong>. Dodatkowo je\u015bli lubicie emocje przy planszy, to ich r\u00f3wnie\u017c b\u0119dzie sporo. Nie tylko przy walce. W ko\u0144cu nikt nie jest do ko\u0144ca pewny, czy uda mu si\u0119 zrealizowa\u0107 sw\u00f3j plan w pe\u0142ni.<\/p>\n

Dodatek sprawia tak\u017ce, \u017ce nie gramy ju\u017c jakimi\u015b bezimiennymi kulturami, lecz wcielamy si\u0119 w konkretne wielkie cywilizacje. I czu\u0107, \u017ce gramy Japoni\u0105 lub Wikingami – zar\u00f3wno dzi\u0119ki mini-planszetkom rozwoju, jak i specjalnym startowym kafelkom teren\u00f3w.<\/strong> To, co nie do ko\u0144ca przypad\u0142o mi do gustu wi\u0105\u017ce si\u0119 z losowym doborem kart cel\u00f3w. Naprawd\u0119 mo\u017cna trafi\u0107 tak, \u017ce nijak nie da si\u0119 ich spe\u0142ni\u0107, a nierealizowanie ich przez kilka rund jest (punktowo) bolesne. Dodatkowo nie wszystkie zdolno\u015bci poszczeg\u00f3lnych kultur wydaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie dobrze. Prawdopodobnie wymagaj\u0105 wi\u0119kszego ogrania. Jednak w pocz\u0105tkowych partiach te \u0142atwiejsze mog\u0105 niestety stanowi\u0107 spore u\u0142atwienie. Powinno si\u0119 to zatrze\u0107 po kilku rozgrywkach, ale po prostu bywa tak, \u017ce nasza cywilizacja b\u0119dzie si\u0119 zmaga\u0107 z wi\u0119kszymi problemami. Wa\u017cne, \u017ce pocz\u0105tkowe pora\u017cki wcale nie przes\u0105dzaj\u0105 o ko\u0144cowym wyniku. Mo\u017cna mie\u0107 naprawd\u0119 kiepski start, a potem bez problemu poradzi\u0107 sobie ze wszystkimi rywalami<\/strong>. Nasi przeciwnicy r\u00f3wnie\u017c pope\u0142niaj\u0105 b\u0142\u0119dy, nie wszystkie akcje im wyjd\u0105, a wydarzenia potrafi\u0105 zmieni\u0107 uk\u0142ad si\u0142.<\/p>\n

Clash of Cultures\u00a0<\/em>to fenomenalna gra, kt\u00f3ra powinna zainteresowa\u0107 ka\u017cdego wyznawc\u0119 gier 4X.<\/strong> Po\u0142\u0105czenie kilku prostych mechanizm\u00f3w przek\u0142ada si\u0119 w niej nie tylko na sprawn\u0105 oraz pozbawion\u0105 przestoj\u00f3w rozgrywk\u0119, lecz tak\u017ce na wiele strategicznych oraz taktycznych decyzji do podj\u0119cia. Z partii na partii coraz lepiej rozumiemy, \u017ce nic tutaj nie jest oczywiste, a im wi\u0119cej zale\u017cno\u015bci zauwa\u017camy, tym wi\u0119cej przyjemno\u015bci czerpiemy z rozgrywki. Ale nie o same decyzje i planowanie tutaj chodzi.\u00a0Clash of Cultures\u00a0<\/em>to r\u00f3wnie\u017c niesamowita konfrontacja na dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych polach: kulturowym oraz militarnym.<\/strong> A wi\u0119c spotkamy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z negatywn\u0105 interakcj\u0105, emocjami oraz niepewnym sojuszami “na g\u0119b\u0119”. I to bez dowtime’u, przy dynamicznych oraz emocjonuj\u0105cych turach, gdzie prosty szkielet podstawowych zasad pozwoli nam bez problemu wprowadzi\u0107 nowych graczy. Je\u017celi w\u0142a\u015bnie tych element\u00f3w poszukujecie w grach, to w\u0142a\u015bnie znale\u017ali\u015bcie dla siebie praktycznie idealny tytu\u0142 i w og\u00f3le powinni\u015bcie zastanawia\u0107 si\u0119 nad zakupem.<\/p>\n

Dodam jeszcze jeden argument, kt\u00f3ry nie dla wszystkich ma jednakow\u0105 wag\u0119, ale warto o nim wspomnie\u0107. Ja to w\u0142a\u015bciwie nie lubi\u0119 tego typu gier. Je\u015bli chodzi o gry cywilizacyjne to lubi\u0119 te w stylu\u00a0Cywilizacji Poprzez Wieki\u00a0<\/em>lub\u00a0Wojny Narod\u00f3w<\/em>. A przy\u00a0Clash of Cultures\u00a0<\/em>bawi\u0142am si\u0119 wy\u015bmienicie, \u015bwietnie i wybornie. I b\u0119dzie wpada\u0107 na st\u00f3\u0142 r\u00f3wnie cz\u0119sto, co wy\u017cej wymienione pozycje.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Clash of Cultures\u00a0to zdecydowanie wielka gra. Ju\u017c teraz mo\u017cecie si\u0119 domy\u015ble\u0107, \u017ce chodzi nie tylko o gabaryty. Wydana po raz pierwszy w 2012 roku, gdy nikt jeszcze nie marzy\u0142, \u017ce tytu\u0142 tego typu zago\u015bci na naszym rynku, przez d\u0142ugi czas pozostawa\u0142a bia\u0142ym krukiem w\u015br\u00f3d mi\u0142o\u015bnik\u00f3w gier 4X. Nie wspominaj\u0105c ju\u017c o dodatku, o kt\u00f3rym kto\u015b …<\/p>\n","protected":false},"author":14588,"featured_media":807574,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"","footnotes":""},"categories":[12,6,7],"tags":[411,412,413,384,414,42,415],"post_folder":[],"class_list":["post-807311","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gry-strategiczne-recenzje","category-katalog-gier","category-rzut-okiem","tag-clash-of-cultures","tag-gry-cywilizacyjne","tag-gry-dla-zaawansowanych-graczy","tag-gry-strategiczne","tag-gry-z-negatywna-interakcja","tag-portal-games","tag-wydawnictwo-portal"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/807311","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14588"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=807311"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/807311\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media\/807574"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=807311"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=807311"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=807311"},{"taxonomy":"post_folder","embeddable":true,"href":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/wp-json\/wp\/v2\/post_folder?post=807311"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}