{"id":808288,"date":"2022-06-17T10:00:00","date_gmt":"2022-06-17T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gamesfanatic.pl\/?p=808288"},"modified":"2022-06-16T17:07:54","modified_gmt":"2022-06-16T15:07:54","slug":"historia-gier-w-polsce-cz-10-lata-1995-96","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wp4wpuw.pedagog.uw.edu.pl\/test\/2022\/06\/17\/historia-gier-w-polsce-cz-10-lata-1995-96\/","title":{"rendered":"Historia gier w Polsce – cz. 10: Lata 1995-96"},"content":{"rendered":"

Pierwsza rzecz, jaka rzuca si\u0119 w oczy po przej\u015bciu z roku 1994 do 1995 to drastyczny spadek cen gier. Mniej wi\u0119cej 10 tysi\u0119cy razy. To oczywi\u015bcie efekt denominacji<\/strong> i wprowadzenia do obiegu nowych z\u0142otych. Od 1 stycznia 1995 Piek\u0142o na Pacyfiku nie kosztowa\u0142o ju\u017c 100 tysi\u0119cy starych z\u0142otych tylko 10 nowych, a Scrabble \u201estania\u0142y\u201d z 600 tysi\u0119cy do 60 z\u0142otych. Tak przy okazji \u2013 litr benzyny kosztowa\u0142 wtedy 1,18 z\u0142.<\/p>\n

<\/p>\n

Druga istotna zmiana, cho\u0107 mo\u017ce dla klient\u00f3w detalicznych, a nawet dla w\u0142a\u015bcicieli mniejszych sklep\u00f3w niedostrzegalna, to efekt \u201eglobalizacji\u201d. Pod koniec 1994 roku europejski dystrybutor gry Scrabble czyli firma J. W. Spear & Sons zosta\u0142a wykupiona przez zabawkowego giganta z USA koncern Mattel. Postawi\u0142o to w trudnym po\u0142o\u017ceniu hurtowni\u0119 Joker, kt\u00f3ra by\u0142a dystrybutorem Scrabble na Polsk\u0119, a jednocze\u015bnie mia\u0142a \u015bcis\u0142e zwi\u0105zki z najwi\u0119kszym konkurentem Mattela czyli firm\u0105 Hasbro. W efekcie Scrabble na polskim rynku przej\u0119\u0142a firma Baltic Company, zajmuj\u0105ca si\u0119 g\u0142\u00f3wnie importem kosmetyk\u00f3w. Jak wiadomo sztandarowym produktem Mattela jest lalka Barbie, kt\u00f3ra zreszt\u0105 jeszcze za czas\u00f3w PRL sprzedawana by\u0142a w sklepach Pewex i st\u0105d jej rozpoznawalno\u015b\u0107. Na pocz\u0105tku lat 90-tych firma Baltic kupi\u0142a w Niemczech na posezonowej wyprzeda\u017cy du\u017ca parti\u0119 lalek Barbie i zosta\u0142a w ten spos\u00f3b dystrybutorem tej marki. \"\"Dzi\u0119ki temu, jako firma z Mattelem wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ca, zosta\u0142a te\u017c dystrybutorem Scrabble na Polsk\u0119. Nie na d\u0142ugo, bo Mattel wkr\u00f3tce wprowadzi\u0142 istotne zmiany na rynku europejskim. Zamkn\u0105\u0142 fabryki na terenie Wielkiej Brytanii, przeni\u00f3s\u0142 produkcj\u0119 Scrabble najpierw do Republiki Czeskiej, a p\u00f3\u017aniej do Chin i w ko\u0144cu samodzielnie zaj\u0105\u0142 si\u0119 sprzeda\u017c\u0105 na polskim rynku.<\/p>\n

\"\"<\/a>W tej sytuacji w kwietniu 1995 hurtownia Joker zako\u0144czy\u0142a swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107, przekszta\u0142caj\u0105c si\u0119 w firm\u0119 Hasbro Poland<\/strong>. Podobnie jak Mattel, firma Hasbro grami planszowymi pocz\u0105tkowo si\u0119 nie zajmowa\u0142a. Za\u0142o\u017cona w 1923 roku przez trzech, pochodz\u0105cych z Polski braci Hassenfeld, dzia\u0142a\u0142a najpierw w bran\u017cy tekstylnej. \"\"<\/a>W 1942 zacz\u0119\u0142a produkowa\u0107 zabawki ale w segment gier planszowych wesz\u0142a du\u017co p\u00f3\u017aniej, wykupuj\u0105c dw\u00f3ch najwi\u0119kszych na rynku ameryka\u0144skim producent\u00f3w gier familijnych, za\u0142o\u017cone jeszcze w XIX wieku firmy Milton Bradley (przej\u0119cie w roku 1984) i Parker Brothers (przej\u0119cie w roku 1991). Zreszt\u0105 jeszcze przez kilkana\u015bcie lat na grach Hasbro eksponowane by\u0142y pokazane wy\u017cej tradycyjne symbole, a na Monopoly logo Parker Brothers wci\u0105\u017c mo\u017cna znale\u017a\u0107 obok logo Hasbro Gaming.<\/p>\n

W latach 1995-96 Hasbro wprowadzi\u0142o na polski rynek kilkana\u015bcie gier. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich to by\u0142a klasyka, jak pokazana na obrazku \u015awi\u0144ska Gra<\/strong>, w kt\u00f3rej zamiast kostkami rzuca\u0142o si\u0119 figurkami \u015bwinek. Cz\u0119\u015b\u0107 to by\u0142y gry licencyjne, oparte na wy\u015bwietlanych wtedy w kinach filmach (Pocahontas, Dzwonnik z Notre Dame, Batman).<\/p>\n

\"\"<\/a>Hasbro jest dystrybutorem gry Scrabble<\/strong> na Ameryk\u0119 P\u00f3\u0142nocn\u0105 ale jak pisa\u0142em wy\u017cej, na rynkach europejskich t\u0119 gr\u0119 sprzedaje Mattel. \u017beby mie\u0107 w ofercie gr\u0119 s\u0142own\u0105, Hasbro wprowadzi\u0142o do sprzeda\u017cy w Polsce Boggle<\/strong>, gr\u0119 polegaj\u0105ca na szybkim wyszukiwaniu s\u0142\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna odczyta\u0107 z uk\u0142adu 16 kostek. Przy wydaniu tej gry da\u0142o si\u0119 zaobserwowa\u0107 problemy, jakie przynios\u0142a globalizacja, a konkretnie przeniesienie produkcji do Chin. Gra mia\u0142a trafi\u0107 do Polski w po\u0142owie kwietnia, wi\u0119c reklama radiowa zosta\u0142a zaplanowana na maj. Niestety nast\u0105pi\u0142o dwumiesi\u0119czne op\u00f3\u017anienie i w rezultacie gra pojawi\u0142a si\u0119 w sklepach dopiero w po\u0142owie czerwca, gdy o reklamie nikt ju\u017c nie pami\u0119ta\u0142, a zakupy z okazji Dnia Dziecka zosta\u0142y ju\u017c dawno zrealizowane. A ponadto w tym czasie materia\u0142y do druku by\u0142y jeszcze przesy\u0142ane w formie papierowej i zapewne przez to w zestawie zabrak\u0142o litery \u00d3 (by\u0142o za to o jedno O za du\u017co).<\/p>\n

\"\"<\/a>We wrze\u015bniu 1995 pojawi\u0142o si\u0119 polskie wydanie gry Pictionary<\/strong> czyli \u201egry w rebusy\u201d. To by\u0142a chyba pierwsza na polskim rynku gra, do kt\u00f3rej nie wystarczy\u0142o t\u0142umaczenie ale niezb\u0119dna te\u017c by\u0142a \u201elokalizacja\u201d czyli dostosowanie tre\u015bci na kartach do lokalnych graczy. Bo w wydaniu na rynek angielski, na podstawie kt\u00f3rego przygotowywana by\u0142a polska wersja, wyst\u0119powa\u0142y tematy dla krajowego odbiorcy ca\u0142kiem abstrakcyjne. By\u0142a tam np. Fleet Street, czyli ulica w Londynie, b\u0119d\u0105ca siedzib\u0105 wielu wydawnictw prasowych. Anglikowi skojarzenie obrazk\u00f3w ulicy, statku i gazety na og\u00f3\u0142 nie sprawia\u0142o problemu. Polak by z tym sobie raczej nie poradzi\u0142 a ulic jednoznacznie si\u0119 kojarz\u0105cych raczej u nas nie by\u0142o.<\/p>\n

\"\"<\/a>W 1992 roku zacz\u0105\u0142 by\u0107 emitowany w TVP teleturniej Ko\u0142o Fortuny<\/strong>. Wkr\u00f3tce pojawi\u0142o si\u0119 na polskim rynku kilkana\u015bcie gier, nawi\u0105zuj\u0105cych nazw\u0105, tematyk\u0105 i rekwizytami do tego teleturnieju. By\u0142y wi\u0119c w sprzeda\u017cy gry Fortunat czy Domowe Ko\u0142o Szcz\u0119\u015bcia ale tytu\u0142 Ko\u0142o Fortuny zosta\u0142 zastrze\u017cony i gr\u0119 pod t\u0105 nazw\u0105 wprowadzi\u0142o na rynek Hasbro w pa\u017adzierniku 1995.<\/p>\n

\"\"<\/a>Inny popularny teleturniej z tego okresu te\u017c doczeka\u0142 si\u0119 planszowej wersji. Mam na my\u015bli Miliard w rozumie<\/strong>, wydany przez PWN w listopadzie 1995. Podstawowa gra zawiera\u0142a pytania z 4 kategorii: Humanistyka, Przyroda, Nauki \u015acis\u0142e i Sztuka. W nast\u0119pnym roku pojawi\u0142y si\u0119 4 dodatki: Lektury dla klasy 4 i 5, Mitologia, Fizyka i Karta Rowerowa.<\/p>\n

\"\"<\/a>W 1996 roku PWN wyda\u0142o Krain\u0119 Obraz\u00f3w<\/strong> \u2013 gr\u0119, kt\u00f3rej chodzi\u0142o si\u0119 pionkami po planszy zgodnie z rzutami kostk\u0105, a celem by\u0142o zebranie trzech zestaw\u00f3w: obraz \u2013 nazwisko malarza \u2013 wiek powstania. G\u0142\u00f3wn\u0105, a mo\u017ce jedyn\u0105 (poza walorami edukacyjnymi) zalet\u0105 gry by\u0142y \u017cetony, przedstawiaj\u0105ce reprodukcje 40 arcydzie\u0142 \u015bwiatowego malarstwa.<\/p>\n

W po\u0142owie lat 90-tych pojawi\u0142o si\u0119 na polskim rynku wiele gier quizowych. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 chyba od wydanej przez Grann\u0119 gry \u201eDlaczego koty maj\u0105 w\u0105sy?\u201d. P\u00f3\u017aniej Granna wyda\u0142a r\u00f3wnie\u017c quizy ortograficzny, zoologiczny i o przys\u0142owiach. Wydawnictwo Ami opracowa\u0142o quiz o tematyce religijnej \u201eCzy Pan B\u00f3g ma brod\u0119?\u201d. \"\"<\/a>Podana na pude\u0142ku informacja o \u201e1660 pytaniach i odpowiedziach\u201d mo\u017ce by\u0107 troch\u0119 myl\u0105ca. Pyta\u0144 w grze jest 415, na ka\u017cde s\u0105 trzy mo\u017cliwe odpowiedzi, wi\u0119c suma liczb pyta\u0144 i odpowiedzi to faktycznie 1660 ale klient mo\u017ce odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce tych pyta\u0144 powinno by\u0107 jednak wi\u0119cej. Ciekawostk\u0105 jest te\u017c to, \u017ce przy niekt\u00f3rych oczywistych pytaniach podane s\u0105 celowo trzy fa\u0142szywe odpowiedzi. Np. na pytanie \u201eW jakim miesi\u0105cu odbywaj\u0105 si\u0119 nabo\u017ce\u0144stwa majowe?\u201d do wyboru s\u0105 odpowiedzi: czerwiec, wrzesie\u0144 i grudzie\u0144. Jest oczywi\u015bcie w grze r\u00f3wnie\u017c tytu\u0142owe pytanie ale prawid\u0142owa odpowied\u017a na nie jest wymijaj\u0105ca: \u201eMo\u017ce mie\u0107 brod\u0119 najd\u0142u\u017csz\u0105 na \u015bwiecie ale nie wiemy czy j\u0105 ma\u201d. Quiz pod tym samym tytu\u0142em (nie wiem, czy dok\u0142adnie z tymi samymi pytaniami) wyda\u0142 kilka lat p\u00f3\u017aniej Trefl. Inne quizy Trefla z lat 90-tych dotyczy\u0142y tematyki mitologicznej, geograficznej i sportowej.<\/p>\n