![\"\"](\"https:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/20230825_184005.jpg\")
<\/a><\/p>\nAby jednak lepiej zrozumie\u0107 co si\u0119 b\u0119dzie dzia\u0142o podczas rozgrywki chcia\u0142abym dwa trzy zdania powiedzie\u0107 o zasobach, kt\u00f3rymi si\u0119 pos\u0142ugujemy. To podstawowe grupy zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych obecnych w naszym organizmie:<\/p>\n
- \n
- bia\u0142ka\/peptydy\/aminokwasy (czerwone\/br\u0105zowe kosteczki)*), kt\u00f3re s\u0105 przede wszystkim budulcem, ale pe\u0142ni\u0105 te\u017c m.in rol\u0119 przeka\u017anik\u00f3w tworz\u0105c hormony (peptydowe) i ich receptory<\/li>\n
- t\u0142uszcze\/lipidy (\u017c\u00f3\u0142te kosteczki)*), kt\u00f3re pe\u0142ni\u0105 funkcj\u0119 magazynuj\u0105c\u0105 energi\u0119 (dobrze znany t\u0142uszczyk tu i \u00f3wdzie, kt\u00f3rego bardzo nie lubimy), a ponadto tworz\u0105 b\u0142ony kom\u00f3rkowe i bior\u0105 udzia\u0142 w przekazywaniu sygna\u0142\u00f3w (hormony steroidowe)<\/li>\n
- w\u0119glowodany\/cukry\/glukoza (zielone kosteczki)*), kt\u00f3re w organizmie cz\u0142owieka (zwierz\u0105t) pe\u0142ni\u0105 g\u0142\u00f3wnie funkcje energetyczne. W mitochondriach odbywa si\u0119 oddychanie kom\u00f3rkowe, czyli utlenianie glukozy do dwutlenku w\u0119gla co pozwala uzyska\u0107 energi\u0119 magazynowan\u0105 w ATP.<\/li>\n<\/ul>\n
Dodatkowo w naszych zasobach znajd\u0105 si\u0119 jeszcze:<\/p>\n
- \n
- czarne kosteczki mRNA – to kwas rybonukleinowy (zwi\u0105zek chemiczny podobny w strukturze do DNA) dzi\u0119ki kt\u00f3remu mo\u017cliwa jest synteza bia\u0142ek kodowanych przez DNA zawarte w j\u0105drze.<\/li>\n
- \u017cetony ATP – adenozynotr\u00f3jfosforan, uniwersalny no\u015bnik energii. Powstaje z adenozynodwufosforanu (ADP). Przekazuj\u0105c sw\u0105 energi\u0119 dalej, powraca do formy ADP lub nawet adenozynomonofosforanu (AMP).<\/li>\n<\/ul>\n
Jak zbudowana jest kom\u00f3rka?<\/h4>\n
![\"Fragment](\"https:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/20230824_201721-1024x577.jpg\")
<\/a>J\u0105dro kom\u00f3rkowe. Tu pozyskujemy czarne kosteczki mRNA. Tu\u017c\u00a0pod nim retikulum endoplazmatyczne – Smooth ER czyli g\u0142adkie (utrzymane w tonacji niebieskiej) oraz fragment szorstkiego (Rough ER – czerwone). W Smooth ER pozyskujemy lipidy, przeprowadzamy detoksykacj\u0119 alkoholow\u0105\u00a0oraz rozpoczynamy kompletowanie hormon\u00f3w steroidowych.<\/p><\/div>\n
J\u0105dro kom\u00f3rkowe<\/strong><\/p>\n
Tutaj znajduje si\u0119 DNA – no\u015bnik informacji o budowie i funkcjonowaniu organizmu. W DNA zadokowana jest informacja o peptydach\/bia\u0142kach b\u0119d\u0105cych budulcem naszego cia\u0142a. W j\u0105drze kom\u00f3rkowym zachodzi pierwszy etap tworzenia peptydu: transkrypcja – przepisanie kodu DNA na mRNA a ten z kolei opuszcza j\u0105dro i przez podw\u00f3jn\u0105 membran\u0119 otaczaj\u0105c\u0105 j\u0105dro przedostaje si\u0119 do cytoplazmy, a w niej do rybosom\u00f3w. W grze:<\/em><\/strong> stawiaj\u0105c swojego meepla w j\u0105drze kom\u00f3rkowym pozyskujemy czarne kosteczki mRNA.<\/p>\n
Rybosomy<\/strong><\/p>\n
To w nich zachodzi drugi etap budowy peptydu: translacja – mRNA przepisywane jest na peptydy. Rybosomy mog\u0105 by\u0107 wolne, umieszczone bezpo\u015brednio w cytopla\u017amie lub przyczepione do retikulum endoplazmatycznego, czyli siateczki \u015br\u00f3dplazmatycznej (nazywanej przez to szorstk\u0105 siateczk\u0105 \u015br\u00f3dplazmatyczn\u0105 – bo tak w\u0142a\u015bnie wygl\u0105da pod mikroskopem).<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/20230829_092327-200x110.jpg\")
<\/a>Wolne rybosomy, w kt\u00f3rych zachodzi proces translacji z mRNA na peptydy oraz cytoplasma, w kt\u00f3rej zachodzi synteza enzym\u00f3w<\/p><\/div>\n
W grze:<\/strong><\/em> w szorstkim retikulum b\u0119dziemy rozpoczyna\u0107 budow\u0119 hormon\u00f3w peptydowych oraz receptor\u00f3w hormonalnych. Mechanicznie: k\u0142adziemy na dost\u0119pnym obszarze wakuol\u0119 i zamieniamy pozyskane wcze\u015bniej w j\u0105drze czarne kostki na czerwone (1:1) k\u0142ad\u0105c je na wodniczce (wakuoli). W wolnych rybosomach po prostu zamieniamy dowoln\u0105 liczb\u0119 czarnych\u00a0 kostek na czerwone, kt\u00f3re zostaj\u0105 w naszych zasobach.<\/p>\n
Retikulum endoplazmatyczne<\/strong><\/p>\n
Jest to sie\u0107 kana\u0142\u00f3w mi\u0119dzykom\u00f3rkowych oddzielonych od cytoplazmy membranami biologicznym. Jak wspomnia\u0142am – mog\u0105 by\u0107 do niego przyczepione rybosomy i wtedy m\u00f3wimy o szorstkim retikulum endoplazmatycznym (w grze nazywanym Rough ER). Dla odmiany g\u0142adkie retikulum<\/strong> (Smooth ER) jest pozbawione rybosom\u00f3w. Tu nie b\u0119dziemy tworzy\u0107 bia\u0142ek. W grze:<\/strong><\/em> mo\u017cemy zdoby\u0107 tu cz\u0105steczki lipid\u00f3w albo rozpocz\u0105\u0107 budow\u0119 hormonu steroidowego (bazuj\u0105cego w\u0142a\u015bnie na lipidach). Mechanicznie: pobieramy wskazan\u0105 liczb\u0119 \u017c\u00f3\u0142tych kostek (lipid\u00f3w) lub k\u0142adziemy wakuol\u0119 na wolnym miejscu i uk\u0142adamy na niej lipidy pochodz\u0105ce z naszych zasob\u00f3w.<\/p>\n
![\"Fragment](\"https:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/20230824_204946-1024x577.jpg\")
<\/a>Aparat Golgiego – tutaj uzupe\u0142niamy brakuj\u0105ce zwi\u0105zki w hormonach i receptorach hormon\u00f3w – zar\u00f3wno bia\u0142kowych jak i steroidowych. Na zdj\u0119ciu wida\u0107 le\u017c\u0105\u0107e na wakuoli kosteczk – a to wszystko umieszczone jest na odpowiednim polu aparatu Golgiego. Poni\u017cej aparatu Golgiego pole b\u0142ony kom\u00f3rkowej (Plasma Membrane), w kt\u00f3rej wakuola zostawi hormony i receptory a my uko\u0144czymy dzie\u0142o i zainkasujemy odpowiednie punkty zwyci\u0119stwa.<\/p><\/div>\n
Aparat Golgiego<\/strong><\/p>\n
To organellum s\u0142u\u017cy chemicznym modyfikacjom wytwarzanych substancji, ich sortowaniu oraz dystrybucji w obr\u0119bie kom\u00f3rki. Dlatego w grze:<\/strong><\/em> tu w\u0142a\u015bnie odbywa si\u0119 drugi etap tworzenia hormon\u00f3w oraz ich receptor\u00f3w – na tym etapie b\u0119dziemy uzupe\u0142nia\u0107 wakuol\u0119 (wcze\u015bniej zapocz\u0105tkowan\u0105 w retikulum endoplazmatycznym) nios\u0105c\u0105 w sobie nasze peptydy b\u0105d\u017a lipidy o pozosta\u0142e potrzebne zwi\u0105zki – lipidy lub w\u0119glowodany.<\/p>\n
Wakuole<\/strong><\/p>\n
To struktury, kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 do transportowania substancji chemicznych w kom\u00f3rce. W<\/strong> grze:<\/strong> <\/em>jest to dysk (ka\u017cdy gracz ma takie dwa), kt\u00f3ry k\u0142adziemy na wolnym obszarze retikulum endoplazmatycznego, nast\u0119pnie przemieszczamy do aparatu Golgiego, a w ostatnim, trzecim etapie docieraj\u0105 one do b\u0142ony kom\u00f3rkowej. W przepi\u0119kny spos\u00f3b mechanika ta pokazuje jak tworz\u0105 si\u0119 hormony – jak z pocz\u0105tkowej transkrypcji w j\u0105drze kom\u00f3rkowym (mRNA) przechodzi w peptydy, kt\u00f3re nast\u0119pnie uzupe\u0142niane s\u0105 lipidami lub w\u0119glowodanami a dalej transportowane s\u0105 do b\u0142ony kom\u00f3rkowej.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/20230829_092358-1-200x123.jpg\")
<\/a>Mitochondrium – organellum, w kt\u00f3rym odbywa si\u0119\u00a0oddychanie kom\u00f3rkowe – produkcja ATP<\/p><\/div>\n
B\u0142ona kom\u00f3rkowa<\/strong><\/p>\n
Tutaj zachodzi proces exocytozy. Wakuola “pozostawia” substancje, kt\u00f3re transportuje. Hormony “id\u0105 w \u015bwiat”, poza kom\u00f3rk\u0119, a receptory pozostaj\u0105 w b\u0142onie i s\u0105 gotowe na przyj\u0119cie hormon\u00f3w “ze \u015bwiata”. W grze:<\/strong><\/em> musimy zap\u0142aci\u0107 wskazan\u0105 liczb\u0119 ATP (no\u015bnik energii) i odda\u0107 do zasob\u00f3w og\u00f3lnych kostki le\u017c\u0105ce na wakuoli.\u00a0 Et voila! Mamy uko\u0144czony nasz hormon lub receptor hormonu. K\u0142adziemy odkryt\u0105 kart\u0119 przed sob\u0105 i zdobywamy punkty zwyci\u0119stwa!<\/p>\n
Mitochondrium<\/strong><\/p>\n
To struktura, w kt\u00f3rej zachodzi oddychanie kom\u00f3rkowe. Co to znaczy? Utlenianie glukozy do dwutlenku w\u0119gla co pozwala uzyska\u0107 energi\u0119 magazynowan\u0105 w ATP (adenozynotr\u00f3jfosforan). W grze: mo\u017cemy zamieni\u0107 jedn\u0105 zielon\u0105 kosteczk\u0119 (glukoza) na 6 cz\u0105stek ATP. Mo\u017cemy te\u017c po prostu zyska\u0107 dwie albo trzy \u017cetony ATP (bez potrzeby marnowania glukozy)<\/p>\n
![\"Fragment](\"https:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/20230824_201725.jpg\")
<\/a>W b\u0142onie kom\u00f3rkowej zachodzi r\u00f3wnie\u017c\u00a0transport glukozy – to jedyne miejsce, gdzie mo\u017cemy pozyska\u0107\u00a0zielone kosteczki w\u0119glowodan\u00f3w.<\/p><\/div>\n
A sk\u0105d wzi\u0105\u0107 glukoz\u0119? Spoza kom\u00f3rki!<\/p>\n
Transport aktywny poprzez b\u0142on\u0119 kom\u00f3rkow\u0105<\/strong>, a zatem w grze<\/strong><\/em>: ponownie dotykamy tematu membrany. Transport aktywny wymaga energii – stawiaj\u0105c tu meepla zamieniamy jeden lub dwa ATP na – odpowiednio – jedn\u0105 lub dwie zielone kostki w\u0119glowodanu.<\/p>\n
Cytoplazma<\/strong><\/p>\n
Ostatni element kom\u00f3rki, z kt\u00f3rym mamy do czynienia w grze. W cytopla\u017amie b\u0119dziemy realizowa\u0107 karty enzym\u00f3w. Enzymy s\u0105 niezb\u0119dne do dzia\u0142ania kom\u00f3rki (np. kinaza \u00a0katalizuje\u00a0reakcj\u0119\u00a0przeniesienia\u00a0grupy fosforanowej z\u00a0ATP na w\u0142a\u015bciw\u0105\u00a0cz\u0105steczk\u0119 docelow\u0105). Dlatego nigdzie nie s\u0105 transportowane i pozostaj\u0105 w kom\u00f3rce. W grze:<\/strong> <\/em>stawiaj\u0105c tu meepla oddajemy do zasob\u00f3w og\u00f3lnych wskazane na karcie kostki oraz \u017cetony ATP i ko\u0144czymy w ten spos\u00f3b kart\u0119 enzymu. Enzymy – podobnie jak hormony – daj\u0105 nam natychmiastowe punkty zwyci\u0119stwa. A dodatkowo, sety r\u00f3\u017cnych enzym\u00f3w (jest ich pi\u0119\u0107) b\u0119d\u0105 punktowa\u0142y na koniec gry. S\u0105 \u0142atwiejsze w realizacji. Hormony wymagaj\u0105 tr\u00f3jetapowej w\u0119dr\u00f3wki wakuoli ze wskazanymi cz\u0105steczkami, podczas kt\u00f3rej wiele si\u0119 mo\u017ce wydarzy\u0107, podczas gdy enzymy robimy “od r\u0119ki”. Jednak aby zrobi\u0107 enzym trzeba posiada\u0107 peptydy, a te pozyskujemy w wolnych rybosomach. De facto wi\u0119c tworzenie enzymu b\u0119dzie kr\u00f3tsze jedynie o jedn\u0105 tur\u0119, cho\u0107 tury te nie b\u0119d\u0105 ze sob\u0105 tak powi\u0105zane jak w przypadku hormon\u00f3w.<\/p>\n
![\"Karty](\"https:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/20230825_184024-1024x651.jpg\")
<\/a>Karty cel\u00f3w – ka\u017cdy gracz b\u0119dzie punktowa\u0142 tylko te cele, kt\u00f3re uda\u0142o mu si\u0119 oznaczy\u0107 swoim znacznikiem.<\/p><\/div>\n
Cel gry<\/h4>\n
Oczywi\u015bcie chodzi o uzyskanie jak najwi\u0119kszej liczby punkt\u00f3w zwyci\u0119stwa zwanych w tej grze punktami zdrowia. Mo\u017cemy je zdoby\u0107 w trakcie gry poprzez realizowanie kart hormon\u00f3w, receptor\u00f3w hormon\u00f3w, enzym\u00f3w oraz kart detoksykacji alkoholowej (o kt\u00f3rej wcze\u015bniej nie wspomina\u0142am, a kt\u00f3ra te\u017c odbywa si\u0119 w retikulum endoplazmatycznym). Dodatkowo enzymy i detoks punktuj\u0105 na koniec gry – te pierwsze za sety, drugie za\u015b za przewagi. Mamy te\u017c cele do wykonania i to jest do\u015b\u0107 ciekawe rozwi\u0105zanie. Cele s\u0105 wsp\u00f3lne, ale dop\u00f3ki nie zostan\u0105 oznaczone dyskiem gracza, dop\u00f3ty nie b\u0119d\u0105 punktowa\u0142y. Dysk\u00f3w ka\u017cdy z nas ma tylko dwa a cel\u00f3w jest od 3 do 6 (zale\u017cnie od liczby graczy), wiec wybiera\u0107 trzeba rozwa\u017cnie a do tego za ka\u017cdym razem po\u015bwi\u0119ci\u0107 na to jedn\u0105 tur\u0119. Na dodatek cele maj\u0105 tylko dwa miejsca (a pierwsze miejsce daje dodatkowe punkty), wi\u0119c wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c element wy\u015bcigu. Interesuj\u0105ce rozwi\u0105zanie a im wi\u0119cej graczy przy stole tym bardziej daje si\u0119 we znaki i wymaga podejmowania nietrywialnych decyzji.<\/p>\n
Nie ma wielu opcji na zdobywanie punkt\u00f3w, ale te kt\u00f3re s\u0105 dost\u0119pne s\u0105 pe\u0142ne mo\u017cliwo\u015bci – jak wspomnia\u0142am mamy w kartach dwa rodzaje hormon\u00f3w, ich receptory oraz enzymy – to razem pi\u0119\u0107 typ\u00f3w kart. Detoksykacja alkoholowa te\u017c przynosi punkty, ale raczej niewiele – tylko 1 PZ w trakcie gry, a w przypadku wygranej przewagi maksymalnie 8 punkt\u00f3w. Je\u015bli doda\u0107 do tego, \u017ce aby zyska\u0107 przewag\u0119 trzeba b\u0119dzie zainwestowa\u0107 raczej w kilka kart detoksu – nie jest to opcja zbyt op\u0142acalna. Jest te\u017c sama w sobie zamkni\u0119ta (nie wp\u0142ywa na inne karty). Zamkni\u0119t\u0105 opcj\u0105 s\u0105 te\u017c enzymy, ale one daj\u0105 ju\u017c wi\u0119cej punkt\u00f3w, cho\u0107 s\u0105 trudniejsze do realizacji. Je\u015bli si\u0119 postaramy a przeciwnicy pozwol\u0105 to na koniec gry za sety uzbierane z enzym\u00f3w mo\u017cna skosi\u0107 ca\u0142kiem niez\u0142\u0105 sumk\u0119 PZ-t\u00f3w. Strategia enzymatyczna jest prosta i jak najbardziej mo\u017ce prowadzi\u0107 do zwyci\u0119stwa. Najciekawsz\u0105, cho\u0107 najtrudniejsz\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 jest inwestycja w hormony i\/lub receptory. Hormony daj\u0105 najwi\u0119cej natychmiastowych punkt\u00f3w zwyci\u0119stwa, ale je\u015bli nasi przeciwnicy wybrali strategi\u0119 receptor\u00f3w hormon\u00f3w, to ka\u017cda synteza hormonu b\u0119dzie karmi\u0142a r\u00f3wnie\u017c przeciwnik\u00f3w (w ten spos\u00f3b uda\u0142o mi si\u0119 wygra\u0107 jedn\u0105 z partii :)). Jednak balans jest zachowany, bo z kolei receptory daj\u0105 mniej wi\u0119cej o po\u0142ow\u0119 mniej punkt\u00f3w co hormony. Droga ta jest o tyle ryzykowna, \u017ce je\u015bli wybior\u0119 receptory a przeciwnicy nie p\u00f3jd\u0105 w hormony, to niestety te darmowe punkty mnie omin\u0105. A zatem nie tylko planowanie, ale te\u017c obserwacja poczyna\u0144 rywali i dobra pami\u0119\u0107 kto jakie karty zakupi\u0142. To opcja dla ryzykant\u00f3w lub dobrych obserwator\u00f3w. Nie zapomnijcie te\u017c zbudowa\u0107 swojego receptora zanim przeciwnik wytworzy hormon, bo receptor nie dzia\u0142a wstecz i nie dostaniecie punkt\u00f3w za ju\u017c le\u017c\u0105ce na stole hormony.<\/p>\n
Cytosis<\/em> to worker placement<\/h4>\n
Jak w klasycznym worker placement – decyzje s\u0105 trudne, a czasem nawet bolesne. Chcia\u0142oby si\u0119 wiele, ale przeciwnicy si\u0119 wstawiaj\u0105 na ciekawsze pola. Bywa, \u017ce zostajemy z r\u0119k\u0105 w … zawieszeniu, bo np. nie ma ju\u017c gdzie zdoby\u0107 mRNA albo w\u0119glowodan\u00f3w. Im wi\u0119cej graczy tym gra trwa d\u0142u\u017cej (zawsze gramy okre\u015blon\u0105 liczb\u0119 rund), ale za to jest ciekawiej, bo ciasno na planszy i mniej meepli przez co ko\u0142derka bywa naprawd\u0119 kr\u00f3tka.<\/p>\n
Cytosis<\/em> to gra z 2017 roku, ale ja mam do czynienia z edycj\u0105 drug\u0105, kt\u00f3ra jest poprawiona. M.in. dostajemy dwustronn\u0105 plansz\u0119, dostosowan\u0105 dla dw\u00f3ch os\u00f3b (nie trzeba pami\u0119ta\u0107 zbyt wielu modyfikacji) oraz przyst\u0119pnie napisan\u0105 instrukcj\u0119.<\/p>\n
Cho\u0107 Cytosis<\/em> to gra dzia\u0142aj\u0105ca ze wszech stron poprawnie – powiedzmy sobie szczerze: je\u015bli biologia kom\u00f3rki<\/strong> ci\u0119 nie kr\u0119ci, to jest multum innych gier typu worker placement, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 bardziej intuicyjnie, daj\u0105 ciekawsze kombosy i nie zawieraj\u0105 trudnego s\u0142ownictwa. Jednakowo\u017c…. dla mnie, kt\u00f3ra \u0107wier\u0107 \u017cycia sp\u0119dzi\u0142a pog\u0142\u0119biaj\u0105c swoj\u0105 wiedz\u0119 z dziedziny biologi, Cytosis jest istnym rajem i gr\u0105 pierwszego wyboru. Mechanika jest tak zmodyfikowana, aby jak najwierniej odda\u0107 temat. Zadziwia nawet taka pierdu\u0142ka jak zamiana czarnego mRNA na czerwone peptydy podczas pierwszego etapu budowy hormonu w szorstkim retikulum endoplazmatycznym. Przecie\u017c ka\u017cdy nieznaj\u0105cy tematu projektant po prostu umie\u015bci\u0142by na kartach czarne kostki! A tu, wydaje si\u0119, \u017ce robimy rzecz absolutnie zb\u0119dn\u0105 mechanicznie: zamieniamy czarne kostki na czerwone, kt\u00f3re to czerwone kostki absolutnie ju\u017c nic wi\u0119cej nie musz\u0105 robi\u0107 jak tylko dotrwa\u0107 do mety.<\/p>\n
Ale tematycznie by\u0142oby absolutnie niedopuszczalne, aby hormon wymaga\u0142 czarnej kostki! Bo ta gra ma drugie dno<\/strong>. Jej drugim celem, mo\u017ce nawet nadrz\u0119dnym, jest przypomnienie\/powt\u00f3rzenie\/nauczenie graczy proces\u00f3w zachodz\u0105cych w kom\u00f3rce. Hormonu peptydowego nie buduje mRNA, hormon jest zbudowany z peptyd\u00f3w! Dlatego na karcie MUSZ\u0104 by\u0107 czerwone kostki, a my MUSIMY wykona\u0107 pozornie niepotrzebn\u0105 czynno\u015b\u0107 zamiany czarnej kostki na czerwon\u0105 (1:1 – dok\u0142adnie tak jak jest przepisywane mRNA).<\/p>\n
Uff. Pozornie niepotrzebn\u0105. Na szcz\u0119\u015bcie r\u00f3wnie\u017c mechanika sama si\u0119 broni. Albowiem mo\u017ce si\u0119 tak zdarzy\u0107, i\u017c miejsc na wakuole nie b\u0119dzie, ale b\u0119dzie miejsce na meeple. I wtedy jedna z wakuoli (wakuola lidera, czyli osoby prowadz\u0105cej w punktacji) wraz z ca\u0142\u0105 zawarto\u015bci\u0105 wraca do w\u0142a\u015bciciela robi\u0105c miejsce dla nowej wodniczki. A wynika z tego tyle, \u017ce pechowy gracz zainwestowa\u0142 czarne mRNA a dosta\u0142 zwrot w postaci peptyd\u00f3w. Je\u015bli znowu b\u0119dzie chcia\u0142 rozpocz\u0105\u0107 produkcj\u0119 hormonu\/receptoru – b\u0119dzie znowu musia\u0142 najpierw zdoby\u0107 czarne mRNA z j\u0105dra kom\u00f3rkowego.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.gamesfanatic.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/20230824_201715.jpg\")
<\/a><\/p>\nDla kogo?<\/h4>\n
Na chwil\u0119 obecn\u0105 gra jest niedost\u0119pna w j\u0119zyku polskim i nic mi o tym nie wiadomo, aby kto\u015b mia\u0142 j\u0105 zamiar w naszym kraju wyda\u0107. Niemniej znajomo\u015b\u0107 tego j\u0119zyka wymagana jest w\u0142a\u015bciwie tylko od osoby ogarniaj\u0105cej instrukcj\u0119 – wszystkie pozosta\u0142e napisy, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 na kartach mo\u017cna wyja\u015bni\u0107 podczas zasad (le\u017c\u0105 one na stole dost\u0119pne dla wszystkich a tekstu maj\u0105 bardzo niewiele). Sprawdzone empirycznie.<\/p>\n
Dla os\u00f3b totalnie niezwi\u0105zanych z tematem biologii kom\u00f3rki wi\u0119kszym problemem mo\u017ce by\u0107 nazewnictwo. Wynika ono oczywi\u015bcie z podstawowego za\u0142o\u017cenia gry jakim jest jej funkcja edukacyjna. Niemniej niekt\u00f3rym moim wsp\u00f3\u0142graczom trudno by\u0142o zapami\u0119ta\u0107 i rozpoznawa\u0107 na pierwszy rzut oka dwu- i tr\u00f3jwyrazowe tytu\u0142y kart, a nawet obcobrzmi\u0105ce dla ich ucha organella kom\u00f3rkowe. Zw\u0142aszcza wtedy gdy dochodzi\u0142a do tego nieznajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka.<\/p>\n
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi jednak albo zna angielski, albo ma jakie\u015b poj\u0119cie o budowie kom\u00f3rki i tacy radz\u0105 sobie z elementami gry\u00a0 oraz mechanik\u0105 ca\u0142kiem przyzwoicie.<\/p>\n
Warto wspomnie\u0107 te\u017c o tym, \u017ce do gry do\u0142\u0105czona jest broszurka Science behind the game<\/strong>, z kt\u00f3rej mo\u017cemy si\u0119 dowiedzie\u0107 o tych wszystkich procesach zachodz\u0105cych w kom\u00f3rce. Na pewno \u0142atwiej wtedy gra\u0107 osobom, kt\u00f3re wcze\u015bniej nie zetkn\u0119\u0142y si\u0119 z tematem. Niestety, do tego wymagana jest ju\u017c znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka Szekspira.<\/p>\n
Odpowiadaj\u0105c na pytanie – nie polec\u0119 gry dzieciom<\/strong>, kt\u00f3re nie zetkn\u0119\u0142y si\u0119 jeszcze z tematem budowy kom\u00f3rki na lekcjach biologii. Nie wiem jak to jest dzi\u015b, ale za moich czas\u00f3w o pantofelku i euglenie zielonej uczyli\u015bmy si\u0119 chyba dopiero w 6. klasie. Pude\u0142kowe 10 lat to plus minus klasa 4. Szko\u0142y Podstawowej – pod wzgl\u0119dem mechanicznym da rad\u0119, ale edukacyjnym IMHO troch\u0119 za wcze\u015bnie. Bardzo polecam przyjrzenie si\u0119 tej grze (i w og\u00f3le ca\u0142ej serii gier edukacyjnych Genius Games – a z jedn\u0105 z nich, Genotype, mo\u017cecie si\u0119 zapozna\u0107 czytaj\u0105c recenzj\u0119<\/a> Propiego)\u00a0 nauczycielom biologii, bo mo\u017ce by\u0107 \u015bwietn\u0105 pomoc\u0105 dydaktyczn\u0105 np. na zaj\u0119ciach ko\u0142a naukowego. Nastolatkom i osobom doros\u0142ym zainteresowanym tematem polecam bardzo<\/strong> – dla mnie jest to pozycja must have. \u015awietne dopasowanie mechaniki do tematu, ciekawe rozwi\u0105zania (bardzo podoba mi si\u0119 w\u0119dr\u00f3wka wakuoli przez kom\u00f3rk\u0119 oraz konieczno\u015b\u0107 wyboru cel\u00f3w), dobrze dzia\u0142aj\u0105cy klasyczny worker placement, du\u017co nietrywialnych decyzji do podj\u0119cia – nic dziwnego, \u017ce gra na BGG ma ocen\u0119 7\/10. A ja dodaj\u0119 do niej jeszcze jedno oczko z racji swoich biologicznych zainteresowa\u0144 i umi\u0142owania tej mechaniki.<\/p>\n